Bonnie Bassler và cách vi khuẩn giao tiếp

Vi khuẩn là những sinh vật lâu đời nhất trên trái đất Chúng đã tồn tại cách đây hàng tỉ năm và là những sinh vật đơn bào cực kỳ nhỏ bé Chúng chỉ có 1 tế bào và có 1 điểm đặc biệt là chỉ có 1 đoạn DNA Chúng có rất ít gen và những thông tin di truyền mã hóa các đặc điểm của chúng Vi khuẩn tồn tại bằng cách sử dụng chất dinh dưỡng từ môi trường khi cơ thể phát triển gấp đôi, vi khuẩn tự phân đôi ở giữa 1 tế bào được nhân đôi,và cứ thế tiếp diễn Chúng lớn lên rồi phân đôi, lớn lên rồi phân đôi -1 cuộc sống khá buồn tẻ ngoại trừ khả năng mà tôi sắp nói tới đây khả năng tương tác đáng ngạc nhiên của các sinh vật này với chính bạn.

Tôi biết các bạn đều nhìn nhận bản thân như 1 con người, và đó cũng là cách tôi nhìn nhận các bạn Người đàn ông này đại diện cho loài người và tất cả các vòng tròn trong cơ thể anh ta là những tế bào cấu tạo nên cơ thể có khoảng 1 nghìn tỉ tế bào giúp mỗi chúng ta không ai giống ai và có thể làm những việc mà chúng ta đang làm nhưng mỗi người lại có 10 nghìn tỉ tế bào vi khuẩn tồn tại cả bên trong và bên ngoài cơ thể vậy , số tế bào vi khuẩn gấp 10 lần số tế bào con người tồn tại ở 1 người Và dĩ nhiên, đó chính là DNA đây là các cặp bazo A,T,G,X tạo nên mã di truyền và các đặc điểm sinh động cho con người Bạn có khoảng 30.000 gen nhưng số gen của vi khuẩn quanh bạn còn nhiều gấp 100 lần có ảnh hưởng đến cả bên trong lẫn bên ngoài cơ thể trong suốt cuộc đời tối đa bạn có khoảng 10 phần trăm con người nhưng cũng có thể chỉ khoảng hơn 1% tùy vào hệ đo lường mà bạn thích sử dụng. Tôi biết là các bạn nghĩ mình là những cơ thể người, nhưng tôi lại coi bạn 90 hay 99% là vi khuẩn.

(Tiếng cười)

Những vi khuẩn đó không hề thụ động Chúng cực kỳ quan trọng, duy trì sự sống của con người Chúng phủ lên cơ thể con người 1 bộ áo giáp vô hình ngăn chặn sự tấn công của môi trường giúp con người khỏe mạnh Chúng tiêu hóa thức ăn, tạo vitamin Chúng thực sự điều khiển hệ thống miễn dịch ngăn chặn các vi khuẩn có hại Vì vậy chúng làm những công việc đáng nể giúp con người và cực kỳ quan trọng cho sự sống và chúng không bao giờ chịu áp lực từ việc đó Nhưng chúng vẫn vì làm nhiều việc tồi tệ nữa Vậy, có tất cả các loại vi khuẩn trên trái đất không nên ở trên cơ thể con người nhưng nếu chúng thâm nhập vào cơ thể, bạn sẽ mắc 1 số bệnh

Và do vậy, câu hỏi đặt ra là liệu bạn muốn xem xét tất cả mặt tốt của vi khuẩn, hay mặt xấu của chúng Câu hỏi ở đây là vi khuẩn có thể làm những việc đó ra sao. Ý tôi là chúng thực sự rất nhỏ bé để nhìn thấy nó thì cần 1 chiếc kính hiển vi Chúng có một cuộc sống nhàm chán - chỉ việc lớn lên và phân đôi Mọi người coi chúng như những sinh vật sống ẩn dật và đối với con người, dường như chúng quá nhỏ bé để gây tác động đến môi trường nếu chúng đơn giản hoạt động tách rời theo từng cá thể và do vậy chúng ta đã muốn nghĩ rằng liệu vi khuẩn chỉ có 1 cách sống.

Manh mối cho câu hỏi này đến từ 1 loại vi khuẩn biển khác có tên là Vibrio fischeri. Trên hình này là một người trong phòng thí nghiệm của tôi đang cầm 1 lọ đựng dung dịch nuôi cấy vi khuẩn 1 loại vi khuẩn vô hại xinh đẹp sống ở đại dương có tên Vibro fischeri. Vi khuẩn này có 1 điểm đặc biệt, nó có thể tạo ra ánh sáng tạo ra phát quang sinh học giống như đom đóm phát sáng Chúng ta sẽ không làm bất cứ điều gì với các tế bào ở đây Chúng tôi chỉ chụp ảnh bằng cách tắt đèn trong phòng và đây là những gì chúng tôi quan sát được

Điều mà chúng tôi thực sự thích thú không phải là loại vi khuẩn đó phát quang mà là thời điểm chúng phát quang. Chúng tôi nhận thấy khi vi khuẩn này ở 1 mình khi ở trong thể vẩn loãng màu, chúng không phát sáng nhưng khi chúng phát triển tới 1 lượng tế bào nhất định tất cả các vi khuẩn đồng thời phát sáng. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào mà vi khuẩn, những sinh vật nguyên thủy có thể phân biệt những khoảng thời gian chúng ở một mình với thời gian khi sống trong cộng đồng và sau đó phát sáng cùng nhau Chúng tôi phát hiện ra đó là bằng cách nói chuyện với nhau chúng nói chuyện bằng ngôn ngữ hóa học.

Đây được coi như là tế bào vi khuẩn của tôi khi ở một mình nó không phát sáng nhưng những gì nó làm là tổng hợp và tiết ra những phân tử nhỏ bạn có thể xem đó như những hoóc-môn và chúng là các tam giác màu đỏ này, khi vi khuẩn một mình các phân tử khuếch tán và vì vậy không có ánh sáng nhưng khi vi khuẩn phát triển và nhân đôi tất cả tham gia vào việc tổng hợp các phân tử này số lượng phân tử bên ngoài tế bào tăng tỉ lệ thuận với lượng tế bào và khi phân tử đạt đến 1 lượng nhất định chúng báo cho vi khuẩn biết có bao nhiêu vi khuẩn khác xung quanh vi khuẩn nhận ra phân tử và tất cả phát quang 1 cách đồng bộ Đó là phương thức hoạt động của phát quang sinh học Chúng nói chuyện bằng ngôn ngữ hóa học

Lý do Vibro fischeri làm như thế đến từ sinh học 1 thông tin nữa về sinh vật ở đại dương Vibro fischeri sống trong con mực ống này Bạn đang nhìn thấy mực ống đuôi cộc Hawai nó vừa lật phần lưng ra Hy vọng là bạn có thể quan sát thấy 2 phần mấu tua rua và những ngôi nhà của các tế bào Vibro fischeri chúng sống ở đó, với số lượng lớn tế bào phân tử ở đó, chúng đang phát quang Lý do con mực sẵn sàng chấp thuận những trò chơi xấu đó là vì chúng muốn ánh sáng đó. Cách thức làm việc của việc cộng sinh đó là con mực sống ngoài khơi Hawai ở vùng nước nông đến đầu gối. Mực hoạt động về đêm vì thế suốt cả ngày nó giấu mình trong cát và ngủ nhưng khi màn đêm buông xuống, chúng ra ngoài đi săn. Vào những đêm sáng trời có nhiều ánh sao và ánh trăng ánh sáng đó có thể xuyên qua lớp nước con mực trốn ở trong vì nó chỉ ở sâu dưới nước vài feet. Con mực phát triển 1 lá chắn sáng có thể mở và đóng cơ quan chuyên về ánh sáng nơi mà vi khuẩn sống Nó có các bộ phận dò trên lưng vì thế có thể cảm nhận được lượng ánh sáng của mặt trăng và sao chiếu vào lưng. Và nó mở, đóng lá chắn sáng lượng ánh sáng ra khỏi đáy được vi khuẩn thực hiện phù hợp chính xác với lượng ánh sáng chiếu vào lưng con mực vì thế con mực không tạo ra bóng. Nó sử dụng ánh sáng từ vi khuẩn để phản sáng lại chính nó bằng 1 thiết bị chống săn mồi vì thế những kẻ săn mồi không thể nhìn thấy bóng của con mực tính toán đường đạn và ăn thịt nó. Giống như máy bay tàng hình của đại dương.

(Tiếng cười)

Nhưng sau đó suy nghĩ lại, con mực có 1 vấn đề khủng khiếp vì chúng mang trên mình lớp vi khuẩn dày và đang chết dần và chúng không thể duy trì điều đó. Và rồi những gì xảy ra là mỗi sáng khi mặt trời lên con mực ngủ, chôn mình trong cát với một cái "bơm" gắn liền với nhịp sinh học và khi mặt trời lên, khoảng 95% vi khuẩn bị 'bơm' ra Giờ đây vi khuẩn khuếch tán, cái phân tử hóoc-môn nhỏ đã không còn vì vậy chúng không phát quang nữa nhưng dĩ nhiên con mực giờ đây không quan tâm. Nó ngủ trong cát. Và khi ngày tàn, vi khuẩn lại nhân đôi chúng giải phóng những phân tử, và rồi ánh sáng lại phát ra vào ban đêm, chính xác khi con mực cần nó.

Ban đầu, chúng tôi đã hiểu làm thế nào vi khuẩn làm được điều đó, nhưng rồi chúng tôi so sánh với những học thuyết của sinh học phân tử để tìm hiểu cơ chế thực sự là gì. Và những gì tìm được - vậy giả thuyết đặt ra, một lần nữa, tế bào vi khuẩn của tôi- là Vibrio fischeri có chứa protein đây là hình hộp màu đỏ - đó là enzim tạo ra phân tử hóoc-môn - tam giác màu đỏ. Và tồi khi tế bào phát triển, chúng đều giải phóng phân tử đó vào môi trường, nên có rất nhiều phân tử đó Và vi khuẩn đồng thời cũng có một cơ quan tiếp nhận trên bề mặt tế bào hoạt động như khóa và chìa khóa với phân tử đó. Chúng cũng như những thụ quan trên bề mặt tế bào của chúng ta. Khi những phân tử hóoc-môn tích tụ đến một lượng nhất định cho biết điều gì đó về số lượng tế bào chúng kết hợp với cơ quan tiếp nhận trên tế bào và thông tin được truyền vào trong tế bào báo cho tế bào khởi động thuộc tính phát quang.

Điều này thú vị bởi trong những thập kỉ trước chúng tôi đã nhận ra rằng đây không phải chỉ là sự bất thường của một loài vi khuẩn ngu ngốc phát sáng trong bóng tối sống ở đại dương tất cả vi khuẩn đều có hệ thống giống vậy. Vì vậy giờ đây chúng ta hiểu rằng tất cả vi khuẩn đều có thể nói chuyện với nhau. Chúng tạo ra ngôn từ hoá học, chúng phân biệt được những từ ngữ đó, và chúng trỗi dậy bản năng nhóm điều mà chỉ thành công khi tất cả các tế bào tham gia. Chúng tôi có một cái tên thú vị cho quá trình này, chúng tôi gọi đó là "cảm nhận số đại biểu tối thiểu". Chúng bỏ phiếu với những lá phiếu hoá học, những lá phiếu này được đếm, và sau đó mọi người hưởng ứng việc bầu cử này.

Điều quan trọng của cuộc nói chuyện này là chúng ta biết có hàng trăm cách mà vi khuẩn tiến hành theo kiểu này. Nhưng cách mà có thể quan trọng nhất với bạn là tính độc hại. Không giống như một vài vi khuẩn xâm nhập vào bạn và chúng bắt đầu tiết ra một vài chất độc bạn rất là to lớn nên nó chẳng ảnh hưởng gì tới ban. Bạn to khổng lồ. Việc mà chúng làm, giờ chúng ta đã hiểu, là chúng xâm nhập vào cơ thể bạn, rồi chúng đợi, và bắt đầu phát triển, chúng tự đếm số lượng cộng đồng chúng với những phân tử nhỏ này, và chúng biết khi nào chúng có đủ số lượng tế bào rằng nếu tất cả những vi khuẩn này hợp lực dùng tính độc hại của chúng để tấn công, chúng sẽ thành công trong việc đánh bại vật chủ. Vi khuẩn luôn điều khiển việc gây bệnh bằng "cảm nhận số đại biểu tối thiểu". Đó là cách thức mà quá trình xảy ra.

Sau đó chúng tôi cũng quan sát những phân tử này đó là những tam giác đỏ ở hình chiếu của tôi lúc trước. Đây là phân tử Vibrio fischeri. Đây là từ mà nó nói chuyện cùng. Sau đó chúng tôi quan sát những vi khuẩn khác, và đây mới là những khám phá rất nhỏ về những phân tử này. Điều mà tôi muốn bạn thấy là những phân tử này liên quan đến nhau. Phần bên trái của phân tử giống nhau ở tất cả các loài vi khuẩn. Nhưng phần bên phải phân tử ở các loài vi khuẩn thì hơi khác nhau. Điều đó làm cho mỗi loài vi khuẩn có cách bàn bạc khác nhau đối với những ngôn ngữ này. Mỗi phân tử ăn khớp vào phần tiếp nhận của đồng loại chứ không phải loài khác. Nên những cuộc nói chuyện này là bí mật và riêng tư. Những cuộc nói chuyện này là sự truyền đạt thông tin nội bộ trong cùng loài. Mỗi vi khuẩn sử dụng một phân tử đặc biệt, đó là ngôn ngữ của nó, cho phép nó đếm anh chị em của mình.

Khi mà chúng tôi phát hiện ra đến đó chúng tôi nghĩ chúng tôi bắt đầu hiểu rằng các phân tử có những hành động xã giao. Nhưng điều mà chúng tôi thực sự nghĩ là phần lớn thời gian những phân tử không sống riêng lẻ, chúng sống trong một hỗn hợp kì lạ, với hàng trăm hay hàng nghìn loài vi khuẩn khác. Điều đó thể hiện trên hình chiếu này. Đây là da của bạn. Đây chỉ là một bức hình - một hình ảnh siêu nhỏ của da bạn. Mọi nơi trên cơ thể bạn trông cũng khá giống thế này, và điều mà tôi muốn bạn thấy là ở đó có đủ các loại vi khuẩn. Thế nên chúng tôi bắt đầu nghĩ là nếu mà điều này thực sự là giao tiếp của vi khuẩn, và là việc đếm những vi khuẩn xung quanh, thì khả năng nói chuyện trong cùng loài thôi là chưa đủ. Phải có một cách đếm số lượng toàn thể những vi khuẩn còn lại.

Nên chúng tôi trở lại với sinh học phân tử Và bắt đầu nghiên cứu các vi khuẩn khác nhau và điều mà chúng tôi phát hiện ra là thật ra, các phân tử nói được nhiều thứ tiếng. Chúng đều có một hệ thống riêng cho loài chúng có một phân tử nói là "tôi." Nhưng sau đó, song song với việc đó là hệ thống thứ hai mà chúng tôi phát hiện ra, đó là tính giống loài. Vậy là, chúng có enzim thứ hai tạo ra dấu hiệu thứ hai và nó có phần tiếp nhận của riêng mình, và phân tử này là ngôn ngữ trao đổi của vi khuẩn. Nó được sử dụng bởi tất cả các vi khuẩn khác nhau và đó là ngôn ngữ giao tiếp chung của tất cả các loài. Điều xảy ra là vi khuẩn có khả năng đếm có bao nhiêu tôi và bao nhiêu bạn. Chúng tiếp nhận thông tin đó vào trong mình, và quyết định nhiệm vụ tương ứng để thực hiên phụ thuộc vào ai thuộc thiểu số và ai thuộc đa số của mỗi mảng dân cư.

Sau đó, chúng tôi quay trở lại với Hoá học, và chúng tôi thấy rằng phân tử có tính tổng loài này là những hình trái xoan hồng ở hình chiếu của tôi lúc trước, nó đây. Đó là một phân tử có 5 cacbon rất nhỏ. Điều quan trọng mà chúng tôi nhận ra là tất cả các vi khuẩn có cùng một enzim và tạo ra cùng một phân tử. Thế nên chúng cùng sử dụng phân tử này để giao tiếp trong toàn loài. Đây là vi khuẩn Esperanto.

(Tiếng cười)

Khi chúng tôi phát hiện tới đó, chúng tôi bắt đầu thấy rằng vi khuẩn có thể nói chuyện với nhau bằng ngôn ngữ hoá học này. Chúng tôi bắt đầu cho rằng chúng tôi có thể làm điều gì đó thực tiễn hơn ở đây. Tôi đã kể với bạn rằng vi khuẩn có tất cả những cử chỉ xã giao này chúng giao tiếp bằng những phân tử này Tất nhiên, tôi cũng đã kể với bạn rằng một trong những điều quan trọng chúng làm là bắt đầu tính gây bệnh bằng việc sử dụng cảm ứng số đại biểu tối thiểu. Chúng tôi đã nghĩ là, nếu như chúng tôi tạo ra những vi khuẩn này để chúng không thể nói chuyện hoặc không thể nghe thấy nhau? Thì đây có thể là những loại kháng sinh mới?

Tất nhiên, bạn đã nghe và bạn cũng đã biết rằng chúng ta đang thiếu dần kháng sinh. Vi khuẩn bây giờ có khả năng đề kháng rất nhiều loài thuốc và đó là vì tất cả các loại kháng sinh chúng ta sử dụng giết chết vi khuẩn. Hoặc là chúng làm nổ màng vi khuẩn. hoặc là chúng làm cho vi khuẩn không thể tự nhân DNA. Chúng ta diệt vi khuẩn bằng những thuốc kháng sinh truyền thống và điều đó chọn ra những kháng thể. Và thế nên giờ chúng ta có vấn đề toàn cầu này về bệnh truyền nhiễm. Chúng tôi đã nghĩ, nếu như chúng tôi có những thích ứng làm cho những vi khuẩn này không thể nói chuyện hay đếm và chúng không biết để tạo ra tính độc dược.

Và đó là điều mà chúng tôi đã thực hiện, và chúng tôi có 2 phương thức. Điều đầu tiên là chúng tôi tiếp cận hệ thống giao tiếp cùng loài. nên chúng tôi tạo ra những phân tử trông giống như những phân tử thực sự nên chúng tôi tạo ra những phân tử trông giống như những phân tử thực sự. Và do đó, chúng khớp vào những phần tiếp nhận đó và chúng làm tắc sự nhận dạng phân tử thực sự. Bằng cách tiếp cận hệ thống đỏ điều mà chúng tôi có thể làm là tạo ra phân tử cảm nhận bệnh và loài. Chúng tôi cũng làm việc tương tự với hệ thống màu hồng. Chúng tôi lấy phân tử chung đó và thay đổi một chút để tạo ra những phản kháng hệ thống giao tiếp cùng loài. Hi vọng là những việc này được ứng dụng trong thuốc kháng sinh diện rộng để chống lại tất cả các vi khuẩn.

Trước khi kết thúc tôi sẽ chỉ cho bạn thấy chiến lược này. Trong cái này tôi chỉ sử dụng phân tử cùng loài nhưng lô-gic thì vẫn giống như thế. Điều mà bạn biết là khi vi khuản xâm nhập vào động vật trong trường hợp này là một con chuôt. nó không bắt đầu độc tính ngay. Nó xâm nhập vào, rồi phát triển, và bắt đầu tiết ra nhưng phân tử cảm nhận số đại biểu cần thiết. Nó nhận ra khi nó có đủ vi khuẩn rằng đã đến thời điểm chúng triển khai tấn công và con vật chết. Điều mà chúng tôi có thể làm là đưa ra những sự lan truyền độc tính này nhưng chúng tôi đưa cho chúng trong sự kết hợp với những phân tử cảm nhận chống số đại biểu cùng loài nên đây là những phân tử trông giống như là thứ thật nhưng chúng trông hơi khác thứ mà tôi mô tả ở slide này. Điều mà chúng ta giờ đã biết là nếu mà chúng tôi chữa con vật với một vi khuẩn gây bệnh -- một vi khuẩn gây bệnh kháng nhiều loại thuốc cùng lúc đó chúng tôi đưa ra phân tử cảm nhận chống số đại biểu cùng loài thì con chuột lại sống.

Chúng tôi nghĩ rằng đây là thế hệ tiếp theo của kháng sinh và nó sẽ giúp ta vượt qua, ít nhất là vào lúc ban đầu, vấn đề lớn về phản kháng này. Điều mà tôi mong bạn nghĩ là, vi khuẩn có thể nói chuyện với nhau chúng sử dụng những chất hoá học như từ ngữ chúng có thuật ngữ hoá học phức tạp một cách đáng kinh ngạc và chúng ta mới bắt đầu biết về điều đo. Tất nhiên là thứ mà cho phép các vi khuẩn làm là đa bào. Nên trên tinh thần của TED, chúng làm cùng nhau bởi vì điều đó tạo nên sự khác biệt Điều xảy ra là vi khuẩn có những hành động này và chúng có thể thi hành những nhiệm vụ và chúng không bao giờ có thể đạt được và đơn giản là chúng hành động như những cá thể.

Điều mà tôi hi vọng là tôi có thể tranh luận xa hơn với bạn là đây là sự sáng chế ra sự đa bào. Vi khuẩn đã sinh sống trên trái đất từ hàng tỉ năm. Con người -- hàng trăm ngàn năm Chúng tôi nghĩ rằng vi khuẩn tạo ra những qui tắc về cách thức mà các tổ chức đa bào làm việc. Chúng tôi nghĩ, bằng việc nghiên cứu vi khuẩn, chúng tôi sẽ có thể có những thông tin về đa bào ở cơ thể người. Chúng tôi biết rằng những qui luật và phép tắc, nếu chúng tôi có thể biết về chúng trong nhưng sinh vật nguyên sơ kiểu này, hi vọng là chúng sẽ được ứng dụng với các bệnh của con người và cả những hành động của con người. Tôi hi vọng điều mà bạn vừa biết là vi khuẩn có thể nhận ra bản thân với những vi khuẩn khác. Bằng cách sử dụng 2 phân tử này, chúng có thể nói "tôi" và chúng có thể nói "bạn" Một lần nữa, tất nhiên đó là những điều chúng tôi thực hiện theo cách phân tử và cũng theo cách hướng ngoại nhưng tôi nghĩ về thứ phân tử.

Đó chính xác là điều xảy ra trong cơ thể chúng ta. Đó không giống như tế bào tim và thận bị lẫn vào nhau hàng ngày và đó là vì những chất hoá học đang xảy ra nhưng phân tử này nói mỗi nhóm tế bào này là ai và nhiệm vụ của chúng là gì. Một lần nữa, chúng tôi nghĩ là các vi khuẩn đã tạo ra điều đó và bạn chỉ tiến hoá thêm một vài tiếng chuông và tiếng huýt sáo nhưng tất cả những ý tưởng trên thuộc về những hệ thống đơn giản mà chúng ta có thể nghiên cứu.

Điều cuối cùng là, một lần nữa để nhắc lại rằng có một phần thực tiễn và do đó chúng tôi tạo ra nhưng phân tử cảm nhận chống số đại biểu tối thiểu này mà đang được phát triển thành những kiểu trị liệu mới. Nhưng mà sau đó, để chốt lại cho tất cả những vi khuẩn tốt và thần kì sống trên trái đất chúng tôi cũng tạo ra những phân tử cảm nhận theo số đại biểu tối thiểu. Thế nên, chúng tôi đã nhắm mục tiêu vào những hệ thống đó để làm cho những phân tử làm việc tốt hơn. Nhớ rằng bạn có gấp 10 lần hay hơn tế bào vi khuẩn trong người bạn và trên người bạn, để giữ bạn khoẻ mạnh. Điều mà chúng tôi cũng đang cố gắng là tăng cường sự nói chuyện giữa các vi khuẳn sống chung với bạn với hi vọng là làm cho bạn khoẻ mạnh hơn làm cho những cuộc nói chuyện hiệu quả hơn để các vi khuẩn có thể làm những thứ mà chúng ta muốn chúng làm và tốt hơn là khi chúng tự làm

Cuối cùng tôi muốn chỉ cho bạn thấy đây là đội của tôi ở Princeton, New Jersey. Tất cả những điều mà tôi đã kể với bạn đều đuợc khám phá bởi một ai đó trong bức hình này. Tôi hi vọng khi mà bạn học điều gì đó như là cách mà thế giới tự nhiên hoạt động Tôi chỉ muốn nói là bất cứ khi nào mà bạn đọc thứ gì đó ở trên báo hay là bạn nghe nói về thứ gì đó phi lý trong thế giới tự nhiên điều đó được hoàn thành bởi một đứa trẻ Khoa học được tạo nên bởi nhân khẩu học. Tất cả những người này khoảng tầm 20 đến 30 tuổi và họ là động cơ chạy những khám phá khoa học ở đất nước này. Rất là may mắn được làm việc cùng những người này. Tôi cứ già đi hàng này và họ vẫn luôn cùng tuối và công việc thú vị và vui vẻ vô cùng. Tôi muốn cảm ơn các bạn đã mời tôi tới đây Điều này có ý nghĩa to lớn với tôi rằng tôi được tới hội thảo này.

(Vỗ tay)

Cảm ơn mọi người

(Vỗ tay)