David Cameron: Chính phủ thời đại mới

Một người đã từng nói: "Chính trị là một showbiz cho những người xấu xí." Vì vậy, trên cơ sở đó, tôi cảm thấy tôi đã đạt đủ tiêu chuẩn (để làm việc trong chính trị). Một điều nữa để nghĩ đến là thật vinh dự làm sao cho một chính trị gia như tôi được có buổi nói chuyện tại TED, đặc biệt là ở đây tại Vương Quốc Anh, nơi mà danh tiếng và uy tín của chính trị đã chìm sâu với những xì-căng-đan.

Thậm chí gần đây có một câu chuyện về các nhà khoa học nghĩ về việc thay chuột thí nghiệm bằng các chính trị gia. Và ai đó đã hỏi: "Sao lại làm thế?" và họ trả lời rằng: "Thì tại vì chúng ta không hề thiếu các chính trị gia. Chẳng ai quan tâm điều gì sẽ xảy ra với 'chúng'. Và dù sao thì cũng có một số thứ mà chuột sẽ không chịu làm." (Tiếng cười)

Tôi biết các bạn đều thích các kiểu số liệu thống kê nên tôi sẽ bắt đầu bằng một trang đầy số liệu thống kê. Đây tôi nghĩ là một điều thực tế quan trọng nhất để nhớ lấy về nền chính trị Anh và Mỹ, và đó là chúng ta đã tiêu hết tiền. Chúng ta đang thâm hụt ngân sách trầm trọng. Đây là đồng hồ công nợ của tôi và, như các bạn có thể thấy, nợ đã lên đến 32 tỷ tỷ và đang tăng.

Và tôi nghĩ rằng điều này dẫn đến một sự nhận thấy đơn giản. Rằng hiện đang có một câu hỏi trong chính trị quan trọng hơn mọi câu hỏi khác và nó là: Làm sao để chúng ta có thể làm cho mọi thứ tốt hơn mà không phải chi thêm tiền? Bởi vì sẽ không có nhiều tiền để cải thiện các dịch vụ công cộng hay cải thiện chính phủ hay cải thiện bao thứ khác mà các chính trị giá hay nói đến. Nếu các bạn nghĩ rằng tất cả mọi thứ đều dính dáng đến tiền thì các bạn sẽ chỉ có thể đo đếm được thành công trong các dịch vụ công cộng trong các dịch vụ y tế và giáo dục và việc giữ trật tự an ninh bằng cách tiêu nhiều tiền hơn, các bạn sẽ chỉ có thể đo đạc được tiến độ bằng cách tiêu tiền, như thế thì các bạn sẽ có một thời gian khá là mệt nhọc.

Nhưng nếu các bạn nghĩ rằng còn có nhiều thứ khác liên quan mà dẫn đến sự thịnh vượng và hạnh phúc, những thứ như quan hệ gia đình, bạn bè, cộng đồng, giá trị cuộc sống, thì thời điểm này trong chính trị quả thực là rất thú vị. Và một điều tranh luận mà tôi muốn đặt ra vào tối hôm nay, một điều đơn giản và chân thật, rằng nếu chúng ta kết hợp tư duy và triết lý chính trị đúng đắn với cuộc cách mạng thông tin to lớn đã diễn ra mà tất cả các bạn đều biết đến nhiều hơn hẳn tôi thì tôi nghĩ rằng sẽ có một cơ hội lớn để tái lập lại chính trị, tái lập lại chính phủ, tái tạo lại các dịch vụ công cộng và để đạt được những gì đang ở trên trang này, một sự gia tăng lớn về sự thịnh vượng. Đó là điều tranh luận mà tôi muốn đặt ra vào tối hôm nay.

Bắt đầu với triết lý chính trị. Tuy nhiên không phải tôi nói là Đảng Bảo Thủ Anh có tất cả các câu trả lời cho mọi thứ. Tất nhiên chúng tôi không có. Nhưng có hai điều tại tâm mà tôi nghĩ rằng làm mấu chốt cho triết lý bảo thủ mà tôi nghĩ rằng rất phù hợp cho cuộc tranh luận này. Đầu tiên là chúng tôi tin rằng nếu cho người dân nhiều quyền lực và quyền kiểm soát hơn đối với cuộc sống của họ, nếu các bạn cho họ nhiều lựa chọn hơn, nếu các bạn đặt họ vào ghế lái thì các bạn sẽ có thể tạo ra một xã hội tốt hơn và mạnh mẽ hơn. Và nếu các bạn phối hợp điều này với lượng thông tin dư thừa to lớn mà chúng ta có trên thế giới ngày nay thì tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ có thể, như tôi đã nói, tái tạo lại chính trị, tái tạo lại chính phủ, tái tạo lại các dịch vụ cộng đồng một cách hoàn toàn.

Điều thứ hai mà chúng tôi tin vào là chúng tôi tin vào việc đi theo bản chất tự nhiên của con người. Chính trị và các chính trị gia sẽ chỉ thành công khi họ thật sự cố gắng và đối xử cộng đồng như bản thân cộng đồng chứ không phải như những gì họ muốn cộng đồng phải trở nên. Nếu các bạn kết hợp cái suy nghĩ bảo thủ đơn giản này -- đi theo bản chất tự nhiên của con người -- với những sự thăng tiến trong môn kinh tế hành vi, mà chúng ta cũng mới được nghe nói đến, thì một lần nữa, tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ có thể thịnh vượng và hạnh phúc hơn, đạt được một xã hội mạnh mẽ hơn mà không nhất thiết phải tiêu thêm nhiều tiền.

Và giờ tại sao tôi lại nghĩ rằng đây là thời điểm để đưa ra cuộc tranh luận này? Tôi âu rằng rằng các bạn sẽ phải chịu đựng một tiết học ngắn và súc tích về lịch sử về những gì tôi muốn nói, gồm ba đoạn về lịch sử, thời đại tiền quan liêu, thời đại quan liêu và bây giờ, thời đại hậu quan liêu. Một cách nghĩ về nó đơn giản là chúng ta đã trải qua thời kỳ chính phủ địa phương đến thời kỳ chính phủ trung ương và bây giờ chúng ta đang ở thời kỳ chính phủ nhân dân. Quyền lực địa phương, quyền lực trung ương, còn bây giờ thì là quyền lực nhân dân.

Và đây là King Knut, vị vua hàng ngàn năm trước. Cứ tưởng rằng mình có thể đổi được chiều sóng gió. Những đã không thể. Thật sự đã ko thể ngăn chặn được gì nhiều bởi vì nếu các bạn là một vị vua vào nghìn năm trước, khi để đi dọc hết cả nước đã phải mất hàng tiếng, hàng tuần các bạn sẽ không thể nắm được nhiều quyền lực. Bạn không có quyền hành trong chính trị, công lý, giáo dục, sức khỏe, hạnh phúc. Bạn chỉ có thể đi gây chiến tranh và chỉ vậy mà thôi Đây là thời đại tiền quan liêu, thời đại mà mọi thứ đều phải mang tính địa phương. Các bạn phải có sự quản lý mang tính địa phương bởi vì thông tin đã không được lưu truyền được trên phạm vi toàn quốc vì việc đi lại rất bị hạn chế. Đây là thời đại tiền quan liêu.

Phần tiếp theo của buổi học lịch sử khô khan, đây là bức tranh rất đáng yêu về cuộc cách mạng công nghiệp Anh. Đột nhiên mọi loại phương tiện giao thông và thông tin liên lạc trở thành khả dĩ, và sinh ra một thời đại mới, thời đại mà tôi tạm gọi là thời đại quan liêu. Hy vọng là trang kế tiếp sẽ hiện lên một cách suôn sẻ. Đột nhiên bạn thấy xuất hiện một nhà nước tập quyền lớn mạnh. Nó [nhà nước] đã tổ chức y tế, giáo dục, chính trị, luật pháp. Và nó [nhà nước], như tôi đã nói, không còn là quyền lực địa phương mà đã trở thành tập quyền Nó đã thu hút quyền lực từ những địa phương nhỏ lẻ. Nó đã làm như thế [tập trung quyền lực] một cách hết sức tự nhiên.

Bước sang một giai đoạn lớn khác mà tất cả các bạn đều rất quen thuộc với, cuộc cách mạng thông tin khổng lồ. Cứ thử nhìn vào thực thế. 100 năm trước, gửi đi 10 chữ như thế này tốn 50 đô la. Giờ đây, ngay tại đây chúng ta đã được kết nối đến tận Long Beach và nhiều nơi khác, và đến tận những địa điểm bí mật chỉ với một phần nhỏ của giá tiền đó, và chúng ta có thể gửi đi và tiếp nhận một khối lương thông tin khổng lồ mà không tốn một chi phí nào cả. Như thế chúng ta đang sống kỷ nguyên hậu quan liêu [post-bureaucratic], kỷ nguyên mà quyền lực thực sự cho nhân dân là khả thi.

Hiên tại, điều này có ý nghĩa như thế nào đến nền chính trị, đến dịch vụ công đến dịch vụ cộng đồng, đến chính phủ của chúng ta? Ờ thì với thời gian còn lại, tôi không thể dẫn ra nhiều ví dụ cụ thể, nhưng hãy để tôi đưa ra một vài cách mà cuộc sống có thể thay đổi. Và điều này là hiển nhiên đến một chừng mực nào đó, bởi vì bạn hãy nghĩ tới bằng cách nào mà tất cả các bạn đã khác đi cách mà chúng ta mua sắm, di chuyển, hay cách mà việc kinh doanh được thực hiện. Những sự việc đó đã diễn ra rồi; cuộc cách mạng thông tin và internet thực tế đã lan truyền xuyên suốt xã hội của chúng ta bằng nhiều con đường, nhưng nó chưa tạo được ảnh hưởng tới chính phủ.

Vậy tại sao lại như thế? Tôi nghĩ rằng có ba cách chính để dẫn đến sự thay đổi khổng lồ trong sự minh bạc, trong quyền lựa chọn và trong bổn phận trách nhiệm, bằng cách đựa lại cho chúng ta dân quyền đích thực. Nếu nói về sự minh bạch, tôi có một ví dụ ở đây, Missouri Accountability Portal (chương trình kiểm sóat trách nhiệm cá nhân tiểu bang) Ngày trước, chỉ có chính phủ được nắm giữ những thông tin này, và chỉ một vài người đắc cử mới có thể thử sử dụng số thông tin này và khảo sát chúng. Bây giờ, trên một trang web của một bang ở Hoa Kỳ, chúng ta có thể tìm thấy, phân tích, kiểm tra từng đô-la được chi tiêu bởi nhà nước.

Các bạn thử nghĩ xem điều đó sẽ dẫn đến những thay đổi như thế nào. Bất kỳ doanh nghiệp nào muốn đấu thầu một hợp đồng của chính phủ sẽ có thể thấy tất cả mọi chi tiêu. Mọi thông tin có thể được sử dụng bởi bất kỳ ai nghĩ rằng mình có thể cung cấp dịch vụ đó một cách tốt hơn, rẻ hơn. Trong nhà nước và chính trị, chúng ta mới chỉ bắt đầu dò trên bề mặt vấn đề xem dân chúng đang làm gì với cuộc cách mạng thông tin trong thế giới thương mại. Vậy nên sự minh bạch hòan tòan sẽ dẫn đến một sự khác biết to lớn. Ở nước này, nếu chúng tôi đắc cử, chúng tôi sẽ đưa những chi tiêu trên 25.000 bảng lên mạng và làm chúng minh bạch, có thể được tìm thấy bởi bất kỳ ai. Hôm nay chúng tôi xin được tuyên bố rằng chúng tôi sẽ đưa tất các hợp đồng lên mạng, để mọi người có thể thấy các điều kiện và điều khỏan là gì, phát nguyên cho một giá trị tiền lớn nhưng tôi cũng tin tưởng đó sẽ cũng là một sự gia tăng lớn trong sự thịnh đạt.

Sự lựa chọn. Các bạn đều hẳn đã mua đồ trên mạng, so sánh giá cả trên mạng, làm mọi thứ qua mạng nhưng thế mà cuộc cách mạng này vẫn mới chỉ chạm sơ lên bề mặt những dịch vụ quần chúng như giáo dục, y tế, trật tự an ninh và các bạn sẽ thấy những thứ này thay đổi hòan tòan. Chúng ta nên thực hiện sự thay đổi này cùng với cuộc cách mạng thông tin trong nước, với các trang web y tế cho phép tìm kiếm, để các bạn có thể thấy được những ca mổ nào thành công nhiều nhất, các bác sỹ có hồ sơ cá nhân như thế nào, độ sạch của các bệnh viện, ai kiếm sóat nhiễm trùng tốt nhất, tất cả thông tin mà đã từng được giam ở các khoa y tế sẽ được cung cấp cho tất cả chúng ta.

Và điều thay đổi lớn thứ ba, trách nhiệm. Tôi nghĩ rằng đây là một thay đổi cực kỳ lớn. Đây là một bản đồ tội phạm. Bản đồ tội phạm ở Chicago. Thế nên thay vì ở trong hòan cảnh khi mà chỉ có cảnh sát mới có được thông tin về các tội ác đã diễn ra ở đâu, và khi chúng tôi phải thuê những người trong chính phủ để cố bắt cảnh sát chịu trách nhiệm, bỗng dưng chúng ta sẽ lại có một cơ hội to lớn liên quan đến quyền lực nhân dân, mà trong đó người dân sẽ có thể thấy được các tội ác gì đã diễn ra, ở đâu, khi nào và bởi ai và chúng ta sẽ có thể bắt công an nhận lấy trách nhiệm. Và như các bạn có thể thấy, cái này trông như cái mũ đầu bếp nhưng thật ra đó là một vụ đánh người, cái màu xanh ấy. Các bạn có thể thấy tội ác đã diễn ra ở đâu và các bạn có khả năng bắt lực lượng cảnh sát an ninh của các bạn nhận lấy trách nhiệm. Vậy nên ba cách đó, sự minh bạc, trách nhiệm và lựa chọn sẽ đem lại sự thay đổi to lớn.

Tôi cũng đã nhắc đến một điều nữa mà tôi nghĩ chúng ta nên chú ý đến, đó là làm sao để hiểu được người dân, đó là làm sao để nhận thấy được rằng nếu ta đi theo bản chất tự nhiên của con người thì ta sẽ thành công hơn. Chúng ta đang có một cuộc cách mạng lớn trong việc hiểu tại sao con người lại hành xử theo cách mà họ hay hành xử và (chúng ta cũng có) một cơ hội lớn để đem sự hiểu biết đó cùng với lượng thông tin kia vào sử dụng. Chúng tôi đang làm việc với một số trong những người này. Chúng tôi đang được tư vấn bởi những người này để khảo sát các vấn đề.

Để tôi cho các bạn một ví dụ đơn giản mà tôi rất thích. Chúng ta muốn người dân hiệu quả hơn trong việc sử dụng năng lượng. Tại sao? Tại vì nó giảm sự nghèo túng nhiên liệu, giảm các hóa đơn và giảm lượng khí thải. Vậy phải làm sao đây? Chúng ta đã có các chiến dịch những năm trước đây để cố gắng thuyết phục mọi người tắt đèn mỗi khi rời khỏi nhà. Thậm chí đã có một bộ trưởng chính phủ bảo ta rằng ta nên đánh răng trong bóng tối. Tôi không nghĩ rằng những chiến dịch đó đã tồn tại lâu. Đây là một chi tiết nhỏ trong kinh tế hành vi. Cách tốt nhất để làm một ai đó cắt giảm hóa đơn tiền điện của họ là cho họ xem lượng điện mà họ đang xài, cho họ xem hàng xóm của mình xài bao nhiêu và rồi cho họ xem một người hàng xóm có ý thức xài bao nhiêu. Kiểu kinh tế hành vi như vậy có thể làm biến đổi hành xử của người dân theo một xu hướng mà không có sự đe dọa nào hay sự quấy rầy nào từ nhà nước có thể làm được. Ví dụ khác là sự tái chế. Chúng ta đều biết là ta phải tái chế nhiều hơn. Làm sao để làm được điều đó đây? Các bằng chứng từ Hoa Kỳ cho thấy thật ra nếu ta trả tiền cho người dân tái chế, nếu các bạn dùng biện pháp 'dỗ ngọt' thay vì áp đặt, các bạn sẽ có thể làm thay đổi cách hành xử của họ.

Vậy tất cả những thứ này cho ta thấy những gì? Đây là hai câu nói của Mỹ ưa thích của tôi của 50 năm trước. Tất nhiên, chúng ta có John Kennedy với câu nói cực kỳ đơn giản nhưng có kết cấu mạnh mẽ: "Đừng hỏi đất nước có thể làm chi cho ta, mà hãy hỏi ta có thể làm chi cho đất nước," một niệm ý vô cùng vĩ đại. Nhưng khi ông ấy nói lên những lời ấy, ta đã có thể làm gì để xây xựng một xã hội tốt hơn và mạnh mẽ hơn? Các bạn đã có thể chiến đấu vì đất nước, các bạn đã có thể hy sinh vì tổ quốc, các bạn đã có thể phục vụ trong dịch vụ dân sự của đất nước nhưng các bạn đã không có cái lượng thông tin và kiến thức và khả năng để xây dựng một xã hội mạnh mẽ hơn mà hiện nay chúng ta đang có.

Và tôi nghĩ rằng một câu nói thậm chí còn tuyệt vời hơn mà tôi sẽ đọc một mảng lớn cho các bạn, nó tổng kết lại những gì tôi đã nói lúc ban đầu về việc tin tưởng vào quan niệm rằng cuộc sống không phải chỉ vì tiền và chúng ta nên đo đạc chính cuộc sống hơn là đọc đạc tiền bạc, và đó chính chính là sự miêu tả sắc sảo của Robert Kennedy về lý do vì sao tổng sản phẩm quốc gia lại mang ít ý nghĩa đến vậy. Nó "không cho thấy sức khỏe của con cái chúng ta, hay chất lượng giáo dục, hay niềm vui trong giải trí của chúng. Nó không hề cho thấy cái đẹp của thơ hay sức mạnh của các cuộc hôn nhân, hay tầm trí tuệ của các cuộc tranh luận công chúng. Nó không đo đạc sự hài hước lẫn lòng can đảm của chúng ta, nó không đo đạc sự không ngoan lẫn sự hiểu biết, nó không đo đạc lòng trắc ẩn lẫn sự tận tâm của ta đối với tổ quốc. Nó đo đạc mọi thứ trừ cái mà làm cho cuộc sống có ý nghĩa."

Một lần nữa, một ý niệm vĩ đại được hình thành 40 năm trước, và là một giấc mơ cao cả vào 40 năm trước nhưng bây giờ với những bước tiến to lớn trong công nghệ thông tin, với những thay đổi khổng lồ trong kinh tế hành vi, với tất cả những gì chúng ta biết về việc gây dựng hạnh phúc, rằng nếu chúng ta hợp nhất lại những tầm nhìn sâu sắc đó về việc trao lại quyền lực cho người dân và sử dụng thông tin để làm được điều đó và sử dụng cái nhìn sâu sắc về việc đi theo bản chất tự nhiên của con người, và cùng lúc đó hiểu được tại sao con người lại hành xử theo cách mà họ đang hành xử, đó là một giấc mơ có thể trở thành hiện thực một cách dễ dàng hơn bây giờ so với thời điểm nó được nêu ra trong một câu nói đẹp vào 40 năm trước.

Cảm ơn các bạn. (Vỗ tay)