Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
Çoğunuz şu soruyu sorabilir,... ...neden uçan bir arabanın, veya daha doğrusu... ...kontrol edilebilir bir hava aracının, yapımı günümüzde mümkün olsun? Yıllar önce,... ...Bay Ford uçan arabaların... ...mümkün olabileceğini tahmin etmişti. Şimdi, yani 60 yıl sonra,... ...size bunun nasıl mümkün olduğunu söylemek için buradayım. Ben 5 yaşlarındayken,... ...çok fazla değil, Bay Ford'un... ...bu tahmini yapmasından bir yıl kadar sonra... ...Kanada'nın kırsal bir kesiminde yaşıyordum,... ...bir dağın eteğindeki, fazla izole bir bölgeydi. Okula başladığım dönemde, Kanada'nın kışları... ...yaşına göre biraz kısa bir çocuk için fazla hoş bir deneyim değildi. Bu deneyim küçük bir çocuk için... ...oldukça korkunç ve yorucuydu.
Okuldaki ilk senemin sonunda, o yılın yazında,... ....birkaç sinekkuşu buldum. Evimin yakınlarındaki bir barakada sıkışmışlardı. Gayet bitkinlerdi ve... ...dışarı çıkmak için kendilerini cama vuruyorlardı,... ...ve sonuç olarak yakalanmaları kolaydı. Onları oradan alıp dışarı çıkardım gitmelerine izin verdim,... ...yarım saniye geçmesine rağmen çok yoruldular,ikinci kez gönderdiğimde... ... bir saniyeliğine etrafımda uçuştular,sonra oradan uçarak uzaklaştılar. ''Okula gitmek için ne kadar harika bir yol'' diye düşündüm.
O yaştaki bir çocuk için, bu sonsuz bir hız gibi ortadan yok olmaktı,... ... ve bundan çok ilham aldım. Ve sonraki--bir sonraki... ...altmış yıl, ister inanın ister inanmayın,... ...birkaç tane uçak inşa ettim,... ...bunları, sinek kuşlarının yaptıkları şeyleri... ...sizin veya benim için yapabilmek... ...ve size o esnekliği verebilmek için yaptım. Ben bu araca,genel özellikleriyle - volantor diyorum,... ...Latince bir kelime olan "volant"ın anlamı... ...bir ışığın üzerinde çevik bir şekilde uçmaktır. Volantor-helikopter gibi, belkide. Tüm uçan araçları kontrol eden FAA,(Federal Havacılık İdaresi) bu araca ... ..."kaldrılışı güçlendirilmiş hava aracı"diyor (Bir güç ile havaya kalkan uçan araç)... ...FAA bu tip bir kaldırılışı güçlendirilmiş uçan araç için... ...pilot lisansı da çıkarıyor. Bu düşündüğünüzden daha yakın.Özellikle şu an fiili olarak çalışan bir kaldırılışı... ... güçlenmiş hava aracı olmadığından bu düşünce daha bir dikkate değer. Ve belki de hükümet bir seferliğine de olsa kendisinin önünde hareket ediyor.
Basın benim "volantor"uma "Uçan araba" adını veriyor. Bu onun biraz daha önceki bir versiyonu,... ...o nedenle X harfi verildi,... ...fakat bu 4 kişilik bir araç ki... ...bir helikopter gibi dikey kalkabilmekte ve... ...ve havalanmak için bir piste ihtiyaç duymamakta. Yerdeyken elektrik gücü ile hareket etmekte. Üç tekerleği olduğu için aslında... ...bir motorsiklet olarak sınıflandırılıyor ki bu güzel birşey... ...çünkü bu size teorik olarak bir çok eyalette... ..otobanlarda ve aslında tüm şehirlerde kullanma imkanı veriyor.... Bu nedenle otomobilin kaza önleme sorunlarının üstesinden gelirseniz bu,... ...bir beceridir,bunu unutun--hiç bir zaman bunu uçurmayacaksınız.
Bazıları, helikopterin de sinek kuşunun yaptığını... ...aynen yapan bir araç olduğunu söyleyebilir... ...bu doğru ama,... ...helikopter çok karmaşık bir cihaz. Pahalı --... ...hem de çok az insanın sahip olup, kullanabileceği kadar pahalı. kırılgan yapısı ve geniş sayılardaki karmaşık parçalar... ..yüzünden--büyük miktarda parçalar--uçmanın oluşumu ... ...genellikle böyle tanımlanır.
Başka bir farkı, açıklamam gerekirse,... ...çünkü çok kişisel ,... ...helikopter ile volantor arasındaki,... ...diğer büyük fark ise ,... benim Uçan araba volantor--... ...deki tecrübemi her ikisinde de ... ...yaşamış olmamdı. helikopterde hissettiğiniz sanki güçlü bir şekilde titreyen bir vinç... ...tarafından kaldırıldığınızı hissedersiniz... ...Skycar'a bindiğinizde ise,... ...diyebilirim ki... ...o nu uçuran sadece bir başka kişi var ,fakat aynı hissi--... gerçekten uçan sihirli bir halı tarafından kaldırılıyorsun gibi ...hiç bir titreşim olmadan... ...hissedersin.Bu duygu inanılmazdır. Ve çok da motive edicidir. Bu aracı yalnızca hissedarlarımı... ...ikna edebildiğimde... ...ara sıra kullanıyorum... ...ancak bu bütün zaman boyunca... ...size ödül verilen bu harika deneyimlerden biridir.
Gerçekten ihtiyacımız olan 50 mil üzerindeki... ...seyahatlerde otomobilin yerine geçecek bir araç. Çok az insan Amerika'da yapılan seyahatlerin... ...%85'inin 50 mil üzeri seyahatlerden oluştuğunun farkında. Eğer bundan kurtulabilirsek,... ...o zaman bugün dünyanın pek çok kısmında... ...neler olduğunun aksine otoyollar sizin için... ...kullanışlı olacaktır. Bir sonraki slaytda,alt yapıda ... ...gercekten ne gördüğümüzün ilginç bir hikayesidir,... ...çünkü kullanım için mükemmel bir araç olan Uçan arabayı... ...size versemde vermesemde, kullanmak için... ...bir sisteminiz olmadıkça sizin için bir değeri olmayacaktır. Eminim ki her birinizin sorusu vardır... ...evet, yukarıda süper şeyler varmıdır, oraya çıkınca ne yapacağım? Bir otoyolda olmak yeterince kötü zaten, peki havada olmak nasıl olacak? Yarın hakkında konuşuyor olacağınız bu dünya... ...tamamen entegre olacak. Bir pilot olmayacaksınız.... ...bir yolcu olacaksınız. Ve bu işlemin ilerleyip ilerlemediğini gerçekten belirleyen alt yapıdır.
Size söyleyebilirim ki, teknik olarak Uçan arabalar yapabiliriz... ...Tanrım, aya bile çıktık! Teknoloji burada uğraştığım şeyden daha da zordu. Ancak, bu önemli değişimlerimizin olması gerek,... ...buna uyum sağlamak için alt yapımızın olması gerekiyor. Tarihe göre 200 yıl önce... ...kanalların yanında gezindiğimizi görüyoruz... ...ve bu yok olan sistem tren yolları ile yer değiştirdi. Bu yok olunca biz de otoyollara geldik. Fakat üst köşeye bakarsanız--otoyol sistemine... ...bugün olduğumuz yeri görürsünüz. Artık otoyollar inşaa edilmiyor... ...ve bu bir gerçek. Önümüzdeki 10 yıl... ...hiç bir ek otoyol göremeyeceksiniz. Ancak, önümüzdeki 10 yıl, geçen 10 yıl gibi olursa... ...%30 daha fazla trafik göreceksiniz. Ve bu bizi nereye götürecek? Sık sık sorduğum konu... ...bunun ne zaman gerçekleşeceğidir.
Bu araçlara ne zaman sahip olacağız? Ve tabii ki bana sorarsanız, size gerçekten iyimser bir bakış açısı vereceğim. Buna rağmen bunun yarın olacağına inanarak burada 60 yıl harcadım. Burada kendimden bir örnek vermeyeceğim. Kongreden önce benimle tanık olan... ...ve hava aracının gelecekteki bu çeşidininin... ...farklı vizyonunu öne süren... ...NASA Başkanı pozisyonundaki... ...birinden örnek vermeyi tercih ediyorum. Şimdi iddia ediyorum ki, bugün otoyollarda ki gerçeğe bakarsanız... ...saatte sadece 48 km yapıyorsunuz... ...DOT'a göre Uçan araba... ...7620 metrenin üstünde ortalama... ...saatte 482 kilometre yapıyor. Ve bu nedenle gerçekte, olabildiğince hızlı... ...gezmek için yeterliliğin on kat arttığını... ...görebilceğiniz düşünülüyor.
Pek çoğunuzun bilmediği... ...burada konuştuğum havadaki otoyol... 10 yıldır yapım aşamasındadır. Bu da GPS kullandırıyor--otomobilinizdeki GPS'e alışıksınız... ...fakat birde aşikar olmadığınız bir ABD GPS'i var... ... bir Rus GPS'i var,... ...ve Avrupaya giden yeni bir GPS sistemi var... ...adı Galileo. Bu üç sistem sayesinde ,... ... her zaman ihtiyacınız olan her seye sahipsiniz--... ...yedekleme seviyesi diyorki,... ...eğer bir sistem bozulursa,size hala baska yollardan... ...kontrol edilebilmenizi sağlıyor. Çünkü ne yaptığınızı kontrol eden bilgisayarların olduğu bu dünyadasınız. Bu sistemin sizin hakkınızda yanılmaması çok ciddi bir şey.
Uçan bir arabada seyahat nasıl olurdu ? Pekala, çok gürültü olduğu için... ...şu anda evinizin önünden havalanamazsınız. Evinizin önünden havalanmaktan bahsediyorum, çok sessiz olmalısınız. Ancak yinede oldukça sessizdir. Elektrik motorunu kullanarak, birkaç blok, hatta birkaç km,... ..uzaklıktaki bir havaalanına gidebilirsiniz. Gayet açık, önceden söylediğim gibi bir roadable uçak,... ...ve yolda daha fazla vakit harcamayacaksınız. Nihayet böyle uçabilirseniz,... ...neden bir otoyolda araç kullanacaksınız? Yerel bir havalanına gidin,... ...rotanızı girin,... ...adeta bir yolcu gibi ulaştırılırsınız. Bilgisayar oyunları oynayabilirsiniz, uyuyabilirsiniz yada kitap okuyabilirsiniz. Bu pilot'un olmayacağı bir dünya. Ve izleyeciler arasındaki pilotların bundan... .. hoşlanmayacağını biliyorum-- ve yukarıda olmak,uçmak ve... ...bunu deneyimlemek isteyen insanlardan... ...pek çok kötü geri bidirim aldım. Ve tabii ki, hala bunu yapabileceğiniz eğlence parkları olduğunu zannediyorum. Fakat aracın kendisi çok kontrol edilmiş bir çevrede olacak. Veya, böyle bir sistemi kullanabilen bir kişi olarak, size bir kullanışı olmayacaktır.
1965 de,gercekten çalıştırdığım zaman... ...uluslararası basın için ilk aracı uçurduk. U.C Davis de Sistemde bir profesördüm,... ...ve bunun için cok heyecanlıydım,... ...ve bu sırada geçmişteki programın başlamasından para kazanabilirdim. Ve sonra bir çok yıllar boyunca... ...çeşitli araçlar icat ettik. Aslında 1989 dönüm noktasıydı,... ...bu aracın dengesini her koşulda tamamen... ...sabit olarak dengede tutabildiğimizi ispatlamış olmak,... ...tabiki çok ciddiydi. Bütün bunlar olurken hala pratik bir araç değildi,... ...fakat doğru rotada ilerlediğine inanıyoruz. Sonunda, 2002'nin ilk zamanlarında... ...veya ortalarında... ...4 yolculu araçlar olan 400-M400 uçurduk. Bu durumda burada, başlangıçta her zaman yaptığımız gibi, uzaktan uçuruyoruz. Bu arada çok küçük elektrik sistemlerimiz vardı. Şu anda benim için araca binmeyi mümkün kılan daha büyük,... ...enerji tesisleri kuruyoruz.
Dikey kalkan bir hava aracı... ...test uçuşu programı boyunca en güvenli araç değildir. Her havacılık şirketi dikey havalanan... ...hava aracı üzerinde çalışıyorken... ...1950 ve 1970 yılları arasında... ...söylenen eski bir atasözü vardır. Dikey havalanan bir hava aracı... ...yapay bir denge sistemine ihtiyacı olması... ...temel olan şeydir. En azından havada durmak... ...ve düşük hızda uçmak için. Eğer tek denge sistemiyle,... ...bu beyinle bu hava aracını, uçurmak istesek başarısız olurdu. Yada motor bozulursa araç kaza yapar. Bunun başka bir seçeneği yoktur. Ve burada deyinmek istediğim o zaman için geçerli olacak atasözü... ...hiç bir şeyin VTOL hava aracından... ...ters düz olmuş bir şekilde... ...daha hızlı aşağıya inemeyeceğidir.
Bu korkunç bir yorum çünkü pek çok pilot kaybettik. Hatta, hava aracı üreten şirketler... ...yaklaşık bir kaç senedir... ...dikey havalanan hava aracı üretmekten vazgeçti. Günümüzde gerçekten dünyada çalışan sadece bir hava aracı var... ...--helikopterden farklı olarak --... ...ve o da Hawker Harier jump jetidir. Dikey havalanan bir hava aracının,... ...sinek kuşu gibi,... ...fazlasıyla enerji gerektiren,... ...çok yüksek bir metabolizması vardır. Bu enerjiyi elde etmek çok,çok zordur. Bütün bu enerji aşağıdaki güç ... ..bölgesinden gelir-- nasıl bu kadar büyük bir enerjiyi küçük bir paketten sağlayabilir.
Neyseki, Dr.Felix Wankel,... ...dönerek çalışan motoru icad etti. Bu benzersiz motor -- yuvarlaktır,... ...küçüktür ve titreşimsizdir. Gerçekten sistemde tam kanalların merkezine,... ...monte edilmesi gereken yere monte edilir--... ...çok kritiktir. Hatta bu motor -- ...her kim otomobillerle ilgili ise... ...bilir ki bu motor son zamanlarda... ...Mazda RX8'e uygulandı. Ve bu spor araba yılın spor araba ödülünü kazandı. Mukemmel bir motor. Bu uygulamada, her pound bir beygir gücü üretir. Demek oluyorki, bugün sizin kullandığınız araba motorunun iki misli iyidir,... ...fakat ihtiyacımız olanın sadece yarısıdır. Benim şirketim 35 yılını... ...ve bir sürü milyon dolarını 50 lerin sonunda icad edilen bu motoru, almak için harcadı... ...ve önemli noktasına gelmek gerekirse her pound... ...başına iki beygir gücünden fazlasını alıyoruz, güvenilir ve ciddi bir şekilde. Gerçekte bir ayak küp içinde... ...175 beygir elde edebilyoruz. Bu araçta sekiz motorumuz var. Dört bilgisayarımız iki de paraşütümüz var.
Gereğinden fazlası buradaki kritik konudur. Eğer hayatta kalmak istiyorsanız arkanızdan destekleyenler olmalı. Ve biz hakikaten bu aracı uçurduk ve bir motor kaybettik,... ...ve uçmaya devam etti. Bilgisayarlar birbirlerini yedekler. Bir oylama sistemi var --... ...eğer bir bilgisayar diğer üçü ile hem fikir değilse... ...o diğeri sistem dışı bırakılır. Ve sonra üçüne sahipsiniz demek oluyor ki hala üç katı fazlalığınız var. Eğer bunlardan herhangi biri yanlış yaparsa elinizde hala ikinci bir şans vardır. Eğer sıkışıp kalırsanız, o zaman iyi şanslar. Üçüncü bir şansınız olmayacaktır. Umut verici bir biçimde-- üç paraşüt var,... ...gerçek sonuçlardan öte psikolojik olarak, fakat durum öyle olursa... ...paraşütler ultra bir destek olacaktır.
Bir dahaki sefere size bir animasyon izletmek isterim... ...sadece uçan aracın... ...kullandığı bir element,... ...fakat bu element size nasıl kullanılması gerektiğini gösterebilir. Bunu nasıl kullanacağınızı kendi kişisel düşüncelerinizle... ...kendinize göre kullanabilirsiniz. San francisco da Uçan araç kurtarma aracı olarak piyasaya sürüldü. Dr. Goldin'nın söylediği gibi bende inanıyorumki... ...uçan araba kişisel ulaşımımızda muhtemelen başka bir valontor ...form oluşturacak... ...ve hayatımızın gelecek 10 yıl içinde... ...büyük bir parçası olacaktır. Ve nüfus biliminde büyük bir değişiklik yaratacaktır. Eğer San Francisco dan 75 mil uzakta yaşayabiliyorsan ve 15 dakikada oraya gidebiliyorsan,... ...oraya gidebiliyorsan,700,000- dolarlık apartman daireni satacaksan,... ...dağ yamacında gelir düzeyi yüksek bir ev alıp,.. ...bir hava aracı alıp,... ...tahmini o zamanlarda 100,000 dolarlar eden... ...gerisinide bankaya koyarsınız... ...bu San Francisco'dan taşınmak için çok mükemmel ve teşvik edici bir sebep. Fakat emlak fiyatları düşmeden önce şehirden ilk çıkan olursanız sizin için daha iyi olur.
Hava arabasını geliştirmek gerçek bir mücadeleydi. Açıkça bende yaptığım işe inanan başka bir çok kişiye bağlıyım... ...hem finansal hemde teknik yardım açısından. Ve öyle bir şeyki -- ...bazen öyle durumlar oluyor ki yapılanları büyük bir şekilde kabul edenlerde var,... ...ve aynı şeyi aynı şekilde karşı çıkanlarda var. Bu yeni geliştirilen teknolojiyi atasözü ile... ...olduğu gibi... ...tanımlamak gerekirse... ...benim tecrübe ettiklerim... ...ve eminimki diğer insanların tecrübe ettikleri... ...yeni gelişen teknolojidir.
Yakın zamanda NAS adı altında ilginç bir anket... ...ortaya çıktı. Ben onun MSNBC -- de... ...sorulan sorular olduğunu düşünüyorum. Valontor'u satın alırmısın? Yüzde yirmi üçü "Evet, en yakın zamanda" dedi. Yüzde kırk yedisi -- evet, yapabildikleri zaman -- fiyat oranı düşürülebilir. Yüzde yirmi üçü "Güvenli olduğu kanıtlanınca" dedi. Sadece yüzde yedisi... ...hiç bir zaman uçan araba almayı düşünmeyeceğini söyledi. Bu sonuçlar beni cesaretlendirdi. En azından uzun vadede kendimi iyi hissetmemi sağladı,... ...Kendini ortaya çıkartıyor. Bizim otomobile alternatif olacak ve... ...en az 50 mil veya daha fazla yol yapabilecek bir araca ihtiyacımız var... ...böylece otobanlar bugünkü dünyada kullanılabilir olsun. Teşekkürler.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
Paul Moller geleceğin kişisel hava yolculugundan - otomobillerin ve uçma kabiliyetinin birleşmesinin bizlere yol dışında yolculuk etmenin gerçek özgürlüğünden bahsediyor. kendisinin üstünde çalıştığı iki şeyi gösterecek: Moller'in Hava arabarası ( bir jet + araba) ve yolcu taşıyabilen çevreci yuvarlak olğunu yerden havalanan hava aracı.
With a team of engineers, Paul Moller works on the Skycar, a combination car and jet, as well as the M200, a saucer-shaped hovering car. He also develops next-generation engines to power these and other amazing vehicles. Full bio »
Translated into Turkish by Burcu Gunay
Reviewed by Sancak Gülgen
Comments? Please email the translators above.
12:11 Posted: Nov 2008
Views 113,342 | Comments 22
15:31 Posted: Sep 2008
Views 280,162 | Comments 75
09:12 Posted: Dec 2008
Views 225,157 | Comments 114
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.