Sophal Ear: Kızıl Kmerlerden Kaçış

Ben normalde ülkelerin savaştan sonra nasıl inşa edileceğine dair dersler veriyorum. Fakat bugün sizlerle paylaşacağım kişisel bir hikayem var. Bu fotoğraf aileme ait 4 kardeşim, annem ve ben. 1977'de çekilmiş bir foto. Ve biz aslen Kamboçyalıyız. Bu fotoğraf da Vietnam'da çekilmiş. Peki Kamboçyalı bir aile 1977'de nasıl Vietnam'a geldi? Bunu size anlatmak için, 1975 ile 1979 arasındaki Kızıl Kmerler rejimini anlatan kısa bir klibim var.

Video : 17 Nisan 1975 Komünist Kızıl Kmerler halkını Vietnam'daki karmaşadan ve Amerikan bombardıman kampanyasından özgürleştirmek için Phnom Penh'e girdi. Köylü Pol Pot önderliğinde, Kızıl Kmerler insanları kırsal komünist bir ütopya hedefi ile kırsal alana tahliye etti, Mao Tse-tsung'un Çin'deki Kültürel Devrimi gibi. Kızıl Kmerler dış dünyaya açılan kapıları kapadılar. Ama dört yıl sonra korkunç gerçekler sızmaya başladı. Sadece 7 milyonun olduğu bir ülkede, 1,5 milyon kişi kendi liderleri tarafından öldürüldü, cesetleri öldürüldükleri yerde kitlesel mezarlara gömüldü.

Sophal Ear: 1970'lerin anlatımına karşın, 17 nisan 1975'te biz Phnom Penh'deydik. Ve aileme Kızıl Kmerler şehri boşaltmaları gerektiğini söyledi, çünkü Amerikalıların üç gün sürecek bombadımanının eli kulağındaydı. Bu da Kızıl Kmerlerin bir fotoğrafı. Genç askerlerdi. Genellikle çocuk askerler. Bu günümüz çatışmalarında çok normal bir durum. Çünkü onları savaşa alet etmek çok kolay.

Sebep olarak sundukları Amerikan bombardımanı çok da uzak değildi. Yani, 1965-1973 arasında 1945 Ağustos'ta atılan iki nükleer bombası dahil olmak üzere 2. Dünya Savaşı sırasında Japonya'ya düşen mühimmattan daha fazlası Kamboçya'ya atıldı. Kızıl Kmerler paraya inanmıyordu. O yüzden, Federal Rezerv Bankasının Kamboçya'daki dengi bombalandı. Sırf bu da değil, parayı da yasakladılar. Sanırım bu paranın kullanılmasını engelleyebilen yegane örnek durumdu. Paranın tüm kötülüklerin anası olduğunu biliyoruz, ama bu Kamboçya'da yeni kötülüklerin oluşmasına engel olmadı.

Ailem Phnom Penh'den Pursat iline taşındı. Bu Pursat'ın nasıl göründüğünü gösteren bir fotoğraf. Aslında Kamboçya'nın çok güzel bir alanı, pirincin büyüdüğü bölge. Ve insanlar arazileri işletmek için zorlandı. Bu yüzden, annem ve babam bir çeşit toplama kampında, işçi kampında kendini buldu.

Ve o zamanlar anneme komünün şefi şunları söylemiş, Vietnamlılar vatandaşlarının Vietnam'a geri dönmesini istiyor. O da bazı Vietnamlılar ile konuştu, Vietnamlı arkadaşları ile büyümüş bir çocuk olarak. Ve komşularının tavsiyelerine rağmen şansını denemeye ve Vietnamlı olmaya böylece de hayatta kalabilme şansı yakalamaya karar verdi. Çünkü o zaman herkesi çalışmaya zorluyorlardı. Ve de yemek olarak sadece -- sanırım günümüzde kalori kısıtlı bir diyet gibi -- içinde biraz pirinç bulunan yulaf lapası veriliyordu.

Ve tam o sıralarda babam çok hastalandı. Vietnamca konuşmuyordu. Ocak 1976'da hayata gözlerini yumdu. Ve de bu bizim gerçekten planımızı hayata geçirmemizi mümkün kıldı. Sonrasında, Kızıl Kmerler bizi Pursat'tan Koh Tiev'e nakletti. Vietnam sınırının tam karşısında bir bölge. Orada bir tutuklu kampı vardı, orada Vietnamlı olduğunu iddia edenler dil testine tabi tutuluyordu.

Annemin Vietnamcası hikayemizi inandırıcı gösterebilmemiz için yeterli değildi, Kız ve erkek çocuklara Vietnam isimleri koyuyordu. Ama kızlara erkek, erkeklere de kız ismi koyuyordu. Ve bunu ona söyleyen Vietnamlı bir bayan ile tanışana kadar böyle devam etti ve ona 2 günlük yoğun bir ders verdi ve annem sınava girebildi, bu karar anıydı. Eğer başaramazsa, hepimiz korkuya geri dönecektik. Başarırsa, Vietnam'a gidebilirdik. Ve tabi ki o başarabildiği için ben buradayım. Ve Vietnam'daki Hong Ngu'da kendimizi bulduk. Daha sonra Cahu Doc'da. Bu bugünkü Hong Ngu, Vietnam'dan bir fotoğraf. Mekong Deltasında cennet gibi bir bölge. Ama bizim için özgürlük anlamına geliyordu. Kızıl Kmerler zulmünden kaçış.

Geçtiğimiz yıl Birleşmiş Milletlerin yardımı ile Kamboçya'da Kızıl Kmerler mahkemesi başladı ve ben de kayıtlara geçmesi amacı ile babamın vefatı hakkında sivil bir şikayet ile mahkemeye başvurmam gerektiğine karar verdim. Ve geçtiğimiz ay yaptığım şikayetin Kızıl Kmerler Mahkemesi tarafından kabul edildiğini öğrendim. Benim için tarihin adaleti ile ilgili bir durum ve gelecek için bir sorumluluk. Çünkü Kamboçya uzun zaman oldukça kanunsuz bir ülke olarak kaldı.

5 yıl önce annem ve ben Chau Doc'a geri döndük. Annem de onun için hem özgürlük hem korku anlamına gelen yere geri dönebildi, çünkü Kamboçya'dan kaçmıştık. Bugün onu takdim etmekten çok mesudum. O izleyiciler arasında bizlerle. Teşekkürler anne.

(Alkışlar)