Richard Branson'un 30,000 feetteki hayatı

Chris Anderson: TED'e hoşgeldiniz.

Richard Branson: Çok teşekkür ederim.İlk TED gayet iyi gidiyor.

CA: İlginç birisi ile tanıştınız mı?

RB: TED'in güzel tarafı herkesin ilginç oluşu. Goldie Hawn'ı gördüğüm için çok memnun oldum, çünkü ona özür diledim. İki sene önce onunla yemekteydim ve kendisi büyük evlilik yüzüğüne sahipti ben de o yüzüğü parmağıma takıp çıkaramadım. Ve eve karımın yanına gittim o gece ve neden başka bir kadının kocaman evlilik yüzüğünün benim parmağımda olduğunu bilmek istedi. Ve, neyse, ertesi sabah mücevher mağazasına gidip kestirdik yüzüğü. Yani, (Kahkahalar) Goldie'ye özürlerimi iletiyorum.

CA:Bu çok iyi. Şimdi sizin bazı şirketlerinizin isimlerini içeren slaytları göstereceğiz. Kendi zamanınızda bir veya ikisini başlattınız. Yani, biliyorsunuz, Virgin Atlantic, Virgin Records -- Tahminimce hepsi Öğrenci adlı bir dergi ile başladı. Ve sonra, evet, bunlar da diğerleri.Yani bunu nasıl yapıyorsunuz?

RB:TED ile ilgili talimatların hepsini okudum-- kendi işiniz ile ilgili konuşmamanız gerekiyor ve bana bunu soruyorsun. Tahminimce soruyu sorduğun için beni sahneden kovamayacaksın. (Kahkahalar)

CA:Cevabın ne olduğuna göre değişebilir.

RB: Bence, çok eskiden öğrendiğime göre eğer bir şirketi idare edebiliyorsan, herhangi sayıdaki şirketi de yönetirsin. Yani, şirketlerin bütün olayı doğru insanları bulmak, bu insanlara ilham vermek, bilirsin, insanın içindeki en iyi çizmek ve öğrenmeyi çok seviyorum ve inanılmaz derecede meraklıyım ve işleri sahiplenmeyi seviyorum bilirsin, olanı devam ettirmek ve ters çevirmeyi denemek. Hayatı bir bütün olarak uzunca bir öğrenme süreci olarak algılıyorum. Ve eğer bilirsin işte eğer başkasının hava yolunda uçuyorsam ve hoş bir deneyim yaşamazsam, ki yaşamadım -- 21 sene önce, o zaman düşünürdüm, belki de uçmak isteyeceğim bir havayolu yaratabilirdim. Ve, Boeing'den ikinci el bir 747 alıp işi kurdum.

CA:Bu biraz garip bir şey, çünkü bunu yaptın ve birçok insan seni deli olarak adlandırdı. Ve işin gerçeği, bir şekilde, bütün şirketler grubunu bir noktada aşağıya çekiyordu. Yatırım brokerlarından birisi ile görüşüyordum, o zaman sen basitçe Virgin Records'u sattın ve büyük oranda Virgin Atlantic'e yatırım yaptın, ve onun bakış açışı senin bu ticaretin, bilirsin, dünyanın dördüncü büyük müzik firmasını yirmibeşinci büyük havayolu firması için takas etmek, ona göre aklını kaçırmıştın. Bunu neden yaptın?

RB:Bence başarı ile başarısızlık arasında çok ince bir ayrım var. Ve finansal destek olmadan bir işe başlarsan, büyük ihtimalle o ince ayrımın kötü tarafına gidiyorsun. British Airways bize atak yapıyordu; bizim işimizi bitirmeye çalışıyorlardı, ve kirli işler kampanyası olarak anılan şeyi ortaya attılar. Ve farkına vardım ki bütün şirketler topluluğu çökmek üzereydi para koymadığım sürece. Ve hayayolları için çalışan insanların işlerini korumak için, ve de müzik şirketi için çalışan insanların işlerini korumak için, Aile mücevherini satmak zorundaydım ki havayollarını koruyayım.

CA: Napster-sonrası, bir dahi olarak gözüktün, zaten.

RB: Evet, daha sonra anlaşıldı ki bu doğru karardı. Ama, evet, o zaman üzücüydü, ama ilerledik.

CA:Şimdi, Virgin markasını çok kullanıyorsun ve görünüyor ki bir tanesinden diğerine sinerji elde ediyorsun. Marka kafanda nasıl duruyor?

RB:Kalite için durduğunu düşünmeyi seviyorum, biliyorsun ki,birisi bir Vrigin firması ile karşılaşırsa onlar--

CA:Evet kalite ile karşılaşırlar, Richard yapma şimdi, herkes kalite diyor-- ruh?

RB:Hayır, ama devam edecektim. Çok eğleniyoruz ve çalışanlar bundan zevk alıyorlar. Biz, diyebildiğim kadarı ile, diğer endüstrilere girip ortalığı karıştırıyoruz ve düşünüyorum, bilirsin, biz farklı yapıyoruz ve Virgin'in ataklarından sonra endüstriler eskisi gibi olmuyor.

CA:Demek istediğim, daha önce açıkladığınız işlerden birkaçında marka iyi iş çıkaramadı. Demek istediğim, Virgin Gelinler (Bakire gelinler) orada neler oldu? (Kahkahalar)

RB:Müşteri bulamadık. (Kahkahalar) (Alkışlar)

CA:Aynı zamanda açıkladığınız condom markası ile bir fırsatı kaçırdığınızı düşünüyorum, eşler adını verdiniz. Yani buna da Virgin markasını kullanamaz mıydınız? Artık bakire değil veya onun gibi.

RB:Yine, müşteri bulmakta sorun çekebilirdik. Yani, genelde şirketi açtığınızda ve müşteri şikayetleri geldiğinde, bilirsiniz, onlarla başa çıkabilirsiniz. Ama condom şirketini oluşturduktan üç ay sonra bir mektup aldım, bir şikayet, ve oturdum ve o kadına uzun bir detaylı özür mektubu yazdım. Ama açıkca bu hakkında yapabilecek çok bir şeyim yoktu. Ve altı ay sonra, ya da probleme el attıktan dokuz ay sonra, Bebeğin fotoğrafı ile beraber çok güzel bir mektup aldım vaftiz babası olur muydum diye soruyorlardı ve oldum. Yani işler yolunda gitti.

CA:Gerçekten mi?Fotoğrafı getirmeliydin.Bu harika.

RB:Keşke getirseymişim.

CA:Sayılar ile ilgili bize yardımcı ol. Bu işle ilgili sayılar nedir? Yani, grup olarak ne kadar büyüksünüz? Toplam gelir ne kadar?

RB:25 milyar dolar civarında toplam.

CA:Ve ne kadar çalışan?

RB:55,000 civarı.

CA:Değişik zamanlarda değişik yollarla birçok kez fotoğraflandın ve asla çizginin önüne kimliğini koymaktan endişe etmedin. Bu ne?Bu gerçekten oldu mu?

RB:Evet.Los Angeles'taki büyük mağaza açılışıydı galiba. Yani CA:Bu senin saçın mı? RB:Hayır. CA:Bu olay nedir?

RB:Çay için aşağı inme.

CA:Tamam. (Kahkahalar)

CA:Ah bu çok eğlenceli.Bu gerçekten çok güzel bir otomobil, bot--

RB:Oh o araba -- TEDster olayıydı galiba. Bu-- biraz durdurabilir misin? (Kahkahalar)

RB:Bu zor bir iş değil mi?

CA:Yani, evet -- zor bir iş. (Kahkahalar) Amerika'ya ilk geldiğimde ben de çalışanlara bu gibi şeyler yapıyordum ve burada farklı kurallar var, bu çok garip.

RB:Biliyorum, avukatlarım bu tür şeyler yapmamalısın diyorlar ama--

CA:Yani, lafı geçmişken bize biraz--

RB:Pammy'yi lanse ettik biliyorsun, hatalı bir biçimde Coca-Cola ile böy ölçüşebileceğimizi düşündük, ve ''Pammy'' adında bir Cola şişesi çıkardık, ve şekli oldukça Pamela Anderson gibiydi. Ama sorun sürekli onu devirmemdi, ama (Kahkahalar)

CA:Philippe Starck tarafından tasarlandı herhalde?

RB:Tabiki.

CA:Burada birkaç fotoğraf daha göstereceğiz.Virgin gelinler.Harika. Ve, tamam, burada durun.Bu -- bir ödülün var herhalde burada?

RB:Evet, 25 sene önce Sex Pistols'ı yayınladık ''Tanrı Kraliçeyi Korusun'' ve kesinlikle 25 sene sonra onun bizi böyle onurlandıracağını beklemiyordum. Ama bir şekilde unutkan bir hafızası var herhalde.

CA:Yani Tanrı onu korudu o da size ödülünüzü verdi. Sir Richard olarak anılmayı seviyor musun, ya da nasıl oluyor?

RB:Bana hiç kimse Sir Richard demedi. Amerika'da, insanların Sir Richard dediklerini duyuyorum ve orada bir çeşit Şekspircilik oynanıyor gibi oluyor. Ama başka yerde olmuyor.

CA:Tamam.Bu ödülü herhangi bir şey için kullanıyor musun?

RB:Hayır.Tahminimce eğer restoranlarda veya onun gibi yerlerde rezervasyon yaptırmak sıkıntı oluyorsa denemeye değer diye düşünüyorum.

CA:Richard Branson değil, Sir Richard Branson.

RB:Sekreterime söyleyeceğim ki kullansın.

CA:Tamam.Hadi uzay olayına bakalım. Neler yapmak üzere olduğunuzu ve Virgin Galactic'in havada neler yapabileceğini gösteren bir videomuz var. Uzay gemisin Bert Rutan tasarladı değil mi?

RB:Evet, 12 ay içinde hazır olacak, sonra ki 12 ayda testleri yapılacak ve şu andan 24 ay sonra insanlar uzaya gidebilecekler.

CA:İç tasarım Philippe Starcke'ye mi ait?

RB:Philippe, evet baya bir kısmı ona ait-- logolar falan ve New Mexico'da uzay istasyonunu inşa ediyor, ve basitçe bir göz tarafından takip ediliyor uzay istasyonu büyük kocaman bir göz gibi olacak ve uzaydayken bu kocaman gözün size baktığını görmelisiniz. Ve indiğinizde, bu büyük göze tekrar geri dönme şansınız olacak. Ama iş tasarıma geldiğinde kendisi kesinlikle bir dahi.

CA:Ama motoru ona tasarlatmadın değil mi?

RB:Philippe oldukça değişken birisi, bence motoru tasarlamak için en iyi kişi o değil.Hayır.

CA:İki gün önce burada çok güzel bir konuşma yaptı.

RB:Gerçekten mi?o --

CA:Yani, bazı insanlar harika buldu, bazıları ise tamamen garip buldu. Ama, kişisel olarak harika buldum.

RB:O çok coşku dolu birisi ki onu bu yüzden seviyorum.Ama --

CA:Herzaman sende keşfetme sıkıntısı var. Bundan hiç pişman oldun mu?

RB:Bİrçok kere. Yani, geçmişte yaptığımız balonla gezme ve botla gezme keşiflerinde yani, 6 kere denizden helikopterler ile kurtarıldım, yani -- her seferinde hikayeyi anlatmak için eve gelemeyeceğim diye düşündüm. O anlarda kesinlikle orada ne işin var diye düşünüyorsun

CA:En yakın olduğun an -- yani ne zaman işte bitti gidiyorum dedin?

RB:Balon maceraları --her birisi-- gerçekten öyleydi.Çok yaklaştık. Ve, her şeyden önce-- Atlantiği daha önce kimse sıcak hava balonu ile geçmedi, biz de jet akıntılarında gidebilecek bir sıcak hava balonu yaptık, jet akıntısına kapıldığında hayatta kalıp kalamayacağından emin değildik. Rüzgar hızı saatte 200, 220 mil civarında olacaktı çünkü. Ve bizde Atlantiği geçmek için ilk kalkışı Sugarloaf'dan yaptık jet akıntısı tarafından çekiliyorduk, kocaman balon -- balon tepesi saatte bir kaç yüz mil ile giderken buldu kendisini, kapsül kısmı ki bizde oradaydık balonun altında, belki de saatte iki mil ile gidiyorduk, ve aldı götürdü. Ve bu sanki bin tane atı tutmak gibiydi. Ve biz her parmağımızı çapraz yapıp, balonun bir arada durması için dua ediyorduk ve çok şükür durdu. Ama bütün o balon gezilerinden sonra, bilirsin -- her seferinde bir şey ters gitti. ve anlattığım olayda benle beraber gelen daha deneyimli baloncu, atladı ve beni ölümle baş başa bıraktı. (Kahkahalar)

CA:Sana atla dedi mi, yoksa sadece ''Ben gidiyorum'' mu dedi

RB: Hayır, bana atla dedi, ama kendi ağırlığı bir kere gidince, balon 12,000 feet e fırladı ve ben

CA:Ve sen Ian McEwan romanından ilham aldın herhalde.

RB:Evet.Hayır, oksijen maskemi taktım ve balonun tepesinde ayakta durdum, paraşütümle, aşağıdaki girdaplı bulutlara bakıyordum, Kuzey denizine atlamak için cesaret topluyordum, ve bu çok, çok yalnız anlardı. Ama, neyse, hayatta kalmayı başardık.

CA:Atladın mı yoksa aşağıya indi mi?

RB:Yarım saatlik yakıt kaldığını biliyordum, ve aynı zamanda atlarsam sadece birkaç dakika daha hayatta kalabileceğimi biliyordum. Bende kapsüle geri tırmandım ve çaresizce doğru kararı verdiğimi düşündüm. Ve aileme bazı notlar yazdım.Ama sonra tekrar yukarı tırmandım, aşağıdaki bulutlara tekrar baktım, kapsüle tekrar döndüm. Ve sonunda, daha iyi bir yol var dedim. Biliyorsun, tepemde kocaman balon vardı. Yapılmış en büyük paraşüt, neden kullanmayayım? Ve bulutların içinden aşağıya doğru balona tırmanmayı başardım ve denize çarpmadan 50 feet önce denize atladım. Ve balon denize çarptı be bensiz 10,000 feete doğru fırladı. Ama o suda olmak harika bir duyguydu ve --

CA:Ailene ne yazdın?

RB:Aynı durumda kalsan ne yazmak istersen onları yazdım, onları çok sevdiğimi ve -- zaten onlara geziye gitmeden önce bir mektup yazmıştım -- eğer bir şey olursa diye. Ama çok şükür hiç kullanmadım o mektubu.

CA:Şirketlerin inanılmaz bir PR (Public Relations-halkla ilişkiler) değerine sahip bu kahramanlıklar ile beraber. Anketlere bakmayı bırakmadan önce, Birleşik krallık ve geri kalan her yerde büyük bir kahraman olarak addediliyordun. Ve kötümser insanlar diyebilir ki, bu sadece akıllı bir işadamı kendi pazarlamasını yapmak için ne gerekiyorsa yapıyor. Bunun ne kadarı PR değeri için oluyor? RB:Tabi ki, PR uzmanları diyor ki bir havayolu şirketi sahibi olarak, yapılması gereken son iş balonlarla ve botlara kalkışlar yapmak, ve denizlere çarpmak. (Kahkahalar)

CA:Gerçekten öyle, Richard.

RB:Aslında, bizim havayolu şirketi tam sayfa ilan yayınlayıp, Richard yapma, atlantiği geçmek için daha iyi yollar var, diyebilir. (Kahkahalar)

CA:Bütün bunları yapmak için, başından beri bir dahi olmak lazım, doğru mu?

RB:Bunun aksini iddia etmeyeceğim. (Kahkahalar)

CA:Tamam, bu tam olarak , tamam mı?

CA:Okulda çok kötüydün değil mi?

RB:Disleksik biriydim,okulda anlatılanlar her ne ise anlamıyordum. Kesinlikle IQ testlerinden kalırdım. Ve bu 15 yaşında okulu bırakmamın sebeplerinden biriydi. Ve eğer bir şey ile ilgilenmiyorsam, anlamıyorum. Disleksik biri olarak, aynı zamanda çok garip durumlarla da karşılaşırsın. Mesela, Avrupa'nın en büyük özel şirketler grubunu yönetiyorum ama net ile brüt arasındaki farkı bilmiyorum. Ve yönetim toplantıları muhteşem oluyor. (Kahkahalar) Ve şöyle oluyor, iyi haberler mi kötü haberler mi? Ve genelde insanlar kötü haberler diyor.

CA:Netleştirmek için, 25 milyar brüt değil mi? (Kahkahalar)

RB:Umarım nettir. (Kahkahalar) Hallettim.

CA:Hayır inan bana, bu brüt. (Kahkahalar)

RB:50 yaşına gelince birisi beni yönetim odasından dışarıya çıkardı ve dedi ki. Bak Richard, işte --senin için çizeyim-- işte denizde bir ağ var, ve denizden çıkardığımız balık bu ağda. Ve bu küçük ağda kalanlar bizim karımız oluyor, geri kalanlar yenenler. Ve sonunda anladım. (Kahkahalar) (Alkışlar)

CA:Okulda gayet sefil bir akademik duruma rağmen, aynı zamanda okulun kriket ve futbol takımlarının kaptanıydın, yani bir çeşit doğuştan liderdin, ama biraz isyancımıydın, ya da nasıl

RB:Evet, biraz başına buyruktum ve ama aynı zamanda çok şükür sporda iyiydim ve en azından diğerlerinden sıyrılabileceğim bir şeyim vardı okulda.

CA:Ve hayatının henüz başlarında başına çok garip olaylar geldi. Yani, annenle ilgili şu hikaye var iddialara göre sen dört yaşındayken seni bir tarlada bırakmış ve ''Tamam, eve yürü'' demiş. Bu cidden oldu mu?

RB:Kendisi, erken yaşta ayaklarımızın üstünde durmamız gerektiğine inanırdı. O da bu tür şeyleri bize yaptı, bunun için şu an tutuklanabilir, bizi arabadan atıp anneannemlere giden yolu daha oraya varmaya 5 mil varken bulmamızı isterdi. Ve uzun bisiklet gezileri yaptırırdı. Ve kesinlikle televizyon izleyemezdik ve bunun gibi.

CA:Ama bunda bir risk yok mu? Yani, bu odadaki herkesin refah seviyesi çok iyi, ve çocukları var, ve onları nasıl yetiştirmemiz gerektiği ile ilgili ikilemimiz var. Şu an ki nesilde çocuklara bakıp çok el bebek gül bebek büyütülüyorlar nelere sahip olduklarını bilmiyorlar, ayrıcalıklı bir nesil yetiştiriyoruz gibi şeyler düşünüyor musun?

RB:Hayır, eğer çocuk yetiştiriyorsanız, onları sevgiye boğmak övmek ve coşku dolu yapmak istersiniz. onları çok fazla hanım evladı yapabileceğinizi düşünmüyorum gerçekten.

CA:Çok kötü olmadın sen de, söylemeliyim, -- Okul müdürün sana-- O seni bir tür gizem olarak gördü okulda dedi ki, ya milyoner olacaksın ya da hapse gireceksin, ve emin değilim hangisi. Hangisi daha önce oldu? (Kahkahalar)

RB:İkisini de yaptım.Galiba önce hapse girdim. Birleşik krallıkta iki eski suçtan dolayı dava edildim. 1889 Zührevi hastalık yasasından dava edildim ve 1916 edepsiz reklamcılık yasasından dava edildim. İlk durumda halk arasında zührevi hastalık denmesi yüzünden oldu, sorunları olan genç insanlara yardım ediyorduk. Ve genç insanlarla ilgili problemlerden biri de zührevi hastalıklardır. Ve çok eski bir yasa var zührevi hastalık cümlesini halk arasında söyleyemezsiniz ya da basamazsınız. Polis kapıyı çaldı ve bizi tutuklamak üzere olduklarını söyledi eğer zührevi hastalık demeye devam edersek. Bunu sosyal hastalık olarak değiştirdik ve insanlar sadece akneler ve benekler için gelmeye başladı, ama ZH ile ilgili gelen olmuyordu. Biz de ZH demeye tekrar başladık ve hemen tutuklandık. Ve sonra,''Hayaları boşver,işte Sex Pistols'' haya kelimesi, polis bunun kaba olduğunu düşündü ve Sex Pistols albümünde bu kelimeyi kullandığımız için tutuklandık. Ve John Mortimer,oyun yazarı, bizi savundu. Ve benden bir dil uzmanı bulmamı istedi haya kelimesinin başka bir anlamı ile gelsin diye. Bende Nottingham Üniversitesine gittim, ve dilbilim profesörü ile görüşmek istediğimi söyledim. Ve dedi ki ''Bak, haya -- artık senin hayalarınla ilgili bir kelime değil. Aslına 18.yy da papazlara verilen bir takma isim.'' (Kahkahalar) Ve ''Bundan sonra ben bir papazım.'' Ve ben de ''Davaya gelir misin?'' dedim. O da mutlu olacağını söyledi.Bende-- ve dedi ki ''Köpek tasmamı da takayım mı?''dedi Bende ''Evet, bu kesinlikle-- lütfen...'' (Kahkahalar)

CA:Bu harika.

RB:Asıl şahidimiz--bunun aslında ''Papazı boşver, işte Sex Pistols'' (Kahkahalar) Ve hakim bizi istemeyerek suçsuz buldu -- (Kahkahalar)

CA:Bu çok insafsız. (Alkışlar) Ciddi olarak, bu işin karanlık tarafı var mı? Bir çok insan der ki bir insanın bu kadar büyük hacimdeki şirketler grubunu bir kaç insanı sırtından bıçaklamadan oluşturması ve yürütmesi imkansız.bazı çirkin işler yapmak falan. Acımasız olmakla suçlandın. Senin hakkında birinin yazdığı hiç de hoş olmayan bir biyografi var. Bunlardan doğru olanlar var mı?

RB:Ben iş adamının insanlara tepeye ulaşabilmek adına davranışlar sergilemesi klişesine inanmıyorum, genel olarak. Eğer insanlara iyi davranırsanız, insanlar geri gelir ve daha fazlası için tekrar gelir. Ve hayatınızda sahip olduğunuz tek şey ününüzdür ve bu çok küçük bir kelime. Ve başarılı bir iş lideri olmak için en iyi yok insanlara adil ve iyi davranmaktır, ve biz Virgin'de bunu böyle yapıyoruz.

CA:Ve seni seven ve seni yeni projelerin heyecanına kapılırken yakalayan insanlar hakkında ne düşünüyorsun, yeni bir şeyler lanse etmeye bağımlı gibisin. Bir fikir seni heyecanlandırıyor ve kapow! Yani, hayat dengesi denen kavramı düşünüyor musun? Ailen her yeni ve büyük bir işe giriştiğinde ne hissediyor?

RB:Baba olmanın inanılmaz önemli olduğuna inanıyorum, çocukların çok küçük oldukları andan itibaren, tatillere gittiklerinde onlarla ben de gidiyorum. Ve yaklaşık üç ayı beraber geçiriyoruz. Evet, onlarla iletişim halinde kalacağım.Biz çok şanslıyız, Karayipler'de minik bir adamız var ve onları oraya götürebiliyorum ve arkadaşları çağırıyoruz, ve beraber oynuyoruz, ama neler olduğu hakkında onlarla hep iletişimdeyim.

CA:Son bir kaç sene içinde kapitalist filantropi ile ilgili konuşmaya başladın. Bu nedir?

RB:Kapitalizm çalıştığı kanıtlanan bir sistem. Alternatifi komunizm ise çalışmadı. Ama kapitalizmin problemi inanılmaz refah çok az kişinin elinde kalıyor, ve bu yüzden inanılmaz bir sorumluluk, bu refahla beraber gidiyor. Ve varlıklı konumdaki bireylerin daha büyük arabalar ya da yatlar için yarışmalarına son vermesinde değilim ama o parayı ya yeni iş alanları açmak için ya da dünya çapındaki sorunlara müdahele için kullanmalılar.

CA:Ve en çok endişe ettiğin olay nedir?En çok ilgilendiğin, kaynaklarını oraya yönlendirmek istediğin?

RB:Bir çok sorun var. Küresel ısınma kesinlikle insanlık için muazzam bir tehdit ve biz bu işe çok fazla zaman ve enerji aktarıyoruz alternatif yakıtlar bulmak için çalışıyoruz ve B, biz bir ödül belirledik alternatif yakıtlar konusunda bir cevap alamazsak, karbon emisyonlarını çabukca düşürmek için başarılı olamazsak ve devrilme noktasına gelirsek, insanları dünyanın atmosferinden karbonu atacak bir yok için teşvik etmeliyiz. Ve bu konu ile ilgili çok fazla çalışan insan yoktu bizde insanlardan denemelerini istedik dünyanın en iyi beyinlerini bu hakkında düşünmeye teşvik etmek, ve dünyanın atmosferinden metanı çıkarmak aynı zamanda. Ve gerçekte 15,000 insan formları doldurdu ve denemek istediklerini söylediler. Ve bize sadece bir tanesi lazım, yani umutluyuz.

CA:Ve aynı zamanda Afrika'da bir kaç proje üzerinde çalışıyorsun değil mi?

RB:Evet,savaş odası adını verdiğimiz birşey kuruyoruz belki de ismi yanlış deniyoruz--belki değiştireceğiz--ama neyse,bu savaş odası Afrika'daki bütün saldırıları koordine edecek, Afrikadaki bütün farklı sosyal problemler için ve en iyi uygulama için çalışacak. Mesela Afrikada bir doktor eğer anneye 24 aylık hamile iken retrovirüs engelleyici ilaç verirseniz bebek doğduğunda HIV taşımayacak keşfini yaptı. Ve bu bilgiyi yaymak -- Afrikanın gerisinde çok önemli.

CA:Savaş odası, güçlü ve dramatik geliyor kulağa. Ve bir de batının iş kahramanlarının çok heyecan yapma riskleri var-- yani bir fikre kapılıyorlar işleri hallediyorlar, içten içe inanıyorlar dünyada değişiklik yapabileceklerine. Afrika gibi yerlere gidip, bu problemi halledeceğiz bunu başarabiliriz, milyar dolarlarım var,bilirsin da, da, da -- demelerinin riski var mı? işte büyük fikir.Ve daha da karışık bir şey ortaya çıkıyor ve sonunda gerçekten dağınıklık çıkıyor ortaya.Bunun için endişeleniyor musun?

RB:Öncelikle bu özel durumda, gerçekten hükümet ile beraber çalışıyoruz. Yani, Thabo Mbeki'nin HIV ve AIDS ilintili kabul ettiği problemler var,ama bu bir yol,düşünüyorum, bu soruna yaklaşımı ve dünyanın onu eleştirmesi yerine, onunla çalışmak bir yol, onun hükümeti ile beraber. Eğer insanlar Afrikaya gider ve yardım etmeyi denerse, bir kaç sene içinde ayrılmıyorlar. Israrlı olunmak zorunda. Ama iş liderleri girişimci bilgilerini oraya iletebilir ve hükümetlere olaylara yaklaşım konusunda farklılaşma konusunda yardım edebilir. Mesela, Afrikada klinikler kuruyoruz insanlara bedava retrovirüs engelleyici ilaçlar vereceğiz, bedava Tüberküloz tedavisi olacak ve bedava sıtma tedavisi. Ama aynı zamanda kendi kendini devam ettirecek klinikler yapmaya çalışıyoruz bu sayede insanlar başka şeyler için para harcayabilir.

CA:Bir çok art niyetli insan senin gibi veya Bill Gates gibilerin gerçekten,yani tamamen bir çeşit düzgün imaj tarafından, kabahat engelleyici olarak ve gerçek bir filantropik içgüdü olmadan teşviklendiğinizi düşünüyor. Onlara ne dersin?

RB:Bence herkes bir çok farklı sebep yüzünden bir şeyler yapar ve ölüm döşeğinde olduğum zaman başka insanların hayatlarında bir farklılık yarattığımı hissetmek istiyorum. Ve bu düşünmek için belki bencilce, ama bu yetiştirildiğim düşünce tarzı. Bence başka insanların hayatlarını radikal olarak daha iyiye dönüştürebilecek bir pozisyondayım, öyle yapmalıyım.

CA:Kaç yaşındasın?

RB:56

CA:Psikolog Erik Erikson der ki, anladığım kadarıyla ve ben tamamen bir amatörüm, ama 30lu 40lı yaşlarında insanlar gelişmek ister bu sayede bir şeyler başarmanın verdiği hazzı yaşarlar, 50ler ve 60larda, işletim biraz daha bilgelik istemeye doğru döner ve miras arayışına girer. görünüyor ki sen hala gelişim sürecindesin, hala inanılmaz yeni planlar yapıyorsun. Bunun ne kadarının miras olarak kalacağını düşünüyorsun, ve mirasın ne olacak?

RB:Miras ile ilgili çok düşündüğümü söyleyemem. Yani anneannem 101 yaşını gördü, bende umarım bir 30 veya 40 yıl daha yaşarım. Hayır, sadece yaşamımı tam olarak yaşamış istiyorum. Eğer bir fark yaratabiliyorsam, bir fark yaratabilecek bir durumda olmayı düşlüyorum. Ve şu an ki pozitif şeylerden birisi de Sergey ve Larry var mesela Google'dan, iyi arkadaşlar. Ve Tanrıya şükür,içten gelerek o refahta dünyayı umursayan iki insanımız var. Eğer o imkanlara sahip oldukları halde dünyayı umursamasalardı, çok endişe verici olurdu. Ve biliyorsunuz ki dünyayı tamamen değişik bir yer haline getiriyorlar. Ve bu bence önemli o pozisyondaki insanların fark yaratması.

CA:Richard, iş hayatına başlarken hiç bir şey bilmiyordum be aynı zamanda iş adamlarının acımasız olması gerektiğini düüşünüyordum ve başarı için bu tek yoldu. Ama gerçekten beni çok etkiledin.Sana baktım o yaptı, belki de farklı bir yol daha vardır. O yüzden bu ilham için sana teşekkür etmek istiyorum ve aynı zamanda bugün TED'e geldiğin içinde.Teşekkürler. Çok teşekkürler. (Alkışlar)