Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
Beverly Joubert: Biz, Afrika vahşi yaşamı ve... ...Afrika vahşi yaşamını koruma konusunda.... ...gerçekten kararlıyız. Ve bundan dolayı... ...ikonik kediler üzerinde odaklandık. Evet biliyorum,... ...insanlığın kendi dertleri, yoksulluk ve hatta... ...iklim değişikliği varlığına rağmen... ...neden bir kaç kedi hakkında... ...endişelendiğimiz merak edilebilir. Bugün burada çok önemli ve... ...çok özel bir karakterden öğrendiğimiz bir mesajı... ...sizinle paylaşmak için buradayız. Bu leopardan.
Dereck Joubert: Evet aslında hayatımız... ...CSI'ın süper uzun bir bölümü gibi... ... 28 yıl gibi bir süre. Aslında bu hayvanların davranışlarını gözlemleyerek... ...bilimsel bir çalışma yaptık ve bu inanılmaz... ... hayvanlar tarafından gerçekleştirilen... ...2000'in üzerinde ölüm gördük. Ama bir şey var ki bilim bizi bu hayvanların... ...sahip olduğu özgün kişilikleri... ...karşısında hayal kırıklığına uğrattı. Ve işte güzel bir örnek. Bu leoparı Afrika'daki 2000 yıllık bir... ... Baobab ağacında bulduk. Annesi ve büyükannesi de... ...aynı ağaçtaydı. O bizi bir yolculuğa çıkardı ve... ...bizim için çok özel bir şey ortaya çıktı,... ...onun sekiz günlük kendi kızı. Bu leoparı bulduğumuz an içeriye... ...hareket etmemiz gerektiğini farkettik. Esasında önümüzdeki 4,5 yıl... ...bu leoparlarla birlikte olacağız,... ...onu hergün takip edeceğiz,... ...onu daha iyi tanıyacağız ve... ...onun özgün kişiliğini... ...tam olarak öğreneceğiz. Eşsiz,... ...çok çok özel,... ...bireyci ve çoğunlukla da... ...baştan çıkarıcı.... ...bazı kadın karakterlerle fazla zaman... ...harcamak benim kaderim. (Gülüşmeler) Beverly kesinlikle bunlardan biri... ...ve bu küçük leopar da, Legadema,bir başkası. O bizim hayatımızı değiştirdi.
BJ: Kesinlikle onunla çok fazla zaman geçirdik. Aslında annesiyle daha fazla zaman geçirdik. Annesi avlanmaya gittiği zaman... ...orada kaldık ve onu filme aldık. Bir ağaca yıldırım isabet etmeden önce... ...bizden 20 adım uzaktaydı. Bu korkutucuydu. Üzerimize yapraklar ve keskin bir koku yağdı. Tabii ki bir süreliğine donakaldık. Ama aklımız başımıza geldiği zaman... ...ona baktık ve "Tanrım... ...bu küçük kulüpte neler olacak?... Muhtemelen o bu sağır edici kazayı... ...sonsuza dek bizimle ilişkilendirecek." dedik. Aslında endişelenmemize gerek yoktu. O elektrik yüklenmiş bir halde doğruca bize doğru geldi,... ...yanımıza oturdu, titriyordu,... ...Dereck'e doğru olan sırtıyla etrafa bakıyordu. Aslında o günden itibaren... ...bizden memnun oldu. O günün kesinlikle onun adını... ...kazandığı gün olduğunu hissettim. Ona "gökten gelen ışık" anlamına gelen... ...Legadema adını verdik.
DJ: Bu bireyselciliği... ...hayvanların her türünde... ...özellikle de kedilerde bulduk. Bu özel kişi Eetwidomayloh olarak adlandırılır. Yani "ateşle selamlayan adam." Onun hakkında sadece bunu görebilirsiniz,bilirsiniz bu onun karakteridir. Fakat bu hayvanların yakınında uyanırken ve... ...onlarla vakit harcarken... ...aslında iletişim kurabiliriz ve... ...onların sahip olduğu özgün karakterleri ortaya çıkarabiliriz.
BJ: Araştırmamız yüzünden Afrika'daki... ...en vahşi yerleri araştırmak zorundaydık. Şu anda Botswana'da... ...Okavango Deltası'ndayız. Evet burası bataklık. Bataklıkta bir cadırda yaşıyoruz. Ama şunu söylemeliyiz ki oradaki her gün heyecan vericidir. Çoğu zaman yüreğimiz ağzımızda dolaşıyoruz... ...çünkü bilinmeyen bir bölgede... ...suda araba kullanarak.... ...ilerliyoruz. Biz gerçekten ikonik kedileri... ...aramak ve araştırmak için oradayız.
DJ: Elbette ki herkesin çok iyi bildiği... şeylerden biri de kedilerin sudan nefret ettiğidir. Evet bu bizim için gerçek bir keşifti. Kendimizi aklı başında hiçbir insanın gitmemesi... ...gereken yerlere doğru ilerlerken buluyorduk. Bu arada Beverly bazı telkinlerde bulunmadı değil. Sadece sınırları zorlayarak... ...kendimizi ve aracımızı oraya doğru itiyorduk. Ama herhangi bir aslandan %15 daha büyük ve... ...suda bufalo avlama konusunda uzman olan... ...bu iki aslanı bulmayı başardık.
BJ: Elbette etraflarında dolaşmayı... ...meydan okuma olarak görürler. Bazı hatalar da yapmadık değil. Bu özel günde derinliği... ...gerçekten önemsememiştik. Dereck'in göğüs hizasına kadar... ...suya battık. Büyük bir sıkıntı içindeydik ve... ...aracımız ciddi bir şekilde sular altındaydı. Aslında iki milyon dolar değerindeki... ...kamera teçhizatını suya batmaktan kurtardık. Fakat gururumuz boğuldu, söylemek gerekirse... ...durum gerçekten ciddiydi ve... ...aracın motoru çalışmıyordu.
DJ: Biz araç sahiplerinin bir kuralı da... ...şudur; araçta batan kişi... ...timsahlarla yüzmeye gider. (Gülüşmeler) Burada Beverly tarafından üst açıdan alınan... ...bu görüntülerde herşeyi göreceksiniz. Bu arada kuru üst açı. (Gülüşmeler) Saplanıp kaldığımız bu alanın harika bir manzarası var. Bir dakika geçmemişti ki bu aslanlar bize doğru geldi... ...ve Beverly harika bir fotoğraf çekebildi.
BJ: Biz gerçekten... ...eşsiz görüntüler yakalamak için... ...gecemizi gündüzümüzü harcıyoruz. 20 yıl önce... ...iki tür arasında bu sıra dışı, rahatsız edici... ...davranışı yakalamayı başardığımız ve... ..."Ezeli Rakipler" adını verdiğimiz filmi çektik. Aslanlar ve sırtlanlar. Ve şaşırtıcıdır ki bu kült bir film oldu. Biz sadece insanlar doğanın acımasız tarafı... ...ve çete savaşı arasındaki paralelliği... ...görüyorlarmış gibi... ...çalışabiliriz.
DJ: Bu inanılmazdı çünkü gördüğünüz gibi... ...bu aslan ne yapıyorsa kendi adına yapıyor. Eetwidomayloh'u temsil ediyor. Bu sırtlana odaklanmış... ...ve onu ele geçirecek. (Hayvan Sesleri) Sanırım bütün bu olanlar bu bireylerin kişilik ve... ...karakterlere sahip olmasıyla ilgilidir. Onlara kendimizi bastırdığımızdan dolayı müdahale etmiyor değiliz... ...çünkü sözleşmenin belli kuralları vardır;... ...müdahale edemeyiz. Bu tür davranışlar... ...üç, dört, beş milyon yıldır devam ediyor ve... ...biz neyin doğru neyin yanlış olduğunu söyleyecek noktada değiliz. Bu bizim için her zaman kolay olmuyor.
BJ: Dereck'in de dediği gibi... ...aşırılıklarla çalışmak zorundayız. Aşırı derecede sıcak bir hava var, geceleri kendimizi zorluyoruz. Aşırı derecede uykusuz kalıyoruz. Çoğu zaman... ...bıçak sırtında gibiyiz. 10 yıldır aslanları ve filleri bir arada... ...yakalamaya çalışıyorduk. Ve bu özel geceye kadar... ...hiçbir şekilde başaramamıştık. Ve söylemek zorundayım ki... ...benim için rahatsız edici bir geceydi. Gözyaşlarım yanaklarımdan süzülüyordu. Endişeyle titriyordum. Ama daha önce görülmemiş, belgelenmemiş... ...bir şey yakaladığımı biliyordum. Bizimle kalması gerektiğine inanıyordum.
DJ: Bu dakikalar hakkındaki şaşırtıcı şey... ...ve belki de kariyerimizi belirleyen şey şudur;... ...sonunun nasıl bittiğini asla bilmiyorsunuz. Aslında bir çok insan ölümün... ...kalpte veya ciğerlerde değil de... ...gözlerde başladığına inanır. Bu insanların veya herhangi bir yaşam formunun... ...umudunu kestiği zamandır. Ve umudun kesilmeye başladığını burada görebilirsiniz. Bu fil ezici üstünlüğe karşı... ... ancak umut vadediyor. Fakat aynı gösterge ile... ...umudunuzu tekrar kazanırsınız. Bu nedenle her şeyin bittiğini düşündüğünüz zaman... ...başka bir şey olur, bazı kıvılcımlar sizi içine alır... ...bir şekilde mücadele edecek... ...hepimizin sahip olacağı bir güç. Bu fil büyük kedilerin sahip olduğu... ...koruma gücüne sahip. Her şey, hayatta kalacak,... ...kavga edecek, zihinsel sınırları zorlayacak... ...ve devam edecek güce sahiptir. Bir çok bakımdan... ...bu fil bizim için... ...çalışmamızda ilerlemeyi umut ettiğimiz... ...bir ilham sembolü oldu.
Şimdi leoparlara geri dönelim. Bu leoparla çok fazla zaman geçirdik ve... ...onun bireyselciliğini belki birazda ileri giderek... ...onun kişisel karakterini... ...gittikçe daha iyi anladık. Belkide onu hakkımız gibi görüyorduk... ...ve belki de o bundan çok fazla hoşlanmadı. Bu birlikte çalışan çiftler hakkındadır... ...ve söylemek gerekiyor ki Beverly ve benim... ...araç içindeki yerlerimiz değişmez. Beverly kendi fotoğraf makinesi malzemelerinin olduğu... ...tarafta oturur,... ...ben ise diğer tarafta otururum. Bu şekilde bir iş bölümü bizim için önemlidir.
BJ: Ama bu küçük yavruyu gördüğüm zaman... ...koltuğumu terk ettim... ...ve bazı fotoğraf makinesi parçalarını almak için... ...arka tarafa geçtim. Araştırma ve incelemeye meraklı bir kediye benziyordu. Olağanüstüydü ve bize bu kadar çok güvendiği için... ...kendimizi minnettar hissettik. Ama aynı zamanda onun başkasının arabasına atlaması... ...ya bir alışkanlık gibi olursa... ...diye endişeleniyorduk. O dışarı geldiği yönden çıkmayabilirdi... ...ve bunun için vurulabilirdi. Bu nedenle hızlı bir tepki vermek zorunda olduğumuzu biliyorduk. Ve düşündüğümüzü tek bir yolla yapabilirdik,... ...onu korkutmadan, annesinin yapacağı gibi... ...bir hırıltı çıkarmayı deneyerek. Bir tıslama, bir ses. Dereck arabanın ısıtıcı fanını açtı. Oldukça yenilikçi.
DJ: Bu evliliğimi korumanın tek yoluydu... ...çünkü gördüğünüz gibi Beverly yerinden olduğunu düşünüyordu. ... Ama gerçekten ve cidden bu durum... ...bu küçük leoparın özgün kişiliğini... ...nasıl göstereceğiyle ilgiliydi. Fakat o avlanmaya başladığı zaman... ...onunla ilişkimizde olacaklara... ...hiç bir şekilde hazır değildik.
BJ: Ve bu ilk avında gerçekten heyecanlıydık. Bir mezuniyet törenini izliyor gibiydim. Kendimizi vekil ebeveynler gibi hissettik. Ve elbette biliyorduk ki... ... o yaşamayı sürderecek. Bu küçük yavru babunun annesinin tüylerine... ...sarıldığını gördüğümüz zaman... ...Legadema ile gerçekleşen... ...çok benzersiz bir şey fark ettik. Tabii ki yavru babun çok masumdu,... ...geri dönmedi ve koşmadı. Sonraki iki saatte... ...izlediğim şey... ...çok eşsizdi. Yavruyu sırtlandan korumak için... ...yukarıya taşıdığı anlar... ...kesinlikle muhteşemdi. Ve beş saatten fazla... ...ona göz kulak oldu. Fark ettik ki biz aslında her şeyi bilmiyorduk. Bu doğa önceden tahmin edilemezdi ve... ...biz olacaklara karşı her zaman hazır olmak zorundaydık.
DJ: Evet o biraz kabaydı. (Gülüşmeler) Ama aslında... ...burda gördüğümüz şey ilginçti. Çünkü o oyun oynamak isteyen bir yavru ama... ...aynı zamanda öldürmek için gereksinimleri olan... ...yırtıcı bir hayvandı ve... ...bir şekilde yolları henüz kesişmedi. O kadınlık yolundaki bir genç kız gibi... ...annelik iç güdüsüne fazlasıyla sahipti. Bu durum gerçekten bizi kişilik anlayışının... ...bu yeni seviyesine taşıdı.
BJ: Tabiki gece boyunca birlikte uzandılar. Sonunda saatlerce uyudular. Ama söylemek gerekirse... ...herkes her defasında "Yavru babuna ne oldu?" diye soruyor. O öldü. Buna dondurucu kış gecelerinin sebep olduğunu düşünüyoruz.
DJ: Sanırım bu aşamada korumanın... ...ne anlama geldiği hususunda... ...çok kesin fikirlerimiz oldu. Bu özgün kişiliklerle anlaşmak zorundaydık. Onları kutlayarak ve saygı duyarak... ... anlaşmak zorundaydık. Hayranı olduğumuz büyük kedileri koruma altına almak,... ....göz kulak olmak için National Geographic ile... ...Büyük Kedilerin İnisiyatifi'ni oluşturduk. Son 50 yılda geriye bakmak, yaptıklarımızı toplu olarak... ...daha iyi görmek için bir fırsatımız oldu. Beverly ve ben doğduğumuz zaman... ...450.000 aslan vardı,... ...ve günümüzde 20.000 aslan var. Kaplanların sayısı daha iyi değildi. 45.000 Belki de 3.000'e düştü.
BJ: Çitalarda da düşüş var... ...sonunda 12.000'e kadar düştüler. Leoparlar dikey bir düşüş içinde... ...700.000'den... ...50.000'e düştüler. Legadema ile çalıştığımız... ... beş yıldan fazla süren... ...bu olağanüstü süre içinde... ...10.000 leopar yasaklayıcı bir kanun olmadığı için... ...safari avcıları tarafından vuruldu. Ve bu süre boyunca öldürülenler... ...sadece leoparlar değildi. Ayrıca yasadışı avcılığın sayısı da çok fazla. Muhtemelen aynı miktarda vardır. Bu kolay bir şekilde ispat edilemez. Onlara hayranlık duyuyoruz... ...ve onlardan korkuyoruz. Ama yine de bir insan olarak onların güçlerini çalmak istiyoruz. Bir zamanlar... ...sadece krallar leopar kürkü giyerdi. Fakat şimdi geleneksel şifacılar ve büyücüler... ...seramoniler ve ritüeller sırasında giyiyorlar. Şu an derisi yüzülmüş... ...bu aslan pençesine bakıyoruz. Bana korkutucu bir şekilde... ...bir insan elini hatırlatıyor. İroniktir ki onların kaderi bizim ellerimizdedir.
DJ: Yeni büyümekte olan bir kemik ticareti var. Güney Afrika piyasaya birkaç aslan kemiği çıkardı. Aslan ve kaplan kemikleri tıpatıp aynı gibi görünür. Bundan dolayı aslan kemiği sanayisi... ...bütün kaplanları bir anda yok edecek. Şimdi burada gerçek bir problemimiz var. Daha fazla aslan yerine sadece erkek aslanlar. Gördüğünüz bu 20.000 aslan sayısı... ...aslında bir aldatmacadır... ...çünkü belki de 3.000 veya 4.000 aslan vardır... ...ve aslında onların hepsine... ...aynı hastalık bulaşmıştır. Ben bunu kayıtsızlık olarak değerlendiriyorum... ...bizim kayıtsızlığımız. Çünkü farkında olduğumuz, görmezden geldiğimiz... ...bir spor, bir aktivite var. Bu belki bir olasılıktır... ...çünkü bugün de olduğu gibi bu aktiviteyi göremedik.
BJ: Bilmeniz gerekir ki... ...bir erkek aslan öldürüldüğü zaman... ...bütün aslan sürüsü dağılır. Yeni bir erkek aslan ortaya çıkar ve... ...sürüyü devralır. Tabi ki her şeyden önce tüm yavruları öldürür ve... ...muhtemelen bazı dişi aslanlar yavrularını koruyacaklardır. Tahminimizce uzaklarda bir yerde... ...bir aslan duvara asıldığı zaman... ...20 ile 30 arasında aslan... ...öldürülüyor.
DJ: Yaptığımız araştırmalar göstermiştir ki... ...bu aslanlar birinci derecede önemlidir. Onlar doğal ortam için vazgeçilmezdir. Eğer onlar yok olursa... ...Afrika'daki bütün ekosistem yok olur. Afrika'ya yılda 80 milyar dolarlık... ...bir eko-turizm gelir akışı var. Bu sadece aslanlar için değil aynı zamanda... ...Afrika'daki tüm toplumlar için de duyulan bir endişedir. Eğer onlar yok olursa bunların hepsi de uzaklara gider. Endişe duyduğum daha bir çok konu var;... ...doğayla olan bağımızı koparmak,... ...bu hayvanlarla olan... ...manevi bağımızı koparmak,... ...umudumuzu kaybetmek,... ...manevi bağımızı kaybetmek,... ...onurumuzu,... ...bizi gezegene bağlı tutan şeyi.
BJ: Bugünden sonra aslanların ve leoparların... ...gözlerinin içine bakmalıyız. Bütün bunlar ciddi bir şekilde bilinçlenmek içindir. Bu aralar Şubat ayında çıkaracağımız ve... ..."Son Aslan" adını verdiğimiz film üzerinde çalışıyoruz. "Son Aslan" kesinlikle... ...şu anda olanlar hakkındadır. Bu içinde bulunduğumuz bir durumdur. Son aslanlar. Yani bir şeyler yapmak için harekete geçmezsek... ...bu ovalar tamamen büyük kedilerden... ...yoksun kalacak ve... ...sonra sırasıyla diğer her şey yok olacak. Kısacası eğer onları koruyamazsak... ...kendimizi korumamızı gerektiren bir meslek sahibi olacağız.
DJ: Aslında hakkında konuştuğumuz ve... ...hayatlarımızı tasarladığımız bu orjinal koruma fikri... ...-ki bu koruma saygı ve kutlama hakkındaydı-... muhtemelen doğru olandır. Bu gerçekten ihtiyaç duyulan şeydir Buna ihtiyacımız var. Birbirimize bir kadın, bir erkek, bir topluluk ve... bu gezegenin bir parçası olarak... ... saygı duymalı ve kutlamalıyız.
Ve Legadema. Aslına bakarsanız artık... ...büyük ebeveynler olduğumuzu söyleyebiliriz.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
Beverly ve Dereck Joubert aslanların ve leoparların doğal ortamlarındaki fotoğraflarını çekmek için çalılık arazide yaşıyor. Bazılarını daha önce hiç görmediğiniz çarpıcı görüntülerle bu görkemli hayvanlarla olan kişisel ilişkileri ve büyük kedilerin insan kaynaklı tehditlere karşı korunmaları için yaptıkları araştırmalar hakkında konuşuyorlar.
Documentary filmmakers Beverly and Dereck Joubert have worked to conserve wildlife for more than 25 years. As National Geographic Explorers in Residence, the couple influences public policy and perceptions. Full bio »
Translated into Turkish by Hulya Kadan
Reviewed by Sancak Gülgen
Comments? Please email the translators above.
23:46 Posted: Sep 2008
Views 193,564 | Comments 49
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.