Hôm nay tôi sẽ nói về nghiên cứu của tôi về quá trình chết giả. Nào, thông thường khi nói về chết giả, người ta thường giơ tay chào kiểu Vulcan và cười. Nhưng giờ, không phải là tôi đang nói về việc chuyển hóa con người để họ bay lên sao Hỏa hay Pandora, dù điều đó có thể hay đi chăng nữa. Tôi đang nói về khái niệm sử dụng công nghệ làm chết giả để cứu những người bị thương nặng.
Vậy, tôi có ý gì khi nói "làm chết giả"? Đó là một quá trình trong đó động vật ngưng mọi hoạt động, trông như chết, và sau đó thức dậy mà không bị thương tổn gì. Vâng, đây là một ý tưởng lớn. Nếu các bạn nhìn vào thiên nhiên, các bạn thấy rằng khi các bạn thấy sự chết giả, các bạn thường sẽ thấy sự bất tử. Vì thế, điều tôi sẽ nói cho các bạn biết là cách để phân biệt một người đang bị thương -- tìm cách làm họ "bớt sống" một ít để họ sẽ bất tử hơn một chút khi họ bị nhồi máu cơ tim.
Một ví dụ về một hay hai sinh vật mà khá là bất tử, là hạt giống cây hay bào tử vi khuẩn. Những sinh vật đó là một trong những thể sống bất tử nhất trên hành tinh, và chúng thường dành phần lớn thời gian trong trạng thái chết giả. Bào tử vi khuẩn được các nhà khoa học cho là tồn tại như những tế bào độc lập chúng sống, nhưng trong trạng thái chết giả trong khoảng 250 triệu năm. Để đưa ra những điều này, về những sinh vật nhỏ bé này, tôi muốn đưa nó đến lại gần chúng ta hơn. Trong hệ thống mầm sống bất tử của con người, đó là trứng trong tử cung thực sự đã nằm đó trong trạng thái chết giả trong khoảng 50 năm cuộc đời của mỗi phụ nữ.
Sau đây là một ví dụ ưa thích của tôi về chết giả. Đây là những con khỉ biển. Những ai có con, các bạn hẳn biết về chúng. Các bạn vào cửa hàng thú nuôi và đồ chơi và các bạn có thể mua những thứ này. Các bạn chỉ việc mở túi, thả chúng vào bể cá cảnh nhựa, và trong khoảng một tuần, các bạn sẽ có những con tép nhỏ bơi quanh. Tôi không thực sự hứng thú với việc bơi lội ấy. Tôi hứng thú với những việc diễn ra trong túi, cái túi trong tiệm đồ chơi nơi những con tép đó nằm trong trạng thái chết giả một khoảng thời gian vô định. Vậy, ý tưởng về sự chết giả không phải chỉ về tế bào và những sinh vật kì dị.
Đôi khi, con người, cũng ngừng sống trong thời gian ngắn và câu chuyện về những người ngừng sống trong thời gian ngắn thật sự mê hoặc tôi đều liên quan đến cái lạnh. 10 năm trước, một người trượt tuyết ở Na-uy bị kẹp trong một thác nước đóng băng. Và cô ấy ở đó trong 2 giờ, trước khi được giải cứu. Cô ấy đã cực lạnh, tim ngừng đập. Theo mọi kiểu, cô ấy đã chết-- đóng băng. 7 năm sau, tim vẫn không đập, người ta làm cô ấy sống lại và cô ấy đã trở thành trưởng khoa X-quang trong bệnh viện đã cứu cô ấy.
Một vài năm sau -- tôi thực sự bị hấp dẫn bởi những điều này-- khoảng vài năm sau nữa, có một bé gái 13 tháng tuổi từ Canada. Bố em ra ngoài khi đang là mùa đông; ông làm ca tối, cô bé đi theo ông ra ngoài đường chỉ với 1 chiếc tã trên người. Họ tìm thấy em một vài giờ sau đóng băng, không dấu hiệu sống. Và họ đã làm em ấy sống lại.
Có một phụ nữ 65 tuổi ở Duluth, Minnesota, năm ngoái được tìm thấy khi đã bị đóng băng và không còn mạch đập ở sân vườn trước vào một buổi sáng mùa đông; và họ cũng đã làm bà sống lại. Hôm sau, bà bình phục tốt đến nỗi, họ đã muốn kiểm tra sức khỏe bà. Bà cáu lên và về nhà. (Tiếng cười)
Vậy, đó là những điều kì diệu, đúng thế. Đó thực sự là những điều kì diệu đã diễn ra. Các bác sĩ có một câu nói rằng, thực ra, bạn chưa chết, đến lúc bạn ấm và chết. Điều này đúng. Nó đúng. Trong tờ tạp chí y học New England Journal of Medicine, một nghiên cứu cho thấy với việc sưởi ấm lại thích hợp, những người tim đã ngừng đập trong ba giờ, có thể được làm sống lại mà không có vấn đề thần kinh nào. Điều này là hơn 50 phần trăm. Nên cái tôi đã cố gắng làm là nghĩ về một cách để chúng tôi có thể nghiên cứu quá trình chết giả để tìm ra một cách tái tạo lại điều đã diễn ra với người trượt tuyết.
Uhm, tôi phải nói với các bạn 1 điều rất kì cục, rằng tiếp xúc với nồng độ oxy thấp không phải lúc nào cũng gấy chết người. Trong phòng này, có khoảng chừng 20% oxy. Nếu ta giảm nồng độ oxy, ta sẽ chết. Và sự thật là những động vật chúng tôi dùng để nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, những con giun tròn, giun đất, cũng đều đã chết khi chúng tôi thả chúng vào nơi có lượng ôxy thấp. Và điều này sẽ làm các bạn kinh hồn luôn này. Đó là, khi chúng tôi hạ thấp nồng độ oxy hơn nữa khoảng 100 lần, đến khoảng 10 ppm (10 parts per million = 0.01 g ôxy trong 1000 ml khí) chúng không chết, chúng chỉ chết giả, và chúng tôi đã có thể làm chúng sống lại mà không hư tổn gì. Và chính nồng độ oxy này, 10 ppm, đã tạo ra sự chết giả, được bảo toàn. Ta có thể thấy điều này ở nhiều sinh vật khác. Một trong số đó là cá. Ta có thể bật tắt nhịp tim của nó bằng việc chuyển vào và ra trạng thái chết giả như bật tắt một cái công tắc đèn.
Nên tôi đã khá sốc khi thấy rằng chúng tôi đã có thể làm được điều đó. Và tôi tự hỏi, khi chúng tôi đang cố gắng lặp lại điều đã diễn ra với người trượt tuyết, chúng tôi nhận thấy rằng, tất nhiên, cô ấy đã không tiêu thụ oxy, và có thể đã ở trong trạng thái tương tự như chết giả. Nhưng, đương nhiên, cô ấy cũng đã cực lạnh. Nên tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu đưa động vật chết giả vào môi trường lạnh. Và, điều chúng tôi đã tìm ra là, nếu các bạn đưa động vật sống như các bạn và tôi, và làm chúng thật lạnh -- đây là những con giun đất -- bây giờ chúng đã chết. Nhưng nếu bạn làm chúng chết giả, rồi ướp lạnh, chúng đều sống. Có một điều rất quan trọng ở đây: Nếu các bạn muốn sống sót trong cái lạnh, các bạn phải chết giả. Đúng không? Đó thực sự là một điều tốt.
Nên, chúng tôi đã nghĩ về mối quan hệ giữa những điều này, và liệu đó có phải là việc xảy ra với người trượt tuyết hay không. Và chúng tôi tự hỏi: có thể một nhân tố nào đó trong chúng ta, nhân tố nào đó mà chúng ta tự tạo ra mà cho ta khả năng điều khiển các sự linh động chuyển hóa theo cách giúp chúng ta sống sót khi chúng ta đối mặt với sự lạnh, mà thông thường thì làm ta chết. Tôi nghĩ sẽ thực sự thú vị nếu ta săn đuổi những thứ này. Các bạn biết chứ?
Tôi nên đề cập sơ qua ở đây rằng các sách sinh lí hóa bạn có thể đọc sẽ nói rằng đây là một điều kì dị để đề nghị. Chúng ta, từ lần đầu được vỗ vào mông đến khi trút hơi thở cuối cùng -- đó là lúc bạn mới chào đời đến khi ta chết -- ta không thể giảm mức chuyển hóa xuống dưới mức chuẩn, hay mức chuyển hóa căn bản. Nhưng tôi biết một vài ví dụ về những sinh vật, cả động vật có vú, có thể giảm tốc độ chuyển hóa như sóc trên đất hay gấu. Chúng giảm mức chuyển hóa trong mùa đông khi chúng ngủ đông. Vậy là tôi tự hỏi: liệu ta có thể tìm ra nhân tố hay kích thích tố ở trong chúng ta mà có thể làm chùng ta rơi vào trạng thái đó?
Vật nên, chúng tôi đi tìm kiếm những thứ đó. Và đó là gian đoạn mà chung tôi thất bại thảm hại. Ken Robinson ở đây. Ông ấy đã nói về sự vinh quang của thất bại. Phải nói là chúng tôi đã có rất nhiều thất bại. Chúng tôi đã thử hàng loạt hóa chất và tác nhân khác nhau, và thất bại cứ nối tiếp thất bại. Một lần, tôi đang ở nhà xem TV trong khi vợ tôi cho con ngủ, tôi đang xem một chương trình truyền hình. Đó là một chương trình truyền hình -- chương trình NOVA chiếu trên PBS -- về các hang động ở New Mexico. Và cái hang động được gọi là Lechuguilla, nó cực kì độc hại với con người. Các nhà nghiên cứu phải mang bảo hộ cẩn thận khi thám hiểm nó. Trong đó đầy một loại khí độc, hydro sunfua (H2S). Khí này, kì lạ thay, có sẵn trong cơ thể người Chúng ta tự sản xuất ra nó. Nồng độ cao nhất là trong não. Nhưng nó đã được sử dụng như một loại chất độc hóa học trong chiến tranh Thế giới I. Đó là một chất cực kì độc. Thực tế, trong các tai nạn hóa học hydro sunfua được biết đến với khả năng -- khi các bạn hít quá nhiều, các bạn sẽ ngất xỉu, các bạn có vẻ như đã chết, nhưng khi được đưa vào phòng thoáng, các bạn sẽ tỉnh lại mà không hề hấn gì, nếu được làm nhanh chóng.
Vậy, tôi nghĩ, ồ, mình sẽ phải lấy về một ít. (Tiếng cười) Nào, đây là nước Mỹ trong giai đoạn hậu 11 tháng 9 và khi bạn bước vào một viện nghiên cứu, và nói, ''Chào, tôi muốn mua một ít ống khí nén nồng độ cao của một loại khí gây chết người vì tôi có ý tưởng muốn làm con người ta chết giả. Mọi thứ sẽ hoàn toàn ổn thôi." Nên hôm đó là một ngày khó khăn, nhưng tôi đã nói, thực sự có những căn cứ về vì sao các bạn có thể muốn làm điều này. Như tôi đã nói, tác nhân này ở trong chúng ta, và, có một điều đáng tò mò, chúng bám vào chính vị trí trong tế bào của bạn nơi ôxy liên kết, và là nơi các bạn đốt nó, các bạn thực hiện điều này để sống. Và thế nên chúng tôi nghĩ đây giống như một trò chơi cướp ghế, nếu chúng ta có thể đưa một người một ít hydro sunphua, và nếu chúng có thể chiếm vị trí đó như trong trò chơi giành ghế khi ô-xi có thể chiếm chỗ, và vì các bạn không thể liên kết với ô-xi, có thể các bạn sẽ không tiêu thụ nó, và rồi có thể điều này sẽ giảm nhu cầu ô-xi của bạn. Ý tôi là, ai biết được?
Nên -- ( Tiếng cười) Vậy là, có một chút về dopamine và, người ta gọi nó là gì nhỉ, ảo tưởng một chút và các bạn có thể cho rằng nó đây rồi. Vậy nên, chúng tôi đã muốn tìm hiểu liệu chúng tôi có thể sử dụng hydro sunphua với sự hiện diện của nhiệt độ thấp,® và chúng tôi cũng muốn xem liệu chúng tôi có thể tái hiện lại những gì đã xảy ra với người trượt tuyết trên động vật có vú. Động vật có vú là những sinh vật máu nóng, khi ta lạnh, ta run, đúng vậy. Chúng ta cố gắng duy trì thân nhiệt ở 37 độ C bằng cách đốt cháy nhiều ô-xi hơn. Nên, chúng tôi đã thấy rất thú vị khi đưa hydro xunphua vào một con chuột khi nó đang lạnh bởi vì những gì đã xảy ra là thân nhiệt của con chuột cũng lạnh hơn. Nó ngừng di chuyển. Nó trông như đã chết. Mức tiêu thụ ô-xi của nó giảm 10 lần. Và đây là điều rất quan trọng. Tôi đã nói với các bạn rằng hydro xunphua có trong cơ thể chúng ta. Nó đã nhanh chóng được chuyển hóa, và điều duy nhất bạn cần làm sau sau giờ trong trạng thái chết giả là đưa con chuột vào phòng thoáng khí và nó ấm lên, và nó cũng không bị nhiễm độc.
Điều này nghe thật hoang đường. Thật sự thế. Bởi vi chúng tôi đã tìm ra cách để làm động vật có vú chết giả. Và không làm nó thương tích. Chúng tôi đã tìm ra cách làm giảm sự tiêu thụ ô-xi của nó đến mức cực thấp, và nó hoàn toàn bình thường. Trong trạng thái chết giả, nó không thể ra ngoài nhảy múa, nhưng nó cũng không chết, cũng không bị thương hại gì. Nên chúng tôi bắt đầu suy nghĩ: Đây có phải là nhân tố mà đã có thể hiện diện người trượt tuyết, và có thể cô ấy đã có nhiều nó hơn người khác và nên đã có thể là giảm nhu cầu tiêu thụ ô-xi của cô trước khi cô trở nên quá lạnh đến mức có thể chết, như trong thí nghiệm với những giun?
Nên, chúng tôi tự hỏi: Liệu chúng tôi có thể làm điều gì có ich với khả năng điều khiển sự linh hoạt của chuyển hóa? Một trong những điều chúng tôi tự hỏi -- tôi chắc chắn một số khán giả ở đây là các nhà kinh tế học, và đều biết về cung và cầu Và khi nguồn cung cân bằng nhu cầu, mọi thứ sẽ bình thường, nhưng khi cung giảm trong trường hợp này là ô-xi và nhu cầu vẫn ở mức cao, các bạn sẽ chết. Thế, những điều tôi mới nói với các bạn là bây giờ ta có thể giảm nhu cầu. Chúng ta nên giảm nguồn cung tới mức thấp chưa bao giờ có mà không giết chết con vật. Và với khoản tiền chúng tôi có từ DARPA chúng tôi có thể cho các bạn thấy điều đó. Nếu bạn đưa hydro sunphua vào chuột, bạn có thể giảm nhu cầu ô-xi của nó, và bạn có thể đưa nồng độ ôxy của nó xuống thấp hơn cả 5000 ft (1500 m) trên đỉnh Everest, và nó có thể ngồi đó hàng giờ, không vấn đề gì. Thật thú vị phải không Chúng tôi cũng nghiên cứu được rằng biến động vật trong những ca mất máu chết người, chúng tôi có thể cứu chúng nếu chúng tôi đưa chúng hydro sunphua.
Bằng chứng của những thí nghiệm này làm tôi muốn thành lập một công ty, và đưa nó ra một sân chơi lớn hơn. Tôi sáng lập một công ty tên Ikaria với sự giúp đỡ của nhiều người khác. Và công ty này, điều đầu tiên nó làm là chế tạo một dạng lỏng của hydro sunphua một dạng có thể tiêm được để chúng tôi có thể đưa vào và gửi cho các nhà khoa học trên toàn thế giới những người trong công nghiệp dược phẩm và kết quả tích cực một cách không tin được.
Trong một ca đau tim, động vật tiếp xúc với hydro sunphua đã giảm 70 phần trăm độ thương tổn tim so với những ca chữa trị theo cách thông thường mà các bạn và tôi sẽ nhận nếu chúng ta lên cơn đau tim ở đây ngày hôm nay. Điều này cũng đúng với việc thương tổn các nội tạng khi các bạn bị mất các chức năng hoạt động do sự truyền dịch kém đến cật, gan, hội chứng tổn thương hô hấp nặng hay các tổn thương khác khi phẫu thuật tim. Những người tiên phong trong công nghệ chũa tổn thương nghiêm trọng trên toàn thế giới đều công nhận rằng điều này là chính xác, Vậy có vẻ việc tiếp xúc với hydro sunphua giúp giảm tổn thương bạn phải nhận khi tiếp xúc với ôxy ở nồng độ thấp, thường gây chết người.
Và tôi nên nói rằng nồng độ hydro sunphua ta cần để đạt được kết quả này là thấp, thấp không tin nổi. Thực tế, nó thấp đến nỗi ta không cần phải hạ thấp hay giảm dần quá trình chuyển hóa của con người để thấy được lợi ích tôi đã đề cập, đó thực sự là một điều thật tuyệt vời, nếu các bạn đang nghĩ đến việc áp dụng nó. Các bạn không cần phải biến đổi con người để cứu họ, điều đó thực sự rắc rối. (Tiếng cười)
Vậy, tôi muốn nói rằng chúng tôi đang thử nghiệm trên người. Giờ đây, vậy là-- (Vỗ tay) Cảm ơn các bạn. Giai đoạn một của các nghiên cứu về an toàn đã kết thúc, và chúng tôi đang làm tốt, chúng tôi đang tiếp tục. Chúng tôi phải đến với giai đoạn hai và ba. Có thể sẽ phải mất một vài năm. Mọi thứ đã tiến triển rất nhanh, và những thí nghiệm trên chuột làm chuột ngủ đông vào năm 2005, nghiên cứu trên người đầu tiên đã được thực hiện vào năm 2008 và trong một vài năm nữa thôi ta sẽ biết nó có hiệu quả hay không. Tất cả điều này diễn ra rất nhanh nhờ rất nhiều sự giúp đỡ từ rất nhiều người.
Tôi muốn nhắc tới, đầu tiên nhất, vợ tôi, nếu thiếu cô ấy thì buổi nói chuyện này và công trình này không thể diễn ra, cảm ơn em rất nhiều. Đồng thời, những nhà khoa học sáng giá ở phòng thí nghiệm của tôi những nhân viên khác, Viện Nghiên cứu Ung thư Fred Hutchinson ở Seattle Washington, một nơi làm việc tuyệt vời. Và cả những nhà khoa học tuyệt vời cùng các doanh nhân ở Ikaria. Một điều họ đã làm ngoài kia là đưa công nghệ của hydro sunphua, thứ tiêu tốn rất nhanh nguồn vốn ban đầu của công ty non trẻ này, sau đó nó sát nhập với một công ty khác cũng bán một loại khí độc khác thậm chí độc hơn cả hydro xunphua, để đưa cho trẻ sơ sinh có thể chết vì các mô của nó không thể hô hấp. Và khí này, được phân phối đến hơn một ngàn bệnh viện đầu não trên toàn thế giới, đã được công nhận, trên nhãn bìa, và cứu sống hàng ngàn đứa trẻ mỗi năm khỏi cái chết tưởng chừng chắc chắn. (Vỗ tay)
Điều này thật khó mà tin được là tôi là một phần trong đó. Tôi muốn nói rằng tôi nghĩ chúng ta đang trên con đường để hiễu được sự linh hoạt của quá trình chuyển hóa về mặt căn bản, và đó không phải là một tương lai quá xa vời, một ca chấn thương khẩn có thể được tiêm hydro xunphua, hay hợp chất liên quan, cho một người bị chấn thương nặng, người đó có thể bất động một chút, và trở nên bất tử hơn 1 chút. Chuyển hóa của họ sẽ giảm như thể bạn đang giảm nhỏ một bóng đèn trong nhà. Và họ sẽ có thêm thời gian, họ sẽ mua được thời gian để được đưa tới bệnh viện để được chăm sóc. Và sau khi đã được chăm sóc, như những con chuột, như người trượt tuyết, như người phụ nữ 65 tuổi ấy, họ sẽ tỉnh dậy. Một phép màu? Chúng tôi hy vọng là không, hay có thể là chúng tôi chỉ mong làm cho phép màu có mặt thông thường hơn một chút.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Mark Roth nghiên cứu về sự chết giả (suspended animation): nghệ thuật tắt mọi hoạt động sống và khởi động chúng lại. Điều này tưởng như hoang đường nhưng không phải là khoa học viễn tưởng. Được phát triển từ việc sử dụng các loại khí độc một cách cẩn trọng, công nghệ làm chết giả mang tiềm năng giúp các bệnh nhân chấn thương nặng và nhồi máu cơ tim kéo dài sự sống đủ lâu để được chữa trị.
Mark Roth's research has reawakened an unusual notion from the annals of science: reversible metabolic hibernation. Yes, putting living organisms into suspended animation -- and bringing them back safely. Full bio »
Translated into Vietnamese by Anh Thu Ho
Reviewed by LD .
Comments? Please email the translators above.
19:41 Posted: Jan 2009
Views 265,803 | Comments 38
19:25 Posted: Jul 2007
Views 730,621 | Comments 124
17:51 Posted: May 2008
Views 219,259 | Comments 62
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.