Chúng ta có đang sống trong một thế giới không biên giới? Trước khi các bạn trả lời, hãy xem thử bản đồ này. Bản đồ chính trị thế giới đương thời cho thấy rằng ngày nay chúng ta có khoảng trên 200 quốc gia trên thế giới. Con số đó có lẽ là lớn hơn so với bất kỳ thời điểm nào trong nhiều thế kỷ. Giờ nhiều trong số các bạn sẽ phản đối. Đối với các bạn thì tấm bản đồ này sẽ hợp lý hơn. Các bạn có thể gọi nó là TEDistan. Ở TEDistan không có các biên giới, chỉ có các vùng đất liên thông với nhau và những vùng đất rời rạc. Trong số các bạn, có lẽ đa số đang cư sống ở một trong 40 điểm chấm tròn kia trên màn hình, trong số nhiều điểm khác, mà đại diện cho 90 phần trăm nền kinh tế thế giới.
Nhưng chúng ta hãy nói về 90 phần trăm tổng dân số thế giới, những người mà sẽ không bao giờ rời khỏi nơi mình đã sinh ra. Đối với họ, các dân tộc, các quốc gia, các đường ranh giới và biên giới vẫn có ý nghĩa lớn, và thường là có ý nghĩa một cách kịch liệt. Tại TED, chúng ta vẫn thường giải những câu đố về khoa học và những bí ẩn của vũ trụ. Nhưng mà chúng ta vẫn có đây một vấn đề cơ bản mà chúng ta chưa giải quyết được: vấn đề cơ bản về địa lý chính trị của chúng ta. Chúng ta phân bố bản thân như thế nào vòng quanh thế giới?
Điều này quan trọng bởi vì các cuộc xung đột biên giới là điều thanh minh cho bao khu liên hợp công nghiệp quân sự của thế giới. Các cuộc xung đột biên giới có thể làm hủy hoại bao tiến trình mà chúng ta đang mong muốn đạt được ở đây. Vì vậy tôi nghĩ rằng chúng ta phải có một sự hiểu biết sâu sắc hơn về cách mà con người, tiền bạc, quyền lực, tôn giáo, văn hóa, công nghệ ảnh hưởng lẫn nhau để làm thay đổi nên bản đồ thế giới. Và chúng ta có thể tìm cách ngăn chặn những thay đổi đó, và uốn nắn chúng theo một hướng đi mang tính chất xây dựng hơn.
Chúng ta hãy xem thử vài bản đồ đã được sử dụng trong quá khứ, trong hiện tại và một vài bản đồ mà các bạn chưa hề được thấy để có thể cảm nhận được mọi thứ đang đi đến đâu. Hãy bắt đầu với thế giới vào năm 1945. Vào năm 1945, trên thế giới chỉ có khoảng 100 quốc gia. Sau Thế Chiến Thứ Hai, Châu Âu bị tàn phá, nhưng vẫn nắm giữ một số lượng lớn các thuộc địa: Tây Phi của Pháp, Đông Phi, Nam Á của Anh, vân vân. Sau đó vào những năm cuối thập kỷ 40, 50, 60, 70 và 80, hàng loạt các thuộc địa được trả tư do. Hơn 50 quốc giá mới được ra đời. Các bạn có thể thấy Châu Phi đã được chia ra thành từng mảnh. Ấn Độ, Pakistan, Bănglađét, các nước Đông Nam Á được lập nên. Rồi Chiến Tranh Lạnh kết thúc. Sự chấm dứt của Chiến Tranh Lạnh và sự tan rã của Liên Bang Xô Viết. Các nhà nước mới được thành lập ở Đông Ậu, các nước cộng hòa cũ của Yugoslav và các nước Balkan, và các nước ở Trung Á có tên kết thúc bởi cụm từ "stan".
Ngày nay chúng ta có trên 200 quốc gia trên thế giới. Cả hành tinh được bao phủ bởi các quốc gia độc lập và có chủ quyền. Vậy liệu điều đó có nghĩa là một người được lợi thì người khác phải bị thiệt hay không? Chúng ta hãy quan sát lại gần khu vực mang tính chất chiến lược nhất thế giới, Miền Đông Eurasia. Như các bạn có thể thấy trên bản đồ này, Nga vẫn là đất nước rộng lớn nhất thế giới. Và như các bạn biết, Trung Quốc là nước đông dân nhất. Và hai nước này cùng chia sẻ một đường biên giới dài.
Điều mà các bạn không thấy trên tấm bản đồ này là hầu hết 150 triệu dân của Nga tập trung ở các tỉnh thành ở miền tây và các vùng khác gần Châu Âu. Và chỉ khoảng 30 triệu người sống ở các vùng miền đông. Trên thực tế, Ngân Hàng Thế Giới dự đoán rằng dân số của Nga đang suy giảm tới con số 120 triệu người.
Và còn một điều nữa mà các bạn không thấy trên bản đồ này. Stalin, Kruschev, và các nhà lãnh đạo Xô Viết khác đã cưỡng bức người dân di cư về miền đông sống trong các trại giam, trại lao động, các thành phố nguyên tử, lý do gì đi nữa. Nhưng khi giá dầu tăng lên, nhà nước Nga đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng để đoàn kết đất nước, đông và tây. Nhưng điều này đã có tác động ngược lại lên sự phân bố dân số của Nga. Bởi vì những người dân ở miền đông, những người mà từ đầu đã không muốn sống ở đó, đã đi theo những con tàu và đường, và trở về miền tây. Và kết quả là ở các vùng xa ở phỉ Đông nước Nga ngày nay, với diện tích gấp đôi diện tích Ấn Độ, chỉ có đúng sáu triệu người Nga sinh sống.
Vậy nến chúng ta hãy thử tìm hiểu điều gì đang diễn ra ở vùng miền này của thế giới. Chúng ta có thể bắt đầu với Mông Cổ (Mongolia), hoặc như một số người khác hay thường gọi là Mine-golia. Tại sao họ gọi Mông Cổ như thế? Bởi vì ở Mine-golia, các công ty Trung Quốc hoạt động và sở hữu hầu hết toàn bộ các mỏ nguyên liệu -- đồng, kẽm, vàng -- và họ vận chuyển những tài nguyên đó xuống phía nam và đông về đại lục Trung Quốc. Trung Quốc không hề xâm chiếm Mông Cổ. Trung Quốc đang mua lại Mông Cổ. Các thuộc địa đã từng bị xâm chiếm. Ngày nay, các quốc gia bị mua lại bởi các quốc gia khác.
Vì vậy chúng ta hãy thử áp dụng nguyên lý này với Siberia. Có lẽ hầu hết trong số các bạn nghĩ Siberia là một vùng đất lạnh lẽ, hẻo lánh, không thể sinh sống. Nhưng thật ra, do hiện tượng ấm lên toàn cầu và nhiệt độ nóng lên, bỗng dưng chúng ta có những cánh đồng lúa mì rộng lớn cùng với ngành nông thương, và các loại hạt đang được sản xuất ở Siberia. Nhưng Siberia sẽ cung cấp thức ăn cho ai? Ngay phía bên kia bờ sông Amo, ở các tỉnh thành Heilongiang và Harbin của Trung Quốc có khoảng hơn 100 triệu người. Con số này lớn hơn cả toàn bộ dân số của nước Nga.
Mỗi năm, trong ít nhất một thập kỷ trở lại đây, sáu mươi nghìn trong số họ đã đi bộ băng qua, đi lên phía bắc, và sinh sống ở vùng đất hoang vắng này. Họ dựng lên những tiệm tạp hóa và các phòng khám của riêng họ. Họ đã tiếp quản ngành khai thác gỗ và chuyên chở gỗ về phía đông, ngược trở về Trung Quốc. Một lần nữa, như đối với Mongolia, Trung Quốc không hề xâm chiếm Nga. Trung Quốc chỉ cho thuê nước Nga. Tôi gọi điều này là hiện tượng toàn cầu hóa theo kiểu Trung Hoa.
Bây giờ đây có thể là bản đồ khu vực trong vòng 10 đến 20 năm tới. Nhưng từ từ đã. Bản đồ này đã 700 năm tuổi. Đây là bản đồ của Triều Đại Nhà Nguyên, dưới sự lãnh đại của Kubla Khan (Hốt Tất Liệt), cháu nội của Genghis Khan (Thành Cát Tư Hãn). Vậy lịch sử cũng không hẳn là lặp lại chính bản thân, nhưng mà vẫn ăn vần.
Đây chỉ là để cho các bạn có được một cảm giác về điều gì đang diễn ra ở khu vực này của thế giới. Một lần nữa, hiện tượng toàn cầu hóa kiểu Trung Quốc. Bởi vì sự toàn cầu hóa mở ra rất nhiều cách cho chúng ta hủy hoại và thay đổi cách chúng ta suy nghĩ về địa lý chính trị. Vì thế nên, lịch sử của Đông Á về thực chất, con người không còn nghĩ về các quốc gia và các ranh giới. Họ nghĩ nhiều hơn về các đế chế và các thứ bậc, thường là của Trung Quốc hoặc Nhật Bản.
Đây lại là một nước đi khác của Trung Quốc. Chúng ta hãy xem thử Trung Quốc đang tự kiến lập lại hệ thống thứ bậc đó như thế nào ở viễn đông. Nó bắt đầu với các trung tâm toàn cầu. Các bạn có nhớ 40 chấm tròn ở trên bản đồ thế giới vào buổi tối mà thể hiện các trung tâm của nền kinh tế thế giới. Đông Á ngày này đang có nhiều hơn những trung tâm toàn cầu này hơn bất kỳ vùng miền nào khác trên thế giới. Tokyo, Seoul, Bắc Kinh, Thượng Hải, Hồng Kông, Singapore và Sidney. Đây là những máy lọc và những ống khói của tư bản toàn cầu. Hàng nghìn tỷ đô la mỗi năm được đưa đến khu vực này. Rất nhiều được đầu tư ở Trung Quốc.
Rồi chúng ta lại có mậu dịch. Những vectơ và mũi tên này thể hiện mối quan hệ mậu dịch mạnh mẽ hơn bất kỳ lúc nào mà Trung Quốc đang có với mỗi quốc gia khác trong khu vực. Trung Quốc nhắm Nhật Bản làm một mục tiêu đặc biệt và Hàn Quốc và Úc, nhưng nước đồng minh lớn của Hoa Kỳ. Ví dụ Úc phụ thuộc rất nặng vào xuất khẩu quặng sắt, khí đốt tự nhiên cho Trung Quốc. Đối với những nước nghèo hơn thì Trung Quốc giảm thuế nhập khẩu để rồi Lào và Campuchia có thể bán những sản phẩm của họ một cách rẻ hơn và cũng trở nên phụ thuộc vào việc xuất khẩu cho Trung Quốc.
Và hẳn nhiều trong số các bạn cũng đã đọc nhiều tin tức về việc người ta mong đợi Trung Quốc dẫn đầu cho quá trình khôi phục kinh tế, không chỉ ở Châu Á, nhưng có khả năng là cho cả thế giới. Khu vực thương mại tự do đang lớn lên của Châu Á, hầu như là hoàn toàn tự do, giờ đã có lượng trao đổi hàng hóa lớn hơn cả ở phía bên kia Thái Bình Dương. Vậy Trung Quốc đang dần trở thành cái neo kinh tế trong khu vực.
Một cột trụ khác của chiến thuật này là sự ngoại giao. Trung Quốc đã kỹ các thỏa thuận về quân sự với nhiều nước trong khu vực. Trung Quốc đã trở thành trung tâm của các thể chế ngoại giao như East Asian Community (Cộng Đồng Đông Á) Một vài trong số những tổ chức này thậm chí còn không có Hoa Kỳ làm thành viên. Có hiệp ước bất tương xâm giữa các nước, nếu có xung đột giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, hầu hết các quốc gia hứa hẹn sẽ không tham gia, bao gồm cả các đồng minh của Hoa Kỳ như Hàn Quốc và Úc.
Một trụ cột nữa của chiến thuật này, như Nga, là về mặt dân cư. Trung Quốc xuất khẩu các thương gia, người giữ trẻ, sinh viên, đi xung quanh khu vực để dạy tiếng Trung Quốc, để pha trộn và chiếm lĩnh nhiều hơn nữa các tầng lớp lãnh đạo cao của các nền kinh tế. Những người thuộc dòng dõi Trung Hoa ở Malaysia, Thái Lan và Indonesia hiện đã là chủ chốt và động cơ kinh tế ở đây. Niềm kiêu hãnh của Trung Quốc đang trỗi dậy trong khu vực vì lý do này. Ví dụ như Singapore đã từng cấm dạy tiếng Trung Quốc thì bây giờ Bây giờ nước này đang thúc đẩy việc dạy tiếng Trung Quốc .
Nếu các bạn cộng tất cả những thứ trên lại, các bạn sẽ thu được kết quả gì? Nếu các bạn còn nhớ trước Thế Chiến Thứ Hai, Nhật Bản đã có một tầm nhìn về sự phồn vinh toàn cầu của của Nhật Bản. Những gì đãng diễn ra vào ngày hôm nay, các bạn có thể gọi là sự phồn vinh toàn cầu của Trung Quốc. Vì vậy bất kể những gì những đường kẻ kia trên bản đồ nói với các bạn về các quốc gia và các ranh giới, những gì các bạn thực sự có ở viễn đông là các văn hóa dân tộc, nhưng ở trong một khu vực đường bệ hơn. Tất cả những điều này đang diễn ra mà không hề có một tiếng súng nổ ra.
Điều này hẳn nhiên không phải như những gì đang diễn ra ở Trung Đông nới mà các quốc gia vẫn rất khó chịu với các đường ranh giới mà các thực dân Châu Âu đã để lại phía sau. Vậy chúng ta có thể suy nghĩ khác như thế nào đối với các đường ranh giới ở khu vực này của thế giới? Chúng ta nên tập trung vào các đường nào trên tấm bản đồ này? Những gì tôi muốn giới thiệu với các bạn là một thứ mà tôi vẫn gọi thường ngày là sự xây dựng đế chế.
Chúng ta hãy bắt đầu với Irắc. Sáu năm sau khi Hoa Kỳ xâm chiếm Irắc đất nước này vẫn tồn tại trên bản đồ nhiều hơn là tồn tại trong thực tế. Dầu là một trong những yếu tố giữ Irắc lại với nhau. Bây giờ nó là một trong những nguyên nhân chính cho sự tan rã của đất nước này. Lý do là Kurdistan. Những người Kurdirstan, trong 3000 năm, đã đấu tranh để được độc lập. Và bây giờ là cơ hội cho họ giành được điều đó. Đây là các tuyến ống dầu bắt đầu từ Kurdistan, một vòng có rất nhiều dầu.
Và ngày nay, nếu bạn đến Kurdistan, các bạn sẽ thấy các tay súng Kurdish Peshmerga đang xung đột với các binh lính của Sunni Irắc. Nhưng mà họ đang bảo vệ cái gì? Có phải biên giới trên bản đồ? Không. Đó là các đường ống dẫn dầu. Nếu những người Kurdistan có thể nắm được các ống dẫn dầu trong tầm kiểm soát, họ sẽ có thể đưa ra các điều lệ trên cương vị một nước độc lập. Bây giờ chúng ta có nên cảm thấy khó chịu về sự chia rẽ của Irắc? Tôi thì không tin là chúng ta nên lo lắng. Irắc sẽ vẫn là đất nước sản xuất dầu lớn thứ nhì thế giới, sau Ả Rập Xê Út. Và chúng ta sẽ có cơ hội giải quyết một vẫn đề tranh cãi đã kéo dài 3000 năm. Bây giờ các bạn hãy nhớ là Kurdistan là một đất nước có đất liền bao quanh. Kurdistan sẽ không còn cách nào khác ngoài việc xử sự một cách đúng đắn. Để thu lợi được từ dầu của mình, Kurdistan phải xuất khẩu qua Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Syria, và các nước khác, và cả Irắc. Và vì thế Kurdistan phải có mối quan hệ thân mật với các nước đó.
Bây giờ chúng ta hãy xem xét một cuộc xung đột bất diệt trong khu vực. Đó tất nhiên là ở Palestine. Palestine giống như là một hiện tượng lạ đầy thảm khốc bởi đất nước này hai phần là Palestin, một phần là Israel. 30 năm ngoại giao vườn hồng đã không đem lại cho chúng hòa bình. Vậy điều gì có thể? Tôi tin điều có thể giải quyết vấn đề này là cơ sở hạ tầng. Ngày nay những người quyên cúng đang chi hàng tỷ đô la vào cơ sở hạ tầng. Hai mũi tên này là một chiếc cầu võng, một chiếc cầu võng của các đường sắt đi lại và các cơ sở hạ tầng khác kết nối West Bank (Bờ Tây) với Gaza.
Nếu Gaza có một cảng hoạt động và có thể được kết nối với West Bank, các bạn sẽ có một đất nước Palestin tồn tại, một nền kinh tế Palestin. Điều đó tối tin là sẽ đem lại hòa bình cho xung đột này. Một bài học từ Kurdistan và từ Palestine, là nền độc lập đi tách biệt mà không có cơ sở hạ tầng là một sự vô ích.
Bây giờ khu vực này có thể trông như thế nào nếu thực ra chúng ta tập trung vào các đường trên bản đồ bên cạnh các biên giới, khi mà tình trạng không an toàn đã dịu đi? Lần cuối khi điều này đã xảy ra là khoảng một thế kỷ trước, vào thời Đế Quốc Ottoman. Đây là tuyến đường sắt Hijaz. Tuyến Hijaz chạy từ Istanbul đến Medina qua Damascus. Thậm chí còn có một nhánh chạy đến Haifa mà giờ là Israel ngày nay, trên biển Địa Trung Hải. Nhưng ngày nay tuyến Hijaz chỉ còn là đống đổ nát. Nếu chúng ta muốn tập trung vào việc gây dựng lại những đường kẻ cong này trên bản đồ, cơ sở hạ tầng cắt ngang những đường kẻ này, những biên giới, tôi tin tưởng là Trung Đông sẽ là một khu vực bình yên hơn rất nhiều.
Bây giờ chúng ta hãy xem thử một khu vực khác trên thế giới, các nước Cộng Hòa Xô Viết cũ ở Trung Á, các nước có thể kết thúc bởi cụm từ "stans" Những đường biến giới này xuất phát từ các sắc lệnh của Stalin. Stalin cố tình không muốn những nước này mang một ý nghĩa gì cả. Ông ấy muốn các chủng tộc trộn lẫn với nhau theo cách mà sẽ cho phép ông ấy chia cắt và cai trị. May mắn cho họ, hầu hết các tài nguyên dầu và ga đều được phát hiện sau khi Liên Bang Xô Viết sụp đổ.
Bây giờ tôi biết vài người trong số các bạn có thể đang nghĩ, "Dầu, dầu, dầu. Tại sao anh ta cứ nói về dầu suốt thế?" Tại vì có một sự khác biệt lớn giữa cách chúng ta đã từng nói về dầu vào ngày trước và cách mà chúng ta nói về dầu ngày nay. Trước kia là làm thế nào để chúng ta kiểm soát được dầu của họ? Bây giờ thì dầu của họ phục vụ cho mục đích của chính họ. Và tôi đảm bảo với các bạn là nó vẫn quan trọng từng tý một đối với họ như nó đã quan trọng với các thực dân và chủ nghĩa đế quốc. Đây chỉ là một vài đề án về các tuyến ống dầu và các khả năng và các viễn cảnh và các tuyến mà đang được vạch ra cho một vài thập kỷ tiếp theo. Rất nhiều ống dầu.
Đối với con số các quốc gia ở vùng này của thế giới, có được các ống dầu là tấm vé trở thành một bộ phận của nền kinh tế toàn cầu và để trở nên có ý nghĩ nào đó, bên cạnh các biến giới mà không trung thành với chính mình. Hãy thử lấy Azerbaijan. Azerbaijan đã từng là một góc bị quên lãng của cuộc họp kín của các ban lãnh đạo tối cao. Bây giờ với tuyến dầu Baku-Tbilisi-Ceyhan đến Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan đã tự phong lại mình là một nước biên giới ở phía Tây.
Sau đó chúng ta lại có Turkmenistan, nước mà hầu hết mọi người nghĩ là một chiếc giỏ đóng băng. Bây giờ nước này đang đóng góp khí đốt cho phía bên kia biển Caspian để cung cấp cho Châu Âu, và thậm chí có khả năng là cho cả đường ống Turkmen- Afghan-Pakistan-Ấn Độ nữa.
Rồi chúng ta có Kazkhstan, nước này thậm chí trước đây còn không có tên. Kazakhstan đã từng được xem là Nam Siberia trong thời kỳ Liên Bang Xô Viết. Ngày nay hầu hết mọi người đều nhận ra Kazakhstan là một tay chơi mới trong chính trị địa lý. Tại sao ư? Bởi vì nước này đã thiết kế một cách khôn khéo các đường ống chạy ngang qua biển Caspian, ở phía bắc qua Nga, và thậm chí ở đông qua Trung Quốc. Nhiều đường ống hơn nghĩa là nhiều tuyến đường mậu dịch hơn, thay vì là Great Game. Great Game có nghĩa là sự thống trị của một nước lên một nước khác. Các tuyến mậu dịch có nghĩa là độc lập và sự tin tưởng lẫn nhau. Chúng ta càng có nhiều ống dầu ơn thì chúng ta sẽ có càng nhiều tuyến mậu dịch, và càng ít hơn sự cạnh tranh theo kiểu Great Game vào thế kỷ 21.
Bây giờ chúng ta hãy xem thử khu vực duy nhất của thế giới mà đã thực sự hạ các đường biên giới của mình xuống, và khu vực này đã củng cố sức mạnh của mình như thế nào. Và đó tất nhiên là Châu Âu. Liên Hiệp Châu Âu khởi đầu từ là một hội đồng than và thép của sáu nước. Và mục đích chính của họ là giữ cho sự phục hồi của Đức diễn ra một cách hòa bình. Nhưng rồi một cách từ từ E.U. lớn lên gồm 12 nước. Và đó là 12 ngôi sao trên lá cờ Châu Âu. E.U. cũng trở nên một khối có một tiền tệ duy nhất, và hiện là một trong những khối mậu dịch hùng mạnh nhất thế giới. Trung bình mỗi năm E.U. lớn lên bởi một nước kể từ sau khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc. Thật ra thì đa số sự gia nhập diễn ra chỉ trong vòng một ngày. Vào năm 2004, 15 thành viên mới gia nhập E.U. và bây giờ các bạn có một thứ mà hầu hết mọi người đều cho là một khu vực hòa bình bao gồm 27 nước và 450 triệu dân.
Vậy điều tiếp theo là gì? Tương lai của Liên Hiệp Châu Âu sẽ là gì? Các bạn thấy các khu vực trong màu xanh nhạt hoặc các vùng phụ thuộc ít nhất hai phần ba hoặc nhiều hơn vào Liên Hiệp Châu Âu bởi mậu dịch và đầu tư. Điều này nói lên cho ta biết những gì? Mậu dịch và đầu tư nói cho chúng ta biết rằng Châu Âu đang để tiền vào miệng của mình. Thậm chí nếu những vùng này không thuộc E.U., chúng đang trở thành các bộ phận thuộc khu vực của tầm ảnh hưởng. Hãy thử lấy các nước Balkans. Croatia, Serbia Bosnia, những nước này chưa là thành viên của E.U. Nhưng bạn có thể leo lên tuyến tàu German ICE và đi đến gần cả Albania. Ở Bosnia các bạn đã sử Euro làm tiền tệ, và đó chắc là tiền tệ duy nhất mà bạn sẽ có ở đây.
Vì vậy, nhìn vào các vùng khác trên chu vi của Châu Âu, như Bắc Phi. Trung mình mỗi năm hoặc mỗi hai năm, một tuyến dầu hay khí đốt mới được mở ra dưới Địa Trung Hải, nối liền Bắc Phi với Châu Âu. Điều này chỉ giúp cho Châu Âu giảm bớt sự phụ thuộc năng lượng vào Nga, nhưng nếu bạn đến thăm Bắc Phi vào ngày hôm nay bạn sẽ nghe được nhiều người nói rằng họ không nghĩ khu vực của mình như là một Trung Đông. Nói một cách khác, tôi tin rằng tổng thống Sarkozy của Pháp đã đứng khi nói về một Liên Hiệp Địa Trung Hải.
Chúng ta hãy xem thử Thổ Nhĩ Kỹ và khư vực Caucasus. Tôi đã nhắc đến Azerbaijan. Hành lang này của Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Caucasus đã trở thành ống dẫn cho 20 phần trăm nguồn cung cấp năng lượng cho Châu Âu. Vậy Thổ Nhĩ Kỳ phải trở thành thành viên của E.U. không? Tôi không nghĩ là cần thiết. Tôi nghĩ nước ngày đã là một bộ phận của một siêu cường quốc Euro-Thổ Nhĩ Kỳ.
Vậy tiếp theo sẽ là gì? Chúng ta đang đi đến đâu để nhìn thấy các biên giới thay đổi và các nước khác được ra đời? Trung Nam Châu Á, Tây Nam Châu Á là một khu vực tốt để khởi đầu. Tám năm sau khi Hoa Kỳ xâm chiếm Afghanistan vẫn còn rất nhiều bất an. Pakistan và Afghansitan vẫn còn rất mỏng manh nên cả hai đã không giải quyết với vấn đề chủ nghĩa dân tộc Pashtun một cách mang tính chất xây dựng. Đây là lá cờ đang bay trong tâm trí của 20 triệu người Pashtun đang sống ở cả hai phía ranh giới giữa Afghanistan và Pakistan.
Chúng ta không nên thờ ơ với sự nổi dậy về phía nam. Baluchistan. Chỉ hai tuần trước đây những người nổi dậy ở Baluchistan đã tấn công một đơn vị đồn trú của Pakistan và lá cờ này được cắm. Entrôpi sau chủ nghĩa thực dân đang diễn ra xung quanh thế giới một cách nhanh chóng hơn. Và tôi cho rằng những thay đổi này sẽ còn diễn ra trên bản đồ khi các bang bị chia cắt.
Và tất nhiên chúng ta không thể quên Châu Phi. 53 quốc gia, và cho đến nay mang nhiều đường thẳng đáng ngờ nhất trên bản đồ. Nếu chúng nhìn vào toàn bộ Châu Phi chúng ta sẽ có thể nhận ra nhiều điều hơn nữa, sự chia của các bộ lạc và vân vân. Nhưng chúng ta hãy xem thử Sudan, nước lớn thứ nhì ở Châu Phi. Nước này đang có ba cuộc nội chiến, diệt chủng ở Darfur, mà tất cả các bạn đều biết, cuộc nội chiến ở phía đông nước này, và ở Nam Sudan. Nam Sudan sẽ có một cuộc trưng cầu ý dân vào năm 2011 và có khả năng lớn là Nam Sudan sẽ muốn được độc lập.
Bây giờ chúng ta hãy đi lên Vòng Bắc Cực Hiện đang có một cuộc chạy đua lớn cho các tài nguyên năng lượng nằm ở dưới đáy biển Bắc Cực. Ai sẽ thắng? Canada? Nga? Hoa Kỳ? Thật ra là Greenland. Một vài tuần trước, 60,000 người Greenland đã bỏ phiếu cho mình để được quyền tự chủ từ Đan Mạch. Vì thế Đan Mạch sắp nhỏ lại rất nhiều.
Vậy bài học từ tất cả những điều này là gì? Chính trị địa lý là một môn học rất khô rắn. Nó liên tục làm thay đổi thế giới, như sự thay đổi khí hậu. Và như mối quan hệ của chúng ta với hệ sinh thái chúng ta luôn luôn tìm kiếm mức cân bằng trong việc chúng ta phân chia bản thân như thế nào trên hành tinh. Bây giờ chúng ta sợ những sự thay đổi trên bản đồ. Chúng ta sợ các cuộc nội chiến, số người chết, phải học tên của các nước mới. Nhưng tôi tin rằng sự ma sát của các đường biên giới mà chúng ta đang có ngày nay tồi tệ hơn và khắc nghiệt hơn rất nhiều.
Câu hỏi là chúng ta sẽ thay đổi những biên giới đó như thế nào, và chúng ta sẽ tập trung vào những đường ranh giới nào? Tôi tin rằng chung nên tập trung vào những đường đi xuyên qua các biên giới, những đường cơ sở hạ tầng, bằng cách đó chúng ta sẽ dừng chân ở một thế giới chúng ta mong muốn, một thế giới không biên giới. Cảm ơn các bạn. (Vỗ tay)
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Nhiều người nghĩ rằng các đường ranh giới trên bản đồ không còn có ý nghĩa, nhưng Parag Khanna cho rằng chúng vẫn mang tính chất quan trọng. Sử dụng các bản đồ cũ và đương thời, anh giải thích các nguyên nhân cội nguồn mà đã gây ra các xung đột trên khắp thế giới và đưa ra các giải pháp đơn giản nhưng khéo léo cho từng vấn đề xung đột.
Geopolitical expert Parag Khanna foresees a future where American influence is waning, and the new powerhouses (and threats) may not be the players you'd expect. Full bio »
Translated into Vietnamese by LD .
Reviewed by Nguyễn Bình Long
Comments? Please email the translators above.
16:43 Posted: Jul 2009
Views 407,015 | Comments 519
23:43 Posted: Jun 2007
Views 493,284 | Comments 258
18:29 Posted: Aug 2009
Views 351,884 | Comments 399
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.