დენიელ კანემანი
4,284,582 views • 20:06

დღესდღეობით ყველა ლაპარაკობს ბედნიერებაზე. ჩემი თხოვნით დათვალეს ბოლო 5 წლის განმავლობაში სათაურში სიტყვა "ბედნიერების" მქონე წიგნები. 40-ის მერე თვლა შეწყვიტეს, თუმცა კიდევ ბევრი იყო მსგავსი ლიტერატურა. ბედნიერება ძალიან დიდ ინტერესს იწვევს მკვლევარებს შორის. არსებობს უამრავი ტრენინგი ბედნიერებისთვის. ყველას სურს გახადოს ადამიანები უფრო ბედნიერი. მაგრამ მიუხედავ ამ დიდი ჯაფისა, არსებობს რამოდენიმე კოგნიტური მახე, რომელიც შეუძლებელს ხდის იფიქროთ ბედნიერებაზე სწორხაზოვნად.

დღეს ჩემი საუბრის დიდი ნაწილიც სწორედ კოგნიტურ მახეებს შეეხება. ეს ეხება იმ ადამიანებს, რომლებიც ფიქრობენ საკუთარ ბედნიერებაზე, და იმ მეცნიერებს, რომლებიც ფიქრობენ ბედნიერებაზე, რადგან როგორც ჩანს, ჩვენ ყველას გვაქვს პრობლემა. ერთ–ერთი პირველი მახეა სირთულის არ აღიარება. როგორც ჩანს, სიტყვა "ბედნიერება" უკვე აღარ არის სასარგებლო სიტყვა, რადგან ჩვენ მას ვიყენებთ ბევრნაირად. არსებობს ერთი კონკრეტული მნიშვნელობა, რაზეც შესაძლებელია მისი დაყვანა, თუმცა მთლიანობაში, ეს არის ის, რასაც უნდა შევეშვათ და გავითავისოთ უფრო კომპლექსური ხედვა, თუ რა არის კეთილდღეობა. მეორე მახეს წარმოადგენს გამოცდილების და მეხსიერების აღრევა. არსებითად ესაა იყო ბედნიერი შენ ცხოვრებაში და იყო ბედნიერი შენ ცხოვრებასთან დაკავშირებით, ან ბედნიერი შენი ცხოვრებით. ეს არის ორი განსხვავებული გაგება და ისინი შერეულია ბედნიერების ცნებაში. მესამე მახეს წარმაოდგენს აქცენტირების ილუზია; სამწუხარო ფაქტია, რომ ჩვენ არ შეგვიძლია ვიფიქროთ რამე ვითარებაზე, რომელიც კეთილდღეობის ცვლილებას იწვევს, მისი მნიშვნელობის დამახინჯების გარეშე. ანუ, ეს არის ნამდვილი კოგნიტური მახე. არ არსებობს არანაირი ხერხი მის სწორად გასაგებად.

მსურს დავიწყო მაგალითით ადამიანზე, რომელმაც გამართა კითხვა–პასუხის სესია, მას შემდეგ, რაც ჩემ ლექციაზე გაჟღერდა ერთი ისტორია. და ეს იყო ისტორია... მან თქვა, რომ ის უსმენდა სიმფონიას, – დიდებულ მუსიკას; და ჩანაწერის ბოლოში, მან მოისმინა უსიამოვნო გამყინავი ხმა. შემდეგ ამ ადამიანმა დასძინა ემოციურად, რომ ამ ხმამ ჩაუშხამა მთელი შეგრძნება. მაგრამ ეს ასე არ არის. უსიამოვნო ხმამ რაც ჩააშხამა, იყო შეგრძნების მოგონება. მან უკვე გამოსცადა 20 წუთიანი დიდებული მუსიკა; თუმცა ის კაპიკად არ ღირდა, რადგან ის მოგონებად დარჩა. ხოლო მოგონება კი გაფუჭებული იყო; მოგონება იყო ერთადერთ რამე, რაც მას შესანახად დარჩა.

ეს ყველაფერი გვეუბნება, რომ ჩვენ შეიძლება საკუთარ თავზე და სხვებზე ვფიქრობდეთ ორ განზომილებაში. არსებობს "ჩვენ მიერ გამოცდილი", რომელიც ცხოვრობს აწმყოში და იცის ეს აწმყო, მას შეუძლია წარსულის გაცოცხლება, თუმცა ძირითადად მას აქვს მხოლოდ აწმყო. "ჩვენ მიერ გამოცდილი" არის ის, ვისაც ექიმი უსვამს შეკითხვას... როცა ექიმი გეკითხებათ "გტკივათ როცა აქ გკიდებთ ხელს?" და არსებობს ასევე "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" რომელიც ინახავს "ანგარიშს" და ქმნის ჩვენი ცხოვრების ისტორიას; და ეს არის ის, ვისაც ექიმი უსვამს შემდეგ შეკითხვას: "ბოლო პერიოდი როგორ გრძნობთ თავს?" ან "როგორი იყო თქვენი მოგზაურობა ალბანეთში?" ან რამე მსგავსი. ეს წარმოადგენს ორ განსხვავებულ წარმონაქმს, "ჩვენ მიერ გამოცდილი" და "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" ამ ორ რაღაცის ერთმანეთში არევა ქმნის დაბნეულობას ბედნიერების იდეის გარშემო.

მოდი განვიხილოთ "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული", რომელიც არის ამბის მთხრობელი. აქ საქმეში ერთვება ჩვენი მეხსიერება. ის უმალვე იწყებს მოქმედებას. ჩვენ არა მარტო ვყვებით ისტორიებს, როცა ვიწყებთ მათ მოყოლას; ჩვენი გონება გვიყვება ისტორიებს, და ეს არის ის, რაც გვრჩება მიღებული გამოცდილებიდან. ჩვენი ისტორია. ნება მომეცით მოგაწოდოთ პირველი მაგალითი. ეს არის ძველი კვლევა. ეს პაციენტებია, რომლებიც იტარებენ მტკივნეულ პროცედურებს. დეტელებს არ ჩავუღრმავდები. დღესდღეობით ეს პროცედურები უმტკივნეულოა, განსხვავებით 1990-იანი წლებისგან, როცა კვლევა ჩატარდა. პაციენტებს უნდა აღეწერათ საკუთარი ტკივილი ყოველ 60 წამში ერთხელ. აი, ორი პაციენტი და მათი ჩანაწერები. შეკითხვა თქვენთან: "რომელმა პაციენტმა განიცადა მეტი ტანჯვა?" ძალიან მარტივი შეკითხვაა. ნათელია, რომ პაციენტი B მეტად გაიტანჟა. მისი კოლონოსკოპია იყო უფრო ხანგრძლივი და ყოველ წუთს განცდილი ტკივილიც მეტი იყო პაციენტ A–სთან შედარებით.

არსებობს მეორე სახის შეკითხვა: "რას ფიქრობენ ეს პაციენტები იმაზე, თუ რამდენი იტანჯეს მათ?" და აი აქ გვხვდება სიურპრიზი, რომელიც მდგომარეობს იმაში, რომ პაციენტ A-ს ჰქონდა მეტად უარესი მოგონება პროცედურაზე, ვიდრე პაციენტ B–ს. ისტორიები კონოლონოსკოპიაზე იყო განსხვავებული, რადგან კრიტიკული ნაწილი ისტორიის არის ის, თუ როგორი დასასრული აქვს მას. ამ ისტორიებიდან არც ერთი არ არის შთამაგონებელი ან შესანიშნავი, მაგრამ ერთ–ერთი მათგანი არის... (სიცილი) მაგრამ ერთ–ერთი მათგანი არის მნიშვნელოვნად უარესი მეორეზე. და ის ერთი, რომელიც უარესია არის ის, რომელშიც პაციენტმა ტკივილის პიკი განიცადა ბოლოში. ეს ცუდი ისტორიაა. როგორ გავიგეთ ჩვენ ეს? ჩვენ ვკითხეთ ამ ადამიანებს კოლონოსკოპიის დამთავრებისთანავე, და უფრო მოგვიენებითაც საერთო ჯამში რამდენად ცუდი იყო ყველაფერი? მეხსიერებაში, A–სთვის მეტად უარესი იყო პროცედურა, ვიდრე B–სთვის.

სახეზეა პირდაპირი კონფლიქტი "ჩვენ მიერ გამოცდილსა" და "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულს" შორის. "ჩვენ მიერ გამოცდილის" გადმოსახედიდან, აშკარად, B–ს მეტად რთული სიტუაცია ჰქონდა. რაც შეგეძლოთ გაგეკეთებინათ პაციენტი A–სთვის, და ჩვენ რეალურად ჩავატარეთ კიდევაც კლინიკური ექსპერიმენტები, რომლებიც ადრეც იყო წარმატებით ჩატარებული. თქვენ შეგიძლიათ გაუხანგრძლივოთ კოლონოსკოპია პაციენტ A–ს უბრალოდ მილის ზედმეტი მოძრაობის გარეშე მისი ადგილზე დატოვებით. ეს ასევე გამოიწვევს პაციენტის ტანჯვას, მაგრამ მხოლოდ მცირედად და ბევრად ნაკლებად, ვიდრე მანამდე. და თუ ამას გააკეთებთ, რამოდენიმე წუთის განმავლობაში, თქვენ პაციენტი A–ს "ჩვენ მიერ გამოცდილი" ჩააგდეთ უარეს მდგომარეობაში, ხოლო მისი "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" უკეთესში; რადგან თქვენ აღჭურვეთ პაციენტი A უკეთესი ისტორიით საკუთარ გამოცდილებაზე. რა განსაზღვრავს ისტორიას?.. და ეს მუშაობს იმ ისტორიებზე, როლებსაც მეხსიერება გვაწვდის, და ეს ასევე ასეა იმ ისტორიებზე, რომლებსაც ჩვენ ვთხზავთ. ამბავს განსაზღვრავს ცვლილებები, მნიშვნელოვანი მომენტები და დასასრული. დასასრული ძალიან, ძალიან მნიშვნელოვანია და ამ კონკრეტულ შემთხვევაში დასასრული დომინირებდა.

ჩვენი "ჩვენ მიერ გამოცდილი" უწყვეტად ცხოვრობს. მას აქვს გამოცდილებიდან მიღებული მომენტები ერთმანეთის მიყოლებით. და შეგიძლიათ იკითხოთ: რა ემართებათ ამ მომენტებს? პასუხი მარტივია. ისინი იკარგებიან სამუდამოდ. ვგულისხმობ, ჩვენი ცხოვრების უმეტეს მომენტებს. მე დავითვალე და ფსიქოლოგიური აწმყო დაახლოებით სამი წამია; და ეს ნიშნავს იმას, რომ ცხოვრებაში არის დაახლოებით 600 მილიონი მათგანი, თვეში დაახლოებით არის 600 000 მათგან უმეტესობა არ ტოვებს ნაკვალევს. უმეტესი მათგანი სრულიად უგულებელყოფილია ჩვენი "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" მიერ. და მაინც, რაღაცნაირად გრძნობთ, რომ ისინი უნდა ითვლებოდეს, რომ ის თუ რა ხდება განცდის ამ მომენტებში, არის კიდეც ცხოვრება. ამ დედამიწაზე ცხოვრებისას შეზღუდულ რესურსს ვხარჯავთ და თუ როგორ უნდა დავხარჯოთ ის იქნებოდა რელევანტური საკითხი, მაგრამ ეს არ არის ის ისტორია, რასაც "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" ინახავს ჩვენთვის.

მოკლედ, ჩვენ გვაქვს "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" და "ჩვენ მიერ გამოცდილი". ისინი საკმაოდ განსხვავდება. ყველაზე დიდი განსხვავება მათ შორის არის ის, თუ როგორ უდგებიან ისინი დროს. "ჩვენ მიერ გამოცდილის" გადმოსახედიდან, თუ გაქვთ შვებულება, და თუ მეორე კვირაც ისეთივე კარგია, როგორც პირველი, მაშინ ორკვირიანი შვებულება არის ორჯერ უფრო უკეთესი ერთკვირიანზე. ჩვენი "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" არ იყენებს მსგავს მიდგომას. "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულისთვის", ორკვირიანი შვებულება თითქმის ისეთივეა, როგორიც ერთკვირიანი, რადგან არ წარმოიქმნება ახალი მეხსიერება. თქვენ არ შეგიცვლიათ ისტორია. სწორედ ამიტომ, დრო წარმოადგენს კრიტიკულ ცვლადს, რომელიც განასხვავებს "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულს" "ჩვენ მიერ გამოცდილისგან"; დროს ძალიან პატარა ზეგავლენა აქვს ამბავზე.

"ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" აკეთებს იმაზე მეტს, ვიდრე მხოლოდ დამახსოვრება და ისტორიის მოყოლაა. ის იღებს გადაწყვეტილებებს, რადგან თუ გყავთ პაციენტი, რომელსაც ჰქონდა, ვთქვათ, ორი კოლონოსკოპია სხვადასხვა ქირურგთან და ახლა ირჩევს თუ რომელ მათგანთან მივიდეს, ის ირჩევს იმ ქირურგს, ვისთანაც ნაკლებად ცუდი მეხსიერება ჰქონდა, სწორედ ასე მოხდება ქირურგის არჩევა. "ჩვენ მიერ გამოცდილს" არა აქვს ხმის უფლება არჩევანის გაკეთებისას. ჩვენ არ ვირჩევთ გამოცდილებებს შორის, ჩვენ ვირჩევთ გამოცდილებების მეხსიერებებს შორის; და მაშინაც, როცა ვფიქრობთ მომავალზე, ძირითადად ჩვენ არ ვფიქრობთ ჩვენ მომავალზე, როგორც გამოცდილებებზე ჩვენ ვფიქრობთ ჩვენ მომავალზე როგორც განჭვრეტილ მეხსიერებაზე. თქვენ შეგიძიათ ამას შეხედოთ, როგორც "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" ტირანიას; და შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ, რომ "ჩვენ მიერ დამახსოვრებული" დევნის "ჩვენ მიერ გამოცდილს" იმ გამოცდილებების მეშვეობით, რომლებიც "ჩვენ მიერ გამოცდილს" არ სჭირდება

მე მაქვს შეგრძნება, რომ როცა გვაქვს შვებულება, რაც ხშირად ხდება, ჩვენ მივდივართ შვებულებაში, ძირითადად "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" გამო. ვფიქრობ, ამის ფაქტებით დამტკიცება ცოტა რთულია. ვგულისხმობ, თუ რამდენად მოვიხმართ ჩვენ მეხსიერებას? ეს არის ერთ–ერთი ახსნათაგანი, რომელიც გვანახებს "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" დომინირებას; და როცა ამაზე ვფიქრობ, მე მახსენდება შვებულება, რომელიც გავატარეთ ანტარქტიდაზე რამოდენიმე წლის წინ, და რომელიც იყო საუკეთესო შვებულება, რომელიც კი ოდესმე მქონია; და მასზე ხშირად ვფიქრობ სხვა არდადეგებთან შედარებით. ალბათ იმ სამ–კვირიანი მოგზაურობის შესახებ მოგონებები, დაახლოებით 25 წუთის მანძილზე შევიგრძენი ბოლო 4 წლის განმავლობაში. მე რომ 600 ფოტოსგან შემდგარი ფოლდერი გამეხსნა, დამატებით საათს დავხარჯავდი მასზე. სამი კვირა და არაუმეტეს საათნახევრისა. როგორც ჩანს, განსხვავება არსებობს. მე შეიძლება უკიდურესობაში ვვარდები, თუ რამდენად ცოტა მადა მაქვს მოგონებებისთვის, მაგრამ თუნდაც მეტად დაკავდეთ ამით, არსებობს კითხვა: რატომ ვაძლევთ მეხსიერებას ამხელა უპირატესობას გამოცდილებასთან შედარებით?

მსურს იფიქროთ ჰიპოთეტიურ ექსპერიმენტზე. წარმოიდგინეთ თქვენი მომდევნო შვებულებისას, იცით რომ მის დასასრულს, ყველა გადაღებული სურათი განადგურდება და თქვენ მიიღებთ ამნეზიურ წამალს, რაც ყველაფერს დაგავიწყებთ. აირჩევთ თუ არა ასეთ ადადეგებს? (სიცილი) და თუ აირჩევთ განსხვავებულ არდადეგებს წარმოიქმნება კონფლიქტი თქვენ ორ ნაწილს შორის. უნდა დაფიქრდეთ, თუ როგორ გადაწყვიტოთ ეს კონფლიქტი; ეს ადვილი არ არის, რადგან თუ იფიქრებთ დროით განზომილებაში, თქვენ მიიღებთ ერთ პასუხს, და თუ იფიქრებთ მოგონებების განზომილებაში, შესაძლებელია მიიღოთ განსხვავებული პასუხი. რატომ ვირჩევთ იმ არდადეგებს, რომელთაც ვირჩევთ, ეს არის პრობლემა, რომელსაც ვაწყდებით არჩევანით ჩვენს ორ ნაწილს შორის.

ჩვენი ორი ნაწილი, გვკარნახობს ბედნიერების ორ წარმოდგენას. ნამდვილად არსებობს ბედნიერების ორი გაგება, რომელიც შეგვიძლია გამოვიყენოთ თითოეული მათგანისთვის. შეგიძლიათ იკითხოთ: რამდენად ბედნიერია "ჩვენ მიერ გამოცდილი"? და შემდეგ იკითხავთ: რამდენად ბედნიერია "ჩვენ მიერ გამოცდილის" მომენტები ცხოვრებაში? ისინი ყველანი... ბედნიერება მომენტებისთვის არის საკმაოდ ჩახლართული პროცესი. რომელი ემოციების გაზომვაა შესაძლებელი... და, სხვათა შორის, ჩვენ შეგვიძლია კარგად გავიგოთ "ჩვენ მიერ გამოცდილის" ბედნიერების გაგება გარკვეული ხანგრძლივობისას. თუ გაინტერესებთ "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" ბედნიერების ფორმულა, ის სრულიად განსხვავებული რამაა. ეს არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ რამდენად ბედნიერად ცხოვრობს ადამიანი. მთავარია, თუ რამდენად კმაყოფილი/ნასიამოვნებია პიროვნება მაშინ, როცა ის ფიქრობს საკუთარ ცხოვრებაზე. სრულიად განსხვავებული ცნებაა. ის ვინც ამ ორ წარმოდგენას არ განასხვავებს, სრულიად აურევს ბედნიერების გაგებას. მე ვეკუთვნი იმ ადამიანების რიცხვს, რომლებიც მრავალი წლის მანძლზე ზუსტად ამგვარად ურევდა ბედნიერების ცნებას.

გასხვავება "ჩვენ მიერ გამოცდილის" ბედნიერებას და "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" კმაყოფილებას შორის, მხოლოდ ბოლო წლებში იქნა აღიარებული. დღესდღეობით სახეზეა ძალისხმევა, რომ ისინი ცალ–ცალკე გაიზომოს. ორგანიზაცია "Gallup -მა ჩაატარა მსოფლიო გამოკითხვა, სადაც ნახევარ მილიონზე მეტ ადამიანს დაუსვეს კითხვები იმაზე, თუ რას ფიქრობენ ისინი საკუთარ ცხოვრებასა და გამოცდილებებზე, ამის გარდა იყო სხვა ძალისხმევებიც ამ მიმართულებით. მოკლედ, ბოლო წლებში ჩვენ დავიწყეთ ბედნიერების შესწავლა საკუთარი თავის ორი განზომილებისთვის. ვფიქრობ, ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილი, რომელიც ვისწავლეთ არის ის, რომ ისინი ნამდვილად განსხვავებულები არიან. შეგიძლიათ გაიგოთ, თუ რამდენად კმაყოფილია ვინმე საკუთარი ცხოვრებით და ეს არაფერს გეტყვით იმაზე თუ რამდენად ბედნიერად ცხოვრობენ ისინი და პირიქით. კორელაციურადაც რომ დაგანახოთ, გეტყვით, რომ კორელაცია დაახლოებით 5–ის ტოლია. ეს ნიშნავს იმას, რომ თუ ვინმეს შეხვდით და გითხრეს, "მისი მამა ექვსი ფუტის სიმაღლისაა", რამდენად ზუსტი ინფორმაცია გექნებათ პიროვნების სიმაღლეზე? ნუ, რაღაც გეცოდინებათ მის სიმაღლეზე, მაგრამ იქნება ბევრი გაურკვევლობა. თქვენ გაქვთ გაურკვევლობის ეს დოზა. თუ გეტყვით, რომ ვიღაცამ საკუთარი ცხოვრება შეაფასა 8 ბალით 10 შკალიანი სისტემიდან, თქვენ გაქვთ დიდი გაურკვევლობა, იმის შესახებ თუ რამდენად ბედნიერები არიან ისინი საკუთარ "ჩვენ მიერ გამოცდილთან". ანუ კორელაცია დაბალია.

ჩვენ ვიცით, თუ რა აკონტროლებს ბედნიერი საკუთარი თავის კმაყოფილებას. ჩვენ ვიცით, რომ ფული ძალიან მნიშვნელოვანია მიზნები ძალიან მნიშვნელოვანია. ჩვენ ვიცით, რომ ბედნიერება არის იყო კმაყოფილი იმ ადამიანებით ვინც მოგწონს, გავატაროთ დრო იმ ადამიანებთან, რომლებიც მოგვწონს. არსებობს სხვა სიამოვნებებიც, მაგრამ ეს დომინანტურია. ამიტომ, თუ გსურს მოახდინოთ ორივე ნაწილის ბედნიერების მაქსიმიზაცია, თქვენ დაკავდებით სხვადასხვა საქმის კეთებით. დედააზრი ჩემი ნათქვამისა არის ის, რომ ჩვენ არ უნდა ვიფიქროთ ბედნიერებაზე, როგორც კეთილდღეობის შემცვლელზე. ეს სრულიად განსხვავებული წარმოდგენაა.

ახლა, ძალიან მოკლედ, კიდევ ერთი მიზეზი, რატომაც არ შეგვიძლია ვიფიქროთ ბედნიერებაზე სწორხაზოვნად არის ის, რომ ჩვენ არ ვგულისხმობთ ერთი და იმავე რამეს, როცა ვფიქრობთ ცხოვრებაზე და როცა რეალურად ვცხოვრობთ. ამიტომ, თუ დასვამთ მარტივ კითხვას იმაზე, თუ რამდენად ბედნიერია ხალხი კალიფორნიაში, თქვენ ვერ მიიღებთ სწორ პასუხს. როცა სვამთ ასეთ შეკითხვას, თქვენ ფიქრობთ, რომ ხალხი უფრო ბედნიერი იქნება კალიფორნიაში, თუ, ვთქათ, ცხოვრობთ ოჰაიოში. (სიცილი) და რაც ხდება, როცა თქვენ ფიქრობთ ცხოვრებაზე კალიფორნიაში, თქვენ ფიქრობთ კონტრასტზე კალიფორნიასა და სხვა ადგილებს შორის; და ეს კონტრასტი, ვთქვათ, არის კლიმატი. როგორც აღმოჩნდა, კლიმატი არ არის ძალიან მნიშვნელოვანი "ჩვენ მიერ გამოცდილისთვის" და ის ასევე არაა მნიშვნელოვანი "ჩვენ მიერ რეფლექსიურისთვის" რომელიც წყვეტს, რამდენად ბედნიერია ხალხი. მაგრამ იმდენად რამდენადაც "ჩვენ მიერ რეფლექსიური" არის პასუხისმგებელი, თქვენ შეიძლება, ზოგი ადამიანი, მიხვიდეთ გადაწყვეტილებამდე გადახვიდეთ კალიფორნიაში. საინტერესოა დააკვირდეთ, თუ რა ხდება იმ ადამიანებთან, რომლბიც უფრო ბედნიერი ცხოვრების იმედად, კალიფორნიაში გადავიდნენ. მოკლედ, მათი "ჩვენ მიერ გამოცდილი" არ იქნება უფრო ბედნიერი. ჩვენ ეს ვიცით. მაგრამ ერთი რამ ნათელია. ისინი იფიქრებენ, რომ უფრო ბედნიერები არიან რადგან, როცა ისინი ამაზე დაფიქრდებიან, მათ გაახსენდებათ, თუ რამდენად ცუდი ამინდები იყო ოჰაიოში, და ისინი იგრძნობენ გაკეთებული არჩევანის მართებულობას.

ძალიან რთულია სწორხაზოვნად იფიქროთ კეთილდღეობაზე და იმედი მაქვს შეგიქმენით წარმოდგენა იმაზე, თუ რამდენად რთულია ის.

მადლობა.

(აპლოდისმენტები)

კრის ანდერსონი: მადლობა. შეკითხვა მაქვს თქვენთვის. დიდი მადლობა. როცა რამოდენიმე კვირის წინ ტელეფონზე ვლაპარაკობდით, თქვენ ახსენეთ ერთი საინტერესო შედეგი, რომელიც Gallup –ის გამოკითხვის შედეგად გამოვლინდა. შეგიძლიათ გაგვიზიაროთ ამის შესახებ, რადგან კიდევ რამდენიმე წუთი გაქვთ დარჩენილი.

დანიელ კანემანი: რა თქმა უნდა. ვფიქრობ, ყველაზე საინტერესო შედეგი, რომელიც აღმოვაჩინეთ Gallup–ის გამოკითხვაში არის რიცხვები, რომლებსაც ჩვენ საერთოდ არ ველოდით. ჩვენი აღმოჩენა "ჩვენ მიერ გამოცდილის" ბედნიერებასთან დაკავშირებით... როცა ვაკვირდებით როგორ იცვლება შეგრძნებები შემოსავალთან ერთად. და აღმოჩნდა, რომ ამერიკელებისთვის 60 000 ზე ნაკლები წლიური შემოსავალი... და ამ კატეგორიაში ხვდება დაახლეობით 600 000 ადამიანი, მოკლედ ეს დიდი წარმომადგენლობითობაა... 600 000 დოლარზე ნაკლები შემოსავალი...

კა: 60 000.

დკ: 60 000. (სიცილი) 60 000 დოლარი წელიწადში, ადამიანები არ არიან ბედნიერები; და შემოსავლის კლების პროპორციულად ისინი ხდებიან უფრო უბედურები. ამ ზღვრის ზემოთ ჩვენ ვღებულობთ სწორ ხაზს. ისეთ სწორს, რომ იშვიათად მინახავს ასეთი ხაზი. აშკარად, რაც ხდება არის ის, რომ ფული ვერ გიყიდით ბედნიერების გამოცდილებას, მაგრამ ფულის ნაკლებობა აუცილებლად გაგხდით უბედურს; და ჩვენ შეგვიძლია გავზომოთ ეს უბედურება ძალიან, ძალიან ცხადად. მეორე, "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულის" კონტექსტში, თქვენ ღებულობთ განსხვავებულ ისტორიას. რაც უფრო მეტს გამოიმუშავებთ, უფრო მეტად კმაყოფილი ხართ. ეს არ ეხება ემოციებს.

კა: მაგრამ დენი, მთელი ამერიკული ძალისხმევა ხომ ცხოვრების, თავისუფლების, ბედნიერების მოპოვების შესახებაა. თუ ადამიანები ამ აღმოჩენას სერიოზულად აღიქვამენ, ვგულისხმობ, ეს თავდაყირა აყენებს იმ ყველაფერს, რისიც გვჯერა, მაგალითად, დაბეგვრის პოლიტიკა და ა.შ. როგორ ფიქრობთ, არის რაიმე შანსი, რომ პოლიტიკოსები, ზოგადად ქვეყანა ამ აღმოჩენებს სერიოზულად მოეკიდება და მასზე დაყრდნობით წარმართავს საჯარო პოლიტიკას?

დკ: ვფიქრობ, საჯარო პოლიტიკაში რაღაც დონეზე გათვალისწინებულიც კია კვლევები ბედნიერებაზე. ამის აღიარება ნელი იქნება შეერთებულ შტატებში, ორი აზრი არ არსებობს ამაზე, მაგრამ ბრიტანეთში ეს უკვე ხდება, და ასევე სხვა ქვეყნებში. ადამიანები აცნობიერებენ, რომ ისინი უნდა ფიქრობდნენ ბედნიერებაზე როცა საჯარო პოლიტიკაზე ფიქრობენ. ამას დრო დასჭირდება და ადამიანები იკამათებენ იმაზე, სურთ თუ არა მათ გამოცდილების ბედნიერების შესწავლა, თუ მათ ურჩევნიათ ცხოვრების შეფასების შესწავლა. ჩვენ უახლოეს მომავალში გვჭირდება დებატები ამ თემაზე. ის თუ როგორ გავზარდოთ ბედნიერება, დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ ფიქრობთ ბედნიერებაზე, და ფიქრობ თუ არა "ჩვენ მიერ დამახსოვრებულით" თუ "ჩვენ მიერ გამოცდილით". ვფიქრობ, ეს წლების განმავლობაში ზემოქმედებას იქონიებს პოლიტიკაზე. შეერთებულ შტატებში იდება ძალისხმევა, რომ გაიზომოს მოსახლეობის მიერ განცდილი ბედნიერება. შემდეგ ათ, ოცწლეულში, ვფიქრობ ეს იქნება ნაციონალური სტატისტიკის ნაწილი.

კა: ვფიქრობ ეს საკითხი იქნება, როგორც მინიმუმ უნდა იყოს, ყველაზე მნიშვნელოვანი სადისკუსიო თემა თვალის მისადევნებლად. მადლობა ქცევითი ეკონომიკის გამოგონებისთვის. მადლობა, დენიელ კანემანი.