Suzanne Lee: Kendi giysini kendin yetiştir

Bir modacı olarak, malzemeleri hep böyle bir şey, veya böyle, ya da belki de böyle düşünme eğilimindeydim. Ama bir biyologla tanıştım ve şimdi malzemeleri böyle düşünüyorum -- yeşil çay, şeker, biraz mikrop ve azıcık zaman. Aslında, fermentasyonla selüloz ören bakteri, maya ve mikro-organizmaların sembiyotik karışımı bir Kombu Çayı tarifi kullanıyorum. Zamanla, bu minik iplikler sıvının içinde katmanlaşıyor ve yüzeyde bir tabaka oluşturuyorlar.

Yani çayı demleyerek başlıyoruz. Tek seferde 30 litre demliyorum. ve hâlâ sıcakken, birkaç kilo şeker ekliyorum. Tamamen eriyene kadar karıştırıyoruz ve büyüme banyosuna döküyoruz. Sıcaklığın 30°C'nin altına düştüğünü kontrol etmeliyiz. Sonra, yaşayan organizmaları eklemeye hazırız. Beraberinde, biraz asetik asit. Bu süreci bir başlattığınızda, aslında, bir önceki fermente edilmiş sıvıyı yeniden değerlendirebiliyorsunuz. Büyüme için optimum sıcaklığı sağlamalıyız. Banyoyu üzerine oturttuğum bir ısı matı ve ısısını ayarlamak için termostat kullanıyorum. Aslında, sıcak suda, dışarıda yetiştirebilirim. İşte minik kumaş çiftliğim.

Aşağı yukarı üç gün sonra, sıvının yüzeyinde kabarcıklar görünecek. Bu bize fermentasyonun aktif olduğunu gösterir. Bakteriler sıvıdaki şekerle besleniyor. Böylece, saf selülozdan bu minik nano lifleri üretiyorlar. Birbirlerine yapışıyor, katmanlar oluşturuyor ve bize yüzeyde bir tabaka veriyorlar. İki üç hafta sonra, artık 2.5 cm kalınlığında bir şeye bakıyoruz. Soldaki banyo beş gün sonrası ve sağdaki ise 10 gün sonrası. Bu statik bir kültür. Hiçbir müdahalede bulunmanız gerekmiyor, tam anlamıyla, yalnızca büyümesini izliyorsunuz. Işığa ihtiyacı yok.

Ürün elde edilmeye hazır olduğunda, onu banyodan çıkartıyor ve soğuk, sabunlu suyla yıkıyorsunuz. Bu aşamada, oldukça ağır. %90'dan da fazlası su. Bu nedenle bunu buharlaştırmalıyız. Bu yüzden, onu ahşap bir plakanın üstüne seriyorum. Tekrar belirteyim, bunu dışarıda yapabilir ve açık havada kurumaya bırakabilirsiniz. Kurudukça, çekiyor, böylece elinizde -tarife göre- ya hafif, şeffaf kağıdımsı bir şey ya da bitkisel deri gibi daha esnek bir şey kalıyor. Daha sonra, bunu keserek ve geleneksel şekilde dikebilirsiniz veya ıslak malzemeye üç boyutlu bir şekille form verebilirsiniz. Su buharlaştıkça, birbirine yapışarak, dikişler oluşturacaktır.

Yani bu ceketin rengi yalnızca yeşil çaydan gelmekte. Sanırım biraz da insan derisi gibi görünüyor ki bu ilgimi çekiyor. Organik olduğu için, her tür kimyasalın eklenmesini en aza indirmeye çalışmakta oldukça hevesliyim. Demir oksitlenmesi denen bir prosedürle boya kullanmadan renk değiştirmesini sağlayabiliyorum. Meyve ve sebze lekelerini kullanarak organik desenler yaratabiliyorum. Çivit mavisi boyası kullanmak, onu antimikrobik yapıyor. Nitekim, pamukta bu koyulukta bir renge ulaşmak için onu çivit mavisine 18 kez batırmak gerekir. Bu tür bir selülozun süper emiciliğinden dolayı, sadece bir batırma -ve gerçekten kısa bir tane- yeterli oluyor.

Henüz yapamadığım, malzemeyi suya dayanıklı kılabilmek. Yani bugün, yağmur altında dışarda yürürsem bu elbiseyi giyerek hemen inanılmaz çok miktarda suyu emmeye başlarım. Elbise iyice ağırlaşır ve sonunda, büyük ihtimalle dikişler parçalanır -- beni epeyce çıplak hissettirir. İyi bir gösteri parçası olabilir, ama kesinlikle günlük kullanım için uygun değil. Aradığım, malzemeye ihtiyacım olan özellikleri verebilecek bir yol. Yani yapmak istediğim, gelecekteki bir böceğe şunu söylemek: "Bana bir iplik ör. Şu yönde diz. Onu, hidrofobik yap. Hatta bu sırada, hazır elin değmişken, onu, şu üç boyutlu şeklin çevresinde biçimle."

Bakteriyel selüloz, aslında yaraların iyileşmesinde çoktan kullanılıyor ve gelecekte belki de biyo-uyumlu kan damarları, hatta belki kemik dokusunun değiştirilmesi için kullanılacak. Ama bu sentetik biyolojiyle, bu bakteriyi bize istediğimiz kalitede, miktarda ve şekilde bir malzeme verecek bir şey üretmek için düzenlemeyi hayal edebiliriz. Tabi ki, bir tasarımcıya, bu çok heyecan verici. Çünkü, düşünmeye başlıyorum da, vay canına, tüketilebilir ürünler yetiştirmeyi gerçekten de hayal edebiliriz.

Beni mikropları kullanmakta heyecanlandıran onların verimliliği. Yani sadece ihtiyacımız olanı yetiştiriyoruz. Hiç atık yok. Hatta, bunu bir atık akışından üretebiliriz -- örneğin, bir gıda işleme fabrikasının atık şekerlerinden. Sonuç olarak, kullanımın sonunda, soyulmuş sebze kabuklarınızla birlikte doğal olarak biyolojik olarak parçalanabilir. Öne sürmediğim, mikrobiyal selülozun pamuk, deri ve diğer tekstil malzemelerinin yerine geçeceği. Ama artan değerli doğal kaynaklarımıza oldukça akıllıca ve sürdürülebilir bir ek olacağına inanıyorum.

Sonuçta, bu mikropların etkisini göreceğimiz moda olmayabilir de. Mesela, düşünün bir lamba, bir sandalye, bir araba ve belki de bir ev yetiştirdiğinizi. Yani, sanırım size sorum şu: gelecekte, ne yetiştirmeyi seçerdiniz? Çok teşekkürler.

(Alkış) Bruno Giussani: Suzanne, çok hızlıca, giydiğin şey herhangi bir şey değil. (Suzanne Lee: Hayır.) Bu yetiştirdiğin ceketlerden biri mi?

SL: Evet, öyle. Belki de -- projenin bir kısmı hala devam etmekte, çünkü bu şu an gözlerinizin önünde biyolojik olarak çözünüyor. (Kahkaha) Terimi emiyor ve ondan besleniyor.

BG: Peki, o zaman gitmene, onu korumana ve kurtarma izin veriyorum. Suzanne Lee. (SL: Teşekkürler.)

(Alkış)