Marla Spivak
2,850,970 views • 15:57

Dit is ons leven met bijen... en dit is ons leven zonder bijen. Bijen zijn de belangrijkste bestuivers van ons fruit, onze groenten en bloemen en gewassen als luzerne, die ons vee voeden. Ruim de helft van 's werelds gewasopbrengst is afhankelijk van bestuiving door bijen. Ironisch genoeg bestuiven bijen onze gewassen niet met opzet. Ze doen dat omdat ze moeten eten. Bijen krijgen alle benodigde proteïnen van stuifmeel en alle koolhydraten van nectar. Bloemen leveren hen voeding en terwijl ze van bloem tot bloem trekken tijdens hun boodschappen in hun bontgekleurde winkelcentrum, leveren zij ons een waardevolle dienst: bestuiving. In delen van de wereld waar geen bijen zijn, of waar men soorten plant die geen bijen aantrekken, worden mensen betaald voor handmatige bestuiving. Deze mensen verplaatsen stuifmeel van bloem tot bloem met een verfkwast. Handmatige bestuiving is niet eens zo ongebruikelijk. Tomatentelers bestuiven hun tomatenbloemen vaak handmatig met een vibrator. Deze heet de 'tomatenkietelaar'. (Gelach) Dit is omdat het stuifmeel in een tomatenbloem heel goed wordt vastgehouden in het mannelijke deel van de bloem, de helmknop. De enige manier om het stuifmeel te bevrijden, is door vibratie. Hommels zijn een van de weinige soorten bijen die de bloem kunnen vasthouden en vibreren. Dat doen ze door hun vliegspieren te bewegen met een frequentie die lijkt op de muzieknoot C. Ze vibreren dus de bloem, ze masseren haar met klank. Dat bevrijdt het stuifmeel in een efficiënte stortbui en het stuifmeel belandt over het hele pluizige bijenlichaam en ze neemt het mee naar huis als voedsel. Tomatentelers halen nu hommelvolken naar hun kassen om de tomaten te bestuiven want de bestuiving is veel efficiënter als het natuurlijk gedaan wordt en dat levert betere tomaten op. Je kan ook om andere, misschien meer persoonlijke redenen, om bijen geven. Er zijn ruim 20.000 soorten bijen in de wereld en ze zijn absoluut verrukkelijk. Deze bijen zitten het grootste deel van hun levenscyclus verstopt onder de grond of in een holle stam en slechts enkele van deze prachtige soorten vertonen hoogontwikkeld sociaal gedrag, zoals de honingbij. Honingbijen zijn meestal de charismatische vertegenwoordigers voor de overige ruim 19.900 soorten want de honingbij heeft iets wat mensen hun wereld binnenlokt. De mens voelt zich al sinds de vroege opgetekende geschiedenis aangetrokken tot honingbijen. Vaak vanwege hun honing, een geweldige natuurlijke zoetstof. Ik kwam door puur toeval in de ban van de honingbij. Ik was 18 jaar en verveeld me. In de bibliotheek leende ik een boek over bijen en las tot diep in de nacht. Ik had nooit nagedacht over insecten in complexe samenlevingsverbanden. Alsof de beste science fiction werkelijkheid werd. Nog vreemder: er bestonden mensen, imkers, die hun bijen liefhadden als ware het hun familie. Toen ik het boek uit had, moest ik het met eigen ogen zien. Ik ging voor een commerciële imker werken, een familie in New Mexico die 2.000 korven met bijen bezat. Ik was voor altijd in de ban. Honingbijen kun je beschouwen als een superorganisme. Het volk is het organisme dat bestaat uit 40.000 of 50.000 individuele bij-organismen. Deze samenleving heeft geen centraal gezag. Niemand bezit de macht. Dus hoe ze tot hun gezamenlijke beslissingen komen, hun taken verdelen en communiceren waar de bloemen zijn, al hun gezamenlijke gedrag is verbluffend. Mijn persoonlijke favoriet, die ik jarenlang heb bestudeerd, is hun systeem van gezondheidszorg. Bijen hebben gezondheidszorg. In mijn lab bestuderen we hoe bijen zichzelf gezond houden. We bestuderen bijvoorbeeld hygiëne. Sommige bijen kunnen zieke individuen opsporen en uit het nest verwijderen en dit houdt het volk gezond. Recenter bestudeerden we harsen die bijen verzamelen bij planten. Bijen vliegen naar bepaalde planten en schrapen buitengewoon kleverige hars van de bladeren. Die brengen ze naar het nest, waar ze het in de nest-architectuur verwerken. Wij noemen het dan propolis. We merkten dat propolis een natuurlijke ontsmetter is. Het is een natuurlijk antibioticum. Het verdelgt bacteriën, schimmels en andere ziekteverwekkers binnen het nest en versterkt zo de gezondheid van het volk en hun sociale immuniteit. De mens kent de kracht van propolis al sinds de oudheid. We verzamelden propolis uit bijennesten voor menselijke geneeskunde, maar wisten niet hoe goed het was voor de bijen. Honingbijen hebben dus opmerkelijke natuurlijke afweersystemen die hen al 50 miljoen jaar gezond houden. Dus toen 7 jaar geleden berichten kwamen dat honingbijvolken massaal uitstierven — eerst in de Verenigde Staten — was het duidelijk dat er iets vreselijk mis was. In ons collectieve onderbewuste weten we op een basaal niveau dat we bijen nodig hebben. Wat is er aan de hand? Bijen sterven aan meerdere oorzaken die op elkaar inwerken. Ik zal elk daarvan behandelen. De kernboodschap: stervende bijen reflecteren een landschap zonder bloemen en een disfunctioneel voedselsysteem. We hebben de beste gegevens over honingbijen dus die zal ik gebruiken als voorbeeld. In de Verenigde Staten lopen de bijenpopulaties in feite al achteruit sinds de Tweede Wereldoorlog. We hebben in de VS nog maar de helft van de korven die we in 1945 hadden. We denken dat we er nog maar 2 miljoen hebben. De reden hiervoor is dat we na de Tweede Wereldoorlog onze landbouwpraktijken hebben veranderd. We hielden op met het verbouwen van groenbemesting. We plantten geen klaver en luzerne meer. Dat zijn natuurlijke meststoffen die stikstof in de grond vasthouden. In plaats daarvan zijn we kunstmest gaan gebruiken. Klaver en luzerne zijn zeer voedzame planten voor bijen. Na de Tweede Wereldoorlog begonnen we herbiciden te gebruiken om het onkruid te verdelgen op onze boerderijen. Vele soorten onkruid zijn bloeiende planten die bijen nodig hebben voor hun voortbestaan. We begonnen met monocultuur op steeds grotere schaal. We praten over 'voedselwoestijnen', buurten in onze steden zonder winkels met levensmiddelen. Dezelfde boerderijen waar de bijen ooit hun voeding vonden, zijn nu agrarische voedselwoestijnen die gedomineerd worden door een of twee plantensoorten zoals maïs en soyabonen. Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben we systematisch veel van de planten laten verdwijnen die bijen nodig hebben voor hun overleven. Deze monoculturen omvatten ook gewassen die goed zijn voor bijen, zoals amandelen. Vijftig jaar geleden brachten imkers enkele volken, korven naar de amandelboomgaarden voor bestuiving en ook omdat het stuifmeel in amandelbloesem heel proteïnerijk is. Het is erg goed voor bijen. De schaal waarop nu amandel-monocultuur plaatsvindt vereist dat de meeste bijen in ons land — ruim 1,5 miljoen bijenkorven — door het hele land vervoerd moeten worden om dit ene gewas te bevruchten. Ze worden aangevoerd op vrachtwagens en moeten na de bloei weer weggevoerd worden, want dan veranderen de amandelboomgaarden in immense bloemenloze landschappen. Bijen zijn al 50 jaar aan het sterven en wij planten steeds meer gewassen die hen nodig hebben. Er was een toename van 300% in gewassenteelt die bestuiving door bijen behoeft. En dan zijn er de pesticiden. Na de Tweede Wereldoorlog begonnen we op grote schaal pesticiden te gebruiken. Dit werd noodzaak omdat de monoculturen een feestmaal vormden voor gewas-etende insecten. Recentelijk zijn onderzoekers van de Penn State-universiteit gaan kijken naar sporen van pesticiden in de ladingen stuifmeel die bijen meenemen als voedsel, en ze vonden in elke lading die een honingbij verzamelt minstens zes detecteerbare pesticiden. Dit omvat elke klasse insecticiden, herbiciden, fungiciden en zelfs inerte, ongelabelde ingrediënten die deel uitmaken van de pesticide-formule die nog giftiger kunnen zijn dan het actieve ingrediënt. De kleine bij houdt ons een grote spiegel voor. Hoe veel is nodig om mensen te besmetten? Een van deze klassen insecticiden, de neonicotinoïden, is momenteel over de hele wereld veel in het nieuws . Je hebt er waarschijnlijk over gehoord. Dit is een nieuwe klasse insecticiden. Ze verspreidt zich door de plant zodat een ongedierte, een blad-etend insect dat hap van de plant neemt, sterft aan een dodelijke dosis. Als een van die neonics, zoals we ze noemen, wordt gebruikt in een hoge concentratie, zoals in deze grondtoepassing, verspreidt zich genoeg van de stof door de plant naar het stuifmeel en de nectar, om een bij voldoende van de neurotoxische stof te laten binnenkrijgen om stuiptrekkend te sterven. In de meeste landbouwomgevingen, op de meeste van onze boerderijen, wordt alleen het zaad bedekt met de insecticide, dus een kleinere hoeveelheid verspreidt zich door de plant en komt in het stuifmeel en de nectar. Als een bij deze lagere dosis consumeert, gebeurt er ofwel niets, of de bij raakt bedwelmd en gedesoriënteerd en vindt wellicht haar weg niet naar huis. Daarbij hebben bijen ook nog hun eigen ziektes en parasieten. Vijand nummer één voor bijen is dit ding. Het heet varroa destructor. Een toepasselijke naam. Het is een grote, bloedzuigende parasiet die het immuunsysteem van de bij verstoort en virussen doet circuleren. Laat me dit alles even samenvatten. Ik weet niet hoe het voelt om als bij een grote, bloedzuigende parasiet met je mee te dragen. Ook weet ik niet hoe een bij zich voelt als ze een virus heeft, maar ik weet wel hoe het voelt als ik een virus heb, de griep, en ik weet hoe moeilijk het is om dan naar een winkel te gaan om goed voedsel te kopen. Maar stel dat ik dan in een voedselwoestijn leefde. Stel dat ik ver zou moeten reizen om bij een winkel te komen en als ik mijn zwakke lichaam eindelijk daarheen gesleept heb krijg ik met mijn voedsel genoeg van een pesticide, een neurogif, binnen dat ik de weg naar huis niet meer weet. Dat bedoelen we met meerdere doodsoorzaken die op elkaar inwerken. En het zijn niet alleen onze honingbijen. Al onze prachtige wilde bijensoorten zijn in gevaar, inclusief die tomatenbevruchtende hommels. Deze bijen ondersteunen onze honingbijen. Ze leveren de bevruchtingsverzekering samen met onze honingbijen. We hebben al onze bijen nodig. Wat gaan we hieraan doen? Hoe gaan we dit grote bijenfiasco aanpakken? Er blijkt hoop te zijn. Er is hoop. Elk van jullie kan bijen helpen op twee heel directe en makkelijke manieren. Plant bij-vriendelijke bloemen, en vergiftig die bloemen, dit bijenvoedsel, niet met pesticiden. Zoek dus op internet naar bloemen die inheems zijn in jouw buurt, en plant die. Plant ze in een pot voor je deur. Plant ze in je voortuin, in je gazon, langs de wegen. Zet je in om ze geplant te krijgen in openbare tuinen, de openbare ruimte, weilanden. Reserveer er landbouwgrond voor. We hebben een prachtige verscheidenheid aan bloemen nodig die gedurende het hele seizoen bloeien, van de lente tot de herfst. We hebben bermen vol bloemen nodig voor onze bijen, maar ook voor migrerende vlinders en vogels en andere wilde dieren. En we moeten nadenken hoe we groenbemesting gaan herinvoeren om onze grond én onze bijen te voeden. En onze boerderijen moeten diverser worden. We moeten bloeiende akkerranden en heggen aanplanten om de agrarische voedselwoestijn te onderbreken en ons disfunctionele voedselsysteem te corrigeren. Misschien lijkt het een heel kleine respons op een immens groot probleem — gewoon bloemen planten — maar wanneer bijen goede voeding krijgen, krijgen wij goede voeding door hun bestuivingsdiensten. Als bijen goede voeding krijgen, werkt hun natuurlijke afweer beter, hun gezondheidszorg waarop ze al miljoenen jaren vertrouwen. Het mooie van bijen op deze wijze te hulp schieten, is voor mij dat elk van ons zich een beetje moet gedragen als in een bijenmaatschappij, een insectenmaatschappij, waarin elk van onze individuele acties bijdraagt aan een grandioze oplossing, een eigenschap die naar voren komt en die veel groter is dan enkel de som van onze individuele handelingen. Laat dus een kleine handeling — het planten van bloemen en deze vrij houden van pesticiden — de aanjager zijn van grootschalige verandering. Namens de bijen: bedankt! (Applaus) Chris Anderson: Dank je. Nog even een vraag. De laatste cijfers over bijensterfte... is er enig teken dat het eind in zicht komt? Hoe hoopvol / depressief ben je? Maria Spivak: Ja... In de Verenigde Staten gaan elke winter gemiddeld 30% van alle bijenkorven verloren. Zo'n 20 jaar geleden zaten we op 15% verlies. De situatie wordt dus penibel. CA: Dat is toch niet 30% per jaar? MS: Ja, 30% per jaar. MS: Maar imkers kunnen hun korven opdelen, zodat ze dezelfde hoeveelheid behouden en wat herstellen van hun verlies. We zitten op een omslagpunt. We kunnen het ons niet veroorloven er nog veel meer te verliezen. Onze imkers verdienen al onze waardering. Plant bloemen. CA: Dank je wel. (Applaus)