Từ lần cuối cùng tôi ở đây, vào năm 2006, chúng ta đã nhận ra biến đổi khí hậu toàn cầu hóa ra là một vấn đề khá nghiêm trọng. Nên chúng tôi đã nói về vấn đề đó khá nhiều trên tạp chí Skeptic. Chúng tôi khảo sát đủ các loại vấn đề khoa học và ngụy tạo khoa học gây tranh cãi. Nhưng hóa ra chúng ta không phải lo nghĩ về điều này vì dù gì thế giới sẽ kết thúc vào năm 2012.
Một thông tin cập nhật khác: Các bạn sẽ nhớ là tôi đã giới thiệu chiếc máy dò Quadro. Nó giống một thiết bị dò nguồn nước. Nó chỉ là một mảnh nhựa rỗng với cần ăng-ten quay xung quanh. Khi bạn đi qua đi lại, nó chỉ vào các thứ. Cũng như khi bạn đi dò cần sa trong tủ đồ của học sinh, nó sẽ chỉ ngay vào ai đó. Ôi, xin lỗi. (Tiếng cười) Chiếc máy dò mà tôi được tặng tìm được banh golf, đặc biệt khi bạn ở sân golf và mò chán chê dưới các bụi cây. Trong danh mục "Những thứ ngớ ngẩn như vậy có hại gì đâu?" thì dụng cụ này, chiếc máy ADE 651, được bán cho chính phủ Iraq với giá 40.000 đô mỗi cái. Nó y hệt cái này, hoàn toàn vô giá trị, Người ta nói nó chạy nhờ vào "lực hấp dẫn ion điện từ", dịch ra có nghiã là "tào lao nguỵ khoa học" -- đó mới là từ thích hợp -- vì người ta cứ xâu chuỗi các từ to tát lại nhưng chẳng tạo ra ý nghĩa gì. Tại những trạm kiểm tra, một số người được cho qua chỉ vì máy dò nói ok điều đó có thể gây thiệt mạng người. Ngụy tạo khoa học mang lại nguy hiểm khi người ta tin vào nó.
Hôm nay, tôi muốn bàn về niềm tin. Tôi muốn tin vào một điều gì đó Các bạn cũng vậy. Thực ra, luận điểm chính của tôi ở đây là tin tưởng là trạng thái tự nhiên. Nó là một mặc định. Đơn giản là ta tin. Ta tin đủ thứ. Tin tưởng là một việc tự nhiên. Hoài nghi, đa nghi, khoa học là những điều không tự nhiên, và bất tiện hơn. Khi không tin, ta cảm thấy khó chịu. Giống như Fox Mulder trong "X-Files", ai muốn tin vào vật thể ba? Tất cả chúng ta đều muốn. Và lý do là vò trong não ta có một cỗ máy niềm tin. Về cơ bản, chúng ta là loài linh trưởng luôn tìm kiếm khuôn mẫ Ta nối điểm này vơí điểm kia: A nối với B; B nối với C. Đôi khi A thực sự có liên kết với B. Đó gọi là tiếp nhận kiến thức thông qua liên tưởng.
Ta tìm các khuôn mẫu, liên kết điều này với điều kia cho dù đó là chuyện con chó của Pavlov liên hệ tiếng chuông với thức ăn, và tiết nước bọt khi nghe tiếng chuông, hay con chuột của Skinner thiết lập liên hệ giữa hành vi của nó với phần thưởng và từ đó lặp lại hành vi đó. Thực ra, phát hiện của Skinner chính là: nếu bỏ chim bồ câu vào một cái hộp như thế này Nó phải ấn một trong hai nút này, nó cố tìm ra quy luật và rồi bạn cho nó một phần thưởng nho nhỏ bỏ trong chiếc hộp hình phễu đằng kia. Nếu bạn chỉ thưởng nó một cách ngẫu nhiên không theo quy luật nào nó sẽ tự phán đoán một quy luật bất kỳ. Nó sẽ lặp lại hành động vừa làm trước khi được thưởng bất kể đó là gì. Đôi khi nó thậm chí xoay hai vòng ngược chiều kim đồng hồ, một vòng theo chiều kim đồng hồ và rồi gõ vào nút hai lần. Điều đó gọi là mê tín. Tôi e rằng con người chúng ta luôn có trong mình kiểu mê tín đó.
Tôi gọi quá trình này là "quy luật hóa", tức là xu hướng đi tìm những quy luật, khuôn mẫu có nghĩa trong những tiếng ồn có nghiã và vô nghiã. Khi thực hiện quá trình này, ta phạm phải hai loại sai lầm. Sai lầm Loại I, khẳng định sai, tức là tin rằng một quy luật nào đó đúng trong khi nó không đúng. Loại thứ hai là phủ định sai. Tức là không tin vào một quy luật trong khi nó là quy luật đúng. Hãy thử nghiệm điều này nhé. Giả sử bạn là một người thuộc ba triệu năm trước đang đi trên vùng bình nguyên châu Phi. Bạn tên là Lucy, ok? Rồi bạn nghe thấy tiếng sột soạt trong cỏ. Đó có phải là một con thú săn mồi nguy hiểm hay chỉ là tiếng gió? Quyết định tiếp đó có thể là quyết định quan trọng nhất trong đời bạn. Nếu bạn nghĩ tiếng sột soạt đó là của một con thú dữ và hoá ra đó chỉ là tiếng gió thì bạn đã sai lầm về mặt nhận biết tức là Sai lầm loại I, khẳng định sai. Nhưng chẳng hại gì. Bạn chỉ việc tránh xa chỗ đó. Bạn thận trọng hơn, quan sát kỹ hơn. Mặt khác, nếu bạn tin rằng đó chỉ là tiếng gió, mà hóa ra đó lại là một con thú dữ bạn đã thành bữa trưa của nó. Bạn vừa giành được giải Darwin. Bạn vưà bị loại ra khỏi tổng hợp gien trên quả đất.
Vấn đề ở đây là 'quy luật hóa' sẽ diễn ra bất cứ khi nào thiệt hại của sai lầm Loại I ít hơn Sai lầm Loại II. Trong bài nói chuyện này chỉ có một biểu thức này thôi nhé. Chúng ta có vấn đề trong việc phát hiện quy luật đó là: việc đánh giá sự khác biệt giữa một sai lầm loại I và loại II khá khó khăn, đặc biệt trong những tình huống chớp nhoáng và mang tính sống còn. Vậy nên vị trí mặc định là "tin rằng mọi quy luật là thật". "Mọi tiếng động trong cỏ đều là kẻ thù nguy hiểm không phải gió." Cho nên tôi tin rằng ta đã tiến hóa... quá trình chọn lọc tự nhiên tác động đến cỗ máy niềm tin, các quá trình não kiếm tìm quy luật, để luôn luôn tìm thấy các khuôn mẫu có nghĩa và vận vào chúng những đặc điểm thù địch hoặc mưu mô mà tôi sẽ bàn sau.
Ví dụ, bạn thấy gì đây? Đó là một cái đầu ngựa, đúng rồi. Nó trông giống như một con ngựa. Ắn hẳn là một con ngựa. Đó là một khuôn mẫu. Có thật đấy là con ngựa không? Hay giống một con ếch hơn? Thấy không, thiết bị nhận biết khuôn mẫu của chúng ta, có lẽ đặt ở vỏ não vùng đai trước -- thiết bị nhận biết nhỏ bé của ta ở đó - nó có thể dễ dàng bị đánh lừa, và đấy chính là vấn đề. Ví dụ, bạn thấy gì ở đây? Vâng, tất nhiên. Đây là con bò. Một khi tôi đã gợi ý cho bộ não -- đó gọi là gợi ý nhận thức -- một khi tôi đã gợi ý cho bộ não thấy con bò, nó sẽ nổi bật lên ngay cả khi không có đường viền tôi đặt xung quanh. Và bạn thấy gì ở đây? Một số người thấy một con chó đốm. Đúng vậy, nó đây. Và đây là gợi ý. Vậy nên khi tôi hỏi lại mà không có gợi ý trong não của bạn đã có hình mẫu nên bạn có thể thấy lại con chó đốm. Bạn thấy gì ở đây? Sao Thổ. Đúng rồi, rất tốt. Ở đây thì sao? Cứ nói to bất cứ thứ gì bạn thấy. Khán giả ở đây thật là giỏi đấy Chris à. Vì ở đây chẳng có gì cả. Ờ, xem như không có gì cả.
Đây là một thí nghiệm của Jennifer Whitson tại Đại học Texas tại Austin về môi trường liên hiệp và liệu cảm giác không chắc chắn và không nắm kiểm soát có khiến người ta nhìn thấy các khuôn mẫu tưởng tượng không. Hầu hết mọi người thấy sao Thổ. Những người bị đặt trong trạng thái có cảm giác mất kiểm soát có xu hướng thấy điều gì đó hơn trong bức hình được cho là không có hình mẫu này. Nói cách khác, thiên hướng tìm thấy các khuôn mẫu tăng lên khi bạn cảm thấy thiếu kiểm soát. Ví dụ, các cầu thủ bóng chày nổi tiếng mê tín khi họ đánh bóng, nhưng khi chặn bóng thì không. Bởi người chặn bóng thành công 90 đến 95%. Những người đánh bóng giỏi nhất đánh hỏng 7 trên 10 lần. Vậy nên những điều mê tín và việc kiếm tìm quy luật của họ đều đi cùng với cảm giác mất kiểm soát và tương tự.
Các bạn thấy cái gì ở đây? Có ai thấy vật gì ở đây không? Thực ra có đấy, nhưng nó đã bị làm mờ đi. Trong khi bạn suy nghĩ về điều này, thì đây là một thí nghiệm của Susan Blackmore, một nhà tâm lý học ở Anh, Bà cho một số người xem bức ảnh bị mờ này rồi so sánh tương quan số điểm của họ trong bài kiểm tra ESP (cảm nhận siêu giác quan) họ tin vào những chuyện huyền bí, siêu nhiên, các thiên thần, vân vân đến đâu. Những người cao điểm trong thang điểm ESP, có xu hướng không chỉ nhìn thấy nhiều mẫu hình hơn trong những bức ảnh bị làm mờ mà còn thấy những hình sai. Đây là cái bạn cho chủ thể thử nghiệm xem. Ảnh con cá bị làm mờ 20%, 50% và bức tôi cho các bạn xem, 70%.
Một thí nghiệm tương tự đã được một nhà tâm lý học khác người Thụy Sĩ tên là Peter Brugger, thực hiện. Ông đã phát hiện rằng bán cầo não phải nhận biết các hình mẫu tốt hơn nhiều so với não trái, nhờ vào thị trường trái. Vậy nên nếu bạn cho chủ thể thử nghiệm xem ảnh sao cho hình xuất hiện trên não phải thay vì não trái, chủ thể sẽ có xu hướng dễ thấy hình mẫu hơn là khi bạn truyền ảnh đến não trái. Bán cầu não phải của ta dường như là nơi nhiều thao tác 'quy luật hóa' diễn ra. Điều chúng tôi đang cố gắng làm là đào sâu tìm hiểu bộ não để xem hiện tượng này xảy ra ở đâu.
Brugger và cộng sự của anh là Christine Mohr, đã cho L-DOPA cho các chủ thể thử nghiệm. L-DOPA, như các bạn biết, là một loại thuốc để điều trị bệnh Parkinson, một bệnh liên quan tới sự suy giảm dopamine. L-DOPA tăng cường dopamine. Và tăng cường dopamine khiến chủ thể thử nghiệm thấy nhiều mẫu hình hơn là những người không nhận dopamine. Vậy nên dopamine dường như là loại thuốc liên quan đến sự quy luật hóa. Trong thực thế, thuốc an thần dùng để ngăn những hành vi loạn thần kinh như hoang tưởng, ảo tưởng và ảo giác, đó là những hiện tượng quy luật hóa. Chúng là những hình mẫu không đúng. Chúng là những khẳng định sai lầm, là sai lầm loại I. Và nếu bạn cho họ thuốc kháng dopamine, các mẫu hình sẽ biến mất. Nói cách khác, khi giảm lượng dopamine, xu hướng thấy mẫu hình như vậy những hình mẫu như vậy giảm đi. Mặt khác, chất kích thích như cocaine, là những thuốc tăng dopamine. Chúng tăng cường lượng dopamine. nên bạn sẽ dễ thấy ngây ngất hơn, sáng tạo hơn và tìm thấy nhiều mẫu hình hơn.
Thực ra, gần đây tôi có gặp Robin Williams anh ấy kể về chuyện ngày xưa, khi còn dính cocaine, anh ấy thấy mình hài hước hơn bây giờ. Vậy có lẽ lượng dopamine tăng lên liên quan đến tính sáng tạo cao hơn. Tôi cho rằng opamine thay đổi tỉ lệ tín hiệu biến thành tiếng ồn trong não. Điều này quyết định tính chính xác của việc tìm ra mẫu hình. Nếu tỉ lệ này quá thấp, bạn sẽ phạm phải quá nhiều sai lầm loại II. Bạn bỏ qua những mẫu hình thật. Bạn không muốn quá đa nghi vậy đâu. Nếu bạn đa nghi quá, bạn sẽ bỏ mất những ý tưởng thực sự thú vị. Chỉ vừa đủ thôi, bạn là người sáng tạo nhưng đủ để không tin vào quá nhiều điều vớ vẩn. Nếu quá cao, có lẽ bạn sẽ thấy mẫu hình ở mọi nơi. Mỗi khi ai đó nhìn bạn, bạn nghĩ rằng họ đang nhìn chằm chằm vào mình. Bạn nghĩ mọi người đang bàn tán về mình. Và nếu bạn đi quá xa, điều đó đơn giản gọi là bệnh tâm thần. Đó là điểm khác biệt ta có thể thấy giữa hai người đạt giải Nobel, Richard Feynman và John Nash. Một người có lẽ nhìn thấy vừa đủ các quy luật để đoạt giải Nobel. Người kia cũng như vậy, nhưng có lẽ quá nhiều mẫu hình, quy luật Khi đó ta gọi nó là bệnh hoang tưởng.
Vậy nên tỉ lệ tín hiệu chuyển thành tiếng ồn mang đến cho ta vấn đề về nhận biết mẫu hình. Dĩ nhiên các bạn đều biết chính xác đây là gì, phải không. Các bạn thấy hình gì ở đây? Một lần nữa, tôi đang thử thách vỏ não vùng đai trước của bạn, khiến cho bạn nhận ra những hình mẫu mâu thuẫn nhau. Tất nhiên các bạn biết đây là giầy Via Uno. Đây là xăng-đan Phải công nhận đôi bàn chân khá sexy đấy. Có lẽ đã được Photoshop đôi chút. Và tất nhiên, những hình ảnh mơ hồ trông có vẻ đang lật qua lật lại. Hóa ra điều mà bạn thường nghĩ đến ảnh hưởng tới những gì bạn "thấy". Tôi biết các bạn thấy cái đèn ở đây. Vì có ánh sáng ở đây. Đương nhiên, nhờ vào phong trào bảo vệ môi trường chúng ta đều quan tâm tới vấn nạn của động vật có vú dưới nước. Vậy nên thứ bạn nhìn thấy trong hình ảnh mờ ảo này đương nhiên là cá heo, đúng không. Bạn thấy một con cá heo ở đây. Và kia là một con. Và kia là một con. Cái đuôi cá kia kìa, mọi người ơi.
Nếu chúng tôi cho bạn những dữ liệu mâu thuẫn, một lần nữa, vỏ não vùng đai trước của bạn sẽ vào chế độ hoạt động siêu nhanh. Nếu bạn nhìn xuống dưới này, mọi thứ đều ổn. Nếu bạn nhìn lên đây, bạn nhận các dữ liệu mâu thuẫn. Sau đó, chúng tôi lật bức ảnh lại để bạn thấy cái này là một sự sắp đặt. Ảo ảnh về chiếc sọt không tưởng. Thật dễ đánh lừa bộ óc trong thế giới 2 chiều. Bạn nói rằng "Ối giời, Shermer, ai chẳng có thể làm điều đó với ảo ảnh y vậy trong sách Tâm lý học căn bản 101. Còn đây là ảo ảnh "chiếc sọt không tưởng" 3D của Jerry Andrus trong này Jerry đứng bên trong chiếc sọt không tưởng. Và ông đã tốt bụng đăng cái này và hé mở sự thật cho chúng ta. Tất nhiên, mọi thứ là do góc máy ảnh. Nhiếp ảnh gia đứng ở kia. Và cái thanh này có vẻ như xếp chồng lên cái này, và cái này với cái kia, và tương tự, nhưng thậm chí khi tôi đã bỏ nó đi, ảo ảnh vẫn rất thuyết phục bởi bộ não chúng ta được xây dựng để tìm kiếm những loại hình mẫu nhất định đó.
Đây là một cái tương đối mới khiến chúng ta rối trí bởi những mẫu hình mâu thuẫn khi so sánh góc này với góc kia. Thực ra, đây là hai bức ảnh giống hệt đặt cạnh nhau. Bạn đang so góc đấy với góc kia thay vì góc này. Bộ não bạn bị đánh lừa như vậy. Lại một lần nữa, thiết bị nhận biết quy luật của bạn lại bị lừa.
Mặt người thì dễ nhận diện bởi chúng ta có một phần mềm nhận diện mặt cấp cao được thêm vào thùy thái dương. Đây là một số gương mặt trên vách đá. Tôi thực sự không biết liệu đây có phải -- cái này có thể đã được Photoshop. Nhưng dù sao thì, luận điểm chính vẫn là như thế. Giờ thì bức ảnh nào trông bất thường với bạn? Phản ứng thật nhanh, bức nào trông kỳ lạ? Bức hình bên trái. Ok. Tôi sẽ xoay nó lại nên nó sẽ thành bức bên phải. Và các bạn đã đúng. Một ảo ảnh khá nổi tiếng -- thực hiện lần đầu tiên với Margaret Thatcher. Ngày nay, họ luôn tráo các chính trị gia như vậy. Tại sao chuyện này lại xảy ra? Chúng ta biết chính xác nó xảy ra ở đâu, trong thùy thái dương, ngay trên tai. Trong một cấu trúc nhỏ gọi là cuộn não fusiform. Có hai loại tế bào thực hiện việc này, ghi nhận các đặc điểm trên mặt hoặc một cách tổng quát hoặc cụ thể, những tế bào lớn và hoạt động cực nhanh này đầu tiên nhìn vào gương mặt tổng quan. Vậy nên bạn lập tức nhận ra Obama. Sau đó bạn thấy có điều gì hơi kì lạ ở đôi mắt và miệng. Đặc biệt khi chúng được quay ngược xuống, Bạn đang sử dụng phần mềm nhận diện khuôn mặt đấy.
Tôi đã nói trong thí nghiệm tư duy nhỏ của chúng ta lúc trước, bạn là một người cổ đi trên bình nguyên châu Phi. Đó chỉ là gió hay một con thú ăn thịt nguy hiểm? Sự khác biệt giữa chúng là gì? Cơn gió là vật không sống; còn thú dữ là một tác nhân có mục đích. Tôi gọi quá trình này là tác nhân hóa. Đó là khuynh hướng đem vào những hình mẫu, quy luật các ý nghĩa, mục đích và tác nhân, thường là những thế lực vô hình từ trên cao. Đây là một ý tưởng chúng ta nhận được từ một TEDster ở đây, Dan Dennett, người đã nói về việc chủ động chọn quan điểm
Vấn đề đó mở rộng ra sẽ giải thích được nhiều điều khác nhau, linh hồn, hồn ma, thần thánh, quỷ dữ, thiên thần, người ngoài hành tinh, các đấng sáng tạo những kẻ âm mưu trong nội các và đủ các thể loại những tác nhân vô hình có quyền lực và mục đích, mà người ta cho là đang ám ảnh thế giới này và kiểm soát cuộc sống của chúng ta. Tôi nghĩ đây là nền tảng của thuyết duy linh thuyết đa thần và thuyết độc thần. Đó là niềm tin rằng người ngoài hành tinh tiên tiến hơn chúng ta, có đạo đức hơn chúng ta, Chuyện luôn luôn là như thế này họ từ trên kia xuống để cứu vớt chúng ta. Những đấng sáng tạo luôn được miêu tả là những người siêu thông minh và đạo đức đã hạ giới và thiết kế nên cuộc sống. Ngay cả lối suy nghĩ cho rằng chính phủ có thể cứu giúp ta chẳng còn thích hợp lâu dài được nưã. Nhưng theo tôi nghĩ, đó là một loại tác nhân hóa, cho rằng trên kia có một ai đó vĩ đại và quyền năng sẽ tới giải cứu chúng ta.
Tôi nghĩ rằng đây cũng là cơ sở của những giả định âm mưu. Có ai đó đứng đằng sau điều khiển mọi việc, bất kể đó là Illuminati hay Bilderbergers. Nhưng đây là một vấn đề về nhận biết hình mẫu, phải không? Một số hình mẫu và quy luật là thực, một số không. JFK bị ám sát bởi một mạng lưới hay chỉ một kẻ giết người duy nhất? Nếu bạn đến đó -- ở đó bất cứ ngày nào cũng có người -- như lần tôi đến đó -- họ chỉ cho tôi những nơi mà các sát thủ đã ẩn náu. Tôi thích nhất là khi họ nói hắn ta đã nấp dưới cống. Và hắn nhảy ra vào đúng thời khắc cuối cùng, bắn phát súng định mệnh. Nhưng tất nhiên, Lincoln bị ám sát bởi một âm mưu. Vậy ta không thể đồng loạt loại bỏ tất cả những quy luật như thế. Bởi vì, thật ra mà nói, một số quy luật là có thực. Một số âm mưu là thật. Có lẽ nó giải thích cho rất nhiều điều.
Có giả định về âm mưu đứng sau 11/9. Đó là một âm mưu. Chúng tôi dành trọn một kỳ báo cho vụ này. 19 thành viên Al Queda lên kế hoạch đâm máy bay vào các tòa nhà tạo thành một âm mưu. Nhưng những người tự cho mình biết sự thật về ngày 11/9 không nghĩ vậy. Họ nghĩ đó là một âm mưu nội phản của chính quyền Bush. Chuyện này cần cả một bài nói chuyện khác. Nhưng bạn biết làm sao chúng tôi biết vụ 11/9 không phải do chính quyền Bush giật dây không? Bởi nó đã thành công.
Vậy nên chúng ta bẩm sinh không suy nghĩ dựa vào thực tế. Quá trình tác nhân hóa của chúng ta đến từ việc ta có thể cảm nhận những bộ phim như thế này. Bởi, về cơ bản, chúng ta có thể tưởng tượng ra điều gì xảy ra tiếp theo. Chúng ta biết nếu kích thích thùy thái dương, bạn có thể tạo những trải nghiệm thoát xác, những trải nghiệm cận kề cái chết, bạn có thể tạo ra chúng bằng cách dí điện cực vào thùy thái dương. Hoặc bạn có thể tạo ra nó khi bất tỉnh hoặc tăng tốc trong một máy ly tâm. Bạn sẽ giảm oxy huyết. Và khi đó bộ não cảm nhận có một cảm giác thoát xác. Bạn có thể dùng -- việc này tôi đã thử - Mũ bảo hiểm Đức Chúa của Michael Persinger, dội sóng điện từ vào hai thùy thái dương của bạn. Và bạn sẽ cảm nhận trải nghiệm thoát xác.
Tôi xin dừng lại ở đây bằng một clip ngắn tổng hợp lại tất cả. Chỉ một phút rưỡi thôi. Clip này sẽ tổng hợp tất cả lại để suy ra sức mạnh của sự trông đợi và sức mạnh của niềm tin. Nào, xem thôi.
Người kể: Đây là địa điểm được chọn cho một cuộc thử vai giả cho quảng cáo son dưỡng môi.
Người phụ nữ: Chúng ta hy vọng có thể dùng một phần trong này cho một chiến dịch quảng cáo toàn quốc, đúng không. Và đây là thử nghiệm son dưỡng môi chúng tôi có ở đây. Đây là các người mẫu sẽ giúp chúng ta, Roger và Matt. Chúng ta có son dưỡng môi của mình và một thương hiệu hàng đầu. Có ai có vấn đề nếu phải hôn người mẫu để thử son không?
Người phụ nữ: Cô thì sao? (Cô gái: Không.) Người phụ nữ: Cô nghĩ sẽ ổn chứ?
Cô gái: Không có vấn đề gì. (Người phụ nữ: Ok.)
Đây là một bài thử nghiệm bịt mắt. Tôi sẽ yêu cầu các cô tiến lên và bịt mắt vào. Ok, giờ cô có thấy gì không? (Cô gái: Không.) Kéo xuống để cô không thấy ở dưới. (Cô gái: Ok.)
Người phụ nữ: Hoàn toàn không thấy gì chứ?
Cô gái: Vâng. (Người phụ nữ: Ok. )
Giờ thì, điều tôi cần tìm trong thử nghiệm này đó là son dưỡng bảo vệ môi ra sao, và kết cấu bề mặt của son, và có lẽ xem thử liệu các cô có thấy mùi vị nào hay không.
Cô gái: Ok. (Người phụ nữ: Cô đã bao giờ thử nghiệm hôn chưa?)
Người phụ nữ: Bước một bước lên đây. Được rồi, giờ tôi muốn cô chúm môi lại. Chúm môi và hơi nghiêng vào thôi, được không.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Michael Shermer cho rằng xu hướng tin vào những điều kỳ lạ của con người -- từ chuyện bị người ngoài hành tinh bắt cóc đến chuyện bói toán -- đều xuất phát từ hai trong số những kỹ năng tồn tại cơ bản, lâu bền nhất của bộ não. Ông lý giải chúng là gì và chúng khiến ta gặp rắc rối ra sao.
Michael Shermer debunks myths, superstitions and urban legends, and explains why we believe them. Along with publishing Skeptic Magazine, he's author of Why People Believe Weird Things and The Mind of the Market. Full bio »
Translated into Vietnamese by Lace Nguyen
Reviewed by Chi Mai
Comments? Please email the translators above.
13:25 Posted: Nov 2006
Views 1,822,998 | Comments 379
24:45 Posted: Jul 2006
Views 676,699 | Comments 715
18:42 Posted: Sep 2008
Views 1,608,648 | Comments 596
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.