Tom Wujec beynin 3 yolla anlam çıkarmasını anlatıyor

Geçen seneki TED'de, Big Viz projesi kapsamında deneyimlediğimiz konferansın karşı konulmaz karmaşıklığı ve zenginliği açığa çıkarmayı hedefledik. Ve Big Viz, iki görsel sanatçı tarafından hazırlanmış 650 çizimden oluşuyordu. The Grove'dan David Sibbet, ve Autodesk'den Kevin Richards sunucunun fikirlerinin özünü yakalamak için çabalayan 650 çizim hazırladılar. Ve varılan genel yargı, işe yaradığını gösterdi. O çizimler gerçekten de bizim geçtiğimiz sene deneyimlediğimiz anahtar fikirlere, portlerlere, sihirli anlara hayat verdiler.

Bu sene, "Niçin böyle oldu?" sorusuna kafa yoruyoruz. Canlandırmanın, grafiklerin, çizimlerin nesi anlam yaratıyor? Bu sorulması ve cevaplanması gereken önemli bir soru. Çünkü beynin nasıl anlam yarattığı hakkında ne kadar çok şeyi anlarsak o kadar iyi iletişim kurabiliriz. Ayrıca bence, bir o kadar iyi düşünüp iş birliği kurabiliriz. Yani bu yıl beynin nasıl görselleştirdiğini görselleştireceğiz.

Bilişsel psikologlar beynin dünyayı olduğu gibi görmediğini, bunun yerine aslında "A-ha anları" ya da keşif anlarından, değişik işlemler sonucunda edindiği kolleksiyonlarla belli zihinsel modeller oluşturduğunu savunuyorlar.

İşlemler, elbette, gözlerle başlıyor. Işık giriyor, retinaya çarpıyor, ve dolaşmaya başlıyor, dolaşımın büyük bir kısmı beynin en arka kısmına aktarılıyor, birincil görsel kortekse yani. Ve birincil görsel korteks sadece basit geometriyi algılıyor, sadece en basit şekilleri. Ama aynı zamanda bilgiyi tekrardan yayınlayan ve beynin diğer taraflarına yönlendiren bir nakliye istasyonu gibi davranıyor. Buradan başka 30 kadar kısım da bu "A-ha" anlarından daha fazla anlam çıkarıp, yeni anlamlar yaratırlar. Bu kısımlardan sadece üçü üzerinde duracağız.

Bunlardan birincisi, ventral akımdır. Beynin bu tarafındadır. Ve işte, bir şeyin ne olduğunun algılanması bu kısımda gerçekleşir. Bu bir "ne?" algılayıcısıdır. Ele bak. Uzaktan kumandaya bak. Sandalyeye. Kitaba. Yani aslında bir şeyi adlandırdığınızda beynin bu kısmı harekete geçer.

Beynin bahsedeceğim ikinci kısmına ise dorsal akım deniyor. Yaptığı ise nesnenin fiziksel cisim alanındaki yerini belirlemek. Eğer bu sahnede göz gezdirirseniz sahnenin zihinsel haritasını çıkarırsınız. Ve gözlerinizi kapadığınızda zihninizden buralarda gezinebilirsiniz. Eğer bunu yaparsanız dorsal akımı harekete geçirirsiniz.

Bahsetmek istediğim üçüncü kısım ise limbik sistem. Beynin derinlerinde bir yerlerdedir. Evrimsel olarak, çok yaşlıdır. Hisseden kısım burasıdır. İç güdüsel merkezdir, hani bir imgeyi gördüğünüzde "Gördüğüm şeye karşı güçlü ya da duygusal bir tepki gösteriyorum" dediğiniz yerdir.

İşte bu işleme merkezlerinin bir kombinasyonu değişik yollardan anlam çıkarmamıza yardım eder. Peki, buradan ne öğrenebiliriz? Bu bilgiyi nasıl kullanabiliriz? Evet, yine, şematik bir gösterim gözün genellikle neye baktığımızı sorguladığını gösteriyor. Beyin bu bilgi parçacıklarını paralel bir şekilde işlemeye başlıyor, bir kısım sorular soruyor ve birleşik bir zihinsel model çıkarıyor.

Yani, örneğin, bu resme baktığınızda güzel bir görsel, gözünüzü dürtüklemeye çağırıyor, seçerek görsel bir mantık oluşturmanızı istiyor. Yani bağlantılandırmak, ve resme bakmak anlam yaratıyor. Buna seçici mantık deniyor. Şimdi bu mantığı değiştirip bu bilgiye bir mekan kazandırdık. Pek çoğunuz Perspective Pixel ile beraber geliştirdiğimiz sihirli duvarı hatırlayacaktır gerçek manasıyla sonsuz bir duvar yaratmıştık. Böylece büyük fikirleri karşılaştırıp farklarına bakabiliyoruz. Yani bağlantılandırmak ve etkileşimli resim seçkisi yaratmak anlamı zenginleştiriyor. Bu beynin başka bir tarafını harekete geçiriyor. Ve ardından limbik sistem hareket ve renk gördüğümüzde etkinleşmeye başlıyor ve bir de ana önceden duyduğumuz ana şekil ve desen algılayıcıları var.

Peki bunun anlamı nedir? Görerek anlam oluşturuyoruz, görsel sorgulama eylemi ile. Çıkaracağımız üç aşamalı bir ders var. Birincisi, karşı tarafla iletişimi netleştirmek için resim kullanın. İkincisi bu resimleri etkileşimli hale getirin böylelikle bütünüyle bağlantılandırırız. Ve son olarak belleği görsel bütünlük oluşturarak genişletin. Bu teknikler problem çözmede kullanılabilir-- problem çözme işlemine çeşitli alanlarda uygulanabilir.

Düşük teknoloji sürümü şu şekilde gözükür. Bu arada, bizim Autodesk'te strateji geliştirme ve formüle etme yöntemimiz bu, bazı firmalarımızda ve bölümlerimizde uyguluyoruz bunu. Gerçekten de yaptığımız şey, takımlar oluşturup tüm stratejik planı kocaman bir duvara çizmek. Bu çok güçlü bir şey çünkü herkesin her şeyi görebilme imkanı oluyor. Her zaman bir oda ya da mekan bulup strateji planının tüm parçalardan bir anlam çıkarma işine girişebiliyoruz.

Bu da hızlandırılmış görüntüsü. "Patron kim burada?" sorusunu merak edebilirsiniz. Bunun cevabını bulabilirsiniz. Yani kollektif olarak işbirliği içinde çalışarak bir resim oluşturmak işbirliğinin şeklini değiştiriyor. İki gün boyunca hiç Powerpoint kullanılmıyor. Yerine tüm takım ortaklaşa paylaşılan bir zihinsel model yarattı böylelikle fikir birliğine vardılar ve ilerlediler.

Ve bu yeni çıkan dijital teknolojilerle geliştirilip genişletilebilir. Bugün perdesini kaldırdığımız şey bu işte. Bu yeni çıkan teknolojiler kümesi, arkaplanda akıllı işlemler yapan büyük ekranlar kullanıyor ve böylece görünmeyen görünür oluyor. Burada tam manasıyla sürdürülebilirliği inceleyebilirsiniz. Yani takım gerçekten de yapıyı ısıtan tüm anahtar bileşenlere bakabilir ve kararlar alıp son ürünü ekranda görselleştirilmiş olarak inceleyebilir.

Yani resimlere anlam kazandırmanın üç bileşeni var. Birincisi, fikirleri görselleştirerek netleştirmek. İkincisi, etkileşimli hale getirmek. Ve üçüncüsü, tutarlı hale getirmek. Ve inanıyorum ki bu üç prensip bugün dünyada karşı karşıya olunan en zorlu problemlerin bile çözümü için uygulanabilir. Çok teşekkürler.

(Alkış)