Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
Bugün,size kendi muhitlerini bırakmamış... ...bir kaç insandan bahsedeceğim. İlki,burda Chicago'da geçiyor. Brenda Palms-Farber,sabıkalıların yeniden topluma... ...katılmalarına yardım etmek ve tekrar hapse... ...girmelerini engellemek için işe alınmıştı. Şu anda,mükellefler,bir kişinin... ...tutuklanmasına karşılık... ...yılda yaklaşık 60,000$ ödüyor. Bunların,üçte ikisinin geri geleceğini biliyoruz. İlginç bulduğum şu ki,okul öncesi eğitim... ...için Head Start gibi,ödediğimiz her bir... ...dolara karşılık... ...ilerde olacak tutuklama... ...gibi olaylar için 17$ ödüyoruz... Ya da- düşünün, bir kişiyi Harvard'a ... ...göndermek için bile... ...60,000$, değerinden çok fazla.
Fakat Brenda,bu tip şeyleri ayarlamıyor,... ...işine bakıp,... ...pek de açık olmayan... ...bir çözüm getiriyor... ...baldan yapılan cilt bakımı ürünleri... ...imal eden bir firma kurmak. Tamam,bu fikir bazılarınıza açık gelmiş olabilir,ama bana gelmedi. Bu,gerçek potansiyele sahip... ...bir sosyal değişikliğin oluşmasının temeli. Anlaşılan O,çalışamayan erkek ve kadınların... ...arılara ve toplanan bala özen gösterip,... ...katma değerli ürünler yapmalarını... ...ve onları pazarlayıp... ...Whole Foods'da satmaları işini vermişti. Öfke yönetimi ve ekip çalışması gibi... ...ihtiyaç duydukları yaşam becerileriyle... ...iş tecrübesi ve eğitimini birleştirdi... ...bir de,iş tecrübeleri hakkında... ...daha sonraki işverenleriyle nasıl konuşacaklarını. Aslında,bu, öğrendikleri dersleri... ...ve daha çok öğrenmek için heveslerini ispatladı. Onun bu programından geçen... ...insanların yüzde dördünden azı.. ...aslında cezaevine geri dönecek. Yani,bu genç kadın ve erkekler arıcılık aracılığıyla... ...yaşam becerileri ve iş hazırlığını öğrendiler... ...ve zamanla üretken vatandaşlar haline geldiler. Şimdi,tatlı bir başlangıçtan bahsedelim.
Şimdi,sizi Los Ageles'a götüreceğim. İnsanların birçoğu L.A 'ın ...sorunları olduğunu bilir. Fakat,ben Los Angeles'ın su sorunundan bahsedeceğim. Çoğu zaman onların yeterli suyu yok... ...ve... Şu anda,Kaliforniya'nın enerji tüketiminin... ...yüzde 20'si,daha çok... ...Güney Kaliforniya'ya su... ...pompalamak için kullanılıyor. Yağmur yağıp,taşdığında dahi,... ...okyanusun içi ve dışındaki suları kanala... ...dökmek için yapılan harcamalar ağırlaşıyor. Şu anda,Andy Lipkis,bağlayıcı ağaçlar,... ...insanlar ve teknolojiyle,daha yaşanılabilir... ...bir şehir yaratmaya,su denetimi ve şehir ısı adası... ...ile ilgili altyapı masraflarını kısmaya... ...yardım etmek için çalışıyor. Bütün bu yeşil alanlar aslında,haliyle yağmur suyunu... ...emiyor,diğer yandan şehirlerimizin serinlemesini sağlıyor. Çünkü,bir düşünün,... gerçekten klima ya da... daha serin bir oda istemez misiniz? Bu kadar farkın olmaması gerektiğini nasıl anlarsınız?
Bir kaç yıl önce,L.A şehri... ...şehir okullarını onarmak için... ...2.5 milyar dolara ihtiyaçları... olduğuna karar verdi. Andy ve ekibi,bu okulların etrafını... ...asfaltlamak için dolarların 200 milyonunu... ...harcadıklarını ortaya çıkardı. Ve gercekten güçlü bir ekonomik tablo sunarak, ...L.A hükümetini,asfaltın ağaçlarla ve diğer... ...yeşilliklerle yer değiştirmesini... ...okulların,bahçıvanlık altyapısına harcadıklarından... ...daha fazla, enerji sisteminde tasarruf... ...edeceklerine dair ikna ettiler. Yani sonunda,20 milyon ayak kare asfalt... ...iptal edildi ve ya diğeriyle değiştirildi... ...ve klima için elektrik tüketimi azaldı... ...sistemde net tasarruf, sonuçlanarak... ...fiyatı yükselen arazilerde iş olanağı... ...devam etmektedir... ...ayrıca,sağlıklı öğrenciler ve okul sistemi de çalışanlar arasında.
...Evet,Judy Bonds... ...bir maden işçisinin kızı. Ailesinin Whitesville denilen... ...West Virginia şehrinde sekiz kuşağı var. Ve eğer şehrin ve kömür... ...madenciliğinin o eski ihtişamına bağlı... ...biri varsa... ...O,Judy'dir. Fakat,şu anda maden çıkarılan yol... ...büyükbabasının ve babasının indiği... ...derin madenlerden farklı... ...ve gerçekte bu,binlerce insanı işe aldı. Şimdi,iki düzine erkek bir dağı... ...yaklaşık birkaç yıllık maden için... ...birkaç ayda parçalayabiliyor. Bu tür teknoloji,dağbaşı çıkarması olarak adlandırılır. O,bir dağı burdan buraya birkaç... ...kısa ayda tamamlayabilir. Patlayıcı ve maden tortularıyla dolu... ...bu havanın,bu alanları kapladığını hayal edin. Ziyaret ettikten birkaç saat sonra... ...yanlız işçilere değil, ...hepimize garip... ...bir öksürük geldi.
Judy manzarasının yok edildiğini... ve suyunun zehirlendiğini gördü. Ve,yıllık tatilierindeki işsizliği... ...bırakan madenci grupları... ...dağ boşaltıldıktan sonra devam ettiler. Judy,bir de,zarar görmemiş bir dağdaki... ...potensiyel rüzgar enerjisindeki farkı gördü... ...farktan birisi,rakımın... ...2.000 fit üzerinde azalmasıydı. Kirli enerjinin üç yılında fazla iş yoktu.. ya da,yüzyılların temiz enerjisinde... ...bölge rüzgarından en iyi şekilde yararlanmak... ...piyasa bilgisinin gelişimine ve teknik... ...teknik becerilere dayalı verimlilikte uzmanlaşmanın... ...ve ilerlemenin gelişim potansiyeli vardı. O,gider masraflarını ve... ... geri ödemelerini hesapladı... ...bir çok kademede,yerel,milli... ...ve evrensel ekonomi için net bir artış vardı. Bu,dağ başı çıkarmasından daha uzun bir ödemeydi... ...ama rüzgar enerjisi onu sonsuza kadar geri öder. Şu anda dağ başı çıkarması yerlilere çok az para... ...ödüyor ve bu onlara birçok sıkıntı getiriyor... Su,yapışkan bir maddeye dönüştü. Çoğu insan hala işsiz ve bu... ...benzer türde toplum sorunlarına yol açıyor... ...bir de iç şehirlerdeki işsiz insanlar... ...kötü bir sağlık,genç yaşta hamilelik,aile içi şiddet... ...alkol ve uyuşturucu gibi şeyleri tecrübe ediyorlar.
--söylemeliyim ki--Judy ve ben... ...tamamıyla birbirimize benziyoruz. Gayet açık bir bağlılık. Demek istediğim,memleketi West Virginia,Whitesville... ...diye anılıyor,yani bir hip hop isminin... ...doğuşu ya da bunun gibi... ...şeyler için yarışmıyorlar. Fakat,bana verdiği tişörtün arkasında şöyle... ...diyor,''Tehlikedeki çiftçileri koru.'' Yani,mahalleli bir kız ve çiftçiler,biz onu birlikte yaparız. ve bunun neyle ilgili olduğunu bütünüyle anlarız. Fakat birkaç ay önce, ...Judy'ye 3.dereceden... ...akciğer kanseri teşhisi konulmuş. Evet. Ve bu,kemiklerini ve beynini etkilemiş. Aynı şeyden muzdarip olmasını ve... ...aynı hastalığı olan insanları korumak... ...için çok çabalamasını bambaşka buluyorum. Fakat onun Coal River... ...Mountain Wind hayali,... ...vasiyetidir. Bir daha dağ başını... ...göremeyebilir. Fakat,bildiri ya da... ...başka bir şey yazmaktansa... ...gerçekleşecek bir... ...iş planının arkasında bırakıyor. İşte,mahalleli bir kızın yaptığıdır bu. Öyleki,onunla gurur duyuyorum.
Fakat,bu üç insan... ...birbirlerini tanımıyor... ...ama inanılmaz derecede ortak yanları var. Onlar,problem çözücüler ve... ...şu anda yaptığım işe dair... ...öncelikli olarak tanıştığım,gördüğüm... ve öğrendiğim çoğu örnekten sadece birkaçı onlar. ThePromisedLand.org. olarak adlandırılan... ...Public Radio programı için,şirketimde,öne çıkan herkese... ...sahip olduğum için gerçekten çok şanslıydım. Onlar,şimdi gerçekten önsezili insanlar. Güzellik ürünleri,sağlık okulları,elektrik gibi... ...modası geçen ihtiyaçlara ve para akışının... ...bu talepleri nasıl karşılayacağına bakıyorlar. Ve,en kalitesiz çözümler... ...işlerin sayısını azaltmayı kapsıyor... ...işsiz bir insan olmaktan çıkıyorsunuz... ...bu insanlar,aciz değiller. Aslında,en kaliteli vatandaşlar olarak... ...adlandırdıklarımdan bazılarına destek veriyorlar... ...onlar,hapishaneden çıkıp,Ortadoğu'dan geri dönen... ...kuşak olarak yoksul,travma geçirmiş insanlar. Ve,özellikle gaziler için V.A,2003'den beri,... ...emektarlara akıl sağlığı ilaçlarında... ...altı kat artış olduğunu açıkladı. Bence,sayıları,büyük olasılıkla yükselecek. Onlar,çok sayıda insan değil... ...ama,en masraflı olanlardan bazıları. Stres sonucu, kötü bir sağlık,aile içi şiddet... ...alkol ve uyuşturucu olasılıkları... ...okuldaki çocuklar için kötü bir etkendir. Yani,bu üç kişi,yerel ekonomimiz aracılığıyla... ...verimli bir şekilde doların nasıl yönlendirileceğini... ...mevcut pazar taleplerininin nasıl karşılanacağını... ...şu andaki sosyal problemlerimizin nasıl azalacağını... ...ve ilerde çıkacak yeni problemleri nasıl... ...engelleyeceklerini iyi biliyorlar.
Ve böyle bir çok örnek var. Bir sorun:atık işleme ve işsizlik. Geri dönüşüm hakkında düşünsek ya da... ...konuşsak bile,geri dönüşebilir şeylerin çoğu... ...dönüştürülmek için bırakıldıkları derivasyon sınıfları... ...ve belediyelerden ayrılıp,çöp sahasında ya da yakılmış olarak bulunuyor. Peki nerede bu atık işleme? Genellikle,fakir toplumlarda. Bir şirketin atığını,diğeri için hammadde olarak kullandığınız... ...ya da kullanıp,satabileceğiniz ürünler yapmak için... ...geri dönüşümlü gereçler kullandığınız... ...Eko-sanayi olarak adlandırılan Avrupa'daki iş modeli gibi,eko-sanayi... ...işletmelerinin olduğunu biliyoruz. Üretimde hammadde olarak,geri dönüşümlü... ...gereçlerin kullanılması için... ...yerel pazarlar ve teşvik tedbirleri yaratabiliriz. Benim memleketim Bronx'da,aslında bunlarda birini yapmaya... ...çalışmıştık ama belediye başkanımız aynı nokatada... ...bir cezaevi görmek istediğine karar vermişti. Çünkü --biz yüzlerce iş kurmak istemiştik--... ...fakat seneler sonra,şehir halkı bir cezaevi inşa... ...etmek istedi.Ama bu projeden... ...vazgeçtiler,Tanrıya şükür.
Başka bir sorun: sağlıksız besin düzeni ve işsizlik. Çalışan sınıf ve kent yoksulu Amerikalılar... ...ekonomik olarak şu anki gıda... ...düzenimizden yarar görmüyorlar. Bu,daha çok,ulaşıma,kimyasal verimliliğe... ...suyun etkili kullanılmasına ve bir de... ...soğutmaya dayanıyor. Çok defa,Mega tarımsal işlemler... ...su yollarımızın ve toprağımızın zehirlenmesinden sorumlu... ...ve bize sağlık hizmetlerinde,milyarlara mal olan... ...ve verimliliğini kaybeden,son derece... ...sağlıksız, bu ürünleri üretiyor. Ve yılın bu zamanında,kentsel tarımın... ...büyük bir sinyal olduğunu biliyoruz... ...yalnız bu daha çok,toplu konutların... ...çoğunda değerli olan bahçecilikle alakalı... ...fakat bu,gıda üretimi ve ya... ...iş kurma yönünden bişey değil. Sayıları henüz yok. Şu anki işimin parçası,bölgesel tarım... ...gücünü kullanan her şehirde,kentsel büyüme üretiminin... ...milli bir markasını yaratarak,3,000 mil uzaklıktaki yeşil sebzelerin... ...transferini hızlandırmak, bölgesel... ...gıda düzeni ve kentsel tarımı kaynaştırmak için... ...altyapıyı oluşturmak... ...ve fakir çiftçiler tarafından işletilen,sadece... ...tüketicilerin bulunduğu,kapalı tarım... ...tesislerini çoğaltmaktır. Kaybedilen metro alanları çevresindeki... ...çiftçiler bu fikri destekleyebilir çünkü... ...tüm yıl boyunca üretim için taleple karşılaşamıyorlar. Bu,bir tarım vergisiyle yarışma değil... ...aslında bir destek. Gerçekten,pozitif lehteyle... ...ekonomik-tutarlı gıda düzenini birleştiriyor.
Amaç;hastaneler,yaşlılara ait merkezler,... ...okullar ve günlük bakım merkezleri... ...için kurumsal ihtiyaç beldeleri kurmak... ...ve bölgesel meslekler için de bir şebeke oluşturmaktır. Bu,akıllıca bir altyapıdır. Ve,yerleşik çevremizi yönetme şeklimiz... ...gün be gün,sağlığı ve insanların refahını etkilemektedir. Köy,kent ve belediyelerimiz,işsizliğin sosyal maliyeti,... ...kayıp ve tutuklama oranları,çeşitli kamu sağlığı maliyet... ...etkileri yanı sıra,atık tasfiyesi... ...ve enerji talebi gibi, altyapı... ...işlerinde işlevsel bir rol oynar. Kuvvetli bir altyapı,belediyelerin... ...hem altyapıyla hem de sosyal ihtiyaçlarla... ...başa çıkması için maliyetten tasarruf yolları sağlayabilir. Biz,vergi esasının bir parçası olan... ...ve eskiden vergi ödeme yükü bulunan insanlara... ...kapı açan bu sistemleri değiştirmek istiyoruz. Yerel ekonomik dengeyi geliştirmek için... ...kuvvetli bir altyapı ve yerel işyerleri kuran... ...milli bir iş modeli hayal edin. Küçük bir tema görebildiğinizi umuyorum.
Bu örnekler bir eğilimi belirtir. Bunu ben türetmedim,kazara da olmadı. Şehrin tümünde olduğunu farkettim... ...gelişme gösteriyor,bu iyi bir haber. Ve hepimiz ona yatırım yapma ihtiyacı duyuyoruz. O,bu ülkenin gelişimi için ana bir direk. Ben onu,''ülke güvencesi''olarak adlandırıyorum. Ekonomik gerileme,baş döndürücü ve korkutucu... ...bugünlerde havada bir şeyler var.. ...üstelik gerçekten yetki verilen bir şeyler. O,kendi ülkemizin... ...gelişmesinde anahtar olan... ...gerçekleşme ilkesidir. Şimdi,yerel düşündüğümüz ve yerli davrandığımız... ...toplumlarımızda rol yapma zamanıdır. Biz böyle yaparsak,bitişik komşularımız,... ...devletler,şehirler.. ...güçlükle... ...iyi olur. Yerelin özü,küreseldir. Ülke güvencesi,doğal sistemlerimizi... ...yenilemek,insanları işe yerleştirmek... ...ve doğal savunma kaynaklarımızı canlandırma anlamına gelir. Ülke güvencesi,deniz aşırı yerleri... ...tahrip etmek yerine ülkede zenginlik... ...yaratmak anlamına gelir... ...aynı çözümle,sosyal ve çevresel sorunlarla... ...uğraşmak,müthiş maliyet tasarrufu,zengin bir... ...kuşak ve milli güvenliği sağlar. Birçok iyi ve ilham veren çözümler... ...Amerika karşısında oluşturuldu. Bize karşı,bu meydan okuma... ...tanımlanacak ve çokça desteklenecektir.
Şimdi,ülke güvencesi;kendinize dikkat etmektir... ...ama,eskilerin dediği gibi ''şefkat evde başlar''... ...değildir. Bu aralar,John Hope Bryant'dan ''Aşk Liderliği'' kitabını... ...okuyorum,kitap;korkunun temelinde yatıyomuş.... ...gibi gözüken dünyadaki yönlendirme hakkında. Ve bu kitabı okumak,beni yeniden sorgulattı... ...şöyle açıklama ihtiyacı hissediyorum. ...Bakın,babam... ...her yönden harika bir adamdı. Gerçekten o kadar zor zamanlarında,... ...linç edilmekten kaçmış ve... ...'Güney'de yalnız başına büyümüştür... ...ve zor zamanlar geçirmiş diğer insanlar,... ...kardeşlerim ve benim için,dayanıklı bir ülke temin etmiştir. Fakat,hepimiz gibi,onun da bazı sorunları vardı. (Kahkahalar) Onunki,kumar oynamaktı... ...zorlayıcı olarak. ''Şevkat evde başlar''deyimi,onun için,benim... ...-ve ya başkasının-,maaş gününün,onun şanslı... ...günüyle çakışması anlamına geliyordu. Böylece,ona yardımda bulunma ihtiyacı duyuyorsunuz. Bazen,okuldan sonra ya da yazın kazandığım... ...parayı ona ödünç veriyordum... ...karşılığını fazlasıyla vermek için... ...her zaman iyi bir niyeti vardı... ...tabiki,çok para kazandıktan sonra. İnandı ve ya inanmadı ama,ara sıra... ...başarıyordu.Mesela;Los Angeles'daki at yarışında... ...--Los Angeles'ı sevmesindeki sebep,1940'lara dayanıyor. 15,000$ nakit para kazanmış ve büyüdüğü... ...evi satın almıştı. O konuda,bu yüzden mutsuz değilim. Dinleyin,kendimi ona karşı zorunlu hissetmiştim... ...büyüdüm,büyüdüm... ...şimdi olgun bir kadınım. Ve,bu yol boyunca,bir kaç şey öğrendim.
Bana göre,şevkat,çoğu kez,vermek ile ilgili... ...çünkü,sürekli yükümlü oluyorsunuz ya da... ...her zaman yaptığınız bir şey.. ...ya da,sizi incitene kadar... ...her zaman verici oluyorsunuz. Ben,gelişecek şeylerin kurulması,başlangıç... ...sermayesinin güçlenmesi,gelecek yılda,daha büyük... ...bir bağışa ihtiyaç duyulmaması şartındayım... ...-- adetleri desteklemeyi... ...yargılamıyorum -- . Toplumu ve onu güçlendirmeyi desteklemek... ...için olması gereken toplum güçlendirmesinde... ...iyi planların nasıl olabileceğini izleyerek... ...bir kaç yıl geçirdim... ...aslında terkedilen insanlar,daha kötü... ...değilse,eskisinden daha iyi durumda oluyorlar. Geçen bu 20 senede,insancıl dolar miktarlarımızı... ...en çok,hala devam eden,eğitimsel sonuçlara... ...yanlış beslenme,tutuklama,obezite... ...şeker hastalığı,gelir eşitsizliği... ...gibi sosyal sorunlara harcadık... ...ama,bunlar,bazı istisnaların dışında kalıyor... ...özellikle,yoksulluk çeken... ...insanlar arasındaki... ...bebek ölümlerinin... ...fakat,onları getirdiğimiz dünya dahi çok büyük.
...Bu konular hakkında çok az şey biliyorum... ...çünkü,senelerdir,kar amacı gütmeyen... ...bir endüstri kompleksinde vakit harcadım. Ve net iki senedir,yetkili müdürlüğünü... ...geri kazanıyorum. (Kahkahalar) Fakat,o zaman zarfında,toplumumuz için... ...doğru şeyler yapacak,yerel düzeyde onları geliştirecek... ...bir proje olduğunun farkına vardım. Fakat,maddi destek için gerçekten uğraştım. Büyük bir başarımız;kurumlardan... ...sağlanan para çok az. TED sahnesinde olmak ve aynı yıl... ...içinde MacArthur'u kazanmak,bana... ...herkese ulaşmışım hissini verdi. Doğrusu,yenilenmeden önce... ...ücretlerle ilgili bir konuşmayla beraber... ...acentamın bütçe açığının üçüncüsünü kapıyordum. Ve,açıkçası,başlangıçta,programlarımın... ...zamanın biraz ilerisinde olduğunu düşünüyordum. Fakat,o andan itibaren,bir TED2006 konuşmasında... ...öne çıkan ve sadece atık alanı olan bu park... ...cici bir şey haline geldi. Hatta burada.. ..evlendim. Düğünümde,beni parka sürükleyen bir köpeğim vardı. Üstelik,Güney Bronx Greenway,2006'da... ...ortamın gerisinde kalıyordu. O zamandan beri,burayı gelip almak için... ...canlandırma paketine... ...yaklaşık 50 milyon dolar verdik. Biz,burayı seviyoruz çünkü inşaatını seviyorum... ...çünkü biz gerçekten bu olanları izliyoruz.
Şöyle ki,herkesin şefkati,girişime... ...dönüştürmedeki,kritik önemi... ...anlamasını istiyorum. Ben,şirketime,insanların yaşam standartıyla ilgili... ...herşeyi gerçekleştirmek için gücünü eyleme... ...dönüştüren bu ülkedeki toplululuklara yardım etmekle başladım. Ülke güvencesi,sıradaki... ...yapılacaklar listemde. Her zamanki gibi,ticaretin sosyal... ...maliyetinin artmasının yanı sıra, ...gelişme eğilimlerini ve bölge adaptasyonunu belirleyecek... ...benim gibi kişilerle ortaklık yapacak... ...bu tür yerel girişim yatırımlarında değerlendirme... ...yapabilecek kişilere ihtiyacımız var. Toprağımızı,şebeke sistemlerimizi... ...kendimizi onarmak ve... ...benimsemek için birlikte... ...çalışmaya ihtiyacımızı var. Ortak başarısızlığımız için,başka vergiler... ...alışveriş merkezleri,cezaevleri... ...ve statlar inşa... ...etmeyi kesme zamanıdır. Bu,ümit ve olasılıklar için yaşayan anıtlar... ...dikmeye başlayacağımız bir zamandır.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
Yeşilliğin geleceği,yereldir.-- TEDxMidwest'de,Majora Carter,bize,gezegeni korurken,kendi toplumlarını da koruyan üç insanın hikayesini getiriyor.Ona ''ülke güvencesi'' deyin.
Majora Carter redefined the field of environmental equality, starting in the South Bronx at the turn of the century. Now she is leading the local economic development movement across the USA. Full bio »
Translated into Turkish by cansu yaylaoğlu
Reviewed by Sancak Gülgen
Comments? Please email the translators above.
To me, charity often is just about giving, because you’re supposed to, or because it’s what you’ve always done — or it’s about giving until it hurts.” (Majora Carter)
18:36 Posted: Jun 2006
Views 513,187 | Comments 149
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.