Patricia Kuhl: Bebeklerin dilbilimsel dehası

Bu bebeğe bakmanızı istiyorum. Hemen ilginizi çeken onun gözleri ve dokunmayı sevdiğiniz cildidir. Ama bugün size göremediğiniz bir şeyden, onun minicik beyninde neler olup bittiğinden, söz edeceğim. Nörolojinin modern araçları orada olup bitenlerin roket biliminden aşağı kalır yanı olmadığını gösteriyor. Ve öğrendiğimiz şeyler yazar ve şairlerin "ilahi açıklık" olarak tanımladığı çocuk aklına biraz ışık tutacaktır.

Bu gördüğümüz Hindistanlı bir anne, ve o, yeni keşfedilen bir dil olan Koroca konuşuyor. Ve o, bebeğine konuşuyor. Bu anne -- ve dünyada Koroca konuşan 800 insan -- biliyor ki, dili muhafaza etmek için onu bebeklerine konuşmalıdırlar. Ve burada kritik bir bilmece vardır. Neden bir dili size ve bana, yetişkinlere, konuşarak muhafaza edemiyoruz? Sebebi, beyninizle ilgili. Burada gördüğümüz dilin bir kritik öğrenme süreci olduğudur. Bu slaytı okumanın yolu, yatay eksenden yaşınıza bakmaktır. (Gülüşmeler) Dikeyde ise ikinci bir dil edinme başarınızı göreceksiniz. Bebekler ve çocuklar dahidir, yedi yaşına kadar, sonrasında sistematik bir düşüş var. Ergenlikten sonra, önemsiz oluyor. Hiçbir biliminsanı bu eğriye itiraz etmiyor, fakat tüm dünyada laboratuvarlar neden bu şekilde olduğunu anlamaya çalışıyor.

Laboratuvarımdaki çalışma gelişmenin ilk kritik dönemine odaklıdır -- bu dönem bebeklerin hangi seslerin kendi dilllerinde kullanıldığıyla ilgili uzmanlaşmaya çalıştığı dönemdir. Seslerin nasıl öğrenildiğini çalışarak, dilin geri kalanı için ve belki de çocukluktaki sosyal, duygusal ve kavramsal gelişim dönemleri için bir model oluşturabileceğimizi düşünüyoruz. Tüm dünyada kullandığımız bir teknikle bebekler ve her dilden sesler üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Bebek ebeveynin kucağında oturur, ve onları ses değişince başlarını döndürmeleri için eğitiriz -- "aa"'dan "ee"ye geçiş gibi --. Bunu zamanında yaparlarsa, kara kutu ışıldar ve bir panda davul çalar. Altı aylık bir bebek buna tapıyor.

Ne öğrendik? Tüm dünyadaki bebekler, benim tanımıma göre dünya vatandaşıdır; hangi ülkede denesek, hangi dili kullansak da tüm dillerdeki tüm sesleri ayırt edebiliyorlar. Ve bu harikadır çünkü siz ve ben bunu yapamayız. Biz kültüre bağlı dinleyicileriz. Kendi dilimizdeki sesleri ayırt edebiliriz ama yabancı dillerdekini edemeyiz. Akla şu soru gelir: dünya vatandaşları ne zaman bizim gibi dile bağlı dinleyicilere dönüşüyorlar? Ve cevap: ilk doğumgünlerinden önce. Burada, Tokyo ve Birleşik Devletler, Seattle'da test edilen bebeklerin baş döndürme testi performansları var, "ra" ve "la" gibi İngilizce'de önemli ama Japoncada önemsiz sesleri dinlediler. Altı aydan sekiz aya kadar bebekler tamamen eşit. İki ay sonra inanılmaz bir şey oluyor. Birleşik Devletler'deki bebekler çok iyiye giderken, Japonya'daki bebekler kötüye gidiyor, fakat her iki gruptaki bebekler tam da öğrenecekleri dile hazırlanıyorlar.

Ve soru şudur, bu iki aylık kritik dönemde ne oluyor? Bu sesin gelişim dönemidir, fakat orada olanlar ne? Olup biten iki şey var. İlki bebekler bizi dikkatlice dinliyor, ve bizi dinledikçe istatistik tutuyorlar -- istatistik tutuyorlar. İki annenin çocuklarla konuşurken kullandığımız evrensel dil olan "annece" konuşmalarını dinleyin, önce İngilizce sonra Japonca.

(Video) İngiliz Anne: Ah, o büyük mavi gözlerini seviyorum -- çok hoş ve güzel.

Japon Anne: [Japonca]

Patricia Kuhl: Konuşmanın üretildiği sırada, çocuklar dinlerken, yaptıkları şey duydukları dil hakkında istatistikler toplamaktır. Ve dağılımlar gelişir. Öğrendiğimiz şey bebeklerin istatistiğe duyarlı olduğudur, ve Japonca ile İngilizce'nin istatistikleri çok farklıdır. Dağılıma göre İngilizce'de çok R ve L harfi var. Ve Japonca'nın dağılımı ise tamamen farklı, Japonca R olarak bilinen birtakım ara sesler var. Bebekler dilin istatistiklerini emiyor ve bu onların beynini değiştiriyor; onları dünya vatandaşlığından ayırıp bizim gibi kültür bağımlı dinleyiciler yapıyor. Fakat biz yetişkinler artık bu istatistikleri tutmuyoruz. Bizi yöneten, belleğimizdeki gelişim çağında oluşturulan sembollerdir.

Burada gördüğümüz kritik dönemin ne hakkında olduğuna dair modellerimizi değiştiriyor. Matematiksel bir açıdan bakarsak, dağılımlar dengelendiği zaman dilin öğrenilmesi yavaşlamaya başlar. Bu durum çift dili olanlarla ilgili birçok soruyu akla getiriyor. Çift dili olan insanlar, zihinlerinde iki farklı istatistik seti tutmalı ve kimle konuştuklarına bağlı olarak bunlar arasında geçiş yapmalılar.

Kendimize sorduk, bebekler yepyeni bir dil için istatistik tutabilir mi? Ve bunu, daha önce hiç ikinci bir dil duymamış Amerikan bebeklere kritik dönemlerinde ilk defa Çince dinleterek denedik. Taipei ve Seattle'da tek dillilere Çince dinlettiğimiz zaman, aynı düzeni gösterdiklerini biliyorduk. Altı, sekiz ay boyunca tamamen eşit. İki ay sonra, inanılmaz bir şey olur. Fakat Tayvanlı bebekler daha iyiye gidiyor, Amerikalılar değil. Bu dönemde yaptığımız Amerikalı bebekleri Çince'ye maruz bırakmaktı. Sanki, Çinli akrabalar bir ay boyunca evinize misafir olmuş da 12 oturum boyunca bebeklerle konuşuyor gibiydi. Laboratuvarda nasıl olduğuna bakalım.

(Video) Çinli Konuşmacı: [Çince]

PK: Peki o minicik beyinlerine ne yaptık? (Gülüşmeler) Sadece laboratuvara gelmenin Çincenizi geliştirmediğinden emin olmak için bir kontrol grubu oluşturmalıydık. Ve bir grup bebek gelip İngilizce dinledi. Ve grafikten görüyoruz ki İngilizce'ye maruz kalmak Çince'yi geliştirmiyor. Fakat 12 oturum boyunca Çince'ye maruz kalan bebeklere ne olduğuna bakalım. Tıpkı Tayvan'da on buçuk ay boyunca dinleyen bebekler kadar iyiydi. Bebeklerin yeni bir dil ile ilgili istatistik tuttuğunu gösteriyor. Önlerine ne koyarsanız, onunla ilgili istatistik tutacaklardır.

Fakat bu öğrenme egzersizlerinde insanların ne rol oynadığını merak ettik. Bu yüzden bir grup daha oluşturduk onlar da 12 oturum boyunca aynı dozu aldılar fakat televizyondan ve diğer bir grup bebek sadece ses olarak dinledi ve ekrandaki bir ayıcığa baktı. Ne yaptık beyinlerine? Buradaki sadece sesin sonucu -- hiç öğrenme yok -- ve video sonucu -- hiç öğrenme yok. Bebeklerin istatistik tutması için karşıda bir insan olmalı. Sosyal beyin bebeklerin ne zaman istatistik tutacaklarını kontrol ediyor.

Bebeklerin karşısında, insan yerine televizyon olunca beyinlerinde ne olduğunu öğrenmek için onların beynine girmeyi istedik. Şükürler olsun ki, yeni bir makinemiz var, manyetoensefalografi (MEG), bunu yapmamızı sağlıyor. Mars'tan gelmiş bir saç kurutucu gibi. Fakat tamamen güvenli, tamamen zararsız ve sessiz. Çalışmamızı yaparken, değişen manyetik alanları yakalamak için 306 SQUID (Süper İletken Kuantum Girişim Cihazı) kullanarak uzaysal ve milisaniyelik doğruluk bakımından milimetrik doğruluğu inceliyoruz. Dünyada ilk kez, bebekler öğrenirken MEG cihazıyla onları kaydettik.

Bu küçük Emma. Altı aylık. Kulağındaki kulaklıklardan çeşitli dilleri dinliyor Görüyorsunuz ki, hareket edebiliyor. Başlıktaki ufak topaklarla onun başını takip ediyoruz, kısıtlanmadan, özgürce hareket edebiliyor. Bu teknik bir zoru başarmadır. Ne görüyoruz? Bebek beynini görüyoruz. Bebek kendi dilinde bir sözcük duyunca işitsel alanlar aydınlanır, ve hemen ardından beynin diğer alanlarıyla koordine olmasını sağlayan uyumluluk ve beynin bir tarafının diğerlerini aktifleştirmesini sağlayan nedensellik, ile ilgili olduğunu düşündüğümüz alanlar aydınlanır.

Çocukların zihin gelişimi ile ilgili bilgilerin muhteşem ve altın çağına giriyoruz. Çocukların beynini, bir duyguyu deneyimlediklerinde, okuma ve konuşmayı öğrendiklerinde, bir matematik problemini çözdüklerinde bir fikirleri olduğunda görebileceğiz. Ve öğrenmede güçlük çeken çocuklar için beyin ile ilgili müdahalelerde bulunabileceğiz. Tıpkı şair ve yazarların anlattığı gibi, sanırım çocuk zihninin harikulade açıklığını, mutlak ve tam açıklığını, görebileceğiz. Çocukların beynini incelerken, insan olmanın ne demek olduğuna dair derin gerçekleri keşfedecek, ve bu süreçte, belki kendi zihnimizi de tüm hayat boyunca öğrenmeye açık tutabiliriz.

Teşekkürler.

(Alkış)