Johann Hari
14,031,209 views • 14:42

Een van mijn vroegste herinneringen is dat ik een familielid wilde wekken en hem niet wakker kreeg. Ik was maar een kind en begreep niet waarom, maar naarmate ik ouder werd, besefte ik dat ik verslaafde familieleden had, onder andere, later, aan cocaïne.

Ik denk er vaak over na, vooral nu het exact 100 jaar geleden is dat drugs eerst werden verboden in de VS en Groot-Brittannië, en toen in de rest van de wereld. Het is een eeuw geleden dat we besloten om verslaafden te straffen en te laten lijden, omdat we geloofden dat het hen zou doen ophouden.

Een paar jaar geleden keek ik naar een aantal verslaafden in mijn leven en probeerde te bedenken wat hen zou kunnen helpen. Ik realiseerde me dat er veel simpele vragen waren die ik niet kon beantwoorden, zoals, wat veroorzaakt verslaving? Waarom gaan we door met een aanpak die niet lijkt te werken? Is er een betere oplossing?

Dus ik las er veel over, maar ik kon geen goede antwoorden vinden. Toen besloot ik naar mensen over de hele wereld te gaan die verslaving beleefd en bestudeerd hebben en te kijken wat ik van hen kon leren. Ik besefte niet dat ik meer dan 50.000 km zou reizen, maar ik heb uiteindelijk veel verschillende mensen ontmoet, van een transgender crackdealer in Brownsville, Brooklyn, tot een wetenschapper die hallucinogenen aan mangoesten geeft om te zien of zij ze lusten — wat zo blijkt te zijn, maar alleen onder bepaalde omstandigheden — tot het enige land dat alle drugs heeft gedecriminaliseerd, van cannabis tot crack: Portugal. En wat me verbaasde, was dat bijna alles we denken te weten over verslaving, niet klopt. Als we rekening houden met de onderzoeksresultaten, zullen we veel meer moeten veranderen dan onze regelgeving.

Maar laten we beginnen met wat ik dacht te weten. Kijk naar deze middelste rij hier. Stel je voor dat jullie 20 dagen lang 3 keer per dag heroïne zouden gebruiken. De één ziet er al enthousiaster dan de ander uit over dit vooruitzicht. Geen zorgen, het is maar een gedachte-experiment. Stel dat jullie dat zouden doen. Wat zou er gebeuren? Een eeuw lang horen we wat er dan zou gebeuren. We denken dat door de chemische weerhaken in heroïne, je lichaam na enige tijd afhankelijk van die weerhaken zou worden, je zou ze fysiek nodig hebben, en na die 20 dagen zouden jullie allemaal verslaafd zijn. Toch? Dat dacht ik.

Ik realiseerde me voor het eerst dat er iets aan dit verhaal niet klopt toen het me werd uitgelegd. Als ik buiten straks word aangereden en mijn heup breek, krijg ik in het ziekenhuis een hoop opiaten. Opiaten zijn heroïne. Eigenlijk veel betere heroïne dan die van de straat, want wat je van een dealer koopt, is onzuiver. Eigenlijk is daarvan heel weinig heroïne, terwijl het spul van de dokter medisch zuiver is. En je krijgt het een hele tijd. Velen hier in de zaal hebben zonder het te beseffen, flink wat heroïne gebruikt. Dit gebeurt overal in de wereld. Als wat we geloven over verslaving, klopt — dat die mensen zijn blootgesteld aan chemische weerhaken — dan zouden ze verslaafd moeten raken. Dit is in detail bestudeerd. Het gebeurt niet. Je hebt misschien gemerkt dat je oma na haar heupoperatie niet als junkie terugkwam. (Gelach)

Toen ik dat hoorde, leek het me zo gek, zo anders dan alles dat ik dacht te weten. Ik dacht dat het niet kon kloppen, totdat ik Bruce Alexander ontmoette, professor in de psychologie uit Vancouver, die een ongelofelijk experiment heeft uitgevoerd dat ons erg helpt dit probleem te begrijpen. Professor Alexander legde me uit dat het beeld van verslaving dat we kennen, voor een deel komt van bepaalde experimenten die eerder waren gedaan in de 20e eeuw. Het zijn hele simpele experimenten. Je kunt ze thuis doen, in een sadistische bui. Je geeft een rat in een kooi twee waterflessen: een met water, een met water met heroïne of cocaïne erin. De rat kiest bijna altijd water met drugs en sterft bijna altijd binnen korte tijd. Dus dan klopt het, toch? Zo denken we dat het werkt. In de jaren 70 zag professor Alexander dit experiment, en hem viel iets op. Hij zei: "We stoppen de rat in een lege kooi. Ze heeft niks te doen, behalve de drugs. Laten we iets anders proberen." Dus bouwde professor Alexander een kooi die hij Rattenpark noemde, die in feite de rattenhemel is, met veel kaas, veel gekleurde ballen, veel tunnels. Cruciaal is dat ze veel vrienden hebben. Ze kunnen veel seks hebben. En ze hebben beide waterflessen, gewoon water en water met drugs. Maar hier komt het fascinerende: in Rattenpark kiezen ze niet voor het drugswater. Ze drinken het bijna nooit. Geen van de ratten drinkt het dwangmatig en geen ervan neemt een overdosis. Je gaat van bijna 100 procent overdosis in isolatie naar nul procent als ze gelukkig zijn en een netwerk hebben.

Toen hij dit zag, dacht professor Alexander dat het misschien iets met de ratten was: ze zijn anders dan wij. Misschien niet zo anders als we zouden willen, maar gelukkig was er een soortgelijk experiment dat bij mensen precies hetzelfde onderzocht, namelijk de oorlog in Vietnam. In Vietnam gebruikten 20 procent van de Amerikaanse soldaten heroïne. Aan de toenmalige berichtgeving zie je dat ze zich zorgen maakten dat er honderdduizenden junkies in Amerika zouden neerstrijken na de oorlog, wat logisch leek. Die soldaten die veel heroïne gebruikten, werden thuis gevolgd. Het Algemeen Psychiatrisch Archief heeft dit in detail onderzocht. Wat gebeurde er met deze soldaten? Het blijkt dat ze niet gingen ontwennen. Ze hadden geen afkickverschijnselen. 95 procent stopte gewoon met gebruiken. Als je het verhaal over chemische weerhaken gelooft, is dit helemaal niet logisch, maar professor Alexander begon te denken dat er iets anders achter verslaving zit. Hij zei: "Wat als verslaving niet om chemische weerhaken draait? Wat als verslaving te maken heeft met je kooi? Wat als verslaving een aanpassing aan je omgeving is?"

Een andere professor die hierover nadacht, was Peter Cohen in Nederland, die zei: "Misschien moeten we het niet eens verslaving noemen. Misschien moeten we het verbinding noemen. Mensen hebben een natuurlijk verlangen naar verbindingen, en als we gelukkig en gezond zijn, smeden we banden met elkaar, maar als je dat niet kunt, omdat je getraumatiseerd bent of geïsoleerd of terneergeslagen, bouw je een band op met iets anders dat je oplucht. Dat kan gokken zijn, of pornografie, het kan cocaïne zijn, het kan cannabis zijn, maar je smeedt ergens een band mee, omdat het in onze natuur zit. Dat is waar we als mensen naar verlangen."

In eerste instantie vond ik dit een moeilijk te bevatten idee, maar wat me helpt het te begrijpen, is dit. Kijk, ik heb bij mijn stoel een fles water. Velen van jullie hebben ook flessen water bij jullie. Vergeet de drugs en de oorlog tegen drugs. Al die flesjes water zouden ook flesjes wodka kunnen zijn. Volstrekt legaal, toch? We zouden ons allemaal kunnen bedrinken, wat ik ook zal doen hierna, maar toch doen we dat niet. Aangezien jullie je het vermogen konden veroorloven dat het kost een TED Talk bij te wonen, hebben jullie allicht het geld om de komende zes maanden wodka te drinken. En jullie zouden niet dakloos eindigen. De enige reden dat je dat niet doet, is niet dat iemand je tegenhoudt. Het is omdat je banden en connecties hebt waarvoor je aanwezig wilt zijn. Je hebt werk waarvan je houdt. Je hebt mensen van wie je houdt. Je hebt gezonde relaties. Een essentieel aspect van verslaving is, en al het bewijs wijst in die richting, dat je het niet kan verdragen aanwezig te zijn in je leven.

Dit heeft hele belangrijke implicaties, met name voor de oorlog tegen drugs. In Arizona ging ik uit met een groep vrouwen die gedwongen werden T-shirts te dragen met de tekst "Ik was drugsverslaafd" en aan een ketting graven te graven terwijl voorbijgangers ze bespotten. Als deze vrouwen vrijkomen, hebben ze een strafblad zodat ze nooit meer legaal werk zullen vinden. Dit is natuurlijk een extreem voorbeeld, maar bijna overal in de wereld behandelen we verslaafden ongeveer zo. We straffen ze, stellen ze te kijk, geven hen een strafblad. We creëren hindernissen op hun weg naar het herstel van hun banden. Een dokter in Canada, Dr. Gabor Maté, een geweldige man, zei me: "Als je een systeem wilde ontwerpen om verslaving te verergeren, zou het er zo uitzien."

Nou is er een plek waar ze net het tegenovergestelde doen en dus ging ik kijken hoe dat werkt. In 2000 had Portugal een van de ergste drugsproblemen in Europa. Een percent van de bevolking was verslaafd aan heroïne, wat onvoorstelbaar is. Elk jaar probeerden ze het meer zoals Amerika te doen. Ze straften mensen, stigmatiseerden ze, stelden ze meer te kijk, en het werd elk jaar erger. Tot de minister-president en de oppositieleider samenkwamen en zeiden: "Zo kunnen we niet verder, in dit land met steeds meer heroïneverslaafden. Laten we een commissie van wetenschappers en dokters doen uitzoeken wat het probleem echt zou oplossen." Een commissie onder leiding van de geweldige Dr. João Goulão onderzocht al het nieuwe bewijsmateriaal. Toen ze terugkwamen, zeiden ze: "Decriminaliseer alle drugs, van cannabis tot crack, maar" — en dit is de cruciale stap — "neem al het geld dat we besteedden aan het isoleren van verslaafden, aan het verbreken van banden, en besteed het in plaats daarvan aan het herstellen van de banden." Dat is niet echt waar we aan denken bij drugsbehandeling in de VS of Groot-Brittannië. Ze doen residentiële ontwenning, ze doen psychologische therapie, dat voegt wat toe. Maar bovenal doen ze het omgekeerde van wat wij doen: ze creëren een groot aantal banen voor verslaafden, en microkredieten voor verslaafden om bedrijfjes te starten. Stel, je was vroeger automonteur. Als je er klaar voor bent, zeggen ze aan een garage: neem hem voor een jaar aan en wij betalen de helft van zijn loon. Het doel was te zorgen dat elke verslaafde in Portugal iets had om 's ochtends zijn bed voor uit te komen. Toen ik in Portugal verslaafden ontmoette, zeiden ze dat ze door het herontdekken van een doel de banden herontdekten en de relaties met de grotere gemeenschap.

Dit jaar is het 15 jaar geleden dat dit experiment begon en de resultaten zijn er: drugsgebruik door injectie is afgenomen in Portugal, volgens de British Journal of Criminology, met 50 procent, vijf-nul procent. Overdoses zijn ontzettend afgenomen, HIV is afgenomen onder drugsverslaafden. Verslaving is volgens elke studie ontzettend afgenomen. Een van de dingen waaraan je ziet dat het werkt, is dat niemand in Portugal terug wil naar het oude systeem.

Dat zijn de politieke implicaties. Ik denk dat er daaronder nog een laag implicaties van al dit onderzoek zit. Mensen hebben steeds meer het gevoel dat ze blootstaan aan gevaren voor allerlei verslavingen: aan hun smartphones, aan shoppen of eten. Voor het begin van deze talks, dat weten jullie, werd ons gezegd dat onze smartphones uit moesten en ik moet zeggen, velen van jullie leken sterk op verslaafden die te horen kregen dat hun dealer er de volgende uren niet zou zijn. Velen van ons voelen zich zo, en het klinkt misschien gek — ik vermeldde dat een gebrek aan banden een belangrijke factor in verslaving is, en het is gek om te zeggen dat het toeneemt, want wij zijn toch de meest verbonden maatschappij ooit? Maar ik begon steeds meer te denken dat onze connecties, of die we denken te hebben, een soort parodie van menselijke connecties zijn. Als je een crisis meemaakt, zal je iets merken. Het zullen niet je Twittervolgers zijn die bij je komen zitten. Het zullen niet je Facebookvrienden zijn die je er bovenop helpen, maar je vlees-en-bloed-vrienden, met wie je diepe, genuanceerde, complexe, face-to-face relaties hebt. Milieuschrijver Bill McKibben heeft daar veel over te zeggen. Hij keek naar het aantal goede vrienden dat de gemiddelde Amerikaan denkt te kunnen bellen in een noodgeval. Dat aantal is constant afgenomen sinds de jaren 50. De hoeveelheid vierkante meter waarop een persoon leeft, is constant toegenomen. Ik denk dat dat een metafoor is voor de keuze die we als cultuur hebben gemaakt. We hebben vrienden voor ruimte geruild, connecties voor spullen geruild, en als gevolg zijn we een van de meest eenzame maatschappijen ooit. Bruce Alexander, van het Rattenpark, zegt: we hebben het bij verslaving altijd over individueel herstel, en het is goed om daarover te praten, maar we moeten het veel meer over sociaal herstel hebben. Er is iets mis met ons, niet alleen als individu, maar als groep. We hebben een maatschappij gecreëerd waarin voor velen het leven meer op de geïsoleerde kooi lijkt en veel minder op Rattenpark.

Als ik eerlijk ben, is dit niet waar het me om ging. Ik was niet van plan de politiek te bestuderen, of de maatschappij. Ik wilde weten hoe ik mijn geliefden kon helpen. Toen ik terugkwam van deze reis en dit alles had geleerd, keek ik naar de verslaafden in mijn leven, en als je eerlijk bent — het is moeilijk van een verslaafde te houden. Er zijn velen in de zaal die dit weten. Je bent vaak boos. Een van de redenen dat het zo'n gevoelig onderwerp is, is omdat het ons na aan het hart ligt. Diep in onszelf denken we allemaal bij een verslaafde: ik wou dat iemand je gewoon deed ophouden. De scripts die we kennen om met verslaafden om te gaan, zijn zoals in de realityshow Intervention, als jullie die ooit hebben gezien. Ons hele leven wordt bepaald door reality tv, maar dat is een andere TED Talk. Als je ooit Intervention hebt gezien: het is een simpel concept. Neem een verslaafde, alle mensen in hun leven, zet ze bij elkaar, confronteer ze met wat ze doen, en zeg ze: als je niet verandert, snijden we je af. Ze pakken dus de verbinding met de verslaafde aan, en bedreigen die, ze maken ze afhankelijk van het feit dat de verslaafde zich zo gedraagt zoals zij willen. Ik begon te zien waarom die benadering niet werkt. Het leek me bijna alsof we de logica van de oorlog tegen drugs importeren in onze privélevens.

Dus ik dacht, hoe kan ik Portugees zijn? Wat ik probeer te doen — niet altijd consequent, en het is niet makkelijk — is tegen de verslaafden in mijn leven zeggen dat ik de band met hen wil versterken, dat ik van ze houd, of ze gebruiken of niet. Ik houd van je, in welke toestand dan ook, en als je me nodig hebt, kom ik bij je zitten omdat ik van je houd en niet wil dat je alleen bent of je alleen voelt.

De essentie van die boodschap — je bent niet alleen, we houden van je — moet aan de basis liggen van onze omgang met verslaafden, sociaal, politiek en individueel. Al 100 jaar zingen we strijdliederen over verslaafden. Ik denk dat we al die tijd liefdesliederen voor hen hadden moeten zingen, want het omgekeerde van verslaving is niet nuchterheid. Het omgekeerde van verslaving is verbondenheid.

Dankjewel.

(Applaus)