Tôi là một nhạc trưởng, và tôi ở đây để nói về niềm tin. Công việc của tôi phụ thuộc vào nó. Giữa tôi và dàn giao hưởng, phải có một niềm tin không thể lay chuyển nổi, sinh ra từ sự tôn trọng lẫn nhau, mà qua đó chúng tôi có thể tạo ra bản nhạc mà tất cả chúng tôi đều tin vào.
Vào những ngày trước, việc chỉ huy dàn nhạc, chơi nhạc ít có liên quan đến vấn đề niềm tin, và thực sự mà nói, liên quan đến sự bắt buộc . Cho tới khoảng Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, nhạc trưởng luôn luôn là những kẻ độc tài -- những nhân vật chuyên chế này sẽ diễn tập, không chỉ toàn bộ với cả dàn nhạc, mà còn với cả từng người trong đó, một cách rất khắt khe. Nhưng tôi rất vui mừng được nói rằng thế giới đã tiến bộ lên rồi, âm nhạc đã thoát khỏi thời kỳ đó. Chúng ta giờ có cái nhìn và cách chơi nhạc dân chủ hơn -- một con đường 2 chiều. Với tư cách là một nhạc trưởng, tôi tới buổi diễn tập với một cảm quan sắc bén về kiến trúc bên ngoài của âm nhạc, mà bên trong sẽ là sự tự do cá nhân rộng lớn cho các thành viên dàn nhạc có thể tỏa sáng.
Đối với tôi, tất nhiên, tôi hoàn toàn tin tưởng vào ngôn ngữ hình thể của mình. Đó là tất cả những gì tôi có. Đó là cử chỉ yên tĩnh. Tôi không thể quát tháo ra những lời chỉ huy khi đang chơi nhạc
Thưa quý ông và quý bà, Dàn giao hưởng Scotland.
Vậy để thực hiện công việc này, tôi rõ ràng phải có niềm tin. Tôi phải có niềm tin vào dàn nhạc, và, thậm chí quan trọng hơn, tôi phải có niềm tin vào bản thân. Hãy thử nghĩ: nếu bạn đứng ở vị trí không có niềm tin, ban sẽ làm gì? Bạn sẽ cố gắng hạn chế những sai sót một cách thái quá Và trong nghề nghiệp của tôi, thì đó có nghĩa là khoa tay múa chân quá đà. Cuối cùng bạn sẽ trở thành một chiếc cối xay gió điên dại. Và khi điệu bộ của bạn càng quá đà nó sẽ càng trở nên khó hiểu và, thực sự mà nói, là vô dụng đối với dàn nhạc. Bạn sẽ trở thành kẻ bị chế nhạo. Sẽ không còn sự tin tưởng nữa, chỉ còn sự nhạo báng.
Và tôi nhớ vào đầu sự nghiệp của tôi, lúc nào cũng vậy, trong những buổi diễn thảm hại với dàn nhạc, tôi sẽ gần như điên loạn lên trên bục điều khiển, cố gắng tạo ra một đoạn cao trào tăng lên đột ngột nho nhỏ về âm lượng. Nhưng khốn nỗi, giàn nhạc không thể làm được điều đó. Những năm đầu tiên đó tôi dành rất nhiều thời gian khóc lóc một cách thầm lặng trong phòng thay đồ. Và khi đó, những lời khuyên từ một vị nhạc trưởng kì cựu người Anh, ngài Colin Davis, cũng trở nên vô nghĩa với tôi. ông nói rằng, "Charles, chỉ huy dàn nhạc giống như cầm một con chim nhỏ ở trong tay vậy. Nếu cậu giữ nó quá chặt, cậu sẽ nghiến chết nó. Nếu cậu giữ nó quá lỏng, nó sẽ bay mất." Tôi phải nói rằng, hồi đó, tôi thậm chí không thể thực sự tìm được con chim nào cả
Bây giờ tôi sẽ nói về một trải nghiệm có thể nói là rất căn bản và hệ trọng đối với tôi trong lĩnh vực âm nhạc, đó là chuyến đi của tôi tới Nam Phi, một đất nước mà theo ý kiến của tôi, cuộn tròn trong âm nhạc, nhưng đó là nơi, thông qua văn hóa âm nhạc, đã dạy tôi một bài học căn bản nhất: đó là thông qua chơi nhạc ta có thể chạm tới những tầng lớp sâu hơn của việc trao gửi niềm tin cuộc sống nhớ lại năm 2000, khi tôi có cơ hội tới Nam Phi để xây dựng một công ty opera mới. Tôi đã đến đó, và tổ chức những buổi thử giọng, chủ yếu là ở những vùng nông thôn trên khắp đất nước. Tôi đã nghe khoảng 2000 cả sĩ hát và sau kéo tất cả về một công ty gồm 40 nghệ sĩ trẻ tuyệt vời nhất, và phần đông trong số đó là người da đen, nhưng vẫn có một số người da trắng.
Và có một điều xuất hiện ở ngay buổi tập dượt đầu tiên đó là một trong những người da trắng hồi trước đã là một thành viên của lực lượng công an Nam Phi. Và vào những năm cuối của chế độ cũ, anh ấy thường được ra lệnh tới những thành phố nhỏ để gây hấn với người dân ở đây Bây giờ bạn có thể tưởng tượng điều này ảnh hưởng như thế nào tới nhiệt độ trong phòng, tới không khí chung. Và thực tế, ở Nam Phi, mối quan hệ không có niềm tin nhất là mối quan hệ giữa những cảnh sát da trắng và cộng đồng da đen. Vậy chúng vượt qua khó khăn này như thế nào, thưa quý ông và quý bà? Đơn giản là thông qua ca hát. Chúng tôi hát, hát, hát, và niềm tin mới lớn dần lên một cách đáng ngạc nhiên, và tình bạn đã nở rộ. Và điều đó cho tôi mấy một sự thật cơ bản, đó là âm nhạc và những hình thức sáng tạo khác có thể đến được những nơi mà lời nói không thể đến được.
Chúng tôi có một số bài, và bắt đầu diễn chúng trên quốc tế. Một trong số đó là bản "Carmen". Sau đó chúng tôi nghĩ là sẽ làm 1 bộ phim về "Carmen", Đoạn phim đã được quay tại một địa điểm trong một thành phố nhỏ bên ngoài Capetown, tên là Khayelitsha. Bản nhạc được hoát toàn bộ bằng tiếng Xhosa, đây là một ngôn ngữ âm nhạc tuyệt đẹp, có thể bạn không biết điều này. Nó được gọi là "U-Carmen e-Khayelitsha" -- nghĩa là "Carmen của Khayelitsha". Tôi muốn cho các bạn xem một phần nhỏ của đoạn clip lý do chính là tôi muốn cho các bạn thấy bằng chứng chứng minh là làm âm nhạc ở Nam Phi không hề tầm thường chút nào
Một điều mà tôi thấy rất thích thú về âm nhạc Nam Phí đó là nó miễn phí. Âm nhạc Nam Phi hoàn toàn miễn phí. Và tôi nghĩ rằng, một cách không nhỏ, đó là do một thực tế quan trọng: họ không bị bó buộc bởi hệ thống nốt nhạc. Họ không đọc nhạc. Họ tin vào đôi tai của mình. Bạn có thể dạy một vài người Nam Phi một giai điệu chỉ trong 5 giây ngắn ngủi. Và sau đó, như thể là có phép lạ, họ sẽ tự động ứng biến với một đoạn nhạc xung quanh giai điệu đó bởi họ có thể làm vậy. Những người ở phương Tây như chúng ta, hy vọng là tôi có thể dùng cách gọi này tôi nghĩ là chúng ta có một thái độ, hoặc là cảm giác về âm nhạc bị bó hẹp -- với chúng ta, âm nhạc là vấn đề về kỹ năng và hệ thống. Và do đó nó chỉ dành cho một số ít những người tài năng, có năng khiếu. Nhưng thưa quý ông và quý bà, bất cứ người nào trong chúng ta sống trên hành tinh này có lẽ đều có mối liên hệ với âm nhạc hằng ngày.
Và nếu tôi có thể nới rộng điều này trong 1 giây nữa, tôi cá rằng mỗi người người trong phòng này sẽ rất vui khi được nói với một sự tự tin và cái nhìn sắc sảo về phim ảnh, hoặc có thể là về văn học. Nhưng có bao nhiêu trong số các bạn có thể quyết đoán nói về một bản nhạc giao hưởng? Tại sao lại như vậy? Và những gì tôi muốn nói bây giờ là muốn thôi thúc các bạn hãy vượt qua sự thiếu tự tin to lớn đó đi, để lao vào, tin tưởng rằng bạn có thể tin vào đôi tai của mình, bạn có thể thấy nghe một vài lớp cơ bắp quan trọng, chất xơ, ADN, mà khiến cho một bản nhạc trở nên tuyệt vời. Tôi có một thí nghiệm nho nhỏ mà tôi muốn cho các bạn thấy.
Các bạn có biết rằng từ TED có một giai điệu? Một giai điệu rất đơn giản dựa trên 3 nốt -- T, E, D. Giờ hãy đợi một chút. Tôi biết rằng các bạn sẽ nói rằng, "Nốt T không hề có trong âm nhạc." Thưa quý ông và quý bà, có một hệ thống từ rất lâu, mà các nhạc sĩ đã sử dụng từ hàng trăm năm nay, chứng minh rằng nốt T có tồn tại trong âm nhạc Nếu tôi hát trong thang âm nhạc: A, B, C, D, E, F, G -- và tôi tiếp tục với những chữ cái tiếp theo trong bản chữ cái, cùng một gam: H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T -- và đây. T, nó giống với nốt F trong âm nhạc. Vậy T chính là F. Do đó T, E, D cũng giống với F, E, D. Bây giờ bản nhạc mà chúng tôi đã chơi ở phần đầu của buổi nói chuyện này nằm rất sâu ở giữa chủ đề, đó là TED. Hãy nghe này.
Bạn có nghe thấy không? Hay tôi ngửi thấy mùi của sự nghi ngờ trong khán phòng? Được rồi, chúng tôi sẽ chơi lại từ đầu ngay bây giờ, và chúng tôi sẽ làm nổi bật, sẽ thọc chữ TED ra. Các bạn sẽ thông cảm với điệu bộ của tôi.
Ôi trời ơi, nó rất to và rõ ràng, chắc chắn đấy. Tôi nghĩ tôi nên khiến cho nó được bộc lộ rõ ràng hơn. Thưa quý ông và quý bà, sắp đền giờ uống trà rồi. Các bạn cso nghĩ là chúng ta nên hát để uống trà không? Tôi nghĩ là chúng ta cần hát để uống trà. Chúng ta sẽ hát 3 nốt nhạc kỳ diệu này: T, E, D. Các bạn sẽ hát theo tôi chứ?
Charles Hazlewood: Vâng, các bạn hát giống những con bò hơn là con người. Chúng ta sẽ thử lại lần nữa nhé? Và xem này, nếu bạn thích phiêu lưu, bạn sẽ hát tới quãng này. T, E, D.
CH: Một lần nữa, mạnh hơn. (Khán giả: T, E, D.)
Vâng bây giờ tôi lại như một cái cối xay gió một lần nữa, bạn thấy đấy. Giờ chúng ta sẽ đặt nó vào trong ngữ cảnh âm nhạc. Nhạc sẽ nổi lên, và khi nhận được tín hiệu từ tôi, các bạn sẽ hát nốt đó nhé (Âm nhạc) Một lần nữa, thêm cảm xúc nữa đi, thưa quý ông và quý bà. Các bạn đã không vào đúng điệu rồi. Đúng rồi, thưa quý ông và quý bà. Không phải là buổi ra mắt quá tệ cho dàn nhạc TED, không tệ chút nào.
Bây giờ, có một dự án mà tôi đang bắt đầu mà tôi cảm thấy rất háo hức và muốn chia sẻ cho các bạn, bởi nó là dự án về thay đổi sự nhận thức, và, thực ra, là xây dựng một tầm cao mới của niềm tin. Đứa con nhỏ nhất của tôi khi sinh ra đã bị chứng liệt não, mà bạn có thể tưởng tượng rằng, nếu bạn chưa trải qua nó bao giờ, đó là một thứ rất kinh khủng mà ta phải chấp nhận. Nhưng món quà mà cô con gái xinh xắn đó đã cho tôi, ngoài việc mà cháu được sinh ra, chính là việc cháu đã đã mở rộng tầm mắt tôi đến với một cộng đồng vốn luôn bị bỏ quên, cộng đồng những người khuyết tật. Và khi tôi nhìn vào những cuộc thi Paralympics, tôi nghĩ rằng thật khó tin công nghệ đã phát triển để chứng tỏ rằng sự tàn tật không còn là rào cản đến với trình độ cao nhất của thành tích thể thao. Tất nhiên có một khía cạnh ác nghiệt hơn về sự thực này, rằng thực sự phải mất hàng thập kỷ, thế giới mới có thể đến được vị trí của sự tin tưởng, để hoàn toàn tin rằng người khuyết tật và thể thao có thể đến được với nhau theo một cách rất thú vị và thuyết phục.
Do đó tôi tự hỏi: thế còn âm nhạc thì ở đâu? Các bạn sẽ không thể nói với tôi rằng chẳng có hàng triệu người khuyết tật, chỉ tính riêng ở Anh, có khả năng lớn về âm nhạc. Do đó tôi quyết định tạo ra một bệ đỡ cho các tài năng âm nhạc đó. Nó sẽ trở thành dàn nhạc giao hưởng quốc gia đầu tiên dành cho người khuyết tật đầu tiên ở Anh. Dàn nhạc có tên là Paraorchestra.
Tôi sẽ cho các bạn xem một đoạn clip về buổi tập ứng biến đầu tiên mà chúng tôi có. Đó quả là một khoảnh khắc đặc biệt. Chỉ có tôi và bốn nhạc công khuyết tật nhưng đầy tài đến kinh ngạc. Bình thường khi bạn ứng biến -- và tôi làm thế mọi lúc trên thế giới -- sẽ có một khoảnh khắc đầu sợ hãi, như nỗi sợ sẽ bị ném những chiếc mũ lên sân khấu, có thể sẽ là một khoảng lặng buồn. Và đột nhiên, như thể có phép màu, bùm! Chúng ta ở trong đó và nó trở nên hoàn toàn hỗn loạn. Bạn không thể nghe bất cứ thứ gì. Không một ai nghe. Không một ai tin. Không một ai hưởng ứng ai. Và trong căn phòng này với bốn nhạc công khuyết tật, trong vòng 5 phút nữa các bạn sẽ lắng nghe rất say sưa, và hưởng ứng nhiệt tình những đoạn âm nhạc đẹp tuyệt diệu
Nicholas:: Tên tôi là Nicholas McCarthy. Tôi 22 tuổi và là một nghệ sĩ piano chơi bằng tay trái/ Và tôi được sinh ra không có tay trái -- tay phải. Tôi làm lại một lần nữa được không?
Lyn: Khi tôi chơi nhạc, tôi cảm giác như một phi công đang lái máy bay Tôi cảm thấy như mình đang sống.
Clarence: Tôi muốn lại được chơi một loại nhạc cụ hơn cả ước mong có thể đi được. Có rất nhiều niềm vui và nhiều thứ tôi có được nhờ chơi nhạc và biểu diễn. Nó giúp tôi thoát khỏi một vài chứng bại liệt.
CH: Tôi ước rằng một vài nhạc công này có thể đến với chúng ta ngày hôm nay, để bạn có thể trực tiếp thấy được họ tuyệt vời như thế nào. Tên của dự án là Dàn giao hưởng cho người khuyết tật (Paraorchestra) Nếu bất cứ ai trong số các bạn muốn giúp tôi bằng cách nào đó để đạt được giấc mơ mà vào thời điểm này khá là khó khăn và có vẻ không khả thi, xin hãy cho tôi biết nhé Bây giờ phần kết thúc của tôi là một bản nhạc của Joseph Haydn, nhạc sĩ thiên tài người Áo sống ở nửa sau của thế kỷ 18 -- đã dành cả đời mình làm việc cho Hoàng tử Nikolaus Esterhazy, cùng với dàn giao hưởng của ông ấy. Vị hoàng tử này rất yêu âm nhạc, nhưng ông ấy cũng yêu tòa lâu đài ở vùng nông thôn mà ông ấy đã sống suốt cả cuộc đời, nằm ở biên giới giữa Áo và Hungary, đó là nơi có tên gọi là Esterhazy -- rất xa thành phố Vienna rộng lớn.
Vào một ngày nọ, năm 1772, vị hoàng tử ra lệnh rằng gia đình của những nhạc công, gia đình của nhạc công dàn nhạc giao hưởng, không được sống trong lâu đài nữa. Họ không được phép ở đây nữa, họ phải trở về Vienna -- mà như tôi đã nói, đó là cả một chặng đường dài vào thời đó. Bạn có thể tưởng tượng, các nhạc công đã hết sức thất vọng. Haydn khuyên can hoàng tử, nhưng không được. Do biết rằng vị hoàng tử yêu âm nhạc, Haydn quyết định sẽ viết một bản giao hưởng để nói lên suy nghĩ.
Và chúng tôi sẽ chơi đoạn cuối của bản giao hưởng ngay bây giờ. Và bạn sẽ thấy dàn nhạc như đang chống lại một cách buồn bã. Và tôi rất vui khi nói rằng, vị hoàng tử đã thấu hiểu sự tình từ bài biểu diễn của dàn nhạc, và các nhạc công đã được đoàn tụ với gia đình của họ. Nhưng tôi nghĩ câu chuyện này đúc rút lại bài nói chuyện của tôi rất hay rằng ở đâu có niềm tin, ở đó có âm nhạc -- mở rộng ra cuộc sống. Ở đâu không có niềm tin, ở đó âm nhạc sẽ biến mất.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Nhạc trưởng Charles Hazlewood nói về vai trò của niềm tin trong việc chỉ huy dàn nhạc -- và chỉ ra nó hoạt động như nào, bằng cách chỉ huy Dàn nhạc Giao hưởng Scotland ngay trên sân khấu. Ông còn chia sẻ những đoạn video ngắn từ hai dự án âm nhạc: vở opera "U-Carmen eKhayelitsha" và dàn giao hưởng dành cho người khuyết tật.
Charles Hazlewood dusts off and invigorates classical music, adding a youthful energy and modern twists to centuries-old masterworks. At TEDGlobal, he conducts the Scottish Ensemble. Full bio »
Translated into Vietnamese by Duc Nguyen
Reviewed by Windbow ^^
Comments? Please email the translators above.
20:43 Posted: Jun 2008
Views 3,640,616 | Comments 492
20:51 Posted: Oct 2009
Views 1,125,078 | Comments 175
20:41 Posted: Apr 2008
Views 291,005 | Comments 79
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.