ราล์ฟ แลงก์เนอร์: ถอดรหัส Stuxnet อาวุธร้ายแห่งศตวรรษใหม่ในโลกไซเบอร์

แผนการที่อยู่ภายใต้หนอนคอมพิวเตอร์ที่ชื่อว่า 'Stuxnet' นี้ จริงๆแล้วมันเรียบง่ายมากๆ เราไม่ต้องการให้อิหร่านมีระเบิดนิวเคลียร์ ส่วนสำคัญในการพัฒนาระเบิดนิวเคลียร์ของอิหร่าน ก็คือโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมที่นาทันซ์ กล่องสีเทาที่คุณเห็น นั่นคือระบบควบคุมตามเวลาจริง ถ้าเราสามารถเจาะเข้าไปในระบบเหล่านี้ ซึ่งควบคุมความเร็วและวาล์วต่างๆ เราก็จะสามารถก่อให้เกิดปัญหาได้มากมาย กับเครื่องหมุนเหวี่ยง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการเสริมสมรรถนะ กล่องสีเทาพวกนั้นไม่ได้ใช้ระบบวินโดวส์หรอกนะ มันเป็นเทคโนโลยีทีแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่ถ้าเราสามารถ ใส่ไวรัสของวินโดวส์ ลงบนโน๊ตบุ๊ค ของวิศวกรทั้งหลาย ที่ควบคุมกล่องสีเทาเหล่านี้ เราก็เข้าไปอยู่ในเกมแล้ว และนี่คือแผนการภายใต้ Stuxnet

เราเริ่มด้วยการวางระเบิดไว้ในเครื่องวินโดวส์ ข้อมูลจะถูกป้อนเข้ากล่องสีเทาผ่านโน๊ตบุ๊ควิศวกร ซึ่งจะไปสร้างความเสียหายกับเครื่องหมุนเหวี่ยงอีกที ทีนี้โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านก็จะล่าช้าลงไป ภารกิจเสร็จสิ้น ง่ายใช่มั้ยล่ะ? ผมจะเล่าให้ฟัง ว่าเราเจอคำตอบได้อย่างไร ตอนที่เราเริ่มศึกษา Stuxnet เมื่อหกเดือนที่แล้ว ไม่มีใครรู้เลยว่าจุดประสงค์ของมันคืออะไร สิ่งเดียวที่เรารู้ก็คือ โค๊ดตัววางระเบิด ซึ่งทำงานบนวินโดวส์ มีความซับซ้อนมากๆ มีการใช้ช่องโหว่หลายช่อง ซึ่งยังไม่มีใครค้นพบมาก่อน และเหมือนว่ามันต้องการทำอะไรสักอย่าง กับกล่องสีเทาเหล่านี้ พวกระบบควบคุมเวลาจริง นั่นคือสิ่งที่เราสังเกตเห็น เราจึงเริ่มการทดลองขึ้น เราทำให้ระบบของเราติดเชื้อ Stuxnet เพื่อที่จะดูว่ามันทำงานอย่างไร และแล้วอะไรแปลกๆก็เกิดขึ้น Stuxnet ทำตัวเหมือนหนูในห้องทดลอง ที่ไม่ชอบชีสที่เราให้ มันดม แต่ไม่ยอมกิน ตามหลักแล้วมันไม่น่าเป็นเช่นนั้น เราจึงทดลองด้วยชีสหลายๆ แบบ ผมจึงเข้าใจว่า มันเป็นการโจมตีแบบมุ่งเป้าหมาย มีเป้าหมายของมันเองโดยสิ้นเชิง ตัววางระเบิดจะคอยตรวจตรา บนกล่องสีเทา เพื่อมองหาองค์ประกอบเฉพาะตัว มันยังมองด้วยว่า โปรแกรมที่มันต้องการแพร่เชื้อใส่ กำลังทำงานอยู่บนเครื่องเป้าหมายหรือเปล่า ถ้าคำตอบคือไม่ เจ้า Stuxnet มันก็จะไม่ทำอะไรเลย

นั่นก็เป็นอีกเบาะแสหนึ่งที่เราได้ แล้วเราก็เริ่มศึกษามัน เกือบจะตลอด 24 ชั่วโมงเลยก็ว่าได้ เพราะผมคิดว่า เรายังไม่รู้ว่ามันต้องการเล่นงานอะไร มันอาจจะเป็น... ยกตัวอย่างนะ โรงไฟฟ้าในสหรัฐอเมริกา หรือโรงงานเคมีในเยอรมันนีก็เป็นได้ ดังนั้น เราควรจะหาเป้าหมายของมันให้ได้เร็วที่สุด เราจึงดึงโค๊ดมันออกมา แล้วพยายามถอดรหัสมัน และเราก็ค้นพบว่า มันมีระเบิดดิจิตอลซ่อนอยู่สองลูก ลูกเล็กหนึ่ง และลูกใหญ่หนึ่ง เราพบด้วยว่า มันเป็นผลงานวิศวรกรรมอย่างมืออาชีพ โดยคนที่มีข้อมูลภายในอย่างกระจ่างแจ้ง พวกเขาต้องรู้ทุกกระเบียดนิ้ว ที่เข้าจะต้องโจมตี พวกเขาคงจะรู้แม้กระทั่งขนาดรองเท้าของผู้ควบคุมโรงงานด้วยซ้ำ พวกเขารู้ทุกอย่าง

และถ้าคุณได้ยินมาว่าตัววางระเบิดของ Stuxnet มีความซับซ้อนสูง และไฮเทคมากๆ ผมบอกได้เลยครับ ระเบิดที่มันวางไว้ เป็นวิทยาศาสตร์ระดับไอน์สไตน์เลย มันเหนือกว่าทุกสิ่ง ที่เราเคยพบเคยเจอ นี่คือตัวอย่างของโค๊ดที่ใช้ในการโจมตี เรากำลังพูดถึง โค๊ดประมาณ 15,000 บรรทัด ดูเหมือนภาษาคอมพิวเตอร์พื้นฐานๆ ผมจะเล่าให้ฟัง ว่าเราตีความโค๊ดเหล่านี้ได้อย่างไร สิ่งแรกที่เรามองหา ก็คือการเรียกใช้ฟังค์ชั่นที่มีอยู่แล้วในระบบ เพราะเรารู้อยู่แล้วว่าฟังค์ชั่นเหล่านี้ทำอะไรบ้าง

จากนั้นเราก็จะมองหาตัวจับเวลา และโครงสร้างข้อมูล และพยายามเชื่อมโยงมันกับโลกภายนอก เพื่อหาเป้าหมายของมันในโลกภายนอก เราไม่จำเป็นต้องสร้างทฤษฎีของเราขึ้นมา เพื่อพิสูจน์ หรือหักล้างกับความคิดของเรา ในการที่เราจะหาเป้าหมายที่แท้จริง เรารู้แล้วว่า มันพยายามจะทำลายบางสิ่งอย่างหนักหน่วง มันต้องเป็นเป้าหมายที่มีค่าสูง และน่าจะอยู่ในอิหร่าน เพราะรายงานการติดเชื้อส่วนใหญ่ อยู่บริเวณนั้น เราไม่จำเป็นต้องหาเป้าหมายเป็นพันๆ ในบริเวณนั้น เรากรองออกมาได้อย่างง่ายดาย ว่าเป้าหมายคือ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ บูชเชร์ และโรงงานเสริมสมรรถนะเชื้อเพลิง นาทันซ์

ผมจึงบอกผู้ช่วยของผม ให้ไปหารายชื่อผู้เชี่ยวชาญด้านโรงไฟฟ้าและระบบหมุนเหวี่ยงทั้งหมดที่เรามี และผมก็โทรหาพวกเขา ขอยืมสมองของพวกเขา เพื่อที่จะจับคู่ความเชี่ยวชาญของพวกเขา กับข้อมูล และโค๊ดที่เราค้นพบ มันได้ผลใช้ได้เลย เราสามารถเชื่อมโยง ขีปนาวุธดิจิตอลลูกเล็ก กับระบบควบคุมตัวหมุน ตัวหมุนคือส่วนที่ขยับได้ในเครื่องหมุนเหวี่ยง สีดำที่คุณเห็นนี่แหละครับ และถ้าคุณสามารถเปลี่ยนแปลงความเร็วในการหมุนได้ คุณก็สามารถทำให้ตัวหมุนแตกร้าวได้ และทำให้เครื่องหมุนเหวี่ยงระเบิดในที่สุด สิ่งที่เราค้นพบอีกอย่างคือ เป้าหมายในการโจมตี ถูกกำหนดให้กระทำอย่างช้าๆ เพื่อให้วิศวกรซ่อมบำรุง งงงวยกับสิ่งที่เกิดขึ้น และทำให้พวกเขาหาทางแก้ไม่ได้

ขีปนาวุธดิจิตอลลูกใหญ่นั้น ถ้าสังเกตดู ที่ข้อมูล และโครงสร้างข้อมูลของมัน ยกตัวอย่างเช่น เลข 164 มันเด่นมากในโค๊ดเหล่านั้น คุณไม่มีทางมองข้ามมันไปได้ ผมจึงค้นคว้างานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ ที่พูดถึงกระบวนการสร้างเครื่องหมุนเหวี่ยง ที่ใช้ในโรงงานที่นาทันซ์ และผมก็พบว่ามันมีโครงสร้าง ที่เรียกว่าโครงสร้างแบบหลั่นชั้น ในแต่ละชั้น จะมีเครื่องหมุนเหวี่ยง 164 ตัว มันก็เลยกระจ่าง เราพบคู่ของมันแล้ว

ยังมีอีกนะ เครื่องหมุนเหวี่ยงในอิหร่านพวกนี้ ถูกแบ่งออกเป็น 15 ระดับ ทายดูสิ ว่าเราเจออะไรในโค๊ด โครงสร้างที่เกือบเรียกได้ว่า เหมือนกันเป๊ะๆ เราก็ได้ข้อสันนิษฐานอีกคู่หนึ่งแล้ว ซึ่งมันทำให้เรามั่นใจมากๆ ต่อการค้นพบของเรา อย่าเพิ่งเข้าใจผมผิดนะ มันไม่ได้ง่ายขนาดนั้น กว่าจะเป็นผลลัพธ์เหล่านี้ เราใช้เวลากับมันอย่างหนักหน่วงอยู่หลายอาทิตย์ และเราก็เจอทางตันอยู่บ่อยๆ แล้วก็ต้องถอยออกมา

อย่างไรก็ตาม สุดท้ายเราก็พบว่า ขีปนาวุธดิจิตอลทั้งสองนั้น จริงๆแล้วโจมตีเป้าหมายเดียวกัน แต่ทำงานจากคนละมุม ขีปนาวุธลูกเล็กเล็งไปที่เครื่องหมุนเหวี่ยงหนึ่งชั้น คอยหมุนมันให้เร็วขึ้น และช้าลง ในขณะที่ขีปนาวุธลูกใหญ่ ก็โจมตีเครื่องหมุนเหวี่ยงถึง 6 ชั้น และคอยเปลี่ยนแปลงวาล์วเรื่อยๆ เพราะฉะนั้น สรุปรวมแล้ว เรามั่นใจมาก ว่าเราพบเป้าหมายที่มันจ้องเล่นงานแล้ว มันคือนาทันซ์ และนาทันซ์อย่างเดียว ดังนั้นเราจึงไม่ต้องกลัว ว่าเป้าหมายอื่นๆ จะโดนโจมตีโดย Stuxnet

นี่คือสิ่งที่พวกเราเจอ ผมว่ามันเจ๋งมากๆ นี่คือกล่องเทาที่ผมพูดถึง และบนนั้น ก็คือเครื่องหมุนเหวี่ยง สิ่งที่วายร้ายตัวนี้ทำ ก็คือ คอยดักจับข้อมูลจากเซ็นเซอร์ทั้งหลาย ยกตัวอย่าง เซ็นเซอร์วัดความดัน และเซ็นเซอร์วันแรงสั่นสะเทือน และป้อนข้อมูลให้กับโค๊ดอื่นๆ ที่ยังทำงานปกติอยู่ระหว่างการโจมตี ด้วยข้อมูลเท็จ ซึ่งข้อมูลเท็จเหล่านี้ ถูกบันทึกไว้ก่อนหน้าโดยตัว Stuxnet เอง มันเหมือนหนังฮอลลีวู๊ดเลยล่ะ ที่ระหว่างการปล้น กล้องวงจรปิดถูกป้อนด้วยวีดีโอที่ถูกอัดมาก่อนหน้าการปล้น เจ๋งมั้ยล่ะ?

แผนการนี้ แน่นอนว่า ไม่ใช่แค่เพื่อลวงผู้ปฏิบัติงานในห้องควบคุม จริงๆแล้วมันน่ากลัวกว่านั้นอีก แผนการที่จริงก็คือ เพื่อหลีกเลี่ยงระบบป้องกันแบบดิจิตอล เราจำเป็นต้องมีระบบดิจิตอลพวกนี้ ในสถานการณ์ที่มนุษย์ไม่สามารถตอบสนองได้เร็วพอ ยกตัวอย่าง ในโรงงานไฟฟ้า เวลาที่ใบพัดปั่นไฟหมุนเร็วเกินไป คุณจะต้องเปิดวาล์วระบายภายในหนึ่งมิลลิวินาที แน่นอนว่ามนุษย์ไม่สามารถทำได้ทัน และนั่นคือเหตุผลที่เราต้องมีระบบดิจิตอลคอยป้องกัน และเมื่อระบบเหล่านี้ถูกคุกคาม นั่นแหละเวลาที่ปัญหาใหญ่จะเกิดขึ้น โรงไฟฟ้าของคุณอาจระเบิดเป็นจุลได้ โดยที่ผู้ควบคุมและระบบควบคุมไม่รู้เรื่องเลย มันน่ากลัวมาก

แต่ยังน่ากลัวไม่พอ สิ่งที่ผมจะพูดต่อไปนี้ มันสำคัญมากๆ ลองนึกภาพตามนะครับ ถ้าการโจมตีนี้เป็นการโจมตีทั่วไป ไม่ได้เจาะจงว่า จะต้องเป็นเครื่องหมุนเหวี่ยง ที่ทำหน้าที่เสริมสมรรถนะยูเรเนียม มันก็สามารถมีผลได้อย่างเท่าเทียมกัน ในโรงไฟฟ้า หรือโรงงานผลิตรถยนต์ มันจะโจมตีกวาดไปทั่วก็ได้ และในฐานะผู้โจมตี คุณไม่ต้องแพร่ขีปนาวุธเหล่านี้ ด้วยแท่ง USB หรอก ดังที่เห็นจาก Stuxnet คุณสามารถใช้หนอนคอมพิวเตอร์ทั่วๆไปในการแพร่เชื้อ ถ้ามันถูกกำหนดให้แพร่ให้ไกลที่สุด ถ้าคุณทำมันขึ้นมา สิ่งที่คุณได้ก็คือ อาวุธดิจิตอล ที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง เสมือนระเบิดนิวเคลียร์ และนั่นคือผลกรรม ที่เราจะต้องเจอ โชคร้ายนะครับ ที่การโจมตีส่วนมาก ไม่ได้โจมตีตะวันออกกลาง หากแต่เป็นสหรัฐอเมริกา ยุโรป และญี่ปุ่น พื้นที่สีเขียวเหล่านี้ นั่นแหละครับ เป้าหมายชั้นดี เราจะต้องเตรียมพร้อมรับมือกับสิ่งเหล่านี้ แล้วเราควรจะเริ่ม ตั้งแต่ตอนนี้เลย

ขอบคุณครับ

(เสียงปรบมือ)

คริส แอนเดอร์สัน: ผมมีคำถามครับ ราล์ฟ, รายงานส่วนใหญ่กล่าวว่า หน่วยข่าวกรองของอิสราเอล อยู่เบื้องหลังแผนการนี้ คุณคิดอย่างนั้นหรือเปล่า?

ราล์ฟ แลงก์เนอร์: โอเค คุณอยากรู้จริงๆใช่ไหม โอเค ได้ ความคิดของผมคือ หน่วยข่าวกรองของอิสราเอลมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่หัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญไม่ใช่อิสราเอล ผู้บงการแผนการนี้ เป็นมหาอำนาจทางไซเบอร์ ซึ่งมีอยู่เพียงหนึ่งเดียว นั่นคือ สหรัฐอเมริกา ซึ่งถือว่าโชคดีมากนะครับ เพราะมิฉะนั้น ปัญหามันจะใหญ่กว่านี้แน่ๆ

คริส แอนเดอร์สัน: ขอบคุณมากครับ คุณเพิ่งทำให้พวกเรากลัวสุดขีดไปเลย ขอบคุณครับ

(เสียงปรบมือ)