Robin Ince: Khoa học và huyền bí?

Trước hết, tôi muốn xin lỗi các bạn bởi vì tôi không có một dạng thuyết trình bằng PowerPoint. Vì vậy, chúng ta sẽ làm thế này thỉnh thoảng, tôi sẽ làm cử chỉ này, và trong tinh thần của dân chủ PowerPoint, các bạn có thể tưởng tượng những gì các bạn muốn thấy.

Tôi dẫn một chương trình phát thanh. Chương trình phát thanh đó gọi là "Lồng khỉ vô hạn." Nó nói về khoa học, nó nói về lý luận học. Vì vậy, chúng tôi nhận rất nhiều than phiền hàng tuần -- những than phiền chúng tôi hay nhận nhất, nói là cái tên của chương trình, "Lồng khỉ vô hạn," tán dương ý tưởng của một dạng tra tấn. Chúng tôi đã cố gắng làm cho họ thấy rõ ràng rằng một lồng khỉ vô hạn rất là rộng.

(Cười)

Chúng còn có những người khác nói rằng, "'Lồng khỉ vô hạn' là một ý tưởng nực cười. Một số lượng vô hạn các con khỉ cũng không bao giờ viết được những tác phẩm của Shakespeare. Chúng tôi biết điều đó vì chúng tôi đã thí nghiệm thử." Vâng, chúng tôi đưa cho 12 con khỉ một máy đánh chữ trong một tuần, và sau một tuần, chúng chỉ dùng nó làm toilet.

(Cười)

Nhưng cái thành phần chính, cái than phiền chính mà chúng tôi nhận được -- và cái làm tôi lo ngại nhất -- là nhiều người nói, "Ô, tại sao anh cứ cố gắng làm mất đi sự huyền bí? Anh đem khoa học vào, và nó làm mất đi sự huyền diệu." Tôi là một sinh viên cao học về nghệ thuật; Tôi yêu huyền thoại và sự huyền bí và chủ nghĩa hiện sinh và tự chế diễu. Đó là công việc của tôi. Nhưng tôi không hiểu là làm sao nó làm mất đi sự huyền bí. Tất cả những huyền bí, tôi nghĩ, có lẽ bị lấy đi bởi khoa học lại được thay thế bằng những thứ khác cũng tuyệt vời như vậy.

Ví dụ như chiêm tinh học: cũng như những người duy lý khác, tôi thuộc chòm sao song ngư. (Cười) Nói về chiêm tinh học -- chúng ta bỏ đi cái ý tưởng tầm thường là cuộc đời của của chúng ta có thể được phỏng đoán; là có lẻ một ngày nào đó, bạn sẽ gặp một người đàn ông may mắn người mà đang đội một cái nón. Điều đó không còn nữa. Nhưng nếu chúng ta muốn nhìn lên trời và nhìn thấy những dự đoán, chúng ta vẫn có thể. Chúng ta có thể thấy dự đoán của sự hình thành của các dãi thiên hà, của những thiên hà va vào nhau, và của những thái dương hệ khác. Đó là một điều tuyệt diệu. Nếu mặt trời một ngày nào đó có thể -- và ngay cả Trái Đất -- nếu Trái Đất có thể đọc bản chiêm tinh và thiên văn học của chính mình, một ngày nào đó nó sẽ nói, "Không phải là một ngày tốt để lên kế hoạch. Bạn sẽ bị nuốt chửng bởi một người khổng lồ màu đỏ."

Và điều đó đối với tôi, nếu như bạn nghĩ là tôi lo lắng về việc mất đi các thế giới, thật ra, lý thuyết đa thế giới -- một trong những ý tưởng đẹp, hấp dẫn, và đôi khi đáng sợ nhất xuất phát từ sự giải thích của thuyết lượng tử -- là một điều rất tuyệt vời. Điều mà mỗi người ở đây, mỗi quyết định mà các bạn có ngày hôm nay, và một quyết định mà các bạn có trong cuộc đời của bạn, bạn thật ra không đặt ra quyết định đó, mà thật ra, mỗi hoán vị của tất cả các quyết định đó được tạo ra, và mỗi quyết đinh đi vào một thế giới mới. Đó là một ý tưởng tuyệt vời. Nếu có lúc nào bạn nghĩ cuộc đời của bạn đáng bỏ đi, hãy luôn nhớ rằng ở một thế giới nào đó khác bạn còn có những quyết định tồi tệ hơn thế nữa. (Cười) Nếu như có lúc nào đó bạn nghĩ, "A, tôi muốn mọi thứ chấm dứt," đừng chấm dứt mọi thứ. Hãy nhớ rằng trong phần lớn các thế giới, bạn không hề tồn tại. Điều này đối với tôi, ở một góc độ kỳ lạ nào đó, rất rất là an ủi.

Thuyết tái sinh, đó một thứ nữa bị mất đi -- thế giới bên kia. Nhưng nó thật ra không mất đi. Khoa học thật ra nói rằng chúng ta sẽ sống mãi mãi. Thật ra là có một điều kiện. Chúng ta thật ra sẽ không sống mãi mãi. Các bạn sẽ không sống mãi mãi. Ý thức của các bạn, cái tôi của các bạn, cái tôi của tôi -- những cái đó chỉ có một cơ hội này thôi. Nhưng tất cả các thứ tạo ra chúng ta, mỗi nguyên tử trong chúng ta, đã tạo ra vô số những thứ khác và sẽ tiếp tục tạo ra vô số những thứ khác mới. Chúng ta đã từng là những ngọn núi những trái táo, những chòm sao xung, và đầu gối của người khác. Ai mà biết được, có thể là một trong những nguyên tử của bạn đã từng là đầu gối của Napoleon. Đó là một điều tốt. Không giống như thứ cư ngụ trong vũ trụ, chính bản thân vũ trụ không hề hoan phí. Chúng ta hoàn toàn tái chế được. Và khi chúng ta chết đi, chúng ta không cần được đặt vào những túi tái chế. Đó là một điều tuyệt vời.

Sự hiểu biết, đối với tôi, không hề lấy đi sự huyền diệu và niềm vui. Ví dụ như, vợ tôi có thể quay sang tôi và cô ta có thể nói, "Tại sao anh yêu em?" Và tôi có thể hoàn toàn thành thật nhìn vào mắt cô ấy và nói, "Bởi vì pheromone của anh và em hợp với khứu giác của nhau." (Cười) Mặc dù có lẽ tôi sẽ nói một vài điều về tóc và tính cách của cô ấy nữa. Và đó là một điều tuyệt vời ở đây. Tình yêu không mất đi vì điều đó.

Cơn đau cũng không mất đi. Đó là một điều khủng khiếp, mà dù tôi hiểu về cơn đau. Nếu ai đó đấm tôi -- và bởi vì tính cách của tôi, đó là một điều hay xảy ra gần đây -- Tôi hiểu là cơn đau đến từ đâu. Trên cơ bản nó là động lượng biến thành năng lượng khi mà vector bốn là hằng số -- cơ bản nó là thế. Nhưng tôi không thể phản ứng và nói, "Ha! Có phải đó là động lượng sang năng lượng vector bốn hằng số tốt nhất mà mày có?" Không, tôi chỉ phun ra một cái răng.

(Cười)

Và đó cũng giống như những thứ khác -- tình yêu dành cho con cái của tôi. Tôi có một đứa con trai. Tên cháu là Archie. Tôi rất là may mắn, bởi vì nó tốt hơn tất cả những đứa trẻ khác. Bây giờ tôi biết là các bạn không nghĩ vậy. Các bạn có thể cũng có con cái và nghĩ rằng, "Ồ không, con tôi là tốt nhất." Đó là một điều tuyệt vời về tiến hóa -- sự thiên vị để nghĩ rằng con của chúng ta là tốt nhất. Thật ra trong nhiều khía cạnh, đó là tính sinh tồn. Cái sự thật mà chúng ta thấy là một phương tiện duy trì gene của chúng ta, và vì vậy chúng ta yêu nó. Nhưng chúng ta không ý thức điều đó; chúng ta chỉ yêu một cách không điều kiện. Đó là một điều tuyệt vời. Mặc dù tôi nên nói là con trai của tôi là tốt nhất. và tốt hơn con cái của các bạn. Tôi đã làm một số xét nghiệm.

Và tất cả những điều này đối với tôi đem lại niềm vui, sự phấn khích và sự huyền diệu. Ngay cả thuyết cơ học lượng tử đưa cho bạn một cách thối thác để có một căn nhà bừa bộn chẳng hạn. Có lẻ là bạn đã ở nhà một mình một tuần. Căn nhà của bạn hết sức bề bộn. Vợ của bạn sắp sửa về. Bạn nghĩ bạn nên làm gì? Đừng làm gì hết. Tất cả những gì bạn cần làm là, khi cô ấy bước vào, sử dụng một giải thích bằng thuyết lượng tử, nói là, "Anh xin lỗi. Anh dừng quan sát nhà mình một chút, và khi anh bắt đầu quan sát lại, thì mọi thứ đã như vậy." (Cười) Đó là nguyên lý vị nhân mạnh của hút bụi.

Đối với tôi, đó là một điều rất quan trọng. Ngay cả chuyến đi của tôi tới đấy -- niềm vui mà tôi có mỗi khi đi đến đây. Nếu bạn thật sự suy nghĩ, khi bạn bỏ đi huyền thoại thì vẫn còn một cái gì đó tuyệt vời. Khi tôi đang ngồi trên một chiếc xe lửa. Mỗi khi tôi hít thở, tôi hít vào hàng triệu tỉ tỉ các nguyên tử oxi. Khi tôi đang ngồi trên một cái ghế. Mặc dù tôi biết là cái ghế được làm từ những nguyên tử và vì vậy có rất nhiều những khoảng trống, tôi vẫn cảm thấy thoải mái. Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, và tôi nhận ra rằng mỗi khi chúng ta dừng lại và nhìn ra cửa sổ, trong cái khung cửa sổ đó, bất kể chúng ta đang ở đâu, tôi đang nhìn thấy nhiều sự sống hơn tất cả những gì có trong phần còn lại của vũ trụ bên ngoài Trái Đất. Nếu bạn đi trên một chuyến du mục trên sao Thổ hay sao Mộc, bạn sẽ rất thất vọng. Và tôi nhận ra rằng tôi đang nhìn mọi thứ bằng một bộ não, bộ não của con người, một thứ phức tạp nhất mà chúng ta biết trong vũ trụ. Điều đó, đối với tôi, là một điều khó có thể tưởng tượng được. Và bạn biết không, điều đó có thể là vừa đủ.

Steven Weinberg, một người đoạt giải Nobel, từng nói, "Khi vũ trụ càng trở nên dễ hiểu, thì nó càng trở nên vô nghĩa." Đối với một số người điều này có vẻ dẫn tới ý tưởng của thuyết hư vô. Nhưng đối với tôi, nó không phải vậy. Nó là một điều tuyệt vời. Tôi mừng là vũ trụ vô nghĩa. Nó có nghĩa là khi tối đến cuối cuộc đời, vũ trụ không thể xoay sang tôi và nói, "Mày đã làm được gì, thằng ngốc? Nó không phải là như vậy." Tôi có thể tạo ra mục đích riêng của mình. Bạn có thể tạo ra mục đích riêng của bạn. Chúng ta có cái quyền lực cá nhân để nói, "Đây là cái mà tôi muốn làm." Và trong một vũ trụ vô nghĩa, đối với tôi đó là một điều tuyệt vời. Tôi đã chọn viết ra những câu đùa ngớ ngẩn về thuyết cơ học lượng tử và cách giải thích Copenhagen. Các bạn, tôi nghĩ rằng, có thể làm nhiều thứ tốt hơn với thời gian của các bạn.

Xin cảm ơn rất nhiều. Xin chào.

(Vỗ tay)