Nicholas Negroponte OLPC'yi Kolombiya'ya götürüyor.

Bir devlet başkanı ile tanıştığınızda ve ona "Sizin en değerli doğal kaynağınız nedir" diye sorduğunuzda ilk olarak "çocuklar" dememeleri çok ilginçtir. Fakat siz "çocuklar" derseniz sizinle hemencecik fikir birliğine varırlar.

Bugün Kolombiya Savunma Bakanı, Genelkurmay Başkanı ve Emniyet Müdürü ile geziyoruz. Bugün televizyonu olmayan, telefonu olmayan ve dünyanın geri kalanından 40 yıldır kopmuş bir toplumda yaşayan çocuklara 650 adet dizüstü bilgisayar dağıtıyoruz.

Bu bölgeye dizüstü bilgisayar göndermenin önemi 40 yıl önce gerillalar tarafından politik bir hareket olarak başlayan ve daha sonra uyuşturucu hareketine dönüşen FARC denilen örgütten ötürü dünyadan bağlantısı kesilen öğrencileri tekrar dünyaya bağlamaktır. Dünyada bir milyar çocuk var ve bunların yüzde ellisinin evinde ya da okulda elektriği yok. Ve bazı ülkelerde, mesela Afganistan, kızların yüzde 75'i okula gitmiyor. Üçincü ya da dördüncü sınıfta okuldan ayrılıyorlar demiyorum, ... okula hiç başlamıyorlar.

TED'de konuştuğum ve prototipi gösterdiktan sonra 3 yıl içinde bir fikir olmaktan çıkıp gerçek bir dizüstü bilgisayar oldu. Bugün çocukların elinde yarım milyon dizüstü bilgisayar var. Yaklaşık çeyrek milyon tane dizüstü çocuklar için yolda ve çeyrek milyon tanenin daha siparişi verilmek üzere. Yani, kabaca 1 milyon tane dizüstü var. Ben 10 milyon tane notebook tahmin etmiştim ve bu tahmin ettiğimden daha küçük, ama gene de büyük bir miktar.

Kolombiya'da 3,000 tane dizüstü var. Beraber çalıştığım kişi Savunma Bakanı, Eğitim Bakanı değil. Çünkü bu 40 yıla bedel bombalamalara, çocuk kaçırmalara ve suikastlara neden olan insanların yaşadığı ve tamamen dünyadan kopmuş olan bu bölgeyi özgürleştirme adına stratejik bir savunma meselesi olarak görülüyordu.

Ve aniden... bu çocuklar internete bağlı dizüstü bilgisayar sahibi oldular. Bir anda çağ atladılar. Bu değişim devasadır çünkü bu sadece bir açılım değil, dünyanın geri kalanına açılmaktır. Evet, yollar yapıyorlar, telefonlar koyuyorlar ve evet, orada televizyon olacak. Fakat 6-12 yaş arasıdaki çocuklar interneti Ispanyolca ve yerel dillerinde dolaşıyorlar, ve bu çocuklar bilgiye ulaşabilerek ve dünyanın geri kalanına ulaşabilerek büyüyorlar. Dünyaya kapanmadan önce...

İlginçtir ki; bazı ülkelerde, Maliye Bakanı bu işi ekonominin büyümesinin motoru olarak görüyor. Ve bu motor 20 sene sonra olumlu sonuçlar görmeye başlayacak. Takdir edersiniz ki bu bir senede olacak iş değil, ama bu önemli ve temeli ekonomik ve kültürel olan, çocuklar tarafından gerçekleştirilecek bir değişim. 31 ülke bu işin içinde, ve Uruguay'da çocukların yarısının dizüstü bilgisayarı oldu, ve 2009'un ortalarına doğru Uruguay'daki her çocuğun dizüstü bilgisayarı olacak-- ...küçük yeşil bir dizüstü.

Sonuçların bazıları nelerdir? Her ülkede görülen sonuçların bazıları öğretmenlerin öğretmeyi hiç bu kadar sevmediklerini, ve 3. el kişiler tarafından yapılan okuma testlerinin sonuçlarının tavana fırladığını gösteriyor. Belki de gördüğümüz en önemli şey çocukların ailelerini eğitmeleri. Dizüstü bilgisayarlarını eve götürüyorlar. Bir gün o okullardan gün boyu dolaşıp Bogota'ya gelen 3 tane çocukla karşılaştım ve birisi annesini beraber getirmişti. Ve annesini getirme nedeni 6 yaşındaki çocuğun annesine okuma ve yazmayı öğretmesiydi. Annesi ilkokula bile gitmemişti. Bu o kadar güzel bir terslik, ve çocukların değişim aracıları olduğu o kadar güzel bir örnektir.

Sonuç olarak bazen insanlar "neden dizüstü bilgisayar?" diye soruyorlar. Dizüstü bilgisayarlar pahalı, onlara iPod vermek gibi. Hayır. Dizüstü istememizin sebebi kritik olan kelimenin "eğitim" olması, dizüstü değil. Bu bir eğitim projesi, dizüstü projesi değil. Onların eğitilmeler gerekiyor. Ve şimdi düşün-- onların mesela 100 tane kitapları olabilir. 100 tane dizüstü olan bir köyde, her bir dizüstünde 100 tane kitap varsa o zaman bir anda o köyde 10,000 tane kitap olmuş olur. Sizin be benim de ilkokula giderken 10,000 tane kitabımız yoktu.

Bazen okul bir ağacın altıdır, veya çoğu zaman öğretmenin sadece beşinci sınıf eğitimi vardır, bu yüzden de grupsal bir eğitim modeli lazım, sadece okul yapmak ve öğretmen yetiştirmeyle olmayacak bir model, ki zaten bunu yapmak zorundasınız. Bu yüzden bir kez daha "Bir tane ver, bir tane al" diyoruz. Geçen yıl "Bir tane ver, bir tane al" programını uyguladık ve bu 100,000 taneden fazla dizüstü bilgisayar getirdi. ve bunları bedavaya dağıttık. Bunların bedava olmasından ötürü hiç bir şekilde bunları karşılayamayacak ülkelere gidebiliyoruz. Yaptığımız da bu. Haiti'ye gittik, Rwanda ve Afganistan'a gittik, Etiyopya'ya ve Moğolistan'a gittik. Pazar olmayan ve dolgunluk, bağlılık, düşük ücret vs.'nin hüküm sürdüğü bölgeler... Aslında büyük sayılarda bilgisayar dağıtabiliriz..

bu yüzden şu şekilde düşünün: bunu çocuğa cehalete karşı aşı yapmak olarak düşünün. Ve dizüstünü bir aşı olarak düşünün. Siz sadece bir kaç çocuğu aşılamazsınız, bölgedeki tüm çocukları aşılarsınız.