Esther Duflo: Những thử nghiệm xã hội trong cuộc đấu tranh chống lại đói nghèo

Rồi, các bạn có thể kiểm tra luôn, tôi thấp và là người Pháp Âm Pháp trong giọng tôi rất mạnh điều này sẽ được nhận thấy rõ trong vài phút tới.

Hãy nhìn bức tranh này, tôi nghĩ đây là điều mọi người đều đã biết Và tôi đoán rằng rất nhiều người trong số các bạn đã ủng hộ cho người dân Haiti năm nay. Và còn 1 điều nữa tôi tin rằng, sâu trong tâm trí các bạn, các bạn cũng biết rằng mỗi ngày, có 25.000 trẻ em tử vong bởi những nguyên nhân hoàn toàn có thể ngăn chặn được. Số tử vong này tương đương với cứ 8 ngày có 1 trận động đất như ở Haiti. Và tôi đoán rằng rất nhiều người trong số các bạn có thể đã làm vài việc tốt nhằm giải quyết vấn đề này, tuy nhiên vì những lý do ko xác định, việc giúp đỡ đó không diễn ra với cùng một cường độ

Tại sao lại vậy? Sau đây là một thí nghiệm về suy nghĩ cho bạn. Hãy tưởng tượng bạn quyên góp được vài nghìn đô. hoặc bạn là 1 chính trị gia ở 1 nước đang phát triển, và bạn có 1 khoảng ngân sách để tiêu; bạn muốn cho người nghèo. Bạn sẽ làm như thế nào? Bạn có tin vào người nói với bạn rằng tất cả những gì chúng ta cần làm là tiêu tiền, rằng chúng ta biết làm thế nào để xóa đói giảm nghèo, Chúng ta chỉ cần chi nhiều hơn? Hay bạn sẽ tin vào người nói với bạn rằng viện trợ không giúp được gì, ngược lại nó có thể làm tổn thương, nó có thể làm trầm trọng hơn nạn tham nhũng, sự phụ thuộc...? hay bạn có thể nhìn vào quá khứ. Sau nhiều năm, chúng ta đã chi hàng tỉ đô la để viện trợ. Bạn có thể nhìn vào lịch sử và sẽ thấy viện trợ có đem lại điều tốt đẹp hay không?

Và đáng buồn thay cta lại ko trả lời đc câu hỏi đó. Tệ nhất là cta sẽ ko bao h biết. Lý do là -- hãy lấy CPhi làm ví dụ -- CPhi đã nhận rất nhiều tiền viện trợ. như trên hình (các cột màu xanh). Mặt khác, GDP của Cphi hầu như không có tăng trưởng. Được rồi. Vậy làm sao bạn có thể biết được chuyện gì có thể xảy ra nếu ko có tiền viện trợ? Có thể mọi chuyện sẽ tệ hơn. hoặc có thể nó sẽ tốt hơn. Không biết được. Cta không biết thực tế là gì. Chỉ có 1 Châu Phi mà thôi (lấy gì mà so sánh^^)

Vậy bạn sẽ làm gì? Đưa tiền viện trợ và hi vọng và cầu nguyện rằng điều gì đó sẽ xảy ra? Hay bạn sẽ chỉ tập trung vào cuộc sống hàng ngày của chính bạn và để cho động đất cứ 8 ngày xảy ra 1 lần (ý là 25.000 trẻ em chết mỗi ngày) cứ để chuyện đó tiếp diễn? Vấn đề là, nếu chúng ta không biết chúng ta có đang làm tốt hay không, cta cũng ko có gì khá hơn những bác sĩ thời trung cổ và các con đỉa của họ. Có lúc, bệnh nhân khá hơn, có lúc bệnh nhân tử vong. Có phải do những con đỉa ko? Hay do cái gì khác? Chúng ta không biết.

Sau đây là 1 số câu hỏi khác. Chúng đơn thuần nhỏ hơn vấn đề ở trên, chứ ko có nghĩa chúng là vấn đề nhỏ. Tiêm chúng, đó là cách rẻ nhất để cứu mạng 1 đứa trẻ. Thế giới đã chi rất nhiều tiền cho việc này. LM toàn cầu về vacxin-tiêm chủng và quỹ Gates đã và đang chi rất nhiều tiền cho vấn đề này. Bản thân những nước đang phát triển cũng đã và đang rất nỗ lực. tuy vậy, hàng năm, có ít nhất 25 triệu trẻ em không được tiêm chủng như đáng ra chúng nên được. Đây chính là cái được gọi là "vấn đề cuối cùng của 1 vấn đề" Công nghệ đã có. Cơ sở hạ tầng đã có. Và vâng, tiêm chủng vẫn ko đc thực hiện. Và bạn có hàng triệu đô. Bạn sẽ dùng số tiền đó như thế nào để giải quyết vấn đề cuối cùng này?

Và đây lại 1 câu hỏi khác: Sốt rét. Sốt rét giết khoảng 900.000 người mỗi năm, phần lớn là người ở khu vực cận sa mạc Sahara, và đa phần là trẻ < 5 tuổi. Thực tế đó là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ<5t Chúng ta đã biết làm thế nào để thanh toán sốt rét, nhưng vài người đến nói với bạn rằng, Bạn có hàng triệu. Vậy nếu đầu tư vào màn thì sao? Màn rất rẻ. Với 10$, bạn có thể sản xuất và đưa đến ng dân 1 chiếc màn đã đc tẩm thuốc chống côn trùng, và bạn có thể dạy mọi ng cách dùng loại màn đó. Màn, nó không chỉ bảo vệ những người nằm trong nó, mà còn ngăn quá trình lây lan bệnh. Nếu 1 nửa cộng đồng ngủ trong màn, nửa còn lại cũng sẽ được hưởng lợi bởi vì sự lây lan đã được ngăn chặn. Vấn đề là chỉ có 1/4 số trẻ có nguy cơ ngủ trong màn. Xã hội nên sẵn sàng hành động trợ cấp tiền sản xuất, vận chuyển để phát màn miễn phí, hoặc trả tiền cho người dân để họ sử dụng màn vì những lợi ích to lớn mà màn đem lại. 1 số người khác sẽ nói "không dễ thế đâu". "Nếu bạn cho không những chiếc màn, mọi ng sẽ không trân trọng chúng. Họ sẽ ko sử dụng chúng, hoặc ít nhất họ sẽ ko dùng chúng như những chiếc màn thực thụ, mà có thể làm lưới đánh cá." Vậy, bạn sẽ làm gì? Phát không những chiếc màn để tối đa hóa phạm vi được bảo vệ? Hay bạn yêu cầu mọi ng trả tiền cho chiếc màn để chắc chắn rằng họ sẽ thực sự trân trọng nó? Làm thế nào bạn có thể biết được?

Câu hỏi thứ 3: giáo dục hay học vấn Giải pháp có thể là đưa học sinh tới trường. Nhưng thực hiện điều đó như thế nào? Bạn có thuê các gviên? Bạn có xây thêm trường? Bạn có cung cấp bữa trưa tại trường? Làm sao bạn biết được?

Vấn đề chính ở chỗ đó. Tôi ko thể trả lời câu hỏi lớn rằng, viện trợ là tốt hay xấu, nhưng với 3 câu hỏi nhỏ hơn này, tôi có thể trả lời đc. Bây giờ không còn là thời trung cổ nữa. Đây là thế kỷ 21. Ở thế kỷ 20, thử nghiệm ngẫu nhiên có kiếm soát là một cuộc cách mạng y học nó cho phép chúng ta phân biệt giữa các loại thuốc có hiệu quả và các loại không. Bạn có thể làm giống như thế thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát cho các chính sách xã hội. Bạn có thể đặt sự đổi mới chính sách vào những cuộc thử nghiệm khoa học, được kiểm soát nghiêm ngặt như cta vẫn làm khi thử nghiệm thuốc. Và bằng cách đó, bạn có thể dự đoán đầu ra của chính sách biết được cái gì sẽ thực hiện được, cái gì không và tại sao. Tôi sẽ đưa ra 1 vài ví dụ cho 3 câu hỏi nhỏ ở trên.

Bắt đầu với tiêm chủng. Đây là quận Udaipur, Rajasthan, rất đẹp. Khi tôi bắt đầu làm việc ở đó, chỉ có khoảng 1% trẻ em được tiêm chủng đầy đủ. Rất tệ, nhưng có nhiều nơi như thế. Vấn đề không phải do không có vacxin. Ở đó có vacxin và chúng miễn phí. Vấn đề cũng không phải do cha mẹ không quan tâm đến con họ. Nếu 1 đứa trẻ không được tiêm vacxin phòng sởi, mắc bệnh sởi, cha mẹ trẻ sẽ chi hàng ngàn rupees để chữa cho trẻ. Trên đây bạn thấy trạm y tế xã vắng vẻ và bệnh viện đông đúc. Vậy vấn đề là gì? 1 phần, chắc chắn, là do người dân không có hiểu biết đầy đủ. nhất là ở đất nước này (Ấn Độ), với tất cả những ngộ nhận và tưởng tượng xung quanh việc tiêm chủng. Vậy nếu ở vào trường hợp này, rất khó để thực hiện tiêm chủng vì việc thuyết phục người dân thực sự khó khăn. Tuy nhiên, ở đây còn có thể có 1 vấn đề khác nữa. Đó là sự khác biệt giữa dự định và hành động. Hãy tưởng tượng bạn là 1 người mẹ ở quận Udaipur, Rajasthan. Bạn phải đi bộ vài cây số để tiêm chủng cho con bạn. Và có thể khi bạn đến nơi, điều bạn nhận được là trạm y tế đã đóng cửa, và bạn buộc phải quay về. Và bạn rất bận rộn, bạn có hàng đống việc khác phải làm, bạn sẽ tiếp tục trì hoãn và trì hoãn ngày đi tiêm chủng lại, cho đến khi nó trở nên quá muộn. Vâng, nếu đây là vấn đề, mọi chuyện sẽ dễ hơn 1 chút bởi vì, A, chúng ta có thể tăng khả năng tiếp cận, và, B, chúng ta có thể đưa ra cho người dân lý do cần hành động ngay hnay, hơn là đợi đến ngày mai.

Đó là một số ý tưởng, nhưng chúng tôi đã ko biết nó có hiệu quả thực tế ko. Chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng tại 134 làng trên địa bàn quận Udaipur Các chấm xanh là các trường hợp được chọn ngẫu nhiên. Chúng tôi tăng khả năng tiếp cận của ng dân. Tôi sẽ nói cụ thể sau. Những chấm đỏ, chúng tôi thực hiện tăng khả năng tiếp cận và đưa ra cho người dân 1 lý do để hành động ngay. Những chấm trắng là nhóm chứng (nhóm để so sánh), ko có bất kỳ tác động nào trên nhóm này Tăng khả năng tiếp cận bằng cách hàng tháng chúng tôi dựng 1 cái rạp, nơi mọi người có thể đưa trẻ đến để tiêm chủng. Đó là tăng khả năng tiếp cận còn đưa ra 1 lý do để hành động ngay bằng cách cho mỗi người tiêm chủng 1kg đậu lăng. 1kg đậu lăng là rất ít. Nó sẽ ko bao giờ thuyết phục được bất kỳ ai làm 1 điều gì đó mà họ không muốn. Ngược lại, nếu vấn đề là họ dự định trì hoãn, thì 1kg đậu lăng lại là 1 lý do làm họ muốn thực hiện tiêm chủng ngay hôm nay chứ ko để muộn hơn.

Vậy, kết quả ctôi nhận được ntn? Ban đầu, các nhóm đều như nhau. Đây là điểm mạnh của việc lựa chọn ngẫu nhiên. Sau đó, Việc chỉ dựng rạp hàng tháng đã làm tăng tỷ lệ tiêm chủng từ 6% lên 17%. ý tôi là tiêm chủng đủ các mũi. Không tồi. Đó là một sự cải thiện tốt. Thêm đậu lăng và đây chúng tôi đạt được con số 38%. Vậy đó, bạn đã có được câu trả lời. Tăng khả năng tiếp cận và đưa thêm 1kg đậu lăng, Tỷ lệ tiêm chủng sẽ tăng 6 lần. Bạn có thể nói "Uh tốt, nhưng không bền vững. Chúng ta không thể cứ phát đậu cho người dân mãi" Tuy nhiên, hóa ra đó là 1 nhận định sai lầm bởi vì sẽ rẻ hơn khi bạn phát đậu hơn là ko phát chúng. Từ khi bạn phải trả tiền cho y tá hàng tháng (mặc dù có khi họ chả làm gì) giá của mỗi lần tiêm chủng sẽ rẻ hơn nếu bạn đưa ra 1 chútt khích lệ so với bạn ko làm gì.

Còn màn thì sao? Bạn nên phân phát miễn phí hay buộc người dân phải trả tiền để mua? Câu trả lời mấu chốt nằm trong câu trả lời cho 3 câu hỏi đơn giản sau. Một là: Nếu người dân phải trả tiền mua màn, họ sẽ mua nó hay không? Hai là: Nếu phân phát màn miễn phí, người dân sẽ sử dụng chúng hay không? Và ba là: Liệu những chiếc màn miễn phí có làm giảm việc mua hàng trong tương lai? Điểm thứ 3 là rất quan trọng bởi vì, nếu chúng ta nghĩ rằng người dân quen với việc nhận không, điều này có thể phá hủy việc phân phối màn. Như vậy, 1 cuộc tranh luận đã được hình thành rất nhiều bài hùng biện đầy cảm xúc và giận dữ. Và trong đó suy đoán nhiều hơn là thực tế, hãy thoát ra bằng cách đặt những câu hỏi đơn giản. Chúng ta có thể trả lời những câu hỏi này. Chúng ta có thể thử nghiệm. Và đã có rất nhiều thử nghiệm, và đều cho kết quả như nhau, tôi sẽ dẫn chứng cho các bạn 1 thử nghiệm.

Thử nghiệm này diễn ra ở Kenya, họ đã phân phát cho người dân những phiếu mua hàng giảm giá. Người dân với phiếu này có thể mua màn ở các hiệu thuốc tại địa phương. Một vài người nhận được phiếu giảm giá 100%, 1 số khác và 20%, và số khác nữa là 50%, vân vân Sau đó, chúng ta có thể xem chuyện gì xảy ra Chuyện gì xảy ra với việc mua hàng? Bạn có thể thấy khi người dân phải trả tiền để mua màn, mức độ bao phủ giảm rất nhiều. Như vậy kể cả khi được trợ cấp 1 phần -- khoảng 3 $ trên tổng 10$ giá trị thực của 1 chiếc màn. Kết quả bạn thu được chỉ là 20% người dân sử dụng màn, bạn đã làm giảm sức khỏe của cộng đồng, thật ko hay. Câu trả lời 2, chuyện gì xảy ra với việc sử dụng? Tin tốt là nếu người dân nhận được màn, họ sẽ sử dụng chúng bất kể làm thế nào họ có nó. Nếu họ nhận được nó miễn phí, họ sẽ dùng. Nếu họ phải trả tiền để có nó, họ sẽ dùng. Về lâu về dài thì sao? Về lâu dài, Những người nhận màn miễn phí, 1 năm sau, sẽ được đề nghị mua 1 chiếc màn với giá 2$. Và những người đã được nhận miễn phí chiếc màn đầu tiên có vẻ thường sẽ mua chiếc màn thứ 2 hơn là những ng ko nhận được chiếc đầu miễn phí. Như vậy, ng dân ko quen với việc được nhận miễn phí, họ quen với việc sử dụng màn. Như vậy, có thể chúng ta cần cho họ nợ 1 thời gian.

Đó là về những chiếc màn. Bạn sẽ nghĩ "oh, thật tuyệt. Bạn đã biết làm thế nào để thực hiện tiêm chủng, để phân phát màn." Nhưng cái mà các nhà chính trị cần là trong 1 loạt các lựa chọn. Họ cần biết: ngoài những điều mà tôi có thể đã làm, đâu là cách tốt nhất để đạt được mục tiêu? Vậy giả sử mục tiêu là đưa được trẻ đến trường. Có rất nhiều cách bạn có thể làm. Bạn có thể trả tiền đồng phục, giảm học phí, xây nhà vệ sinh, hỗ trợ học sinh nữ băng vệ sinh, vân vân Đâu là cách tốt nhất? Ở chừng mực nào đó, chúng ta nghĩ tất cả những cách trên đều hiệu quả. Như vậy sẽ là đủ nếu chúng ta làm việc bằng trực giác, nên như vậy không? Trong kinh doanh, đó chắc chắn không phải cách nên làm.

Cân nhắc một ví dụ vận chuyển hàng hóa. Trước khi các kênh đào được phát minh ở Anh trước khi có cuộc cách mạng công nghệ, hàng hóa thường được chở bằng xe ngựa. Và khi các kênh đào được xây dựng, với cùng số lượng người đánh xe và số ngựa, bạn có thể mang gấp 10 lần hàng hóa. Vậy, họ nên tiếp tục vận chuyển hàng hóa bằng xe ngựa, trên mặt đất, liệu họ có được như ngày nay? Uhm, nếu chuyện đó xảy ra, đã không có cuộc cách mạng kỹ thuật công nghệ. Vậy tại sao chúng ta không làm giống như vậy với chính sách xã hội? Với công nghệ, chúng ta đã dành rất nhiều thời gian để thử nghiệm, tinh chỉnh, lựa chọn cách rẻ nhất để làm 1 điều gì đó, vậy tại sao chúng ta ko làm như vậy với các chính sách xã hội?

Với các cuộc thử nghiệm, cái bạn có thể làm là trả lời 1 câu hỏi đơn giản. Giả dụ bạn có 100$ để chi cho rất nhiều can thiệp khác nhau. trẻ em sẽ học thêm bao nhiêu năm với mỗi 100$ mà bạn chi ra? Giờ tôi sẽ cho bạn thấy cái chúng ta nhận được từ những cuộc can thiệp về giáo dục khác nhau. Đó là điều cần làm đầu tiên khi bạn muốn kiểm chứng những nghi ngờ, thuê giáo viên, miễn phí bữa trưa, đồng phục và trao học bổng. Không tồi với 100$ trẻ sẽ học thêm từ 1 - 3 năm (nếu được miễn các điều trên). Điều không tốt là hối lộ cha mẹ, bởi vì có nhiều trẻ đã đang đi học và bạn thì phải chi rất nhiều tiền. Và đây là kết quả đáng ngạc nhiên nhất. Nói cho mọi người về lợi ích của học vấn. 1 cách rất rẻ. Và với mỗi 100$ bạn chi để tuyên truyền điều đó, trẻ sẽ đi học thêm 40 năm. Ở những nơi trẻ nhiễm giun nhiều, . hãy chữa cho trẻ. Và với 100$ trẻ sẽ đi học thêm gần 30 năm. Đó không phải là trực giác Đó không phải là những gì mọi người cố gắng làm, những chương trình trên đã hoạt động hiệu quả. Chúng ta cần loại thông tin này. Chúng ta cần nhiều thông tin hơn nữa. Chúng ta cần nó để định hướng chính sách.

Giờ đây, khi tôi bắt đầu với 1 vấn đề lớn và tôi ko có câu trả lời cho nó. Tôi sẽ chia nhỏ nó ra các vấn đề nhỏ hơn, và tìm câu trả lời cho những vấn đề nhỏ hơn này. đó phải là những câu trả lời tốt, khoa học và thiết thực.

Hãy trở lại với Haiti 1 chút. Tại Haiti, khoảng 200.000 người đã chết. Thực tế còn nhiều hơn thế. Phản ứng của thế giới là rất tụyêt vời. 2 tỷ đôla đã việc quyên góp chỉ trong 1 tháng. như vậy vào khoảng 10.000$ cho mỗi nạn nhân tử vong. Nghe có vẻ không nhiều khi bạn nghĩ theo cách trên. Nhưng nếu bạn sẵn sàng chi 10.000$ cho mỗi ca tử vong của trẻ < 5 tuổi, thì sẽ là 90 tỷ $ 1 năm đó là cả 1 vấn đề. Nhưng điều đó không xảy ra. Tại sao? Tôi nghĩ, 1 phần là do, ở Haiti mặc dù vấn đề lớn rất, nhưng chúng ta hiểu và định vị được nó Bạn quyên tiền cho tổ chức bác sĩ không biên giới, bạn quyên tuyền cho Liên hiệp sức khỏe thế giới, và tiền sẽ được chuyển đến bác sĩ, quy ra gỗ để làm nhà, dùng trực thăng để chuyển mọi thứ đến và đi. Tuy nhiên vấn đề đói nghèo thì ko giống như vậy. Thứ nhất, nó gần như vô hình Thứ hai, nó rất lớn. Và thứ 3, chúng ta không biết chúng ta có đang làm điều đúng đắn hay không. Không có viên đạn bạc nào hết. Bạn không thể dùng trực thăng để kéo mọi ng ra khỏi nghèo đói Quả thực là dễ nản lòng.

Nhưng hay xem hôm nay chúng ta đã làm được gì. Tôi đã đưa ra 3 câu trả lời đơn giản cho 3 câu hỏi. Phát đậu cho người đi tiêm chủng, cung cấp màn miễn phí và tẩy giun cho trẻ. Với tiêm chủng hoặc màn, bạn có thể cứu sống 1 mạng người với 300$. Với việc tẩy giun, cứ mỗi 3$ trẻ sẽ học thêm 1 năm Vậy, chúng ta không thể xóa nghèo ngay được, nhưng chúng ta có thể bắt đầu. Có thể chúng ta bắt đầu từ cái nhỏ với những điều chúng ta biết sẽ hiệu quả.

Sau đây là 1 ví dụ nó hiệu quả như thế nào. Tẩy giun. Giun có nhiều vấn đề hơn là trên các tiêu đề. Chúng không đẹp và ko giết bất cứ ai. Và khi 1 nhóm lãnh đạo trẻ ở Davos thấy những con số mà tôi đã cho bạn xem, họ bắt đầu chiến dịch "Deworm the World" và nhờ chiến dịch này cũng như nỗ lực của các tổ chức và chính phủ các nước, năm 2009, 20 triệu trẻ trong tuổi cắp sách đến trường đã được tấy giun Bằng chứng này rất mạnh mẽ. Nó có thể thúc đẩy hành động.

Cho nên chúng ta cần bắt đầu hành động ngay. Mọi chuyện sẽ không dễ dàng Nó sẽ tiến triển chậm. Bạn phải tiếp tục thử nghiệm và thỉnh thoảng 1 số hệ tư tưởng sẽ bị đánh bật bởi thực tế. Cũng có lúc cái hiệu quả ở nơi này lại không hiệu quả ở nơi khác Đó là 1 tiến trình chậm chạp, nhưng không còn cách nào khác. Nền kinh tế mà tôi đề xuất, rất giống với vấn đề thuốc ở thế kỷ 20. Nó là tiến trình chậm, mang tính thảo luận và khám phá. Không có phương thuốc thần kỳ nào hết, công nghiệp thuốc hiện đại đã và đang cứu sống hàng triệu mạng sống mỗi năm, và chúng ta có thể làm giống thế

Bây h chúng ta hãy quay lại câu hỏi lớn mà tôi đã đưa ra từ khi bắt đầu Tôi không thể nói cho bạn biết tiền viện trợ chúng ta đã chi trong quá khứ có đem lại khác biệt hay không, nhưng chúng ta có thể quay lại đay sau 30 năm nữa và nói "những điều chúng tôi đã làm, đã thực sự thúc đẩy sự thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn" Tôi tin rằng chúng ta có thể, và tôi hi vọng rằng chúng ta sẽ làm.

Cảm ơn.

(Vỗ tay)