Barry Schwartz cảnh báo tình trạng thiếu hụt trí thức

Trong diễn văn khai mạc của ông, Barack Obama đã thu hút mỗi chúng ta để đưa ra những thứ tốt nhất khi chúng ta cố gắng thoát ra khỏi khủng hoảng tài chính hiện thời. Nhưng định hướng chiến lược của ông là gì? Ông đã không, thật mừng, tiếp bước các bậc tiền nhiệm và bảo chúng ta cứ mua sắm thỏa thích. Ông cũng không bảo chúng ta, “ Hãy tin chúng tôi. Hãy tin vào đất nước của các bạn. Hãy đầu tư, đầu tư, đầu tư.” Thay vào đó, những gì ông khuyên chúng ta thực hiện là hãy dẹp bỏ những thứ trẻ con. Và ông đã thu hút bởi đức hạnh. Đức hạnh là một từ ngữ lỗi thời. Nó có vẻ hơi chệch chủ đề trong một môi trường sắc bén như thế này. Và bên cạnh đó, một vài người trong số các bạn có thể băn khoăn, Cái vớ vẩn đó có nghĩa là gì?

Tôi sẽ bắt đầu với một ví dụ, Đây là sự mô tả công việc của một hộ lý bệnh viện. đang được chạy trên màn hình. Và tất cả những mục trong đó đều không được chú ý. Chúng là những thứ bạn có thể tưởng tượng: lau sàn nhà, quét chúng, làm sạch thùng rác, Đó có thể gây bất ngờ nho nhỏ về việc chúng gồm nhiều việc như thế nào, nhưng không ngạc nhiên những việc đó là gì. Nhưng có một điều tôi muốn các bạn chú ý là thế này: Mặc dù đây là một danh sách rất dài, tuyệt nhiên không hề có bất cứ một thứ nào trên đó liên quan đến sinh vật sống nào khác. Không hề có. Công việc của hộ lý cũng chỉ được hoàn thành giống như trong một nhà xác ở bệnh viện vậy.

Và chưa hết, khi một vài nhà tâm lý học phỏng vấn các hộ lý bệnh viện để có sự hình dung xem họ nghĩ như thế nào về công việc của mình, họ đã bắt gặp Mike, người đã nói cho họ về việc cậu ngừng công việc lau sàn nhà như thế nào bởi vì ông Jones đã ra khỏi giường để vận động một chút, cố gắng khôi phục sức khỏe của mình, bước lên xuống phòng sảnh một cách chậm chạp. Và Charlene đã kể cho họ nghe về việc cô phớt lờ sự cảnh cáo của người giám sát và đã không hút sạch hành lang của khách tới thăm bởi vì có những người thân của bệnh nhân ở đó cả ngày, hàng ngày những người, vào lúc này, đang có gắng chợp mắt một chút. Và sau đó là Luke, người đã cọ rửa sàn nhà hai lần trong một phòng bệnh của người đàn ông trẻ bị hôn mê bởi vì cha của người đàn ông đó, người đã buộc phải thức đêm trong sáu tháng, đã không nhìn thấy Luke trong lần lau nhà đầu tiên của cậu, và cha người bệnh đã tức giận. Và những hành vi này là của hộ lý, nhân viên kỹ thuật, y tá, và nếu chúng ta may mắn , là từ bác sỹ. không chỉ giúp mọi người cảm thấy khá hơn một chút, mà thực sự đã cải thiện chất lượng chăm sóc bệnh nhân và làm cho các bệnh viện vận hành êm đẹp.

Hiện giờ, không phải tất cả các hộ lý đều như vậy, đương nhiên. Nhưng những người mà có suy nghĩ về những hình thức tương tác giữa con người liên quan tới lòng tốt, sự quan tâm và đồng cảm là một phần cần thiết của công việc. Và chưa hẳn những mô tả về công việc của họ chứa đựng không có một từ nào về các sinh vật sống khác. Những hộ lý này có ý chí đạo đức để làm điều đúng đắn bên cạnh những người khác. Và đằng sau nó, họ có kĩ năng đạo đức để hiểu rằng “ làm đúng” có nghĩa là gì.

“ Tri thức thực tiễn.” Aristotle đã bảo với chúng ta, “ là sự kết hợp của ý chí đạo đức và kĩ năng đạo đức.” Một người khôn ngoan biết khi nào và làm thế nào để có ngoại lệ cho mọi quy định, như các hộ lý đã biết khi nào phải phớt lờ nhiệm vụ công việc khi phục vụ các đối tượng khác. Một người khôn ngoan biết cách ứng biến như thế nào, như Luke đã làm khi cậu lau lại sàn nhà. Các vấn đề thực tiễn của cuộc sống thường khó hiểu và không rõ ràng và hoàn cảnh luôn luôn thay đổi. Một người khôn ngoan giống như một nghệ sỹ nhạc Jazz -- sử dụng các ghi chú ở trên trang giấy, nhưng nhảy múa xung quanh chúng, sáng tạo ra những sự kết hợp tương thích với hoàn cảnh và con người ở hiện tại. Một người khôn ngoan biết cách sử dụng những kĩ năng đạo đức trong việc phục vụ những mục đích đúng đắn. Để phục vụ mọi người, không phải để thao túng họ. Và cuối cùng, có thể là quan trọng nhất, một người khôn ngoan được vun đắp, không phải được sinh ra. Tri thức phụ thuộc vào kinh nghiệm, và không dựa vào bất kỳ kinh nghiệm vu vơ nào. Bạn cần thời gian để hiểu về những người mà bạn đang phục vụ. Bạn cần sự cho phép để có thể ứng biến thử những cái mới, đặc biệt để thất bại và rút ra bài học từ những thất bại của mình. Và bạn cần phải được chỉ dẫn bởi những người thầy thông thái.

Khi bạn hỏi các hộ lý ai đã ứng xử như những người tôi đã miêu tả Làm công việc của họ vất vả như thế nào họ sẽ nói với bạn rằng nó cần rất nhiều kinh nghiệm. Và họ không ám chỉ rằng mất nhiều kinh nghiệm để biết cách lau sàn nhà và đổ thùng rác. Nó cần rất nhiều kinh nghiệm để biết cách chăm sóc mọi người. Tại TED, sự xuất sắc không hề có giới hạn. Nó thật đáng sợ. Tin tốt là bạn không cần thiết phải trở nên xuất sắc để có thể khôn ngoan. Tin xấu là nếu không có tri thức, sự xuất sắc là không đủ. Nó cũng có thể đưa bạn và những người khác rơi vào rắc rối như bất kỳ cái gì khác. (Vỗ tay)

Hiện giờ, tôi mong tất cả chúng ta đều biết điều này. Có một khả năng mà rất chắc chắn, và chưa hết, hãy để tôi kể cho bạn một câu chuyện nhỏ. Đó là một câu chuyện về nước chanh. Một người cha và cậu con trai 7 tuổi đang xem trận đấu Detroit Tigers một trận ở sân bóng chày. Cậu con trai đòi bố uống nước chanh và người cha đã tới quầy thực phẩm để mua nó. cả những gì người ta có là nước chanh Mike’s Hard, có chứa 5 % cồn. Người cha, là một trí thức, đã không có ý niệm nào về việc nước chanh Mike’s Hard có chứa cồn. Bởi vậy ông đã mua nó về. Và khi đứa trẻ đang uống, nhân viên bảo vệ đã để ý, và báo cảnh sát, những người mà đã gọi xe cứu thương chạy xộc tới sân bóng chày, đưa đứa trẻ lập tức tới bệnh viện. Phòng cấp cứu khẩn cấp đã chắc chắn rằng trong máu đứa trẻ không hề có cồn. Và họ đã sẵn sàng cho cậu bé ra viện.

Nhưng không nhanh đến như vậy. Cơ Quan Bảo Vệ Phúc Lợi Trẻ Em Wayne đã nói không. Và đứa trẻ được gửi tới một nhà nuôi dưõng trong 3 ngày. Trong trường hợp đó, đứa trẻ có được về nhà không? À, một thẩm phán nói có, nhưng chỉ khi người cha rời nhà và đến ở một nhà nghỉ. Sau 2 tuần, tôi rất vui để thuật lại, gia đình đã được đoàn tụ. Nhưng những nhân viên phúc lợi và nhân viên cứu thương và quan tòa đều nói như nhau: “ Chúng tôi ghét phải làm thế nhưng buộc phải tuân thủ quy trình.”

Làm thế nào mà mọi việc lại xảy ra như thế được? Scoott Simon, người đã kể câu chuyện này trên NPR, đã nói rằng, “ Luật lệ và tiến trình có thể rất ngu ngốc, nhưng chúng giải phóng bạn khỏi việc phải suy nghĩ.” Và, để công bằng, các điều luật thường được áp dụng bởi vì các nhà chức trách trước đã lơi lỏng và họ để một đứa trẻ quay trở lại căn nhà cậu đã bị bạo hành. Đủ công bằng. Khi mọi thứ lệch lạc, khi tất nhiên do họ gây ra, chúng ta có 2 công cụ để sửa chữa.

Một công cụ mà ta dùng là luật pháp. Những chuyện tốt đẹp hơn, nhiều hơn thế. Công cụ thứ hai ta dùng là sự khuyến khích. Những chuyện tốt đẹp hơn, nhiều hơn thế. Còn gì khác nữa, sau hai thứ trên? Chúng ta có thể chắc chắn nhận ra những công cụ này trong khủng hoảng kinh tế hiện nay. Điều chỉnh, điều chỉnh, điều chỉnh. Thay đổi động lực, thay đổi động lực, thay đổi động lực.... Sự thật không phải là luật pháp hay động lực có thể đủ để giải quyeét công việc. Làm thế nào mà bạn có thể viết 1 điều luật để bảo những hộ lý phải làm gì? Và liệu bạn có trả thêm tiền thưởng cho họ vì sự đồng cảm? Bề ngoài của nó thật lố bịch. Và điều xảy ra là khi chúng ta quan tâm hơn đến luật, luật và động lực có thể làm mọi thứ trước mắt tốt đẹp hơn, nhưng chúng tạo ra mọi đường xoáy ốc đi xuống làm chúng xấu đi về lâu dài. Kĩ năng đạo đức bị loại dần đi bởi sự phụ thuộc quá mức vào các điều luật mà cướp đi cơ hội của chúng ta để ứng biến và rút kinh nghiệm từ sự ứng biến của mình. Và ý chí đạo đức sẽ bị xói mòn bởi sự lôi kéo liên tục với động lực mà hủy hoại mong ước của chúng ta làm điều đúng đắn. Và không có dự định về nó, bằng sự lôi kéo vào luật và động lực, chúng ta đang ràng buộc mình vào trận chiến tri thức

Hãy để tôi cho các bạn một vài ví dụ, đầu tiên là về luật lệ và trận chiến kĩ năng đạo đức. Câu chuyện về nước chanh là một ví dụ. Thứ hai, không nghi ngờ gì rất quen thuộc với các bạn, là sự tự nhiên của giáo dục Mỹ hiện đại: chương trình học được soạn thảo và theo sát phiên bản cũ. Đây là một ví dụ từ trường mầm non Chicago. Đọc và thưởng thức văn học và những từ ngữ bắt đầu với vần 'B’ Nhà tắm: Tập trung học sinh vào một tấm thảm trải sàn và cho học sinh một sự cảnh báo về sự nguy hiểm của nước nóng. Nói rằng 75 mục trong chương trình này để dạy một quyển sách bằng hình có 25 trang. Trên khắp Chicago ở tất cả các lớp học mẫu giáo trong thành phố, mọi giáo viên đều nói những từ như nhau theo cùng một cách trong cùng một ngày. Chúng ta hiểu tại sao kịch bản là ở đó. Chúng ta không tin tưởng vào những đánh giá của giáo viên đủ để cho phép họ thả lỏng bản thân. Những kịch bản như thế này là chính sách đảm bảo để ngăn ngừa thảm họa. Và chúng ngăn chặn tai họa. Nhưng những gì họ đảm bảo là tính cơ bản. (Vỗ tay)

Đừng làm tôi lệch lạc. Chúng ta cần luật pháp! Những nghệ sỹ nhạc Jazz cần những mẩu giấy nhớ -- phần lớn bọn họ cần một vài chú thích trên trên giấy. Chúng ta cần nhiều điều luật hơn cho những chủ ngân hàng, Chúa biết điều đó. Nhưng quá nhiều luật cản trở một nghệ sỹ jazz thành công từ việc ứng biến. Do vậy, họ đánh mất tài năng của mình, hoặc tệ hơn, họ ngừng chơi nhạc hoàn toàn.

Giờ thì, động lực thì sao? Chúng có vẻ thông minh hơn. Nếu bạn có một lý do để làm điều gì đó và nếu tôi đưa cho bạn lý do thứ hai cũng để làm điều đó nó có vẻ khá hợp lý rằng hai lý do thì tốt hơn một và bạn sẽ có nhiều khả năng làm việc đó hơn. Phải không? À, không phải mọi lúc. Đôi khi, hai lý do để làm một việc lại mâu thuẫn với nhau thay vì hỗ trợ và làm mọi người giảm khả năng làm việc gì đó.

Tôi sẽ chỉ đưa ra cho bạn một ví dụ bởi thời gian đã gấp gáp lắm rồi. Ở Thụy Sỹ khoảng 15 năm trước họ đã cố gắng quyết định xem nên đặt bãi rác thải nguyên tử ở đâu. Đã có một buổi trưng cầu dân ý toàn quốc. Một số nhà tâm lý học đã đi khảo sát và cho các công dân có nhận thức tốt bỏ phiếu. Và họ đã nói, “ Bạn có sẵn lòng để có một bãi rác thải nguyên tử ở khu dân cư của mình không?” Một cách kinh ngạc, 50 % công dân trả lời có. Họ biết rằng nó rất nguy hiểm. Họ đã biết nó sẽ ảnh hưởng đến giá trị của cải của họ. Nhưng rác phải có chỗ nào đó để đổ xuống và họ có trách nhiệm của những công dân. Các nhà tâm lý học hỏi những người khác với một câu hỏi khác đi một chút. Họ đã hỏi “ Nếu chúng tôi trả bạn 6 tuần tiền lương mỗi năm bạn có sẵn lòng để bãi rác thải nguyên tử ở khu dân cư của mình không?” Hai lý do. Đó là trách nhiệm của tôi và tôi được trả tiền. Thay vì có 50% nói có, 25 % nói có. Điều xảy ra đó là lần thứ hai giới thiệu của động lực này đến với chúng ta để thay vì hỏi, “ Trách nhiệm của tôi là gì?” tất cả những gì chúng ta hỏi là, “ Điều gì phục vụ sở thích của tôi?” Khi động lực không có tác dụng, khi các CEO tảng lờ sức mạnh lâu dài của công ty họ để theo đuổi những thứ trong tầm tay sẽ dẫn tới những phát sinh nặng nề phản ứng luôn không đổi. Hãy có những động lực thông minh hơn.

Sự thật là không có bất kì động lực nào mà bạn có thể nghĩ ra mà từ đây sẽ đủ thông minh. Bất kì hệ thống động lực nào cũng có thể bị huỷ diệt bởi ý chí thấp kém. Chúng ta cần động lực. Con người cần phải làm việc để sinh sống. Nhưng sự phụ thuộc quá mức vào động lực làm suy tàn hoạt động chuyên môn trong hai sắc thái của từ ngữ đó. Nó làm cho những người có ràng buộc trong hoạt động đó nhụt chí và nó làm cho bản thân hoạt động mất đi đạo lý.

Barack Obama đã nói, trước khi ông được nhận chức, “Chúng ta không chỉ hỏi ‘ Nó có lợi lộc gì không?’ mà phải hỏi ‘ Làm thế có đúng không?’” Và khi các nghề nghiệp bị phong đồi bại tục tất cả mọi người làm những công việc đó trở nên phụ thuộc vào – say mê – động lực và họ ngừng hỏi “ Nó có đúng không?” Chúng ta quan sát được điều này trong ngành dược. (“ Mặc dù nó không phải là gì quan trọng, hãy để mắt tới nó để đảm bảo rằng nó không châm ngòi một vụ kiện tụng.”) Và chúng ta chắc chắn thấy điều này trong thế giới kinh doanh. (“ Để giữ thế cạnh tranh trong thị trường ngày nay, tôi e rằng tôi sẽ phải thay thế cậu bởi một quả bóng tròn.”) (“ Tôi đã bán linh hồn mình cho khoảng 1 phần 10 những thứ chết tiệt đang diễn ra bây giờ.”) Chắc chắn rằng đây không phải là cách mọi người muốn thực hiện công việc của họ.

Vậy thì chúng ta có thể làm gì đây? Một vài nguồn hy vọng: Chúng ta phải cố gắng răn dạy lại về đạo đức nghề nghiệp. Một cách để tránh làm nó: dạy nhiều khoá học đạo đức hơn. (Vỗ tay) Không có cách nào tốt hơn nữa để cho mọi người thấy bạn không nghiêm túc là hợp nhất mọi thứ bạn phải nói về đạo đức vào trong mọi gói hàng nhỏ với một cái cúi đầu chào và ký thác nó là đồ dự trữ ở khoá học đạo đức.

Thay vào đó bạn phải làm gì? Một: Tôn vinh những hình tượng đạo đức. Thừa nhận, khi bạn đi học trường luật, thì có một giọng nói nhỏ đã thầm thì vào tai bạn về Atticus Finch Chẳng có đứa trẻ 10 tuổi nào đi tới trường luật để học về hội nhập và thành quả cả. Mọi người được khơi nguồn cảm hứng bởi các anh hùng có đức hạnh. Nhưng chúng ta nghiên cứu nó, với sự phức tạp đem đến sự hiểu biết mà bạn không thể thừa nhận rằng mình có những anh hùng đạo đức. Ồ, hãy thừa nhận họ đi. Hãy tự hào rằng bạn có những anh hùng như thế. Tôn vinh họ. Và đòi hỏi rằng mọi người dạy bạn thừa nhận họ cũng nên thừa nhận và tôn vinh họ. Đó là một việc ta có thể thực hiện.

Tôi không biết có bao nhiêu người trong số các bạn nhớ điều này: một anh hùng về đạo đức khác, 15 năm trước, Aaron Feuerstein, là chủ nhà máy Malden ở Massachussetts -- họ đã làm ra Polartec -- Nhà máy đã cháy rụi. 3,000 công nhân. Ông đã giữ từng người trên bảng lương. Tại sao ? Bởi vì đây có thể là thảm hoạ với họ và cho cộng đồng nếu ông cho họ nghỉ việc. “ Có thể trên giấy tờ chúng tôi ít giá trị hơn phố Wall, nhưng tôi có thể cam đoan với bạn là nó hơn nhiều. Chúng tôi đang rất ổn.”

Cũng chỉ ở TED thôi chúng ta đã nghe bài phát biểu của một vài anh hùng đạo đức. Có hai người đã thực sự tạo cảm hứng cho tôi. Một là Ray Anderson, người đã biến -- (Vỗ tay) – đã biến, bạn biết đấy, một phần của đế chế ma quỷ trở thành một thương vụ chưa có dấu chân ai, hầu như chưa có ai đụng tới. Tại sao? Bởi vì nó là việc nên làm. Và thêm một điều khác ông khám phá ra là ông thực sự sẽ làm ra nhiều tiền hơn nữa. Các nhân viên của ông được tạo cảm hứng từ sự nỗ lực. Tại sao? Bởi vì họ vui sướng được làm điều gì đó đúng đắn. Ngày hôm qua chúng ta đã nghe Willie Smits nói về trồng lại rừng ở Indonesia. (Vỗ tay)

Xét nhiều mặt đây là ví dụ hoàn hảo. Bởi vì nó cần ý chí để làm điều đúng đắn. Chúa biết rằng nó cần đến một lượng khổng lồ những kĩ năng về kĩ thuật. Tôi bị sa lầy trong suy nghĩ ông và những người cùng làm đã cần suy nghĩ bao nhiêu để vẽ ra con đường này. Nhưng rất quan trọng để làm nó hoạt động -- và ông đã nhấn mạnh điều này -- đó là sự hiểu biết về con người trong cộng đồng. Trừ khi những người bạn đang làm việc cùng hậu thuẫn bạn điều này sẽ thất bại. Và không có một công thức nào cho bạn để có mọi người hậu thuẫn bởi vì những người khác nhau ở những cộng đồng khác nhau sắp xếp cuộc sống của họ theo những cách khác nhau.

Bởi vậy có rất nhiều hình mẫu ở đây tại TED, và ở những nơi khác, để tôn vinh. Và bạn không cần thiết phải là một anh hung to lớn. Có những anh hùng đơn thuần. Những anh hùng cơ bản như các hộ lý là những người cũng xứng đáng được tôn vinh. Như những người hành nghề mà mỗi và mọi người trong chúng ta phải phấn đấu để trở thành những anh hùng bình thường, nếu không nói là lạ thường. Với tư cách là người đứng đầu các tổ chức, chúng ta nên cố gắng thiết lập môi trường mà khuyến khích và nuôi dưỡng cả kĩ năng và ý chí đạo đức. Kể cả những người thông minh và có thiện ý nhất sẽ từ bỏ nếu họ phải đấu tranh với những thứ tồn tại hiện nay trong những tổ chức mà họ đang làm việc.

Nếu bạn điều hành một tổ chức bạn nên chắc chắn rằng không có một nghề nào -- không có một nghề nào -- có mô tả như công việc của các hộ lý. Bởi vì sự thật là bất kì công việc nào liên quan đến sự tương tác với những người khác là công việc đạo đức. Và bất kì công việc đạo đức nào cũng phụ thuộc vào tri thức thực tiễn.

Và, có thể là quan trọng nhất, như các giáo viên, chúng ta nên cố gắng để trở thành những anh hùng cơ bản, những hình mẫu đạo đức, đối với những người chúng ta chỉ bảo. Và có một vài điều chúng ta cần ghi nhớ với tư cách là những người thầy. Một là chúng ta luôn dạy dỗ. Sẽ có ai đó luôn theo dõi. Camera luôn sẵn sàng quay Bill Gates đã nói về tầm quan trọng của giáo dục và, cụ thể, hình mẫu mà KIPP đã cung cấp vào lúc đó. “ Kiến thức là quyền lực.” Và ông nói rất nhiều về những thứ tuyệt vời khác mà KIPP đang tiến hành để gom những đứa trẻ trong lòng thành phố và hướng chúng tới cánh cửa đại học.

Tôi muốn tập trung vào một thứ cụ thể mà KIPP đang tiến hành mà Bill đã không đề cập. Đó là việc họ đã nhận ra điều duy nhất quan trọng mà những đứa trẻ cần phải học là nhân cách. Chúng cần phải học để biết tôn trọng chính mình. Chúng cần học để tôn trọng bạn bè cùng trường. Chúng cần học để biết tôn trọng thầy cô giáo. Và, rất quan trọng, chúng cần đi học để biết tôn trọng việc học. Đó là mục đích cơ bản. Nếu bạn làm như vậy, những thứ còn lại chỉ là tầm thường. Và những giáo viên: cách mà bạn dạy những trẻ điều này là biến các giáo viên và tất cả các nhân viên khác trở thành hình mẫu mỗi phút trôi qua.

Obama đã thu hút bởi đức hạnh. Và tôi nghĩ rằng ông đã đúng. Và tôi nghĩ đức hạnh chúng ta cần trên tất cả mọi thứ là tri thức thực tiễn, bởi vì đó là thứ cho phép tất cả các giá trị đạo đức khác – lòng trung thực, tốt bụng, khuyến khích..v..v..-- được bộc lộ ở đúng thời điểmvà đúng cách. Ông cũng bị thu hút bởi hy vọng. Một lần nữa. Tôi nghĩ rằng có lý do cho hy vọng. Tôi nghĩ rằng mọi người muốn có cơ hội để trở nên đức hạnh.

Xét trên nhiều mặt, đó là tất cả những gì đang diễn ra ở TED. Khao khát làm việc đúng đắn theo cách đúng đắn cho những lý do phù hợp. Loại tri thức này nằm trong tầm hiểu biết của mỗi và mọi người trong chúng ta giá như chúng ta bắt đầu để ý. Để ý đến những việc mình đang làm, đến cách làm việc đó, và, có thể là quan trọng nhất, đối với cơ cấu các tổ chức mà chúng ta đang làm việc, để chắc chứn rằng nó tạo điều kiện cho chúng ta và những người khác phát triển tri thức hơn là cấm đoán nó.

Cám ơn các bạn rất nhiều. Xin cám ơn. (Vỗ tay)

Chris Anderson: Bạn phải đến và đứng ở ngay đây một giây.

Barry Schwartz: Cám ơn các bạn rất nhiều. (Vỗ tay)