Jose Antonio Abreu muzigin donusturdugu cocuklar uzerine

Chris Anderson: Gelin simdi siradisi bir konusmayi izleyelim bir kac hafta once cektigimiz.

(Muzik)

Jose Antonio Abreu: Sevgili arkadaslarim, bayanlar ve baylar, Bugun mutluluk otesi bir duygu icerisindeyim TED odulune temsil ettigim saygideger muzik hocalari, Venezuellali sanatcilar ve egitmenlerle birlikte layik gorulmekten dolayi ki sozu gecenler, 35 yildir ozveri ve sadakatla, bana, Venezuella'daki Ulusal Genclik ve Cocuk Orkestra ve Koro Sisteminin olusturulmasinda ve gelistirilmesinde eslik etmektedirler.

Ben, daha kucuk bir cocukken, cocuklugumun ilk yillarindan bu yana, hep muzisyen olmak istemisimdir, tanriya sukurler olsun ki, oldum da. Ogretmenlerim, ailem ve cevrem, bana muzisyen olabilmem icin gerekli olan butun destegi sagladilar. Hayatim boyunca en buyuk hayalim, butun Venezuallali cocuklarin benim sahip oldugum firsatlara sahip olabilmeleri olmustur. Iste bu dilegimin ve yuregimin bir sonucudur muzik yapma fikri, ulkem icin ise, derin ve kuresel bir gerceklik.

Daha ilk provada, bizi bekleyen aydinlik gelecegi gordum. Cunku, bu prova benim icin buyuk bir asamaydi. Bagis yoluyla edindigimiz 50 nota sehbamiz vardi prova esnasinda 100 erkek cocugunun kullanmasi icin. Provo yerine geldigimde, sadece 11 cocugun orada oldugunu gordum, ve kendi kendime su soruyu sordum: "Bu programi mi kapatmaliyim yoksa cocuklarin sayisini mi arttirmaliyim?" Zor olani basarmaya karar verdim ve tam o gece oradaki 11 cocuga, orkestramizi dunyanin basta gelen orkestralarindan birisi yapacagima dair soz verdim. Iki ay once, verdigim bu soz geldi aklima, onde gelen Ingliz elestirmenlerinden birisi London Times'da yazdigi makalesinde, Dunya Okrestra Kupasini kimin kazanabilecegini soruyordu. Dunyanin dort buyuk orkestrasindan sozediyordu ve sozu gecen besinci orkestra, Venezuella'nin Genclik Senfoni Orkestrasiydi. Bugun sunu soyleyebiliriz ki, Latin Amerika'da sanat artik elitlerin tekelinden cikti ve sosyal bir hak oldu, butun insanlara taninan bir hak.

Cocuk: Burada siniflar arasinda bir fark yok, ayni sekilde, beyazla zenci veya zenginle fakir arasinda da. Kisacasi, eger yetenekliyseniz, eger yeteneginiz ve hevesiniz varsa, bize katilip, bizimle paylasarak muzik yapabilirsiniz.

JA: Son turne sirasinda, Venezuella'nin Simon Bolivar Genclik Orkestrasi Amerika'ya ve Avrupa'ya gittiginde muzigimizin, genc izleyicileri nasil costurdugunu gorduk ta ruhlarinin derinliklerine kadar, cocuklarin ve yetiskinlerin, sahneye nasil kosusturdugunu gorduk muzisyenlerimizin ceketlerini kapabilmek icin, bazen 30 dakikaya varan, alkis yagmurlari sonsuza dek uzayip gidiyor gibi hissediyorduk, konser bittikten sonra, halkin nasil zafer duygusu icindeki genclerimizi karsilasmak icin sokaklara kosusturdugunu gorduk. Bu zafer duygusu, sanatsal bir kazanimin otesindeydi, daha derinlerden gelen, duygusal bir sempatiydi dunyanin en gelismis ulkelerinin halklari ile Latin Amerika'nin muzisyen gencleri arasinda gelisen bir sempati. Venezuella'da goruldugu gibi, izleyicilere mesaj olarak, muzik, canlilik, enerji, heyecan ve guc veriyoruz.

Aslinda, hem orkestra hem koro, sanatsal islevlerinin otesinde birer anlam tasiyorlar. Onlar, sosyal yasamin birer ornekleri ve okullari, cunku, beraber sarki soylemek ve enstruman calmak, aslinda birbirine yakin bir sekilde varolamak demek mukemmeliyete ve ustunluge dogru, titiz bir organizasyon disiplini ve koordinasyon izleyerek harmonik bir bagimliliga ulasmak amaciyla seslerin ve enstrumanlarin bir araya gelmesi demek. Bu sayede, cocuklarda dayanisma ruhu, ve kardeslik duygusu gelisiyor, kendilerine duyduklari guven artiyor, ahlak ve estetik degerleri besleniyor muzikle baglantili her alanda goruluyor bu gelismeler. Iste bu yuzden, muzigin vazgecilmez bir onemi var; duyarliligi uyandirmak, degerleri bicimlendirmek ve genc nesilleri baska cocuklari da ayni sekilde egitecek hale getirmek.

Cocuk: Burada gecirdigim zamandan sonra, bana gore, muzik esittir hayat. baska bir sey degil. muzik hayattir.

J.A: El Sistemadaki her gencin ve cocugun ayri bir hikayesi var, ve bu hikayelerin hepsi ve her biri benim icin buyuk onem tasiyor. Mesela, Edicson Ruiz'i ele alalim. O, Caracas'da bir mahalleden geliyor tutkuyla San Agustin Cocuk Orkestrasinda viyolonsel derslerine katildi. Cabasinin, annesinin, ailesinin ve ceveresinin destegi sayesinde, Berlin Filarmoni Orkestrasi viyolonselcilerinin asli uyelerinden birisi haline geldi. Iyi bilinen bir ornek daha var-- Gustavo Dudamel. Kucuk yasta, cocuk orkestrasinin bir uyesi olarak basladi memleketi Barquisimeto'da. Orada, kemanci ve orkestra sefi olmak uzere egitim aldi. Veneuzella cocuk orkestranin sefi oldu, ve bugun dunyanin en muhtesem orkestrasini yonetiyor. Kendisi, Los Angeles Filarmoni Okrestrasinin muzik direktoru ve hala Venezuella cocuk orkestrasinin da basinda. Daha once, Gothenburg Senfoni Orkestrasini da yonetmisti, o, Latin Amerika ve dunyadaki genc muzisyenler icin essiz bir ornek teskil ediyor.

El Sistema'nin yapisi yeni ve esnek bir yonetim anlayisi uzerine kurulu; dolayisiyla, her toplumun ve bolgenin ozellilerine gore yeni bir sekil alabiliyor, ve su anda, Venezuella'nin her tarafindan, asagi ve orta siniflardan toplam 300,000 katilimcisi var. Sosyal bir yardim programi olarak gelistirilen bu sistem, derin ve kulturel bir donusumu de beraberinde getiriyor, butun Veneuzella toplumunu kapsamayi amacliyor, hic bir fark gozetmeksizin, fakat daha cok, zayif ve tehlikedeki sosyal gruplarin katilimina vurgu yaparak.

El Sistema'nin etkisi, uc alanda hissediliyor-- bireysel/sosyal alanda, ailede ve toplumsal alanda. Bireysel/sosyal bakimdan, orkestra ve korodaki cocuklar entellektuel ve duygusal yonlerini gelistiriyorlar. Muzik bir kaynak haline geliyor, insani her yonden gelistiren, dolayisiyla yucelten, ve kisilik gelisiminin tamamlanmasina katkida bulunan bir kaynak. Goruldugu gibi, duygusal ve entellektuel kazanimlar buyuk-- liderligin yani sira, ogretim ve egitimin ilkeleri ogreniliyor baglilik ve sorumluluk duygusu, comertlik ve ozveri, ve bireylerin, kolektif bir hedefe ulasmak icin nasil katkida bulunabilecegi ogreniliyor. Iste tum bunlar, kiside ozbenlik ve guven duygularinin gelismesini sagliyor.

Kalkutali'li Rahibe Teresa, bir konuda beni hep etkileyen bir sey soylemistir-- Fakirligin en vahim ve uzucu yani, yiyecek ekmeginizin veya basinizi sokacak bir evinizin olmamasi degildir, bir hic oldugunuz hissidir, hic kimse olmadiginizi dusunmeniz, kimliksizlik, ve toplumsal guven eksikligi. Iste bu yuzden, cocugun orkestra ve koradaki gelisimi ona muhtesem bir kimlik verir, onu, ailesi ve cevresi icin ornek bir kisilik haline getirir. Onun okulda daha iyi bir ogrenci olmasini saglar cunku, koro ona sorumluluk duygusu asilar, azim ve dakikligin ona okul hayatinda buyuk yaridimi olur.

Aile icinde, anne babasinin kosulsuz destegini alir. Hatta, cucuk, anne babasina ornek olmaya baslar, ve tum bunlar, fakir bir cocuk icin cok onemlidir. Cocuk, ailesi icin onemli birisi oldugunu kesfeder etmez, kendisini gelistirmek icin yeni yollar aramaya baslar, kendisi ve cevresi icin daha iyi olani umud eder. Ailesinin, sosyal ve ekonomik olarak da gelismesini arzular. Tum bunlar, yapici ve yuceltici nitelikte bir sosyal dinamik olusturur. Cocuklarimizin buyuk cogunlugu, daha once de belirttigim gibi, Venezuella'nin en zayif kesimlerinden geliyor. Koro ve orkestraya katilim, cocuklari yeni dusler, yeni amaclar edinmeye tesvik eder, ve muzigin sundugu cesitli firsatlarla gelismeye.

Son olarak, toplumsal etkisine baktigimizda, orkestralar, kulturun yaratildigi alanlaridir, yeni anlamlarin dogdugu ve degis tokus edildigi yerlerdir. Muzigin dogal yapisi onu luks bir nesne olmaktan cikartip toplumun mirasi haline getirir. Iste budur, bir cocuga evde de keman caldiran, babasi marangozhanede calisirken. Iste budur, kucuk bir kiz cocuna evde klarnet cadiran, annesi ev islerini yaparken. Amac, ailelerin gurur ve sevincle cocuklarinin orkestra ve koro aktivitelerine katilmasidir. Muzigin kendi icinde yarattigi koskocaman ruhsal dunya, kaynagini kendi icinden alan bu dunya, maddi fakirligi sona erdirir. Cocuk enstruman calmayi ogrendigi ilk andan itibaren, artik fakir degildir. Profesyonel seviyeye dogru gelismekte olan bir cocuktur, daha sonra da tam bir birey olacaktir. Soylemeye gerek yok ki, muzik ayni zamanda bir numarali cozumdur; fahiselige, siddete, kotu huylara, ve bir cocugun hayatindaki kotu olan herseye karsi.

Bir kac yil once, tarihci Arnold Toynbee dunyanin buyuk bir ruhsal kriz icinde oldugunu dile getirdi. Bahsettigi kriz, ekonomik veya soysal bir kriz degildi, ruhsal bir krizdi. Suna inaniyorum ki, insanlik, boyle bir krizle nasil basedebilecegini sadece sanat veya dinden ogrenebilir, insanoglunun en derin emellerini, ve cagimizin tarihsel gerekliliklerini de gozonune alarak. Aklin ve bilginin bir sentezi olan egitim, bizim daha mukemmel olani amaclamamizi, daha farkinda olarak yasamamizi, daha yuce ve daha adil bir topluma ulasmamizi saglar.

Tutku ve cosku icerisinde, TED'e en derin saygilarimizi sunuyoruz, olaganustu humanismi, temsil ettigi ilkeler, aciklik ve comertlikle destekledigi genc degerler icin. Umudumuz, TED'in tam ve koklu bir sekilde muzik ogretiminde actigimiz bu yeni devrin gelismesine katkida bulunmasidir, cocuk ve genclerin, sosyal, toplumsal, ruhsal ve koruyucu hedeflerinin onemli bir toplumsal gorev ugrunda birer yol gosterici haline gelmesidir. Bundan boyle, toplum, sanatin hizmetinde degildir, ayni sekilde, elitlerin tekelinde de degildir, Aksine, sanat, artik toplumun hizmetindedir, zayiflarin, cocuklarin, hastalarin, savunmasizlarin, hakliligini kanitlamak icin cirpinanlarin hizmetindedir sanat, insan olmanin verdigi cesaretle tum bu insanlarin sayginliklarini arttirmaya hizmet eder sanat.

(Muzik)

(Alkislar)

CA: Simdi canli yayinla Karakas'a baglaniyoruz Canli yayinla Karakas'a baglaniyoruz Mayestro Abreu'nun TED odul dilegini duymak icin.

JA: Iste TED odul dilegim: Dilegim, 50 yetenekli genc muzisyen icin, ozel bir egitim programinin olusturulmasinda ve belgelendirilmesinde yardim etmeniz, sanata ve sosyal adalete tutkun bu gencler, El Sistema'yi, Amerika Birlesik Devletleri'ne ve diger ulkelere goturmek icin ellerinden gelen herseyi yapmalaridirlar Cok tesekkur ediyorum.

(Alkislar)