Shivani Siroya
1,563,568 views • 8:11

Ile trzeba o kimś wiedzieć, zanim udzielicie mu pożyczki?

Załóżmy, że pożyczacie 1000 dolarów osobie siedzącej dwa rzędy za wami. Co chcielibyście wiedzieć przed udzieleniem pożyczki?

Moja mama przyjechała do USA z Indii przed ukończeniem czterdziestu lat. Jest doktorem w Brooklynie i często przyjmuje przyjaciół i sąsiadów, nawet gdy nie mogą jej od razu zapłacić. Pamiętam, jak z mamą spotykałyśmy jej pacjentów w sklepie czy na ulicy. Często podchodzili i płacili mamie na miejscu za poprzednie wizyty.

Ona wtedy im dziękowała i pytała o ich rodziny, o zdrowie. Przyjmowała ich na kredyt, bo im ufała.

Większość z nas jest jak moja mama. Dajemy kredyt komuś, kogo znamy, lub kto mieszka blisko. Jednak wielu z nas pewnie nie pożyczyłoby pieniędzy nieznajomemu, dopóki nie dowiedzielibyśmy się o nim czegoś więcej.

Banki, instytucje wydające karty kredytowe i inne instytucje finansowe nie znają nas osobiście, ale potrafią okazać zaufanie. Czynią to przez ocenę zdolności kredytowej. Ocena kredytowa powstaje przez zebranie i analizę publicznych danych o historii kredytowej konsumenta. Dzięki tym danym mamy łatwy dostęp do wszystkich dóbr i usług, począwszy od elektryczności, a skończywszy na zakupie domu, czy też na podejmowaniu ryzyka i zakładaniu własnej firmy.

Ale... wciąż 2,5 miliarda ludzi na całym świecie nie ma oceny zdolności kredytowej. To jedna trzecia populacji świata. Nie mają takich danych, bo nie udokumentowano o nich publicznie żadnych informacji: o kontach bankowych, historii kredytowej i numerze ubezpieczenia społecznego. Skoro nie mają tych danych, to nie mają dostępu do produktów kredytowych i finansowych, które mogłyby ułatwić im życie. Nikt nie może im zaufać.

Chcieliśmy pomóc im zdobyć zaufanie banków i umożliwić dostęp do usług finansowych. Stworzyliśmy więc mobilną aplikację, która dokonuje oceny zdolności kredytowej na podstawie danych z telefonu. Obecnie na wschodzących rynkach jest miliard smartfonów. Wszyscy używamy ich w ten sam sposób. Piszemy SMS-y do przyjaciół, sprawdzamy mapy, przeglądamy internet, a nawet dokonujemy transakcji finansowych.

Z czasem telefony zapisują te dane, co daje bardzo dokładny obraz naszego życia. Nasi klienci dają nam dostęp do tych danych. Zapisujemy je za pomocą naszej mobilnej aplikacji. Pozwala ona ocenić zdolność kredytową osób takich jak Jenipher, właścicielka małej firmy w Nairobi w Kenii. Jenipher ma 65 lat, a od kilkudziesięciu prowadzi stoisko z żywnością zlokalizowane w centrum miasta. Ma trzech synów, których posłała do szkoły zawodowej. Jest przewodniczącym lokalnej chamy, czyli grupy oszczędnościowej.

Jej stragan całkiem dobrze prosperuje. Jej codzienny zarobek wystarcza na pokrycie wydatków. Ale brak jej zabezpieczenia finansowego. Każda sytuacja kryzysowa może wpędzić ją w długi. Starcza jej tylko na niezbędne wydatki, ale nie na poprawę jakości życia rodziny, na sytuacje kryzysowe, czy na inwestowanie w rozwój firmy. Jeśli Jenipher chciałaby wziąć kredyt, ma dość ograniczony wybór. Mogłaby wziąć mikropożyczkę, ale musiałaby utworzyć grupę, która ręczyłaby zdolnością kredytową. I nawet wtedy pożyczka mogłaby się okazać za mała, aby wpłynąć na rozwój jej firmy. Taka pożyczka to około 150 dolarów. Inną opcją są lombardy, ale ich stopa oprocentowania osiąga powyżej 300%. Są więc ryzykowną inwestycją. Jenipher nie ma zabezpieczenia ani historii kredytowej, więc nie może uzyskać w banku pożyczki na własny biznes.

Kiedyś syn namówił Jenipher do pobrania naszej aplikacji i do starań o pożyczkę. Jenipher odpowiedziała na parę pytań w telefonie i udostępniła nam kilka istotnych danych z swojego urządzenia.

Oto, co zobaczyliśmy. Na początek zła wiadomość. Jenipher nie ma dużych oszczędności ani historii kredytowej. Tradycyjny bank od razu by się tym zaniepokoił. Jednak inne elementy jej historii pokazały znacznie bogatszy potencjał. Po pierwsze zauważyliśmy, że dzwoni regularnie do rodziny w Ugandzie. Dane mówią, że osoby pozostające w kontakcie z bliskimi spłacają należności o 4% częściej. Widać też, że choć w ciągu dnia dużo się przemieszcza, jej trasa ma regularny schemat, a najczęściej jest w domu albo przy swoim stoisku. Dane wykazują 6-procentowy wzrost spłat u osób, które przebywają na co dzień w tych samych miejscach.

Zauważyliśmy także, że codziennie komunikuje się dużo z różnymi osobami I że ma silną sieć wsparcia społecznego. Nasze dane wskazują, że ludzie którzy komunikują z ponad 58 osobami, często są dobrymi pożyczkobiorcami. Jenipher była w kontakcie z 89 różnymi osobami. To podnosiło szanse na to, że spłaci kredyt o 9%.

To tylko kilka przykładów z tysiąca różnych punktów pomiarowych, na które zwracamy uwagę przy określaniu wiarygodności kredytowej. Po analizie wszystkich danych zaryzykowaliśmy. Udzieliliśmy pożyczki Jenipher. Te dane nie znalazłyby się w żadnym dokumencie, ani w żadnej dokumentacji finansowej. Jednak to one budują zaufanie. Gdy nie patrzymy tylko na dochody, zobaczymy, że ludzie z wschodzących rynków, którzy wydają się na pierwszy rzut oka zbyt śmiali i nieprzewidywalni, tak naprawdę są chętni i zdolni do spłacania kredytu.

Dzięki naszej ocenie zdolności kredytowej udzieliliśmy w Kenii 200 000 pożyczek. I to tylko ubiegłym roku. Spłacalność wynosi powyżej 90 procent. To odpowiada odsetkom spłacalności w tradycyjnych bankach.

Za pomocą czegoś tak prostego, jak ocena zdolności kredytowej, umożliwiamy ludziom budowanie przyszłości. Nasi klienci wykorzystywali pożyczki na rodzinne wydatki, sytuacje kryzysowe, podróże i na inwestowanie w rozwój firm. Teraz oni budują lepszą gospodarkę i tworzą społeczeństwo, w którym inni mogą odnosić sukcesy.

W ciągu dwóch lat używania naszej aplikacji Jenipher zgromadziła o 60% więcej oszczędności. Otworzyła także dwa nowe stragany. Teraz planuje otwarcie własnej restauracji. Ubiega się o pożyczkę dla małych przedsiębiorstw w banku komercyjnym. bo ma już historię kredytową, która potwierdzi jej rzetelność.

Widziałam się z Jenipher w Nairobi w zeszłym tygodniu. Bardzo się cieszyła, że mogła to zrobić. Powiedziała: "Tylko mój syn wierzył, że mogę to zrobić. Ja myślałam, że to nie jest dla mnie". Przez ten cały czas żyła w przekonaniu, że pewne rzeczy na tym świecie są dla niej nieosiągalne.

Naszym zadaniem jest otwieranie świata dla Jenipher i miliardów ludzi takich jak ona, którzy zasługują na zaufanie.

Dziękuję.

(Brawa)