Robert Hammond: Xây dựng công viên trên không

Đường ray Highline là một đường ray cũ và được xây dựng trên cao có độ dài khoảng một dặm rưỡi (2,4 km) xuyên qua Manhattan. Và nó vốn là đường ray chuyên trở hành hóa chạy dọc hết Đại lộ số 10. Sau này đại lộ đó được biết đến với cái tên "Đại lộ Chết" bởi vì có quá nhiều người bị chèn chết bởi tàu hỏa đến nỗi mà ngành đường sắt phải thuê một chàng trai cưỡi ngựa chạy phía trước tàu, và anh ta được biết đến như một "Cao Bồi Miền Viễn Tây." Nhưng kể cả khi có chàng cao bồi, thì mỗi tháng một người cũng chết do bị tàu chèn. Vì vậy đường ray được nâng lên trên cao. Họ đã xây đường ray cách 30 ft (9,1 m) so với mặt đất, xuyên qua ngay giữa khoảng không của thành phố. Nhưng với sự phát triển của xe tải chạy xuyên bang, đường ray này được sử dụng ngày càng ít đi. Và tới năm 1980, chuyến tàu cuối cùng đã lăn bánh. Đó là chuyến tàu chở đầy gà tây đông lạnh trong đúng Ngày lễ Tạ ơn xuất phát từ Quận Meatpacking. Và sau đó, đường ray này bị bỏ hoang.

Và tôi là người sống gần đó, tôi đọc về đoạn đường ray này lần đầu tiên ở trên tờ báo New York Times, trong một bài báo nói rằng nó sẽ bị phá hủy. Và tôi đinh ninh rằng nếu có ai đó đang hành động để bảo tồn hoặc cứu nó thì tôi có thể làm một tình nguyện viên, nhưng tôi nhận ra rằng, chẳng ai có ý định đó cả. Tôi tham gia một cuộc họp hội đồng bang -- mà trước đó tôi chưa từng thực hiện điều này bao giờ -- và tôi ngồi cạnh một anh chàng tên là Joshua David, vốn là một nhà văn du lịch. Và tới cuối buổi họp, chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi là hai người duy nhất có cùng chung ý tưởng; đa số mọi người, ai cũng muốn phá hủy đường ray này. Rồi chúng tôi trao đổi danh thiếp, và thường xuyên gọi cho nhau rồi quyết định thành lập tổ chức này, tổ chức có tên Những người bạn của High Line. Và mục đích đầu tiên của tổ chức là cứu đường ray khỏi bị phá hủy, nhưng sau đó chúng tôi muốn nghĩ cách xem có thể làm gì với đoạn đường ray này.

Và thứ đầu tiên tạo ấn tượng với tôi, hay nói cách khác là khiến tôi thấy thú vị, đó là cảnh này nhìn từ dưới đường -- đó là cả một cơ cấu thép, có phần rỉ sét, một di tích của một nền công nghiệp. Nhưng khi tôi đi lên tới trên, nó là một đường dài dặm rưỡi (2,4 km) toàn cây cỏ dại chạy giữa không trung của thành phố Manhattan kết hợp cùng với cảnh của tòa nhà Empire State và tượng Nữ thần Tự do và dòng sông Hudson. Và đó là nơi chúng tôi khởi đầu ý tưởng, ý tưởng thống nhất tất cả cảnh quan lại, và biến chúng thành một công viên, và nguồn cảm hứng chính đến từ sự hoang sơ.

Hiện nay, có rất nhiều sự phản đối. Thị trưởng Giuliani thì muốn phá hủy nó. Tôi sẽ phải đối phó với nhiều vấn đề luật pháp và tìm kiếm sự ủng hộ từ cộng đồng. Thị trưởng Bloomberg đã tới văn phòng chúng tôi, ông ta rất ủng hộ, nhưng chúng tôi vẫn phải lập đề án kinh tế. Kể từ sau ngày 11 tháng 9; thành phố đã phải trải qua những thời điểm khó khăn. Vì vậy chúng tôi đã tiến hành một nghiên cứu về lợi ích kinh tế để lập nên một đồ án. Và kết quả là, chúng tôi đã tính toán sai. Chúng tôi đã nghĩ chỉ tốn 100 triệu đô la để xây dựng. Nhưng đến nay, nó đã tốn khoảng 150 triệu. Nhưng vấn đề chính là, dự án này sẽ đem lợi về kinh tế cho thành phố. chúng tôi đã khẳng định rằng sau khoảng thời gian 20 năm, giá trị của dự án so với sự tăng giá trị của thành phố và thuế gia tăng sẽ khoảng 250 triệu. Và đó cũng đủ để thành phố chấp nhận dự án này. Nhưng rồi chúng tôi tính sai về những lợi ích của công viên. Bây giờ người ta ước tính, công viên đã tạo ra khoảng nửa tỉ đô la, và tương lai, nó sẽ tạo ra thêm nửa tỉ đô la nữa, về lợi nhuận thuế cho thành phố. Chúng tôi đã thành lập một cuộc thi và lựa chọn ra một đội thiết kế. Chúng tôi làm việc với họ để thực sự tạo ra một bản thiết kế xuất phát từ cảm hứng của sự hoang sơ. Có tất cả ba khu vực.

Chúng tôi đã mở cửa khu vực đầu tiên vào năm 2009. Và đó là sự thành công vượt xa mơ ước của chúng tôi. Năm vừa rồi chúng tôi có khoảng hai triệu lượt khách tham quan, gấp 10 lần con số chúng tôi dự kiến. Đây là cảnh mà tôi yêu thích ở khu vực một này, khán đài vòng cung ngay trên Đại lộ số 10. Và hiện nay, khu vực một này kết thúc ở Đường 20. Một điều nữa là công viên rõ ràng đã tạo ra một giá trị kinh tế lớn; và tôi nghĩ công viên này cũng tạo cảm hứng cho rất nhiều các kiến trúc sư. Có một điểm ở công viên mà bạn có thể đứng và ngắm nhìn các tòa nhà được thiết kế và xây dựng bởi các kiến trúc sư Frank Gehry, Jean Nouvel, Shigeru Ban, Neil Denari. Và bảo tàng Whitney đang được chuyển tới trung tâm thành phố và cũng đang xây dựng một bảo tàng mới ngay tại chân của High Line. Và nó được thiết kế bởi Renzo Piano. Và họ sẽ động thổ vào tháng Năm.

Và chúng tôi cũng đã khởi công khu vực hai. Đây là những cảnh mà tôi yêu thích, cầu vượt này cao hơn 8 feet so với bề mặt của đường ray High Line, chạy xuyên qua các tán cây. Đường ray High Line trước đây được che bởi các khung quảng cáo, và chúng tôi có ý tưởng rất thú vị thay vì đặt các tranh quảng cáo vào khung, chúng tôi sẽ đặt con người vào khung đó từ hướng nhìn của thành phố. Khung này vừa mới được lắp đặt vào tháng trước. Và khu vực cuối cùng sẽ chạy vòng qua bãi đậu tàu, vốn là khu vực chưa phát triển rộng lớn nhất ở Manhattan. Và thành phố đã lập kế hoạch -- không biết tốt hơn hay xấu đi -- phát triển 12 triệu feet vuông (111,4 héc ta) mà công viên High Line sẽ vòng qua.

Nhưng tôi nghĩ điều mà thật sự khiến công viên High Line trở nên đặc biệt đó là con người tới đây. Thật lòng mà nói, mặc dù tôi yêu những thiết kế mà chúng tôi đang xây, tôi vẫn luôn sợ rằng tôi sẽ không thật sự yêu nó, bởi vì tôi đã đem lòng yêu vẻ hoang sơ ban đầu -- và làm cách nào bạn có thể tái tạo điều kì diệu đó? Nhưng những gì tôi thấy đó là trong con người tới đây và cách mà họ sử dụng công viên mà với tôi, làm công viên này thực sự đặc biệt. Chỉ một ví dụ nhanh, tôi thấy rằng ngay sau khi mở cửa mọi người tới đây đều nắm tay nhau trong công viên High Line. Và tôi nhận ra rằng người dân New York không bao giờ nắm tay nhau; chúng tôi đơn giản không làm điều đó ngoài đường. Nhưng bạn có thể thấy điều gì đang diễn ra ở công viên High Line, và tôi nghĩ đó là sức mạnh mà không gian công cộng có thể đem lại để làm thay đổi cách con người sống và trải nghiệm trong thành phố của họ và giao tiếp với nhau.

Xin cảm ơn.

(Vỗ tay)