Emma Bryce
1,481,485 views • 5:00

W ciągu życia nasze ciało przechodzi serię niezwykłych metamorfoz: dorastamy, dojrzewamy płciowo i wiele z nas zakłada rodzinę. Za kulisami działa układ dokrewny, który stale kieruje tymi zmianami. Poza wzrostem i dojrzewaniem płciowym reguluje wszystko, zaczynając od snu, po rytm bicia serca. Wpływa na każdą komórkę ciała.

Układ dokrewny opiera się na interakcjach pomiędzy trzema strukturami: gruczołami, hormonami i trylionami receptorów. Jest kilka gruczołów produkujących hormony: trzy w mózgu i siedem w innych częściach ciała. Każdy z nich jest otoczony siecią naczyń krwionośnych, z której czerpią substancje do produkcji wielu hormonów. Hormony są później wydzielane w niewielkich ilościach zwykle do krwiobiegu.

Każdy hormon musi zlokalizować komórki docelowe, żeby wywołać specyficzną zmianę. W dotarciu do celu pomagają mu receptory, które są specjalnymi białkami wewnątrz lub na powierzchni komórki. To one rozpoznają przepływające obok specyficzne hormony i łączą się z nimi. Kiedy to się dzieje, połączenie hormonu z receptorem uruchamia szereg reakcji, które pobudzają lub hamują specyficzne procesy wewnątrz komórki, i zmieniają sposób, w jaki funkcjonuje.

Poprzez wystawienie milionów komórek na działanie hormonów, w starannie regulowanych ilościach, układ dokrewny wywołuje duże zmiany w organizmie.

Weźmy na przykład tarczycę i dwa hormony, które wydziela, czyli trijodotyroninę i tyroksynę. Te hormony docierają do większości komórek w ciele, gdzie regulują zużycie energii i tempo ich funkcjonowania. Regulują wszystko, zaczynając od częstości oddechów, przez bicie serca, po temperaturę ciała i trawienie.

Najbardziej widoczne i rozpoznawalne efekty działania hormonów obserwuje się podczas dojrzewania płciowego. Mężczyźni dojrzewają, gdy jądra zaczynają wydzielać testosteron. To wywołuje stopniowy rozwój narządów płciowych, rozwój zarostu, obniżenie barwy głosu i pobudza wzrost. U kobiet estrogen wydzielany przez jajniki sygnalizuje dojrzałość. Pomaga w rozwoju ciała. Powoduje poszerzenie bioder. Pogrubia podszewkę macicy, przygotowując ciało do menstruacji albo ciąży.

Istnieje błędne przekonanie, że w układzie dokrewnym są wyłącznie hormony męskie albo żeńskie. Wręcz przeciwnie. Zarówno u kobiet, jak i mężczyzn występuje estrogen i testosteron, ale w innych ilościach. Oba hormony odgrywają też rolę w czasie ciąży, razem z ponad 10 innymi hormonami, które zapewniają rozwój płodu, umożliwiają poród i pomagają matce w karmieniu dziecka.

Zmiany w ilościach hormonów wiążą się również z wahaniami nastroju. To dlatego, że hormony wpływają na produkcję pewnych substancji chemicznych w mózgu, jak serotonina. Zmiany w ilości tych substancji mogą również wywołać wahania nastroju. To nie znaczy, że hormony mają nad nami nieograniczoną władzę.

Uważa się, że mają główny wpływ na nasze zachowanie, robiąc z nas "niewolników", zwłaszcza podczas dojrzewania. Badania naukowe dowodzą, że nasze zachowanie kształtuje wiele różnych czynników, włączając w to mózg i neuroprzekaźniki, hormony i różne czynniki społeczne. Podstawową funkcją układu dokrewnego jest regulacja procesów w ciele, a nie kontrolowanie nas.

Czasem choroba, stres, a nawet dieta, zaburzają funkcję regulacyjną, zmieniają ilość hormonów wydzielanych przez gruczoły albo zmieniają reakcje komórek.

Cukrzyca, jedna z najczęstszych chorób układu dokrewnego, występuje, gdy trzustka wydziela za mało insuliny, hormonu regulującego poziom cukru we krwi. Niedoczynność lub nadczynność tarczycy występują, gdy tarczyca produkuje za mało lub za dużo hormonów. Niedobór hormonów tarczycy sprawia, że serce bije wolniej, jesteśmy znużeni i przygnębieni. Nadmiar hormonów tarczycy powoduje: utratę wagi, bezsenność i podenerwowanie.

Jednak zazwyczaj układ dokrewny utrzymuje ciało w homeostazie. Poprzez stałą regulację wywołuje zmiany, dzięki którym jesteśmy sobą.