Return to the talk Return to talk

Transcript

Select language

Translated by An Huynh Thien
Reviewed by Thu Ha Nguyen

0:11 Chúng ta hãy bắt đầu với một câu hỏi mọi người hãy đưa tay trả lời nhé: Ở đây ai có dùng iPhone không? Ai có dùng điện thoại Android không? Ai có dùng điện thoại Blackberry không? Ai sẽ can đảm thú nhận mình có một chiếc điện thoại Blackberry? (Khán giả cười) Tôi sẽ đoán nhé, có bao nhiêu người ở đây, khi các bạn đến đây, cũng giống như tôi, đã mua một cái SIM card trả trước? Yeah? Tôi cá là các bạn không biết rằng các bạn đang sử dụng một công nghệ của châu Phi. Dịch vụ trả trước là công nghệ hay là ý tưởng được tiên phong phát minh bởi một công ty ở châu Phi tên là Vodacom vào 15 năm trước, và giờ đây, giống với nhượng quyền thương mại, dịch vụ trả trước là một trong những nguồn lực chủ yếu của hoạt động kinh tế toàn cầu. Tôi sẽ trình bày về quá trình cải tiến ở châu Phi, theo tôi, nó là loại sáng tạo thuần khiết nhất, một cải tiến từ nhu cầu của xã hội. Nhưng đầu tiên, tôi xin hỏi thêm một vài câu hỏi. Các bạn không cần phải giơ tay. Đây là những câu hỏi ẩn dụ. Vì sao Nokla Tesla lại phải phát minh ra dòng điện xoay chiều cung cấp năng lượng cho bóng đèn trong toà nhà hay thành phố mà chúng ta đang ở này? Tại sao Henry Ford lại phải phát minh ra dây chuyền sản xuất để sản xuất những chiếc Ford mà luôn luôn được chào đón miễn là nó có màu đen? Và vì sao mà Eric Merrifield lại phải phát minh ra đá chắn sóng? Những cái nhìn bối rối. Đây là hình dạng của một cục đá chắn sóng, và xa xa kia, các bạn có thể thấy đảo Robben. Đây là một cục đá chắn sóng nhỏ, và Eric Merrifield là nhà phát minh nổi tiếng nhất mà chúng ta từng biết. Váo năm 1963, một cơn bão đã tàn phá bến cảng ở một hòn đảo nhỏ của châu Phi tên là East London, và khi ông ta xem những đứa con của mình vui chơi với những đồ chơi được làm từ xương bò thứ mà người ta gọi là "dolossee", ông ta lấy nó làm ý tưởng cho cái này. Nó giống như một con choi choi khổng lồ, và người ta đã sử dụng nó tại tất cả các bến cảng trên toàn Thế giới để chắn sóng. Nền kinh tế vận chuyển tàu bè toàn cầu sẽ không thể phát triển nếu thiếu đi công nghệ đến từ Châu phi này. Thế nên khi nào các bạn nhắc tới châu Phi, các bạn sẽ phải chấp nhận hình ảnh từ góc độ phương xa, và mọi người sẽ nói: "Nhìn kìa, Lục Địa Đen đấy." Thật ra thì nó không phải như thế. Nó chính xác là một bản đồ của sự tiến bộ. Và chúng ta rất dễ nhận ra rằng sự sáng tạo đang xảy ra tại nơi nào . Nó không diễn ra ở tất cả những nơi đang có điện bao phủ. (Khán giả cười) (Khán giả vỗ tay) Và không phải vì mọi người đang mải mê xem ti vi hay chơi Angry Birds. (Khán giả cười) (Vỗ tay) Vậy thì sự sáng tạo này đang diễn ra ở đâu? Đây nè, đây mới chính là sự sáng tạo thực sự, không phải như việc người ta chiếm đoạt Thế giới và nói về việc đưa ra sản phẩm mới. Đây chính là sự sáng tạo thật sự, và tôi định nghĩa nó là giải pháp. Mọi người đang đưa ra những giải pháp cho những vấn đề thực tế tại châu Phi. Vì sao? Bởi vì ta phải xử lý nó. Vì đó là những vấn đề nghiêm trọng. Và khi ta giải quyết được các thực trạng cho người khác, chúng ta cùng lúc sẽ giải quyết được thực trạng đó cho cả Thế giới. Giờ tại California, mọi người đang rất hào hứng về một mẫu nhựa hình vuông nho nhỏ mà ta có thể gắn nó vào điện thoại và ta có thể quét thẻ tín dụng, và mọi người nó rằngi: "Chúng ta đã giải thoát thẻ tín dụng khỏi thiết bị đầu cuối của bên bán hàng." Quá đã. Sao ta lại cần thẻ tín dụng cơ chứ? Chúng tôi đã sử dụng dịch vụ đó nhiều năm rồi, và chúng tôi đã dùng nó với những chiếc di động như thế này. Đây là một bức ảnh được chụp tại một nơi tên là Kitengela, khoảng 1 giờ chạy xe nằm phía Nam của Nairobi, Và điều đáng chú ý ở đây là hệ thống thanh toán đã được tiên phong phát triển tại châu Phi có tên gọi M-Pesa hoạt động trên một chiếc điện thoại như thế này. Nó hoạt động trên tất cả các loại điện thoại di động, bởi vì nó sử dụng dịch vụ SMS. Bạn có thể trả hóa đơn bạn có thể mua rau quả, bạn có thể trả tiền học phí cho con mình, và có người còn mách rằng ta còn có thể dùng nó để hối lộ quan chức hải quan. (Khán giả cười) Lượng tiền khoảng 25 triệu đô la Mỹ mỗi ngày được chuyển khoản qua hệ thống M-Pesa. 40% GDP của Kenya được chuyển qua M-Pesa với một chiếc điện thoại như thế. Và bạn nghĩ đó chỉ là một chức năng của điện thoại di động bình thường. Thực ra, nó là một chiếc smartphone ở châu Phi đấy. Nó còn là thiết bị thu radio, là đèn pin, và hơn tất cả những chức năng khác, nó có một cục pin siêu bền. Vì sao? Bởi vì đó là tất cả những gì chúng tôi cần. Năng lượng là một vấn đề hết sức trầm trọng tại châu Phi. Nhân tiện tôi thông báo luôn là chúng ta cũng có thể cập nhật Facebook và gởi Gmail từ một chiếc điện thoại như thể này. Chúng tôi đã tìm ra phương pháp sử dụng các công nghệ có được để gởi tiền qua M-Pesa, một hệ thống khá giống với séc trong thời đại của thiết bị di động. Tôi đến từ một thị trấn nhỏ tên là Johannesburg, Nó được xây dựng trên vàng. Đây là một bức ảnh tôi vừa mới đăng trên Instagram, Và giờ đây sự khác biệt chính là thiết bị di động là vàng. Nếu các bạn nghĩ về hệ thống đường ray tàu hỏa ở Bắc Phi và sự hoạt động của hệ thống này, đầu tiên là cơ sở hạ tầng, rồi dần dần xuất hiện ngành công nghiệp quanh nó, nhà thổ -- cũng giống như Internet của ngày hôm này, phải không nào? — và tất cả mọi thứ khác có thể hoạt động cùng với nó: bars, saloon, vân vân. Di động chính là vàng của ngày hôm nay, và chính di động là nhân tố có thể biến cái "không thể" thành "có thể". Vậy chúng ta có thể làm những gì với nó? Người đàn ông này tên là Right Simons từ Ghana, và bạn phải mua thuốc, thường thì người ta mất cả tháng tiền lương vào thuốc men, và bạn cào thẻ để lấy mã số, rồi gởi nó đến một số điện thoại khác, và nó sẽ báo cho ta biết liệu mã số có còn hiệu lực hay không. Rất đơn giản, rất hiệu quả và nó thật sự là sự cứu sinh. Ở Kenya, có một dịch vụ được gọi là iCow, cung cấp cho chúng ta thông tin rất quan trọng về quá trình bảo quản sữa. Ngành kinh doanh sữa ở Kenya có giá trị đến 463 triệu đô la Mỹ, và sự khác biệt giữa một người nông dân tự cung tự cấp và một người nông dân giàu có chỉ là vài lít sữa mỗi ngày. Và nếu có thể làm được nó bạn có thể vượt lên sự nghèo đói. Đơn giản lắm, chỉ cần dùng một chiếc điện thoại cơ bản. Nếu ta không có điện, chả có vấn đề gì! Chúng ta sẽ tạo ra nó từ các bộ phận cũ của chiếc xe đạp sử dụng một cối xay gió như William Kamkwaba đã làm. Còn có một người châu Phi rất tài năng mà các bạn đã từng nghe nói đến việc anh ta đang bận rộn phá vỡ ngành công nghiệp xe hơi của thế giới. Anh ta cũng đang tìm ra cách tái tạo năng lượng mặt trời và ngành công nghiệp năng lượng điện ở Bắc Mỹ, và nếu may mắn, anh ta sẽ đưa chúng ta lên sao Hỏa, hy vọng khi đó tôi vẫn còn sống. Đây là Pretoria, thủ đô (của Nam Phi), cách nhà tôi khoảng 50 Km. Trở lại Joburg, thành phố đôi khi còn được gọi là Egoli, nghĩa là thành phố vàng. Di động không chỉ là vàng của hiện tại, tôi không tin rằng vàng đang nằm dưới đất. Tôi tin rằng chúng ta là vàng. Giống như có lần, một nhà kinh tế học đã phát biểu, chúng ta đang ở trong giai đoạn giống như Trung Quốc khi xưa bắt đầu bùng nổ, và đó chính là con đường mà chúng ta đang đi. Các bạn đã nghe phương Tây nói về việc sự đổi mới đang ở trên bờ vực. Ừ thì đương nhiên nó đang xảy ra tại bờ vực, bởi vì ở đoạn giữa, mọi người đang bận cập nhật Facebook, hoặc là tệ hơn nữa, họ đang cố nghiên cứu tìm hiểu để thiết lập quyền riêng tư của Facebook. (Khán giả cười) Đây không phải là việc viết ra khẩu hiệu dễ nhớ. Đây là quá trình đổi mới trên bờ vực. Thế nên người ta gọi châu Phi là lục địa đầu tiên của thiết bị di động, nhưng thực chất nó chỉ có thiết bị di động mà thôi, khi những người khác đang bận việc này việc kia, chúng tôi lại đang đưa ra các giải pháp cho toàn thế giới. Thế nên, tôi chỉ còn một điều để chia sẻ. ["Không có chi"] (Khán giả cười) (Khán giả vỗ tay)