Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
Bir gün tek gözlü bir maymun ormana girdi. Ağacın altında bir kadını... ...kızgın bir şekilde meditasyon yaparken gördü. Tek gözlü maymun kadının bir Sekhri olduğunu farketti. Brahman'dan daha çok bilinen karısıydı. Tek gözlü maymun kadını daha iyi görmek için ağaca tırmandı. Tam o sırada gürültülü bir patırtıyla... ...cennetler açıldı. Ve İndra tanrısı açık alana atladı. İndra kadının bir Sekhri olduğunu gördü. Ah-hah. Kadın oralı olmadı. Böylece İndra kadının dikkatini çekerek yere fırlattı... ...ve tecavüz etmeye başladı. Sonra İndra gözden kayboldu. Kadının kocası Brahman orataya çıktı. Hemen ne olduğunu anladı. Bu nedenle, daha büyük tanrılara... ...adaletli olabilmesi için rica etti. Böylece tanrı Vishnu geldi.
Brahman "Sadece tek gözlü maymun" dedi.
Tek gözlü maymun bir Sekhri olan... ...kadın için gerçekten adalet istiyordu. Böylece olayların tam olarak nasıl olduğunu tekrar anlattı. Vishnu hükmünü verdi.
"Tanrı İndra günah işledi. Bir Brahman'a karşı günah işlediğinden... ...yaptığı günahı temizlemek için çağrılabilir."
Böylece İndra geldi... ...ve atın kurban edilmesini yerine getirdi. Ve böylece öldürülen at... ...ortaya çıktı. Tanrı serbest kalan günahlar için sinirliydi. Brahman'nın egosu sakinleşti... ...kadın mahvolmuştu... ...ve tek gözlü maymun gitti. Biz insanların adaleti nasıl tanımladığımıza kafası karıştı.
Hindistan'da her üç dakikada bir tecavüz oluyor. Hindistan'da tecavüzlerin sadece... ...%25'i polis merkezine geliyor... ...ve bu emniyete gelen %25'in... ...sadece %4'ü suçlu bulunuyor. Bu hakkını alamayan pek çok kadındır.
Bu sadece kadınlarla ilgili değil. Etrafınıza bakın kendi ülkelerinize bakın. Suçlarla yükümlü tutulan belli bir örnek vardır. Avustralya'daysanız hapishane de olanların çoğu aborjinlerdir. Hindistan'daysanız, ya Müslüman ya Adivasi... ...veya kabilelerimiz Naksalitlerdir. Amerika'daysanız çoğu siyahlardır. Burada bir akım var. Benim hikayemdeki gibi Brahmanlar ve tanrılar... ...daima kendi doğrularını hakikat gibi anlatır. O zaman hepimiz... ...tek gözlü maymun mu oluyoruz? Adaletsizliği görmezden mi geliyoruz?
Günaydın. ... Biliyorsunuz, bu hikayeyi... ...550 keze yakın... ...40 ülkedeki seyircilere... ...okul öğrencilerine, Smithsonian'daki smokinli yemeklere... ...ve diğerlerine anlatmıştım, her seferinde de bir şeye isabet ediyor. Şimdi aynı kalabalığın içine girseydim ve... ..."Size adalet ve haksızlıkla ilgili konferans vermek istiyorum." deseydim... ..."Çok teşekkürler yapılacak başka işlerimiz var" derlerdi. Bu sanatın şaşırtıcı gücüdür.
Sanat diğer şeylerin yapamadığını yapabilir. Engellerin olamaz çünkü önyargılarını kırıp geçer... ...maskeniz olarak sahip olduğunuz herşeyi kırıp geçer... ..."Ben buyum, ben şuyum" der. Hayır. O bunların hepsinin üstesinden gelir. Ve diğer şeylerin ulaşamadığı yere ulaşır. Dünya da tutumları değiştirmek çok güçtür. Heryere erişen bir dile ihtiyacımız var.
Hitler bunu biliyordu ve... ...Wagner'ı bütün Nazi ve Aryanların harika hissetmesi için kullandı. Bay Berlusconi medya ve televizyon gibi... ...büyük imparatorlukların üzerinde dururken bunu biliyor. İhtiyaç duymadığımız şeyleri bize satmaya çalışan... ...olağanüstü yaratıcı zekaların hepsi reklam ajanslarında... ...ve onlar sanatın gücünü biliyorlar.
Benim için bu çok erken geldi. Ben çocukken, bir koreograf olan annem... ...endişelenmesine yol açan bir olayla karşılaştı. Bu olay Gujarant da... ...genç gelinlerin intihar etmesiydi... ...çünkü gelin gittikleri aile tarafından daha çok para getirmeye mecbur bırakılıyorlardı. Ve annem Nehru başbakanının izlediği bir dans gösterisi yaptı. Annemin yanına geldi ve "Bu nedir?" diye sordu. Ona anlattı ve bugün bizim Başlık Parası Dansı... ...dediğimiz şey için ilk sorusunu sormaya başladı. Bugün bile binlerce kadını öldüren birşey için... ...ilk kez bir araştırma yapılmasına neden olan... ...bir dans gösterisi düşünün.
Seneler sonra, "Mahabharat" da yönetmen Peter Brook ile çalışırken... ...ve Draupadi olarak adlandırılan bu feminen feministi oynarken... ...benzer bir deneyimim oldu. Bronx'da iri yarı siyahi anneler... ...yanıma geldi ve "işte bu!" dedi. Sonra, Sorbonne'da ki bu son moda gençlik... "Madam Draupadi, bu feminist değil, ama o? O!" derdi. Afrika'da ki yerli kadınlar... ...gelir ve "İşte bu kadar!" derlerdi. Ben ihtiyacımız olan şeyin... ...bir lisan olduğunu düşünüyorum.
Halk sağlığından birisi vardı ve Devdutt da halk sağlığından bahsetmişti. Peki, her yıl milyonlarca insan... ...suyla taşınan hastalıklar yüzünden ölüyor. Çünkü içecek temiz su yok... ...ya da Hindistan gibi ülkelerde... ...insanlar tuvaletten sonra ellerini yıkamaları gerektiğini bilmiyor. O zaman ne yapıyorlar? İçtikleri su kirli... ...bu nedenle de kolera, diyare ve sarılık oluyorlar... ...ve ölüyorlar. Devletler de temiz su sağlayamıyor. Deniyor ve inşa ediyorlar. Deniyor, boru hatları inşa ediyorlar ama olmuyor. Paraları yetmediği makinaları çokuluslu şirketler karşılıyor. Ne yapıyorsunuz? Ölmelerine izin mi veriyorsunuz?
Birinin harika bir fikri vardı. Bu basit bir fikirdi. Kimseye fayda etmeyen bir fikir... ...ama her alandaki sağlığa yardım edebilirdi. Asya ve Hindistan'daki çoğu ev de... ...bir pamuk giysi vardır. Temiz bir pamuk giysinin 8 kez katlanmasıyla... ...bakterilerin suda elenmesinden... ...%80'e kadar azaltabildiği bulundu. Neden devletler bunu televizyonda herkese ilan etmiyor? Neden bu üçüncü dünya ülkeler ölçeğinde her afişte değil? Çünkü bir çıkar yok. Çünkü kimse bir komisyon alamaz. Fakat bunun hala insanlara ulaşması lazım. Ve burası insanlara bunu duyuracağımız yollardan biri.
O zaman bana bu moda su arındırma makinelerinden birtane al.
Bunların ne kadar pahalı olduğunu biliyorsun. Ne bir makine ne tahta ne de bir ocak... ...gerektiren bir çözümüm var.
Dinle, git pamuk elbiseni getir.
Dede, bana çözümü söyle lütfen.
- Burada baba. - Temiz mi? - Elbette.
O zaman sana anlattığım gibi yap. Elbiseyi sekiz kez katla.
- Sen de doğru yapıyor mu say. - Tamam dede.
Bir, iki, üç, dört kat yapıyoruz. Sudan bütün mikropları alıyoruz.
Bir, iki, üç, dört kat yapıyoruz. Sudan bütün mikropları alıyoruz. Beş, altı, yedi, sekiz kat yapıyoruz. İçtiğimiz suyu güvenli yapıyoruz. Beş, altı, yedi, sekiz kat yapıyoruz. İçtiğimiz suyu güvenli yapıyoruz.
Burada baba, sekiz kere katlanmış pamuk elbise.
Bu pamuk elbise. Ve bunun aracılığıyla temiz suyumuz olacak.
Bence, burada ki herkesin günlük yaşantımızda... ...artan şiddetin son derece farkında olduğunu söyleyebiliriz. Üniversiteler uyuşmazlığın çözümü ile ilgili kurslar düzenlemeyi deniyor... ...ve devletler sınırlardaki çatışmayı durdurmaya çalışıyor. Etrafımız şiddetle çevrili, bu yol verdin vermedin kavgası olsun... ...ya da aile içi şiddet... ...veya bu bir öğrenci ödevini yapmadı diye... ...öğretmenin öğrenciyi dövmesi ve öldürmesi olabilir, bu heryerde. Neden bu problemlere idareten... ...yardım etmek için bir şey yapmıyoruz?
Çocukların ve genç insanların... ...şiddetin boyun eğdiğimiz bir şey olduğunu... ...ve bunu durdurabileceğimizi... ...fark etmesi için ne yapıyoruz? Aslında diğer insanlara zarar vermeden... ...şiddeti, öfkeyi, asabiyeti atmak için... ...farklı yollar var. Pekala, burada bir şekli var.
(Video)(Gülüşmeler)Siz huzurlu insanlarsınız. Anne ve babanız huzurlu insanlardı. Büyükanne ve büyükbabanız huzurlu insanlardı. Bir yerde ne kadar çok huzur? Başka nasıl olabilirdi?
Fakat farz edelim... Evet. Farz edelim ki... İçinizde ki küçük bir gen... ...baş etmeye çalışıyor. Afrika'da başlangıçtan itibaren... ...yaradılışınız da her nesilden size geçmiş olabilir. Bu içinizde derinde saklanan gizli bir dürtüdür. Eğer sizin içinizde ise, o zaman bende de var.
Bu size erkek kardeşinize şamar atmayı, bir hamamböceğini ezmeyi... ...ve annenizi tırmalamayı yaptıran şeydir. Bu kocanız eve sarhoş geldiğinde ve sizde onu... ...dövmek istediğinizde içinizde bir yerde bu duygu ile dolmaktır. İşe giderken yolda ki bisikletli birini öldürmek... ...ve kuzeninizi tam bir ahmak olduğu için ipe asmayı istemek. Aman yarabbi. Dışardakileri sorarsanız beyaz, siyah ya da esmerlerin... ...üstüne katran sürüp tüy yapıştırarak şehir dışına çıkartmak.
Bu küçük bir gendir. Küçük ve kötüdür. Algılayabilmek için çok küçük, himayenizde gömülüdür. Adrenalin, öldürmek. Size bir vasiyet verecek. Evet onu yerinden çıkaramadığınız için yüzleşseniz iyi olur. Siz Şiddetsiniz. Çünkü ya mağdur ya da benim gibi üstündesiniz.
Hoşçakal Abraham Lincoln. Hoşçakal Mahatma Gandhi. Hoşçakal Martin Luther King. Merhaba şu mahallede ki çeteleri öldüren... ...bu mahallede ki çeteler. Merhaba yemek dahi verecek parası olmayan... ...fakir ülkelerin devletlerine asker satan... ...zengin ülkelerin devletleri. Merhaba uygarlık. Merhaba 21. yüzyıl. Ne gördüğümüze... ...ne yaptığımıza bak. (Alkış)
Anaakım sanatı, sinema... ...sosyal sorunlarla ilgili konuşmak için dünyayı boydan boya geçmiştir. Birkaç yıl önce, birden bire sosyal değişim için gönüllü olmak isteyen... ...binlerce genç insanı ortaya çıkaran... ...Rang De Basanti adında bir filmimiz vardı. Venezuella'da en popüler pembe dizilerden birinde... ...Kristal adında bir kadın kahraman var. Ekranda Kristal göğüs kanserine yakalanınca... ...75.000 den fazla genç kadın mamografi çektirmeye gitti. Ve tabi ki " Vajina Monologları" nı biliyoruz. Irk olayları ve etnik olaylar hakkında... ...konuşan komik stand-up gösterileri var.
Böylece, neden... ...daha iyi bir dünyaya ihtiyacımız olduğu konusunda... ...hepimizin aynı fikirde olduğunu düşünürsek... ...sadece bir dünyaya ihtiyacımız olduğunu. Acaba bu neden tek bir dil kullanmadığımız mıdır... ...devamlı bize duvarları yıkabileceğimizi... ...insanlara ulaşabileceğimizi gösteren? Devletlere, stratejistlere, dünyanın... ...planlamacılarına söylemem gereken şey... "Sanatlara pastanın üzerindeki bir kiraz olarak davrandılar... ...onun maya olması lazım." Çünkü her ne gelecek planlaması... ...eğer 2048 gelmek istediğimiz zamansa... ...bilim adamları, ekonomistler, kötü bir şekilde... ...geleceği hazırlayanların hepsi... ...ile birlikte sanat ifade edilmediği sürece... ...biz oraya gelmeyeceğiz. Ve bu benimsenmediği sürece, olmayacak.
Gerek duyduğumuz şey ne? İhtiyaç duyduğumuz ne? Bir yolun doğru gidişatının ne olduğuna... ...planlamacıların ne olduğuna olan bakışımızı... ...yıkmamız gerek. Bütün bu yılların denemelerini daha iyi bir dünya... ...yapmak için olduğunu söylersek, başarısız olduk. Tecavüz edilen daha çok insan var. Daha çok savaş var. Basit şeylerden ölen daha çok insan var. Bu nedenle birşey vermek için var. Buda benim istediğim şey. Son müzik parçamı alabilirmiyim lütfen?
Bir zamanlar çok güzel ıslık çalan bir prenses vardı. (Islık) Kral olan babası "Islık çalma" dedi. Kraliçe annesi "Islık çalma" dedi. Fakat prenses ıslık çalmaya devam etti. (Islık)
Yıllar geçti... ...prenses daha da güzel ıslık çalan... ...güzel bir kadın oldu. (Islık) Kral babası "Islık çalan bir prenses ile kim evlenir?" dedi. Kraliçe annesi "Islık çalan bir prenses ile kim evlenir?" dedi.
Fakat kralın bir fikri vardı. Bir Svayamvarayı haberdar etti. Bütün prensleri gelip kızının ıslık çalmasını engellemeleri için davet etti. "Kim kızımın ıslık çalmasına engel olursa... ...krallığımın yarısına sahip olacak ve kızımla evlenecektir." Çok geçmeden saray ıslık çalan prenslerle doldu. (Islık) Bazısı çok kötü ıslık çaldı. Bazısı da iyi çaldı. Fakat kimse prensesi yıldıramadı.
"Şimde ne yapacağız?" dedi kral. "Şimdi ne yapacağız?" dedi kraliçe. Fakat prenses "Baba, Anne merak etmeyin. Benim bir fikrim var. Bu genç adamların her birine gideceğim... ...ve mağlup oldular mi diye soracağım. Eğer birisi cevaplarsa... ...o benim temennim olacak." dedi.
Böylece her birine gitti ve "Seni mağlup ettiğimi kabul ediyor musun?" dedi. Onlar da " Ben mi? Bir kadın tarafından mağlup edilmek mi? Bu imkansız! Hayır! Bu mümkün değil." Sonunda bir prens... "Prenses beni mağlup ettiğinizi kabul ediyorum."dedi. "Ahh.." dedi prenses. "Baba, anne bu adam benim karım olacak." (Islık)
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
TEDHindistan'da, dansçı, oyuncu ve bir siyasetçi olan Mallika Sarabhai dans da dönüştürücü bir hikayeyi anlatıyor ve siyasi, sosyal ya da kişisel değişimi etkileyen en güçlü yolun sanatlar olabileceğini savunuyor.
As the leader of Darpana, Mallika Sarabhai is a pioneer in using dance and the arts for social change. Full bio »
Translated into Turkish by Elif Kul
Reviewed by Sancak Gülgen
Comments? Please email the translators above.
You have treated the arts as the cherry on the cake. It needs to be the yeast.” (Mallika Sarabhai)
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.