Maz Jobrani: İran asıllı Amerikalıyı duymuş muydunuz?

Şeytani Komedi Turu Ekseni'nin kurucu üyelerinden biriydim. Bir diğer kurucu üye Ahmed Ahmed Mısır asıllı bir Amerikalı, Orta Doğu'ya gidip bu turu deneme fikrini ortaya attı. Tur olarak bunu gerçekleştirmeden önce, o yalnız olarak gitti ve ilk denemeyi yaptı. Bir de Filistin asıllı Amerikalı Aron Kader var. Bir de ben, grubun İran asıllı Amerikalısı. Sadece İran asıllı Amerikalı olmak bile bildiğiniz gibi kendi sorunlarını doğuruyor. Bu iki ülkenin bugünlerde arası pek iyi değil. Bu durum içimde bile birçok çatışma yaratıyor, mesela bir parçam beni seviyor, bir kısmım nefret ediyor. Bir parçam nükleer programım olması gerektiğini düşünüyor, diğer kısmım güvenilir olmadığımı düşünüyor. Bunlar her gün yaşadığım ikilemler.

Ben İran'da doğdum, ama şu an Amerika vatandaşıyım, yani Amerikan pasaportum var, yani seyahat özgürlüğüm var. Çünkü eğer sadece İran pasaportunuz varsa, size kollarını açacak ülkelerin sayısı kısıtlıdır, -- Suriye, Venezuela, Kuzey Kore. (Gülüşmeler) Amerika'dan pasaport almış herkes size şunu söyleyecektir, pasaportu elinize aldığınızda, hâlâ doğduğunuz ülkenin yazdığını görürsünüz. Amerikan pasaportumu aldığım zamanı hatırlıyorum. "Oleeeyy! Artık seyahat edeceğim." diyordum. Pasaportu açtım, "Doğum yeri: İran"ı gördüm ve "Ooo, yapma ama!" dedim. (Gülüşmeler) "Seyahat etmeye çalışıyorum."

Ama ilginç olan şu, Amerikan pasaportum ile seyahat ederken diğer Batı ülkelerinde hiç sorun yaşamadım, "İran doğumludur" demesine rağmen. Sorun olmadı. Bazı Arap ülkelerinde sorun yaşadım, çünkü sanırım bazı Arap ülkelerinin de İran ile arası pek iyi değil. Geçenlerde Kuveyt'te idim, bazı diğer Amerikalı komedyenler ile gösteri yapıyorduk. Hepsi sınırı geçti, sonra kontrolör benim Amerikan pasaportumu gördü. "Ah ha! Amerikalı, harika." Sonra açtı. "İran doğumlu mu? Bekle burada." (Gülüşmeler) Ve bana sorular sormaya başladı. "Babanın adı nedir?" Dedim ki, "Şey, babam öldü ama ismi Khosro idi." Devam etti, "Büyükbabanın adı nedir? "O çok uzun zaman önce öldü. Adı Cebbar idi." dedim. "Burada bekle. Birazdan geleceğim" dedi ve yürüdü gitti. Korkmaya başladım, çünkü büyükbabamın nasıl işler peşinde olduğu konusunda bir fikrim yoktu. (Gülüşmeler) Adamın birazdan geri gelip şöyle diyeceğini düşündüm, "200 yıldır seni arıyorduk." (Gülüşmeler) "Büyükbabanızın park cezası varmış. Faiz binmiş. Bize iki milyar dolar borçlusunuz."

Ama gördüğünüz gibi, konuştuğum zaman Amerikan aksanı ile konuşuyorum, siz de İran asıllı bir Amerikalı aktör olarak iyi, kötü ne rol varsa oynayabileceğimi düşünürsünüz. Hollywood'da birçok kez oyuncu kadrosunu belirleyen yönetmenler sizin Orta Doğu kökenli olduğunuzu öğrendiğinde "Oo, İranlısın. Harika. Şöyle diyebilir misin? "Seni Allah adına öldürüyorum." "Diyebilirim ama şöyle desem nasıl olur, "Merhaba. Ben sizin doktorunuzum?" Onlar da, "Harika. O zaman hastaneyi rehin alırsın." derler. (Gülüşmeler) Burada önemli noktayı kaçırdığınızı düşünüyorum. Beni yanlış anlamayın, kötü adam oynamaktan çekinmem. Kötü adam oynamak istiyorum. Banka soymak istiyorum. Bir filmde banka soymak istiyorum ama silahla, silahla, vücuduma sarılmış bir bomba ile değil. (Gülüşmeler) Çünkü yönetmeni hayal ediyorum: "Maz, bence senin karakterin bankayı kendisini çevrelemiş bir bomba ile soyar." "Neden böyle bir şey yapayım? Eğer para istiyorsam, neden kendimi öldüreyim?" (Gülüşmeler) Değil mi! (Alkışlar) "Tüm parayı sökül yoksa kendimi havaya uçururum." (Gülüşmeler) "O zaman, havaya uçur kendini. Sadece lütfen bunu dışarıda yap." (Gülüşmeler)

Gerçek şu ki, her yerde iyi insanlar var. Şovumda göstermeye çalıştığım şey de bu. Her yerde iyi insanlar var. Her şeyin mahvedilmesi için bir kişi yeterli. Birkaç ay önce New York'ta Times Meydanı'nda olduğu gibi, Pakistanlı bir Müslüman arabası bomba ile havaya uçurmaya çalıştı. Tesadüfen o gece Times Meydanı'nda bir komedi şovum vardı. Ondan birkaç ay önce de Teksas Austin'de beyaz bir Amerikalı uçağını IRS binasına doğru uçurmuştu, o gün de tesadüfen Austin'de komedi şovum vardı. Şimdi size Orta Doğulu bir erkek olarak şunu söyleyeyim, etrafınızda çok sayıda bu tür olayları gördüğünüzde bir noktadan sonra kendinizi suçlu hissetmeye başlıyorsunuz. Haberleri izliyordum. Ve "Bu olayın içinde ben de var mıyım?" diye düşünmeye başladım. (Gülüşmeler) Bana bir bilgi verilmedi. Neler oluyor?"

(Gülüşmeler)

Daha da ilginç olanı, Pakistanlı Müslüman adam -- tüm dünyadaki Müslümanlara, Orta Doğululara ve Pakistanlılara kötü bir şöhret bıraktı. Bir başka olay ise Pakistanlı Taliban başarısız araba bombalama olayını üstlendi. Sorum şu: başarısız bir araba bombalama için neden sorumluluk üstlenilir? "Sadece denediğimizi belirtmek istedik." (Gülüşmeler) "Ve dahası önemli olan düşünce." (Gülüşmeler) (Alkışlar) "Ve neticede hem kazandık hem kaybettik." (Gülüşmeler) Olan şu, beyaz adam uçağını bir binaya doğru uçururken, Amerika'da ekran başındaki tüm Orta Doğulu ve Müslüman arkadaşlarım "Lütfen, Orta Doğulu olmasın. Hasan olmasın. Hüseyin olmasın." diye söyleniyordu. Ve adamın adının Jack olduğu anlaşıldı. Ben de, "Ooooo! Bizden değilmiş." dedim. Ama yine de her an şöyle diyeceklerini düşünerek izlemeye devam ettim, "Eylemi gerçekleştirmeden önce, Müslüman olmuştu." "Kahretsin! Neden Jack? Neden?"

Gerçek şu ki, kendimi şanslı hissediyorum, çünkü dünyanın her yerinde gösterimi sergileme imkanı buldum, Orta Doğuda da birçok kez şov yaptım. Kısa bir süre önce yedi ülkelik solo bir tur yaptım. Umman'da, Suudi Arabistan'da ve Dubai'de idim. Her yerde çok iyi insanlar var, bu harika bir şey. Ve bu yerler hakkında harika şeyler öğreniyorsunuz. İnsanları oraları ziyaret etmeleri için teşvik ediyorum. Mesela, Dubai -- harika bir yer. Her şeyin, en büyüğüne, en uzununa sahip olmak konusunda saplantılılar. Dubai AVM adlı bir alışveriş merkezleri var. O kadar büyük ki içinde taksiler var. Orada yürüyordum. "Bip, bip." sesini duydum. "Ne yapıyorsun burada?" diye sordum. O da, "Zara mağazasına gidiyorum. 5 km. ileride. Çekil yolumdan. Çekil yolumdan. Çekil yolumdan." Çılgın olan şey ise -- Dubai'de bile durgunluk söz konusu ama bunu fiyatlardan anlayamıyorsunuz. Dubai AVM'de donmuş yoğurdu gram ile satıyorlar. Uyuşturucu satışı gibi. Orada geçerken biri geldi, "Pşşt. Habibi, dostum." (Gülüşmeler) "Biraz donmuş yoğurt ister misin? Gel buraya. Gel buraya. Gel. Bir gram, beş gram, on gramım var. Kaç gram istiyorsun?" (Gülüşmeler) 5 gram satın aldım. 10 dolar. 10 dolar! "Bunun içinde ne var?" dedim. "İyi mal var adamım. Kolombiya malı. En iyisi, en üstünü." dedi.

Bazen bu Orta Doğu, Latin Amerika, Güney Amerika ülkelerini ziyaret ettiğinizde öğrendiğiniz bir başka şey de, bir şey inşa ettiklerinde kural veya düzenleme tanımıyorlar. Mesela, Dubai AVM'de 2 yaşındaki oğlumu oyun alanına götürdüm. Oğlumu tüm ABD'de oyun alanlarına götürmüştüm. ABD'de 2 yaşındaki çocuğunuzu kaydırağa koyduğunuzda, aşağı doğru kayarken yavaşlasın diye bir aparat konur. Orta Doğu'da konmaz. (Gülüşmeler) Oğlumu kaydırağa koydum; o da fırrrrrrr! Fırladı. Aşağı indim. Dedim ki, "Oğlum nerede?" "Üçüncü katta, efendim. Üçüncü katta." (Gülüşmeler) "Taksiye atlayın. Zara'ya gidin. Sola dönün." (Gülüşmeler) "Yoğurdu deneyin. Çok iyidir. Biraz pahalıdır."

Şovlarımda yapmaya çalıştığım bir şey de klişeleri yıkmak. Ve klişeleştirmek konusunda ben de suçluyum. Dubai'deydim. Dubai'de çalışan bir çok Hintli var. Maaşları pek yüksek denemez. Aklıma oradaki tüm Hintlilerin işçi olması gerektiğini yerleştirmişim. Dubai'de başarılı Hintlilierin de olduğunu unutmuşum. Bir gösteri yapıyordum dediler ki, "Seni alması için bir şoför göndereceğiz." Lobiye indim ve bir Hintli gördüm. Dedim ki, "Bu benim şoförüm olmalı." Çünkü orada ucuz bir takım elbise, ince bıyıkları ile bana bakıyordu. Yanına gittim, "Afedersiniz, bayım, siz benim şoförüm müsünüz?" O da, "Hayır, bayım. Otelin sahibiyim." dedi. (Gülüşmeler) "Özür dilerim. O zaman neden bana bakıyorsunuz?" dedim. O da, "Sizi kendi şoförüm sandım." dedi.

(Alkışlar)

(Gülüşmeler)

Sizlere şununla veda edeceğim: Gösterimde klişeleri yıkmaya çalışıyorum, Orta Doğuluları ve Müslümanları olumlu bir şekilde temsil etmeye çalışıyorum ve umarım ki gelecek yıllarda Hollywood'da bizi olumlu bir şekilde yansıtan birçok film ve televizyon programı üretilecek. Kim bilir, belki bir gün bizim de kendi James Bond'umuz olur değil mi? "Ben Bond, Camal Bond."

(Gülüşmeler) O zamana kadar şakalarımı

anlatmaya devam edeceğim. Umarım siz de gülmeye devam edersiniz. İyi günler. Teşekkürler.

(Alkışlar)