Elizabeth Waters
879,310 views • 3:51

İnsan beynini gözlemleyin, yumrulu görüntüsünün sol ve sağ kısımlara ayrıldığını göreceksiniz. Bu yapı, beyinle ilgili en yaygın fikirlerden birisine ilham vermiştir: Sol kısmın mantığı, sağ kısmın ise yaratıcılığı kontrol ettiği fikri. Hâl böyleyken, bu efsaneyi bilimsel bir kanıt desteklemiyor. Peki bu yanıltıcı fikir nasıl ortaya çıktı ve içerdiği yanlışlık ne? Beynin bir sağ, bir de sol kısmının olduğu doğrudur. Bu en çok dış katmandan veya beyin kabuğundan görünür. Striyatum, hipotalamus, talamus ve beyin sapı gibi iç bölgeler, kesintisiz dokudan oluşmuş gibi görünmektedir, fakat aslında, sağ ve sol kısımlarla düzenlenmişlerdir. Beynin sol ve sağ kısımları farklı vücut işlevlerini yönetir; hareket ve görüş gibi. Beynin sağ kısmı, sol kol ve bacak hareketini kontrol eder, sol da tersini. Görsel sistem ise daha karmaşıktır. Her göz, sol ve sağ görsel alanlara sahiptir. Her iki sol görsel alan da beynin sağ kısmına gönderilir ve sağ görsel alanlar da beynin sol kısmına gönderilir. Yani beyin, bütün bir dünya görüntüsü oluşturmak için, iki kısmı da kullanır. Bilim adamlarının, bu çaprazlamaya sahip olmamızın nedenini bilmedikleri kesin. Bir teori, daha hızlı reflekslerle yaşama avantajı sağladığı için, hayvanlar daha karmaşık sinir sistemleri geliştirdikten sonra başladığını söylüyor. Eğer bir hayvan sol tarafından gelen bir yırtıcı görürse, sağa kaçması en iyi kaçış olacaktır. Öyleyse, görsel ve hareketsel kontrolün, bu sol-sağ yapısına bağlı olan iki sistem olduğunu söyleyebiliriz, fakat mantık ve yaratıcılık fikrine uzandığımızda, ortaya problemler çıkıyor. Bu yanılgı 1800'lerin ortalarında, Broca ve Wernicke adlı iki nörolog yaralanmalara bağlı iletişim problemleri yaşayan hastaları gözlemlediklerinde başladı. Araştırmacılar hastaların sol şakak loplarının hasar gördüğünü buldular, bu nedenle beynin sol kısmının dili kontrol ettiğini öne sürdüler. Bu fikir, popüler hayal gücünü yakaladı. Daha sonra yazar Albert Louis Stevenson, Dr. Jekyll ve Bay Hyde karakterleri ile yansıttığı, duygusal bir sağ yarı küre ile rekabet eden mantıksal bir sol yarı küre fikrini ortaya çıkardı. Fakat doktorlar ve bilim adamları, bir yarı küresi eksik olan veya iki yarı küresi ayrı olan hastaları incelediklerinde, bu fikir desteklenmedi. Bu hastalar bütün bir davranış çeşitliliği gösterdiler, hem mantıksal hem de yaratıcı. Sonraki araştırma, beynin bir kısmının, bazı işlevler açısından, diğer kısımdan daha aktif olduğunu gösterdi. Dil solda daha yerleşiktir, dikkat ise sağda. Yani, beynin bir kısmı daha fazla iş yapabilir, fakat bu, kişiden çok, sisteme göre değişiyor. Bireylerin beyinlerinde baskın kısımlarının olduğu veya mantık ve yaratıcılık arasında sol-sağ ayrımı olduğu fikirlerini öne sürmeye yetecek herhangi bir kanıt yok. Yani, insanlar özellikle mantıklı veya yaratıcı olabilirler, fakat bunun, beynin kısımlarıyla bir ilgisi yoktur. Hatta, mantık ve yaratıcılığın birbirleriyle anlaşamadıkları fikri de desteklenmemektedir. Karmaşık matematik problemlerini çözmek, yaratıcılık gerektirir ve birçok canlı sanat eserinde de karmaşık mantıksal çerçeveler vardır. Neredeyse her yaratıcılık ve mantık becerisi, beynin bir bütün olarak çalışmasının izlerini taşımaktadır.