Alain de Botton: Chủ Nghĩa Vô Thần 2.0

Một trong những cách thông dụng được dùng để phân định thế giới đó là chia ra làm 2 bên - những người có đức tin và những người không tin-- những người theo đạo và những người vô thần. Và trong suốt thập kỷ vừa rồi, việc một người vô thân là như thế nào đã trở nên rất rõ ràng Có một vài người vô thần lớn tiếng đã chỉ ra, rằng tôn giáo không những sai lạc, mà nó còn lố bịch. Những người này, mà rất nhiều trong số đó sống ở North Oxford, đã tranh cãi-- họ tranh cãi rằng việc tin tưởng vào Chúa cũng giống như tin vào thần tiên và thực chất toàn bộ là một trò chơi trẻ con.

Tôi nghĩ là nó quá dễ dàng. Tôi nghĩ quá dễ dàng để bác bỏ toàn bộ tôn giáo theo cách đó. Dễ như chơi vậy. Và thứ mà tôi muốn mở đầu ngày hôm nay đó là làm một người vô thần theo cách mới-- hay nói cách khác, một phiên bản mới của chủ nghĩa vô thần bạn có thể gọi nó là Chủ Nghĩa Vô Thần 2.0. Vậy Chủ Nghĩa Vô Thần 2.0 là gì? À nó bắt đầu từ một tiền đề rất cơ bản: tất nhiên, không có Chúa nào cả. Tất nhiên, không có thượng đế hay thánh thần siêu nhiên nào cả hay cả như Thiên Thần, v..v.... Vậy hãy tiếp tục nào; câu chuyện không dừng tại đây, đó chỉ là phần mở đầu mà thôi.

Tôi rất có hứng thú về những cử tri có cách nghĩ gần giống như thế này: nghĩ rằng, " Ta chẳng thể tin vào bất cứ điều gì trong đống hổ lốn này. chẳng tin vào những học thuyết. Ta không cho rằng những học thuyết này là đúng. Nhưng," một từ "nhưng" rất quan trọng, " Tôi thích những Bài Hát Giáng Sinh. Tôi thực sự thích nghệ thuật của Mantegna. Tôi thực sự thích nhìn những nhà thờ cổ. Tôi thích giở những trang sách trong Kinh Cựu Ước." Dù nó là gì chăng nữa, bạn cũng hiểu điều mà tôi đang nói đến đấy-- Những người bị lôi cuốn về mặt lễ nghi, mặt đạo đức, mặt cộng đồng của tôn giáo, nhưng lại không thể chấp nhận học thuyết. Cho đến giờ đây, những người này phải đối mặt với sự lựa chọn khá khó khăn. Hoặc bạn phải chấp nhận học thuyết và rồi bạn có thể có tất cả những điều tốt đẹp trên kia, hoặc bạn bác bỏ học thuyết và cứ thế sống trong tình trạng cằn cỗi tâm linh dưới sự dìu dắt của CNN và Wallmart.

Vâng đó quả là một lựa chọn khó khăn. Tôi không nghĩ là chúng ta phải chọn lựa. Tôi nghĩ có một cách thay thế. Tôi nghĩ có những cách phải nói rằng tôi là người vừa rất tôn trọng nhưng cũng rất bất tuân -- có những cách ăn trộm từ những tôn giáo Nếu như bạn không tin vào một tôn giáo nào, vậy chẳng có gì sai trong việc lựa chọn và hoà trộn, chọn ra những mặt tốt nhất của tôn giáo. Và theo tôi, Chủ Nghĩa Vô Thần 2.0 là về cả hai mặt đó, như tôi nói, vừa tôn trọng mà cũng bất tuân chúng ta có thể xem xét các tôn giáo và nói, "Chúng ta có thể áp dụng thứ gì từ những thứ này?" Thế giới thế tục đầy những lổ hổng. Chúng ta đã trần tục hoá tồi, tôi cho là vậy. Và một nghiên cứu kỹ càng về tôn giáo có thể đem tới cho chúng ta thêm nhiều hiểu biết về những phạm vi còn hạn chế của cuộc sống. Và tôi cũng muốn nói lướt qua một vài điều đó trong ngày nay.

Tôi muốn bắt đầu bằng việc xem xét về giáo dục. Hiện tại giáo dục là một lãnh vực mà thế giới trần tục thực sự tin vào. Khi chúng ta nghĩ về việc làm thế nào để làm cho thế giới thành một nơi tốt hơn, chúng ta nghĩ đến giáo dục; đó là lãnh vực chúng ta đổ rất nhiều tiền vào. Giáo dục sẽ cho chúng ta không chỉ là những kỹ năng kinh tế, công nghiệp, mà còn khiến chúng ta trở thành người tốt hơn. Bạn biết rồi đấy, phát biểu vào ngày ra trường, và những nghi lễ tốt nghiệp, những lời tuyên bố vần điệu nền giáo dục, quá trình giáo dục--đặc biệt là giáo dục bậc cao-- sẽ khiến chúng ta trở lên cao quý hơn và thành người tốt hơn. Đó là một ý tưởng thú vị. Thú vị là ở chỗ nó phát sinh từ đâu.

Vào đầu thế kỷ thứ 19, Số người theo nhà thờ ở Tây Âu bắt đầu trượt xuống rất đột ngột, và mọi người hoảng hốt. Họ hỏi bản thân câu hỏi sau. Họ hỏi, rồi đây con người tìm giá trị đạo đức nơi nào Nơi nào để tìm sự dìu dắt, và nơi nào con người sẽ tìm được nguồn an uỉ? Và những giọng nói đầy uy thế xuất hiện với một câu trả lời. Họ nói rằng đó là nền văn hoá. Nền văn hoá đó là cái mà chúng ta nên tìm đến để tìm kiếm sự dìu dắt, niềm an ủi, đạo đức. Hãy xem xét những vở kịch của Shakespeare, Những mẩu hội thoại của Plato, những tiểu thuyết của Jane Austen. Tại đó, chúng ta sẽ tìm thấy rất nhiều sự thật mà có lẽ trước đó chúng ta đã thấy trong Phúc Âm của Thánh John. Tôi nghĩ đó là một ý tưởng rất hay và đúng đắn. Họ đã muốn thay thế kinh thánh bằng văn hoá Và đó là một ý tưởng hợp lẽ. Đó cũng là ý tưởng mà chúng ta đã quên.

Nếu bạn theo học tại một trường Đại Học hàng đầu-- giả dụ bạn học tại Havard hay Oxford hay Cambridge-- và bạn nói, "Tôi đến đây bởi vì tôi đang trong quá trình tìm kiếm đạo đức, sự hướng dẫn và niềm an ủi Tôi muốn biết phải sống ra sao." họ có lẽ sẽ chỉ bạn đường đến nhà thương điên. Đây đơn giản không phải là điều khiến những cơ sở giảng dạy giáo dục bậc cao lâu đời nhất và tốt nhất này tập trung vào. Tại sao? Họ không nghĩ là chúng ta cần nó. Họ không nghĩ là chúng ta thực ra đang rất cần trợ giúp. Họ coi chúng ta như những người trưởng thành, đầy lí trí. Cái chúng ta cần đó là thông tin. Chúng ta cần dữ liệu, chúng ta không cần giúp đỡ.

Còn nhiều tôn giáo khởi đầu từ vị trí rất khác biệt. Tất cả tôn giáo, những tôn giáo chính, từ những cái nhìn khác nhau đều gọi chúng ta là con trẻ Và giống như trẻ con, họ tin rằng chúng ta đang rất cần sự trợ giúp. Chúng ta chỉ đang cố gắng cầm cự. Có lẽ chỉ mình tôi, có lẽ bạn nữa Nhưng dù gì đi nữa, chúng ta chỉ đang cố gắng cầm cự. Và chúng ta cần giúp đỡ. Tất nhiên, chúng ta cần giúp đỡ. Và vì vậy chúng ta cần sự hướng dẫn và cần sự học hỏi mang tính mô phạm

Bạn biết không, ở thế kỷ 18 tại Vương quốc Anh, người thuyết giáo vĩ đại nhất, người thuyêt giáo tôn giáo vĩ đại nhất là người đàn ông tên John Wesley người đã đi ngang dọc đất nước truyền tải những bài thuyết pháp, khuyên nhủ mọi người về việc họ có thể sống ra sao. Ông truyền tải nhưng bài thuyết pháp về trách nhiệm của cha mẹ với con cái và con cái với cha mẹ mình, những trách nhiệm của người giàu với người nghèo và người nghèo với người giàu Ông ấy cố gắng nói với mọi người rằng họ nên sống như thế nào qua phương tiện là những bài thuyết pháp, phương tiện cổ điển để truyền tải của tôn giáo.

Hiện tại chúng ta đã từ bỏ từ lâu những bài thuyết pháp Nếu như bạn có ý định nói với một cá nhân theo chủ nghĩa tự do, "Này, anh nghĩ gì về một bài thuyết pháp?" Họ sẽ nói rằng, "Không, không. Tôi không cần bất cứ bài nào trong đó cả. Tôi là một người độc lập, một cá nhân riêng lẻ" Vậy có điều gì khác biệt giữa một bài thuyết pháp với cách truyền tải bài thuyết trình theo hướng hiện đại, trần tục? Một bài thuyết pháp muốn thay đổi cuộc đời bạn còn bài thuyết trình muốn đưa lại cho bạn một chút thông tin. Và tôi nghĩ chúng ta cần quay lại với truyền thống sử dụng thuyết pháp đó. Truyền thống sử dụng thuyết pháp có giá trị to lớn, vì chúng ta đang cần sự hướng dẫn, đạo đức và niềm an ủi-- và tôn giáo biết điều đó.

Điểm khác nữa là về giáo dục: chúng ta có khuynh hướng tin rằng trong trần thế hiện đại nếu bạn nói với ai điều gì đó một lần họ sẽ nhớ nó. Bắt họ ngồi trong lớp học, nói với họ về Plato Ở lứa tuổi 20, đẩy họ ra ngoài ngoài làm công việc tư vấn quản lý trong 40 năm và bài học đó sẽ theo họ. Tôn giáo thì nói rằng, "Vô lý. Bạn cần phải lặp đi lặp lại bài học 10 lần một ngày. Vậy nên quỳ xuống và lập lại nó." Đó là cái mà tất cả mà tôn giáo nói với chúng ta "Quỳ xuống và lập lại nó 10,20,15 lần một ngày." Không thì trí óc của chúng ta như những cái sàng vậy.

Thế thì tôn giáo là văn hoá của sự lặp đi lặp lại. Chúng lặp lại những sự thật vĩ đại nhất hết lần này đến lần khác Chúng ta gắn sự lặp đi lặp lại với sự buồn tẻ. "Đưa cho chúng tôi cái mới," chúng ta luôn nói thế. "Cái mới tốt hơn cái cũ." Nếu tôi nói với bạn,"Được rồi, chúng ta sẽ không có TED mới. Chúng ta chỉ xem qua tất cả những cái cũ và xem chúng năm lần vì chúng thật sự rất thật. Chúng ta sẽ xem Elizabeth Gillbert năm lần vì những điều cô ấy nói thật thông minh," bạn sẽ cảm thấy như bị lừa. Sẽ không như vậy nếu như bạn chấp nhận một lối suy nghĩ kiểu tôn giáo.

Những điều khác mà tôn giáo làm là sắp xếp thời gian. Tất cả những tôn giáo chính cho chúng ta những thời gian biểu. Thời gian biểu là gì? Một thời gian biểu là cách để đảm bảo rằng suốt trong năm bạn sẽ buộc bị gợi nhớ tới một vài điều quan trọng nào đó. Trong Trong Bảng Niên Đại Công Giáo, lịch Công Giáo, Cuối tháng ba bạn sẽ nghĩ về Thánh Jerome cũng như những phẩm hạnh của ông, về sự nhún nhường và lòng hào hiệp và tính hào phóng của ông với người nghèo. Bạn không tự nhiên lại làm thế; bạn sẽ làm thế vì bạn được dẫn dắt làm thế. Chúng ta giờ không nghĩ theo cách đó. Trong cuộc sống hiện đại chúng ta nghĩ, "Nếu có một ý tưởng quan trọng tồn tại, tôi khắc sẽ gặp phải nó. Tôi sẽ gặp phải nó." Vô lý, quan điểm tôn giáo thế giới lên tiếng. Quan điểm tôn giáo cho rằng chúng ta cần thời gian biểu, chúng ta cần kết cấu thời gian, chúng ta cần đồng bộ hoá (sự kiện) gặp phải. Điều này tương tự cái cách mà tôn giáo sắp đặt những nghi lễ xung quanh những cảm nhận quan trọng.

Lấy mặt trăng (làm ví dụ). Quan sát mặt trăng là rất quan trọng Bạn biết đấy, khi bạn nhìn mặt trăng, bạn nghĩ, "Tôi thực sự rất nhỏ bé. Những vấn đề của tôi là gì chứ?" Nó sắp đặt nhiều thứ theo viễn cảnh v.v và v.v.... Chúng ta nên ngắm mặt trăng thường xuyên hơn một chút. Nhưng chúng ta không làm thế. Tại sao không? Bởi chẳng có gì nói chúng ta rằng, "Hãy nhìn mặt trăng." Nhưng nếu bạn là Phật Tử phái thiền tông giữa tháng 9, bạn sẽ bị yêu cầu ra khỏi nhà, bị bắt đứng tại chỗ đứng theo quy tắc và phải ăn mừng lễ hội Tsukimi, lúc đó bạn sẽ được trao cho những bài thơ để đọc để tỏ lòng tôn kính với mặt trăng và thời gian trôi qua và sự mỏng manh của sự sống mà điều đó nên nhắc nhở chúng ta. Bạn sẽ được trao cho bánh gạo. Mặt trăng và sự phản chiếu của nó sẽ có vị trí vững chắc trong tim bạn Điều này rất tốt.

Điều khác nữa mà tôn giáo thật sự nhận biết được đó là: diễn thuyết tốt -- Ở đây tôi làm việc đó không được tốt lắm --- nhưng tài hùng biện tuyệt đối là chìa khoá của tôn giáo. Trong thế giới trần tục,bạn có thể vượt qua hệ thống trường đại học và trở thành một người nói năng chẳng ra sao mà vẫn có sự nghiệp lừng lẫy. Nhưng thế giới tôn giáo không nghĩ thế. Những gì bạn nói phải được nâng đỡ bằng cách nói đầy thuyết phục.

Nếu bạn tới một nhà thờ Ngũ Tuần Phi-Mỹ tại Nam Mỹ và bạn nghe cách họ nói, trời ạ, họ nói tốt lắm. Sau mỗi luận điểm thuyết phục, mọi người làm thế này, "Amen, amen, amen." cuối mỗi đoạn đọc hào hứng, họ đều đứng dậy, và làm thế này, "Cám ơn Giê Su, Cám ơn Chúa Giê-Su, Cám ơn Đấng Cứu Thế." Giả sử chúng ta đang làm giống họ-- thôi đứng làm vậy, nhưng nếu chúng ta làm thế-- Tôi sẽ nói với bạn về điều gì đó giống như là," Văn Hoá nên thay thế Kinh Thánh." và bạn sẽ làm thế này, "Amen, amen, amen." Và rồi khi bài nói của tôi kết thúc, Tất cả sẽ đứng dậy và làm thế này,"Cám ơn Plato, cám ơn Shakespeare, cám ơn Jane Austen." Và chúng ta sẽ biết được rằng mình sẽ có một nhịp điệu thực sự Được rồi, được rồi. Chúng ta sắp đến phần đó rồi.Chúng ta sắp đến phần đó rồi

Vỗ Tay

Điều khác nữa mà tôn giáo biết đó là chúng ta không chỉ là những bộ não chúng ta còn là những cơ thể. Và khi họ dạy chúng ta một bài học, họ làm thông qua cơ thể. Ví dụ, lấy quan điểm về tha thứ của Do Thái giáo làm ví dụ. Người Do Thái rất có hứng thú với sự tha thứ và làm thế nào chúng ta bắt đầu lại và bắt đầu làm lại. Họ không chỉ truyền tải thuyết pháp về điều này cho chúng ta. Họ không chỉ đưa cho chúng ta sách hay từ ngữ viết về vấn đề này Họ bảo chúng ta đi tắm. Vậy nên trong những cộng đồng Chính Thống Giáo Do Thái, mỗi thứ sáu bạn đi đến Mikveh. Nhấn chìm cơ thể dưới nước, và đó là cách một hành động thể chất giúp thể hiện một ý niệm triết học. Chúng ta không định làm thế. Đầu óc của chúng ta ở một nơi mà hành xử của ta với cơ thể ở một nơi khác Tôn giáo lôi cuốn ở cách mà chúng cố và hoà trộn hai điều này.

Hãy xem xét về nghệ thuật. Nghệ thuật là cái gì đó trong trần thế, mà chúng ta đánh giá cao. Chúng ta nghĩ rằng nghệ thuật rất quan trọng. Rất nhiều của cải dư dả của chúng ta được đưa vào những viện bảo tàng vv... Chúng ta thi thoảng nghe rằng Những viện bào tàng là Nhà Thánh Đường mới, những nhà thờ mới của chúng ta. Bạn đã nghe đến câu nói đó Tôi nghĩ tiềm năng tồn tại, nhưng tự chúng ta đã làm bản thân mình thất vọng. Và lí do chúng ta tự làm bản thân thất vọng đó là chúng ta không nghiên cứu một cách phù hợp cách mà tôn giáo vận dụng nghệ thuật.

Có hai quan điểm tệ hại mà đang trôi nổi thế giới hiện tại khiến kìm hãm khả năng học được từ nghệ thuật của chúng ta: Ý tưởng thứ nhất là nghệ thuật vị nghệ thuật-- một ý tưởng lố bịch-- một ý tưởng mà nghệ thuật nên tồn tại trong một bọt bong bóng kín mít và không nên cố làm gì hết trong thế giới rắc rối này. Tôi không thể phản đối hơn. Điều còn lại mà chúng ta tin vào đó là nghệ thuật không nên tự diễn giải cho chính nó, rằng nghệ sĩ không nên nói ra những gì họ đang dự định làm, bởi vì nếu họ nói ra điều đó, điều đó sẽ làm phá hỏng cái đẹp và chúng ta sẽ có lẽ thấy nó quá dễ dàng. Đó là lý do chúng ta khi bước chân vào bảo tàng hay có một cảm xúc chung thế này -- hãy thú nhận -- rằng, "Tôi chẳng hiểu nó đang nói cái gì." Nhưng nếu chúng ta là những người nghiêm túc, chúng ta không thú nhận như thế. Nhưng cảm xúc bối rối là chắc chắn có với nghệ thuật đương đại.

Tôn giáo có một thái độ đúng mực hơn với nghệ thuật. Chúng dễ dàng nói cho chúng ta biết nghệ thuật là về cái gì Trong những quan điểm tôn giáo chính, nghệ thuật là về hai thứ Trước tiên, nó đang cố nhắc nhở bạn của việc cần yêu cái gì. Thứ hai là, nó đang cố nhắc nhở bạn về việc nên sợ hãi và căm ghét cái gì. Và nghệ thuật là như thế đó. Nghệ thuật là một cuộc gặp gỡ bản năng với những quan niệm quan trọng nhất trong hệ thống đức tin của bạn. Vậy nên khi bạn đi quanh một nhà thờ, hoặc một nhà thờ hồi giáo hay một thánh đường cái mà bạn đang cố thu nhận, qua mắt nhìn, qua các giác quan, sự thật đến với trí óc bạn.

Thực chất nó là sự tuyên truyền. Rembrandt là một nhà tuyên truyền theo quan điểm của Tin Lành. Từ "Tuyên truyền" có lẽ có sắc thái nghĩa khiến chúng ta cảnh giác. Chúng ta nghĩ về Hitler,chúng ta nghĩ về Stalin. Nhất thiết đừng, Tuyên truyền là một dạng mang tính mô phạm để tỏ kính trọng với cái gì đó Và nếu điều đó tốt, không có vấn đề gì với nó cả.

Quan điểm của tôi là viện bảo tàng nên sao chép từ tôn giáo Và họ nên chắc chắn rằng khi bạn bước vào một viện bảo tàng-- nếu là một người phụ trách viện bảo tàng, Tôi sẽ làm một căn phòng cho tình yêu, một căn phòng cho sự rộng lượng Mọi tác phẩm nghệ thuật đang nói cho chúng ta biết về nhiều điều. Và nếu như chúng ta có thể sắp xếp không gian nơi mà chúng ta có thể xem các tác phẩm nơi mà chúng ta được chỉ bảo, hãy sử dụng những tác phẩm nghệ thuật này để làm vững chắc hơn những ý tưởng này trong trí não bạn, chúng ta sẽ đạt được nhiều thứ hơn từ nghệ thuật. Nghệ thuật sẽ nắm trách nhiệm mà nó đã từng có mà chúng ta đã bỏ qua vì một số quan niệm hình thành sai lầm. Nghệ thuật cần là một trong số những công cụ giúp chúng ta cải tiến xã hội. Nghệ thuật nên mang tính mô phạm.

Hãy đi tìm một ví dụ khác. Con người trong xã hội hiện đại, trong thế giới trần tục, những người quan tâm tới vấn đề về tâm linh, những vấn đề về tinh thần, và những mối quan tâm liên quan tới mức độ linh hồn cao hơn, có khuynh hướng là những cá nhân cô đơn. Họ là những nhà thơ, nhà triết học, thợ nhiếp ảnh, nhà làm phim. Và họ có khuynh hướng đơn độc. Họ là nền công nghiệp thủ công của chúng ta. Họ yếu đuối, những con người đơn lẻ. Và tự bản thân họ rơi vào chán nản và buồn phiền. Họ không thực sự thay đổi nhiều.

Hãy nghĩ về tôn giáo, nghĩ về những tôn giáo có tổ chức. Vậy những tôn giáo đó làm điều gì? Chúng quy tụ nhau lại, lập lên những thể chế. Và điều đó mang lại nhiều thuận lợi. Trước hết là quy mô, sức mạnh. Nhà thờ Thiên Chúa Giáo thu về 97 tỉ đô la năm ngoái theo như Tạp Chí Wall Street. Đó là những cỗ máy đồ sộ Chúng có tính hợp tác, có thương hiệu, đa quốc gia, là lại còn có tính kỷ luật cao.

Đây là những phẩm chất rất tốt. Chúng ta nhận ra chúng trong mối tương quan với những tập đoàn kinh doanh Và những tập đoàn kinh doanh rất giống với tôn giáo theo nhiều mặt, ngoại trừ việc các tập đoàn này nằm dưới cùng trong kim tự tháp về nhu cầu Họ đang bán cho chúng ta giày và xe hơi. Trong khi đó những người mà đang bán cho chúng ta những thứ cao cấp hơn-- những nhà trị liệu, nhà thơ là những người đơn độc và không có ảnh hưởng họ không có sức mạnh. Vậy nên tôn giáo là ví dụ trước nhất về một thể chế đấu tranh cho những vấn đề về tâm hồn. Chúng ta có lẽ không đồng ý với những gì tôn giáo đang dạy dỗ, nhưng chúng ta có thể ngưỡng mộ hệ thống của nó mà các tôn giáo này đang thực hiện

Chỉ sách vở thôi, những quyển sách viết bởi những cá nhân cô độc, sẽ không thay đổi được gì. Chúng ta cần nhóm họp lại với nhau. Nếu bạn muốn thay đổi thế giới, bạn phải nhóm họp lại với nhau, bạn phải có tính cộng tác. Và đó là điều mà tôn giáo làm. Họ có tính đa quốc gia, như tôi nói, họ có thương hiệu, họ có nhận dạng rõ ràng thế nên họ không bị lạc lối trong thế giới đông đúc náo nhiệt. Đó là điều gì đó chúng ta có thể học hỏi

Tôi muốn kết luận. Thực sự cái mà tôi muốn nói là đối với các bạn, những người đang hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau, chúng ta có thể học hỏi từ tôn giáo-- thậm chí khi bạn không tin vào bất cứ điều gì trong đó. Nếu bạn có tham dự vào bất kỳ điều gì có tính cộng đồng, mà liên quan đến việc nhiều người xích lại với nhau, có những điều dành cho bạn trong tôn giáo. Nếu bạn làm việc, giả như, trong ngành du lịch, hãy nhìn vào cuộc hành hương. Xem xét thật kỹ cuộc hành hương Chúng ta thậm chí vẫn chưa chạm đến bề nổi của du lịch lữ hành thực sự là gì bởi vì chúng ta chưa quan sát cái mà tôn giáo tác động lên du lịch. Nếu bạn hoạt động trong thế giới nghệ thuật, hãy xem xét cách tôn giáo đang tác động lên nghệ thuật. Và nếu bạn là một nhà sư phạm theo mặt nào đó lại lần nữa, quan sát xem làm thế nào tôn giáo đang truyền bá những ý tưởng. Bạn có lẽ không đồng ý với những ý tưởng đó, nhưng trời ạ, chúng là những bộ máy vô cùng hiệu quả trong việc tuyên truyền.

Vậy thực sự kết luận của tôi là bạn có lẽ không đồng ý với tôn giáo nhưng suy cho cùng thì, tôn giáo rất huyền ảo, rất phức tạp, rất khôn ngoan về nhiều mặt mà chúng không nên chỉ để dành cho những người mộ đạo; chúng dành cho tất cả mọi người chúng ta.

Cám ơn rất nhiều.

(Vỗ tay)

Chris Anderson: đây thực sự là một bài diễn thuyết can đảm, bởi gần như ông đang tự đặt mình vào vị trí dễ bị nhạo báng ở nhiều phía.

AB: Ông có thể bị công kích từ cả hai hướng. Ông có thể bị công kích bởi những người vô thần cứng đầu, ông có thể bị công kích bởi những người có đức tin mạnh mẽ.

CA: tên lửa phóng đến từ North Oxford bất cứ lúc nào.

AB: Thực vậy

CA: Nhưng ông đã bỏ qua một khía cạnh của tôn giáo mà rất nhiều người có lẽ sẽ nói tới bài nói của ông có thể có thêm, theo một nghĩa-- thứ có lẽ là quan trọng nhất với những người theo đạo của trải nghiệm tâm linh, của sự kết nối với thứ gì đó tầm cỡ to lớn hơn chính con người bạn. còn chỗ trống nào cho loại trải nghiệm đó trong Thuyết Vô Thần 2.0 không?

AB: Hoàn toàn chắc chắn, tôi, giống như nhiều người trong các bạn, gặp gỡ mọi người nói những điều như, "Nhưng không phải còn có điều to lớn hơn chúng ta sao?, điều gì khác nữa?. Và tôi nói," Tất nhiên." Và họ nói, "Thế thì anh giống như một tín đồ tôn giáo còn gì?" Và tôi phản ứng, "Không." Tại sao sự bí ẩn, hay quy mô lớn lao của vũ trụ, lại cần phải đi cùng với một trạng thái cảm xúc huyền bí? Khoa học và sự quan sát không thôi đã đem cho ta cái cảm giác đó rồi, vậy nên tôi không cảm thấy cần thiết phải có tôn giáo. Vũ trụ thì bao la còn chúng ta quá bé nhỏ, không cần tới cấu trúc thượng tầng tôn giáo. Vậy nên một người có thể có cái gọi là những khoảnh khắc tâm linh mà không có niềm tin vào thần thánh.

CA: Thực ra, hãy cho tôi hỏi một câu. Bao nhiêu người tại đây sẽ nói rằng tôn giáo rất quan trọng với họ? Có cái quy trình tương đương nào mà theo đó có cái kiểu như cái cầu giữa cái anh đang nói và cái mà anh sẽ nói với họ?

AB: Tôi sẽ nói có rất nhiều, rất nhiều kẽ hở trong cuộc sống trần tục và chúng có thể được trám lại. Nó không giống, như tôi đang cố gợi ý, Nó không giống như là việc hoặc bạn có tín ngưỡng và sau đó bạn phải chấp nhận mọi điều mọi thứ hoặc bạn không có tín ngưỡng và sau đó bạn bị cắt đứt với những điều tốt đẹp. Thật buồn khi chúng ta liên tục nói rằng, "Tôi không tin vậy nên tôi không có cộng đồng, vậy nên tôi bị dứt ra khỏi đạo đức, vậy nên tôi không thể đi hành hương." Người nào đó muốn nói,"Vô lý,tại sao?" Và đó thực sự là tinh thần của bài diễn thuyết của tôi. Có rất nhiều thứ chúng ta có thể tiếp thu Chủ nghĩa vô thần không nên cắt đứt bản thân nó khỏi những nguồn gốc phong phú của tôn giáo

CA: Dường như với tôi có rất nhiều người trong cộng đồng TED là người vô thần. Nhưng có lẽ hầu hết mọi người trong cộng đồng chắc chắn không nghĩ rằng tôn giáo sẽ biến mất trong thời gian gần và họ muốn tìm thứ ngôn ngữ để có một cuộc hội thoại mang tính xây dựng và để cảm nhận rằng chúng ta thực ra có thể nói chuyện với nhau và chỉ ít chia sẻ điểm chung nào đó Có phải chúng ta khờ khạo khi chủ quan về khả năng có một thế giới nơi mà, thay vì tôn giáo là sự kêu gọi mạnh mẽ về sự phân biệt và chiến tranh, tìm gọi cầu nối ở đó?

AB: Không, Chúng ta cần lịch sự khi bàn tới những khác biệt của con người. Lịch thiệp là một đức tính hay bị bỏ qua Nó được coi là đạo đức giả. Nhưng chúng ta cần phải xem xét tới cái giai đoạn khi mà bạn là người vô thần và người nào đó nói rằng, "anh biết đấy, hôm nọ tôi đã cầu nguyện," bạn lờ đi một cách lịch sự Bạn tiếp tục Bới vì bạn đã đồng ý 90% về điều đó, bởi vì bạn có một quan điểm chung về rất nhiều thứ, nhưng bạn lại khác biệt, một cách lịch sự. Và tôi nghĩ rằng đó là cái mà những cuộc chiến tranh tôn giáo gần đây đã phớt lờ. Họ đã phớt lờ khả năng của sự bất đồng trong hòa bình.

CA: Và sau cùng, liệu cái điều mới mẻ mà anh đang đề nghị không phải là một tôn giáo mà là điều gì khác, nó có cần một người lãnh đạo không, và ông sẽ xung phong làm giáo trưởng chứ?

(Cười)

AB: À, có một điều mà tất cả chúng ta đều rất hồ nghi đó là những cá nhân lãnh đạo. Nó không cần đến . Cái mà tôi đã cố gắng sắp đặt là một khuôn khổ và tôi hy vọng mọi người có thể lấp vào những khung đó tôi đã phác thảo ra một khuôn khổ rộng Nhưng bất cứ bạn đang ở đâu, như tôi nói, nếu như bạn làm việc trong ngành du lịch, hãy thực hiện phần du hành đó Nếu bạn ở trong ngành công nghiệp cộng đồng, hãy nhìn vào tôn giáo và thực hiện phần việc cộng đồng đó Vậy nên nó là một dự án wiki

(cười)

CA: Alain, cám ơn ông về việc khuấy động rất nhiều những cuộc đàm luận về sau này

Vỗ tay