Maz Jobrani: Bạn đã nghe kể về người Mỹ gốc Iran chưa?

Tôi là một trong những sáng lập viên của tour Hài kịch Trục Ma Quỷ. Một sáng lập viên khác là Ahmed Ahmed, một người Mỹ gốc Ai Cập, người đưa ra ý tưởng diễn thử ở Trung Đông. Trước khi chúng tôi bắt đầu lưu diễn, anh ấy đến đó và diễn thử 1 mình. Bọn tôi còn có Aron Kader, người Mỹ gốc Palestin. Và tôi, người Mỹ gốc Iran. Là một người Mỹ gốc Iran, bạn biết đấy, có khá nhiều phiền toái. Gần đây, 2 nước đang cơm không lành, canh không ngọt. Thế nên, trong tôi có 1 vài xung đột, kiểu như một phần thì thích tôi, phần kia lại ghét tôi. Một phần cho rằng tôi nên chế vũ khí hạt nhân, phần kia thì cho rằng điều đó thật vớ vẩn. Tình thế khó xử đó cứ diễn ra suốt ngày.

Tôi sinh ra ở Iran, giờ tôi là 1 công dân Mỹ, nghĩa là tôi có hộ chiếu Mỹ, nghĩa là tôi có thể đi rất nhiều nơi. Vì nếu chỉ có hộ chiếu Iran, bạn bị liệt vào thành phần hạn chế nhập cảnh sẽ không có vòng tay nào chào đón bạn đâu. Như Syria, Venezuela, Bắc Triều Tiên chẳng hạn. (Khán giả cười) Những ai đã có hộ chiếu Mỹ đều biết trên đó ghi ngày cấp, và cũng ghi nơi bạn sinh ra. Tôi nhớ lại lúc nhận hộ chiếu Mỹ. Tôi mừng hết lớn “Woohoo! Mình sẽ được đi khắp nơi" Và tôi mở ra, thấy trong đó biết “Sinh ra ở Iran”. Tôi đã bật ngửa “Oh, không phải chứ! " (Khán giả cười) "Tôi đã cố rời khỏi đó rồi mà."

Nhưng điều thú vị là tôi chưa bao giờ gặp rắc rối về hộ chiếu khi đến Châu Âu, Cho dù trong đó ghi “Sinh ra ở Iran”.Không hề gì. Nơi tôi gặp rắc rối lại là một số nước A-rập, có lẽ vì một số nước A-rập cũng không hoà thuận với Iran lắm. Ví như vừa rồi, tôi đến Kuwait vì có một show diễn với một số nghệ sĩ hài người Mỹ. Lính biên phòng cho họ đi qua khi thấy hộ chiếu Mỹ, đến khi xem hộ chiếu của tôi. Anh ta nói "Ah ha! Người Mỹ, tuyệt!" Rồi khi mở ra, anh ta nói “Sinh ra ở Iran? Chờ đã." (Khán giả cười) Và anh ta bắt đầu hỏi tôi. "Cha anh tên gì" Tôi trả lời “À, ông ấy mất lâu rồi, ông ấy tên là Khosro." Anh ta tiếp “Ông nội anh tên gì?" Tôi nói “Ông tôi cũng mất lâu rồi. Ông tên là Jabbar." Anh ta nói “Chờ ở đây. Tôi quay lại ngay." Và anh ta bỏ đi. Tôi bắt đầu thấy sợ, vì có trời mà biết liệu ông nội tôi có dính gì với người Kuwait hay không. (Khán giả cười) Anh lính kia quay lại và nói, "Chúng tôi đã xem gia phả của anh 200 năm về trước" (Khán giả cười) "Ông nội anh đã đậu xe trái phép. Vé phạt đã quá hạn. Anh nợ chúng tôi 2 tỉ đô la."

Như các bạn thấy, khi tôi nói chuyện, tôi nói bằng giọng Mỹ, hẳn bạn nghĩ rằng vì tôi là một diễn viên Mỹ gốc Iran, nên tôi có thể đóng nhiều vai, tốt, xấu hay bất kỳ vai nào. Nhưng rất nhiều lần ở Hollywood, khi thử vai và đạo diễn biết bạn là người gốc Trung Đông, họ sẽ nói “Oh, anh là người Iran. Tuyệt. Anh có thể nói ‘Ta sẽ giết mi nhân danh thánh Allah?' không" "Tôi có thể, nhưng sao không thử thế này, 'Xin chào. Tôi là bác sĩ của ông?'" Họ nói “Tuyệt. Và sau đó anh sẽ bắt cóc cả bệnh viện." (Khán giả cười) Tôi nghĩ có sự nhầm lẫn ở đây. Đừng hiều sai ý tôi, tôi không ngại đóng vai ác. Tôi muốn đóng vai ác. Tôi muốn cướp ngân hàng. Tôi muốn đóng vai cướp ngân hàng. Tôi sẽ cướp ngân hàng nhưng với 1 khẩu súng, 1 khẩu súng chứ không phải quấn bom quanh người.. (Khán giả cười) Vì tôi hình dung rằng đạo diễn sẽ bảo “Maz, tôi sẽ giao cho anh vai cướp ngân hàng bằng 1 quả bom quấn trên người" "Tại sao lại như vậy? Nếu tôi muốn có tiền, việc quái gì phải tự sát?" (Khán giả cười) Phải không. (Khán giả vỗ tay) "Đưa tiền đây. Hay là tao sẽ bị nổ banh xác." (Khán giả cười) "À, anh cứ việc banh xác. có điều, làm ơn ra bên ngoài nhé." (Khán giả cười)

Sự thật là người tốt ở khắp nơi. Tôi thấy điều đó trong rất nhiều chương trình. Người tốt ở mọi nơi. Chuyện chỉ bắt đầu khi có ai đó làm mọi thứ rối tung lên. Như vài tháng trước, ở Quảng trường Thời Đại, New York, một người Hồi giáo Pakistan định cho nổ bom trên một chiếc xe. Tình cờ đêm đó tôi cũng đang ở Quảng trường Thời Đại trong một chương trình hài. Vài tháng trước nữa, một người Mỹ da trắng ở Austin, Texas đã lái máy bay đâm vào toà nhà IRS, và lại tình cờ, tôi cũng có mặt ở Austin trong một chương trình hài khác. Để tôi nói bạn nghe, là một người gốc Trung Đông, khi bạn có mặt ở nơi xảy ra những việc kiểu như vậy, bạn sẽ cảm thấy mình có tội. Khi xem bản tin, tôi nghĩ “Mình có liên quan gì đến vụ này không nhỉ?" (Khán giả cười) "Mình chẳng nhớ gì cả. Chuyện gì vậy nhỉ?"

(Khán giả cười)

Điều quan trọng là tay Hồi giáo Pakistan đó -- đã gieo tiếng xấu cho cả cộng đồng Hồi giáo người Trung Đông và người Pakistan trên toàn thế giới. Và một điều khác là người Pakistani Taliban có được uy tín sau vụ đánh bom bất thành. Câu hỏi của tôi là, tại sao anh lại có uy tín khi không thể nổ quả bom? "Ý chúng tôi là chúng tôi thử vậy thôi." (Khán giả cười) "Thêm nữa, vụ đó cũng được tính lương mà." (Khán giả cười) (Khán giả vỗ tay) "Tóm lại, hên xui!." (Khán giả vỗ tay) Khi một người da trắng lao máy bay vào toà nhà, Tôi biết những người bạn Trung Đông và Hồi giáo của mình ở Mỹ khi xem tv sẽ thầm nói "Làm ơn, không phải là một tay Trung Đông. Không là Hassan. Cũng chẳng phải Hussein." Khi thấy tên Jack xuất hiện. Tôi đã reo lên “"Woooo! Không liên quan đến chúng tôi." Nhưng khi xem bản tin tiếp theo, nó nói rằng “Trước đó, anh ta đã cải sang đạo Hồi." "Khốn kiếp. Sao vậy Jack? Tại sao?"

Sự thật là tôi rất may mắn khi có cơ hội biểu diễn khắp thế giới, Tôi có rất nhiều chương trình ở Trung Đông. Tôi vừa có một chuyến lưu diễn qua 7 nước. Tôi đã đến Oman, Saudi Arabia. Tôi đã đến Dubai. Ở đó rất tuyệt, mọi người rất tốt bụng. Bạn sẽ biết thêm được rất nhiều điều ở những nơi đó. Tôi khuyến khích mọi người nên đi thử. Ví dụ như Dubai – một nơi rất tuyệt. Bạn biết đấy, ở đó họ bị ám ảnh bởi những thứ to nhất, cao nhất, dài nhất.. Họ có một khu mua sắm, Dubai Mall. Nó to đến nỗi họ có cả taxi trong đó. Khi đang đi bộ thì tôi nghe "Beep, beep." Tôi hỏi "Anh làm gì vậy?" Anh ta nói “Tôi đến cửa hàng Zara. Cách đây 3 dặm. Tránh đường. Tránh đường." Điều điên rồ là, khi kinh tế suy thoái, thậm chí với cả Dubai, bạn sẽ khó mà biết được chuyện giá cả. Như ở Dubai Mall, Họ bán sữa chua lạnh bằng gram. Giống như bán thuốc vậy. Một lần, tôi nghe tiếng gọi "Psst. Habibi, ông bạn." (Khán giả cười) "Muốn mua sữa chua lạnh không? Lại đây. Lại đây. Tôi có 1 gram, 5 gram, 10 gram. Anh muốn bao nhiêu?" (Khán giả cười) Tôi mua 5 grams giá 10 đô. Hẳn 10 đô đấy! Tôi hỏi "Nó là gì vậy?" Anh ta đáp “Hàng tốt đấy, ông bạn. Hàng Columbia đấy. Loại thượng hạng."

Một điều khác bạn sẽ biết khi đi qua các nước Trung Đông, đôi khi là các nước Mỹ Latin, Nam Mỹ -- đó là họ làm ra nhiều thứ, nhưng lại không theo quy tắc nào cả. Ví như khi tôi dẫn đứa con 2 tuổi của mình đi chơi ở Dubai Mall. Hãy so sánh với khi tôi đưa nó đi chơi ở Mỹ. Nếu tôi đặt nó lên cái ván trượt ở Mỹ, họ sẽ có cái gì đó trên cái ván để nó chạy từ từ. Không như ở Trung Đông. (Khán giả cười) Tôi vừa đặt con mình lên ván; thế là frrmrmm! Nó bay đâu mất. Tôi la lên “Con tôi đâu?" "Trên tầng 3, thưa ông. Trên tầng 3." (Khán giả cười) "Hãy gọi taxi. Đến cửa hàng Zara thì rẽ trái." (Khán giả cười) "Thử sữa chua đi. Hàng tốt đấy. Không mắc lắm đâu."

Một điều tôi thường làm khi biểu diễn là tránh rập khuôn. Và tôi cũng cảm thấy tội lỗi về điều này. Ở Dubai có rất nhiều người Ấn Độ. Và họ thường không có mức lương cao. Tôi cứ nghĩ trong đầu là dân Ấn Độ ở đây toàn là lao động bình thường. Và tôi quên béng mất rằng cũng có những người Ấn thành công ở đây. Lần nọ, tôi có buổi biểu diễn, người ta bảo tôi “Chúng tôi sẽ cử tài xế đến đón ông." Thế là tôi xuống sảnh, và tôi thấy một người Ấn. Tôi nghĩ “Chắc gã này là tài xế của mình." Vì tôi thấy anh ta đứng đó, mặc bộ đồ rẻ tiền, râu nhọn và nhìn chằm chằm vào tôi. Tôi tiến đến “Xin lỗi, anh là tài xế của tôi à?" Anh ta đáp “Không. Tôi là chủ khách sạn." (Khán giả cười) Tôi lại hỏi “Xin lỗi. Vậy sao anh cứ nhìn chằm chằm vào tôi?" Anh ta nói “Tôi tưởng anh là tài xế của tôi."

(Khán giả vỗ tay)

(Khán giả cười)

Tôi chỉ muốn nói điều này: Tôi chỉ cố phá vỡ các khuôn phép cũ, cố cho các bạn thấy một Trung Đông tích cực – một Hồi giáo tích cực -- Và tôi hi vọng vài năm tới, có nhiều phim và chương trình truyền hình vượt ra khỏi khuôn khổ của Hollywood để nhìn chúng tôi với khía cạnh tích cực. Biết đâu, một ngày nào đó, chúng tôi sẽ có một James Bond của riêng mình. "Tôi là Bond, Jamal Bond."

(Khán giả cười)

Trong khi chờ đợi, tôi sẽ tiếp tục kể chuyện cười. Hi vọng tôi sẽ vẫn khiến bạn bật cười. Chúc một ngày lành. Cảm ơn các bạn.

(Khán giả vỗ tay)