Myladie Stoumbou
0 views • 16:03

Σχεδόν πριν έναν χρόνο - νομίζω ήταν Φεβρουάριος του 2019 - ήμουν στο διαδίκτυο και είδα αυτό. Οι γυναίκες έχτισαν τη βιομηχανία τεχνολογίας. Μετά τις έβαλαν στο περιθώριο. Πολύ δυνατός τίτλος, δε συμφωνείτε; Και είναι αλήθεια. Οι γυναίκες ήταν στην πρώτη γραμμή της βιομηχανίας τεχνολογίας τότε που μια θέση στον τομέα της τεχνολογίας θεωρούνταν ταπεινή, παρόμοια με εκείνη της δακτυλογράφου. Το 1946, ο Αμερικανικός στρατός επέλεξε μια ομάδα ανθρώπων για να δουλέψει στον πρώτο υπολογιστή του κόσμου. Μαντέψτε. Πάνω από το 50 τοις εκατό ήταν γυναίκες. Η κυρία στη φωτογραφία είναι η Μάργκαρετ Χάμιλτον. Ήταν η επικεφαλής της ομάδας προγραμματισμού που χαρτογράφησε το μονοπάτι του Απόλλων 11 στο φεγγάρι. Άλλη μία φημισμένη κυρία εκείνης της εποχής ήταν η Γκρέις Χόπερ. Η Γκρέις Χόπερ ήταν Ναύαρχος των ΗΠΑ που εφηύρε τον πρώτο μεταγλωτιστή. Στην πραγματικότητα με τις δεξιότητες προγραμματισμού της μπόρεσαν οι ΗΠΑ να μοντελοποιήσουν τον αντίκτυπο της ατομικής βόμβας. Ας δούμε μερικούς αριθμούς. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει εκτιμήσει στα 37 τοις εκατό το ποσοστό των γυναικών που σπούδαζαν πληροφορική στις δεκαετίες '70 έως '90. Αυτή ήταν η κορύφωση. Τριάντα επτά τοις εκατό, τις αρχές της δεκαετίας του '90 ήταν η κορύφωση του ποσοστού των γυναικών που σπούδαζαν πεδία πληροφορικής. Εκείνο τον καιρό, οι συνθήκες εργασίας στον τεχνολογικό τομέα δεν ήταν και τόσο σαγηνευτικές, αλλά οι γυναίκες ήταν γνωστές για τη σχολαστική εργασιακή ηθική τους και την προσοχή τους στη λεπτομέρεια. Μία από τις σπουδαίες ανέκδοτες ιστορίες της εποχής ήταν πώς η Γκρέις Χόπερ αναγνώρισε το πρώτο «bug» σε υπολογιστή. Εντόπισε μια δυσλειτουργία στο σύστημα σε έναν σκόρο, bug, παγιδευμένο σε ένα καλώδιο αναμετάδοσης. Σήμερα στις ΗΠΑ, υπάρχει ένα ετήσιο συνέδριο με το όνομά της που γιορτάζει τις γυναίκες στην πληροφορική. Αυτό που έγινε μετά είναι ότι η βιομηχανία πληροφορικής έγινε πιο επικερδής. Οι τεχνολογικές δουλειές είχαν λίγο καλύτερο στάτους και πληρώνονταν καλύτερα. Έτσι οι εταιρίες τεχνολογίας έψαχναν να βρουν το καλύτερο προφίλ που θα ταίριαζε σε μια θέση μηχανικού. Αλλά δεν ήξεραν, επειδή η δεξιότητα προγραμματισμού ήταν πολύ καινούργια. Ανέπτυξαν λοιπόν ένα τεστ προσωπικότητας που θα τους βοηθούσε να αναγνωρίσουν πώς θα ήταν ένας καλός μηχανικός πληροφορικής. Αυτό το τεστ προσωπικότητας ευνοούσε άτομα που δεν ήταν τόσο κοινωνικά, που δεν ήταν τόσο εξωστρεφή. Ήταν η γένεση του προφίλ του κομπιουτεράκια. (Γέλια) Ένας μηχανικός πληροφορικής μπορούσε να είναι μόνο σπασίκλας και αντικοινωνικός. Αυτό ήταν το δημογραφικό της βιομηχανίας από τότε και στο εξής, εντάξει; Αυτό που τώρα ξέρουμε ως στερεότυπο, του άντρα που είναι σπασίκλας και αντικοινωνικός ως προγραμματιστής, ήταν στην πραγματικότητα μέρος ενός φαύλου κύκλου που ξεκίνησε τότε. Καθώς το τεστ προσωπικότητας ευνοούσε περισσότερους άντρες, η βιομηχανία αντιπροσωπεύτηκε περισσότερο από άντρες, μετά αυτό πυροδότησε την αντίληψη του κοινού ότι μόνο άντρες ήταν κατάλληλοι για μηχανικοί πληροφορικής. Πού βρισκόμαστε όμως σήμερα; Το 2018, νομίζω ήταν Μάρτιος - 8 Μαρτίου, Ημέρα της Γυναίκας - η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε μια μελέτη. Η μελέτη ονομαζόταν «Γυναίκες στην ψηφιακή εποχή», και περιέχει πολλά ανησυχητικά δεδομένα σχετικά με την αντιπροσώπευση των γυναικών στην Ευρωπαϊκή βιομηχανία τεχνολογίας. Έτσι σήμερα, υπάρχουν τέσσερις φορές περισσότεροι άντρες σε πεδία συναφή με υπολογιστές ή με τεχνολογία. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, από τις 1.000 γυναίκες που αποφοιτούν από πανεπιστήμια στην Ευρώπη, οι 24 σπουδάζουν πεδία συναφή με την τεχνολογία, αλλά μετά μόνο οι έξι καταλήγουν σε μια ψηφιακή δουλειά. Για κάθε 1.000 άντρες απόφοιτους, οι 49 καταλήγουν σε ψηφιακή δουλειά. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι οι γυναίκες φεύγουν συχνότερα από τις ψηφιακές δουλειές απ' ό,τι οι άντρες. Στην πραγματικότητα, το 2015, μετρήθηκε ότι το εννέα τοις εκατό των γυναικών έφυγε από αυτό το πεδίο. Την ίδια χρονιά, το ποσοστό για του άντρες ήταν 1,2 τοις εκατό. Και αυτό έγινε στις ηλικίες ανάμεσα στα 30 και 44, που είναι φυσικά, η κύρια εργασιακή ηλικία. Ταυτόχρονα, είναι η ηλικία που οι περισσότεροι Ευρωπαίοι κάνουν το πρώτο τους παιδί. Έτσι μεγαλώνει το χάσμα των φύλων. Αν μιλήσουμε για ψηφιακή επιχειρηματικότητα, το European Startup Monitor υπολογίζει τις νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν γυναίκες ιδρυτές στο 14,8 τοις εκατό. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν μόνο γυναίκες ιδρυτές πήραν μόνο το πέντε τοις εκατό των παγκοσμίων επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου. Και η μέση επένδυση των νεοφυών επιχειρήσεων με γυναίκες ιδρυτές πέφτει κάθε χρόνο τα τελευταία πέντε χρόνια. Πήρα πτυχίο μηχανικού πληροφορικής στις αρχές της δεκαετίας του '90. Ήταν ο καιρός που το χάσμα των φύλων δεν ήταν τόσο εμφανές σε αριθμούς, αλλά, φυσικά, η ασυνείδητη και μερικές φορές συνειδητή προκατάληψη ήταν εκεί. Έπρεπε να κάνω εθελοντική εργασία στο κέντρο υπολογιστών στο πανεπιστήμιο και, φυσικά, να χάσω πολλά πάρτι εκτός σχολείου για να με πάρουν στα σοβαρά οι καθηγητές μου και οι συμφοιτητές μου. Βλέπετε, δεν είχα το προφίλ του κομπιουτεράκια, και η θηλυκότητα τότε σχετιζόταν αρνητικά με την εξυπνάδα. Όταν ξεκίνησα την επαγγελματική μου ζωή, τα πράγματα φαινόντουσαν ευκολότερα και καλύτερα. Μάθαινα κάθε μέρα, αναπτυσσόμουν κάθε μέρα, και είχα τον σεβασμό των συναδέλφων μου. Και μετά αποφάσισα ότι ήταν καιρός να εξελίξω την καριέρα μου, να προχωρήσω, να αναπτύξω την καριέρα μου. «Δεν μπορείς - είσαι μητέρα. Τι θα πει ο σύζυγός σου; Ποιος θα προσέχει τα παιδιά σας; Πώς θα τα καταφέρεις με τις πολλές ώρες;» Παραδόξως, κανένας δεν με είχε ρωτήσει πώς τα κατάφερνα με τις πολλές ώρες όταν είχα να παραδώσω ένα περίπλοκο έργο ποιοτικά και στην ώρα του. (Χειροκρότημα) Ο σύζυγός μου είναι σε αυτήν την αίθουσα σήμερα, και υποθέτω πως χαμογελά. (Χειροκρότημα) Σήμερα, είμαι ευγνώμων γι' αυτή την οδυνηρή στιγμή αλήθειας επειδή με έκανε πιο δυνατή, επειδή τροφοδότησε την αποφασιστικότητά μου. Δούλεψα πολύ σκληρά για να τα καταφέρω. Δούλεψα πολύ σκληρά για να κάνω το όνειρό μου πραγματικότητα. Και φυσικά, υπήρχαν πρόοδοι, και φυσικά, υπήρχαν αποτυχίες, και φυσικά, αντιμετώπισα την ασυνείδητη προκατάληψη πολλές φορές, η οποία, πρέπει να σας πω, ότι δεν ήταν μόνο για το φύλο. Τα χρόνια της ελληνικής κρίσης, έπρεπε να ξεπεράσω την ασυνείδητη προκατάληψη ότι οι Έλληνες είναι άχρηστοι, εντάξει; Πολύ άχρηστοι και τεμπέληδες και διεφθαρμένοι, έτσι; (Γέλια) Αλλά τα κατάφερα. Και σήμερα, σήμερα νιώθω ότι πρέπει να μοιραστώ αυτήν την ιστορία επειδή θέλω να ενδυναμώσω νέες γυναίκες να ακολουθήσουν τα όνειρά τους. Έτσι αυτή η εξέλιξη που έχω ζήσει, επειδή η τεχνολογία αναπτύσσεται εκθετικά τα τελευταία χρόνια, δεν συμπεριλάμβανε τους πάντες. Πάνω από το 50 τοις εκατό του πληθυσμού δεν ήταν κομμάτι της. Είναι όμως μόνο το φύλο που δεν έχει συμπεριληφθεί; Δεν ήταν μόνο το φύλο, επειδή η πολυμορφία δεν έχει να κάνει μόνο με το αν είσαι άντρας ή γυναίκα. Έχει να κάνει με την ηλικία. Έχει να κάνει με την εθνικότητα. Έχει να κάνει με το χρώμα. Έχει να κάνει με τη θρησκεία ή την κουλτούρα. Πάρτε για παράδειγμα τους ηλικιωμένους σήμερα. Σήμερα, ζούμε σε μια εποχή που για πρώτη φορά έχουμε πέντε γενιές ταυτόχρονα στον χώρο εργασίας. Τα επόμενα πέντε χρόνια, οι αναλυτές αναμένουν ότι το 25 τοις εκατό του εργατικού δυναμικού θα είναι πάνω από 55 ετών. Πώς σιγουρευόμαστε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν θα αποκλειστούν; Πώς θα οδηγήσουμε τη συνεργασία ανάμεσα στις γενιές; Πώς θα τους δώσουμε τις ευκαιρίες να ευημερήσουν και να εκμεταλλευτούν τα οφέλη της ψηφιοποίησης; Γιατί γίνεται τώρα αυτή η συζήτηση; Γίνεται πρώτα απ' όλα επειδή την περικλείει μια επιχειρηματική υπόθεση. Σύμφωνα με τη McKinsey, οι εταιρίες που έχουν γυναίκες κορυφαία στελέχη και έχουν καλή πολυμορφία στα εκτελεστικά τους συμβούλια είναι κατά 35 τοις εκατό πιο πιθανό να έχουν περισσότερα κέρδη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκτιμήσει τα ετήσια κόστη παραγωγικότητας αυτού του εννέα τοις εκατό των γυναικών που αφήνουν το εργατικό δυναμικό να είναι 16 δισεκατομμύρια ευρώ. Αλλά δεν είναι μόνο ή χώρα ή τα οικονομικά της εταιρίας. Η πολυμορφία είναι πράξη. Η συμπερίληψη είναι κουλτούρα. Το ανήκειν είναι συναίσθημα. Και η ανάγκη και για τα τρία είναι βαθύτατα ανθρώπινη. Όταν ενδυναμώνουμε ανθρώπους, όταν τους δίνουμε την ευκαιρία να φέρουν τις δυνάμεις τους και τα καλύτερα ταλέντα τους, τότε είμαστε όλοι κερδισμένοι. Και σήμερα, είναι πολλά παραπάνω από αυτό. Με την πρόοδο της τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, πολλά πράγματα, πολλές δραστηριότητες, - όπως για παράδειγμα, οι προσλήψεις - έχουν ανατεθεί σε εξωτερικούς συνεργάτες. Το 2018, ένα άρθρο στο Reuters αποκάλυψε ότι μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες ηλεκτρονικού εμπορίου παγκοσμίως, είχε αυτοματοποιήσει τις προσλήψεις με ένα μποτ μηχανικής εκμάθησης, που απέρριπτε γυναίκες για χάρη αντρών. Ο αλγόριθμος μηχανικής μάθησης χρησιμοποιούσε βιογραφικά που είχε μαζέψει η εταιρία σε μια περίοδο πάνω από 10 έτη για να μάθει και να αναγνωρίσει μοτίβα που θα έδειχναν έναν καλό υποψήφιο. Φυσικά, αυτά τα βιογραφικά προέρχονταν κυρίως από άντρες. Έτσι το μποτ, όταν έβρισκε λέξεις όπως «γυναίκες» σε ένα βιογραφικό - όπως συμμετοχή σε ποδοσφαιρική ομάδα γυναικών - θα το απέρριπτε. Οι προκαταλήψεις που υπάρχουν στα δεδομένα σε έναν κόσμο που βασίζεται ολοένα και πιο πολύ στα δεδομένα, σε έναν κόσμο που οι αποφάσεις λαμβάνονται βάση αυτών των δεδομένων, μπορούν να αναπαραχθούν, μπορούν να ενισχυθούν, μπορούν να γίνουν μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Είμαι Ελληνίδα, μεγάλωσα στην Ελλάδα. Εκπαιδεύτηκα με τις αρχές από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. Όσο παλιομοδίτικο κι αν φαίνεται αυτό σήμερα, είναι κάποιες ηθικές αξίες, κάποιες διαχρονικές αξίες στις οποίες πρέπει όλοι μας να επιστρέψουμε. Χρειαζόμαστε σήμερα έναν νέο καθοδηγητή ηθικής στην τεχνολογία που θα κέρδιζε την εμπιστοσύνη, θα βοηθούσε την τεχνολογία να γίνει αξιόπιστη, θα μας έκανε να πιστεύουμε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί με έναν δίκαιο τρόπο. Έτσι όταν μιλάμε για νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, θέλουμε να είναι δίκαιες, να μην έχουν προκαταλήψεις. Θέλουμε να είναι διαφανείς, για να καταλάβουμε πώς χρησιμοποιούνται τα δεδομένα, πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις. Θέλουμε να λειτουργούν με έναν ασφαλή και αξιόπιστο τρόπο. Θέλουμε να σέβονται την ιδιωτικότητά μας. Θέλουμε να σιγουρευτούμε ότι συμπεριλαμβάνουν και ενδυναμώνουν όλους. Ξέρουμε ότι χρειαζόμαστε τεχνολογία χωρίς αποκλεισμούς. Για να το κάνουμε αυτό, θα αναφερθώ στην ομιλία του Σάιμον Σίνεκ, «Ξεκίνα από το γιατί». Το «γιατί» έχει σημασία. Γιατί φτιάχνουμε τεχνολογία; Η τεχνολογία είναι εδώ για να ενισχύσει τις δυνατότητές μας, να μας βοηθήσει να πάρουμε εξυπνότερες αποφάσεις πιο γρήγορα, να μας βοηθήσει να κάνουμε λιγότερα λάθη. Το «γιατί» έχει σημασία. Μετά το «ποιος». Ποιος σχετίζεται με το χτίσιμο της τεχνολογίας; Χρειαζόμαστε πιο ποικιλόμορφες ομάδες που φτιάχνουν τεχνολογία. Το «ποιος» έχει σημασία. Και μετά, στο τέλος, «πώς». Πώς θα έχουμε διαφάνεια για τον τρόπο που φτιάχνουμε την τεχνολογία; Πώς χρησιμοποιούμε τα δεδομένα; Πώς μαθαίνουν οι μηχανές; Το «πώς» έχει σημασία. Σε έναν εξελισσόμενο ψηφιακό κόσμο, καθώς καλωσορίζουμε ρομπότ, ολογράμματα, τεχνητή νοημοσύνη και όλο και περισσότερο αυτοματισμό, ο κόσμος θα φοβάται όλο και περισσότερο για το πώς θα είναι το μέλλον. Ποιο θα είναι το μέλλον της εργασίας; Πώς θα είναι το μέλλον μας ως άνθρωποι; Το μέλλον θα είναι τόσο καλό όσο το κάνουμε. Η τεχνολογία ήταν πάντα εδώ για να ενισχύσει τις δυνατότητές μας. Αν με ρωτούσατε ποιο θα είναι το μέλλον μας ως άνθρωποι, θα σας έλεγα, ότι πρέπει να επιστρέψουμε στον πυρήνα της ταυτότητάς μας, τον πυρήνα αυτού που είμαστε, και αυτό είναι η ενσυναίσθηση. Η ενσυναίσθηση δεν είναι κάτι «καλό να έχεις». Η ενσυναίσθηση είναι απολύτως απαραίτητη σε μας ως άνθρωποι στο μέλλον. Η ενσυναίσθηση έχει να κάνει με το πώς ξεπερνάμε τις προκαταλήψεις. Έχει να κάνει με τον αλληλοσεβασμό. Έχει να κάνει με την κατανόηση ή την προσπάθεια για κατανόηση. Έχει να κάνει με την ακρόαση. Έχει να κάνει με το να δείχνουμε συμπόνια. Έχει να κάνει με την προσφορά υποστήριξης. Το μέλλον θα είναι καλό μόνο αν συμπεριλαμβάνει και αγκαλιάζει κάθε ταλέντο πάνω στη γη. Το μέλλον θα είναι καλό μόνο αν βασίζεται στην ενσυναίσθηση. Σε έναν ψηφιακό κόσμο που θα σεβόταν τα ταλέντα κάθε ατόμου, που θα ενδυνάμωνε τους πάντες να πάνε ψηλά, ψηλότερα, στο ψηλότερο σημείο, αυτοί οι τίτλοι δεν θα υπάρχουν πια. Σήμερα, θα σας ζητήσω ένα πράγμα. Ας πάρουμε αυτήν την απόφαση συλλογικά. Η συμπερίληψη ξεκινά από εμάς. Ξεκινά με κάθε έναν από εμάς. Ας δράσουμε, ας ακούσουμε, ας καταλάβουμε, ας σεβαστούμε ο ένας τον άλλον. Ας ενσυναισθανθούμε. Ας κάνουμε αυτόν τον εξελισσόμενο ψηφιακό κόσμο σε έναν πιο καταδεκτικό χώρο. Σας ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)