Frederick Balagadde: Phòng thí nghiệm sinh học trên một vi mạch

Hiện thực nghịch lý nhất trong hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn cầu là các nước nghèo nhất phải mang gánh nặng bệnh tật lớn nhất. Nếu tái định kích cỡ các nước trên địa cầu theo tỷ lệ gánh nặng bệnh tật thì chúng ta thấy rằng vùng tiểu Sahara ở châu Phi là vùng bị dịch HIV/AIDS hoành hành dữ nhất. Đây là đại dịch hủy diệt kinh hoàng nhất của thời đại chúng ta. Chúng ta cũng thấy khu vực đó có khả năng đối mặt với căn bệnh yếu nhất. Có rất ít bác sĩ và thật ra mà nói, các nước đó đều không có tài nguyên cần thiết để đối phó với các đại dịch như thế.

Các nước phương tây, là các nước phát triển, đã hào phóng đề nghị cung cấp thuốc miễn phí tới tất cả người dân ở các nước thuộc thế giới thứ 3 không có khả năng chi trả các loại thuốc điều trị đó. Và chính điều đó đã cứu sống được hàng triệu người, và ngăn chặn toàn bộ các nền kinh tế ở vùng tiểu Sahara châu Phi khỏi sự sụp đổ.

Nhưng có một vấn đề căn bản đang giết chết các nỗ lực chiến đấu chống căn bệnh này. Vì, nếu cứ tiếp tục phát thuốc cho những người không được chẩn đoán bệnh, thì chúng ta sẽ vô tình gây ra sự kháng thuốc. Thảm họa đó đã xảy ra tại vùng tiểu Sahara châu Phi rồi. Vấn đề là, một bi kịch bắt đầu ở thế giới thứ 3, có thể dễ dàng trở thành vấn đề toàn cầu. Và điều cuối cùng chúng ta muốn thấy là các biến thể nhờn thuốc của virus HIV lây lan khắp thế giới vì nó sẽ khiến việc điều trị bệnh tốn kém hơn, và nó cũng có thể tích trữ sát thủ của tiền-virus HIV tấn công vào ARN người (ARV).

Tôi đã trải qua lần đầu tiên khi còn là học sinh phổ thông tại Uganda. Nó xảy ra vào thập niên 90, đỉnh điểm của đại dịch HIV, trước khi xuất hiện ARV ở tiểu Sahara châu Phi. Trong suốt thời gian đó, tôi đã mất đi rất nhiều người thân cũng như các giáo viên đã dạy tôi, vì bệnh HIV/AIDS. Chính bi kịch đó đã trở thành một trong các động lực trong đời tôi, thôi thúc tìm kiếm các giải pháp thực sự để giải quyết các vấn đề đó.

Chúng ta đều biết về phép màu của tiểu hình hóa. Trở lại thời đó, máy tính to bằng cả phòng này, và người ta còn chui cả vào máy tính để làm việc. Nhưng tiểu hình hóa điện tử đã cho phép con người thu nhỏ công nghệ thành một chiếc điện thoại di động. Và tôi chắc rằng các bạn ở đây sử dụng điện thoại di động có thể bắt sóng ở những vùng xa xôi của thế giới, ở các nước thuộc thế giới thứ 3. Tin tốt là công nghệ tương tự cho phép tiểu hình hóa đồ điện tử, đang cho phép chúng ta tiểu hình hóa các phòng thí nghiệm sinh học.

Vì thế, giờ chúng ta có thể tiểu hình hóa các phòng thí nghiệm hóa sinh vào các chip siêu vi lỏng này. Tôi đã rất may mắn khi được đến Mỹ ngay sau khi tốt nghiệp trung học, và có thể nghiên cứu công nghệ này đồng thời phát triển một số thiết bị. Đây là một con chip siêu vi lỏng mà tôi đã phát triển. Chúng ta hãy nhìn cận cảnh xem công nghệ này làm việc ra sao nhé: Đây là các rãnh có kích cỡ tương đương một sợi tóc người. Chúng ta có van, bơm, máy trộn, máy phun tích hợp để nhét vừa toàn bộ các xét nghiệm chẩn đoán vào một hệ thống siêu vi lỏng.

Tôi dự định áp dụng hiện trạng công nghệ để cài một bộ kit HIV vào hệ thống siêu vi lỏng, vì thế với một chip siêu vi lỏng, cùng kích cỡ một chiếc iPhone, bạn có thể chẩn đoán cùng lúc 100 bệnh nhân. Với mỗi bệnh nhân, chúng ta sẽ có thể thao tác lên tới 100 tải lượng virus khác nhau trên 1 bệnh nhân. Và nó được thực hiện chỉ trong 4 giờ, nhanh hơn gấp 50 lần công nghệ hiện nay, với chi phí thấp hơn từ 5 đến 500 lần các lựa chọn hiện nay. Công nghệ này sẽ cho phép chúng ta tối ưu hóa các đơn thuốc ca nhân trong thế giới thứ ba với chi phí rẻ hơn và khiến thế giới thành nơi an toàn hơn.

Tôi hết sức mong mỏi các bạn hãy quan tâm và góp một tay vào việc lái tầm nhìn này đến tính khả thi trong hiện thực.

Xin cảm ơn rất nhiều.

(Vỗ tay)