แมททิว ชายด์ (Matthew Childs) บทเรียนชีวิต 9 ข้อจากการปีนเขา

เอาล่ะ นี่มันง่ายมาก มีกฎอยู่ทั้งหมด 9 ข้อ ที่ผมค้นพบในช่วง 35 ปี ของการปีนเขา และส่วนใหญ่ก็ธรรมดามาก

ข้อแรกคือ อย่าท้อถอยหรือยอมแพ้ เป็นข้อแนะนำที่เยี่ยมทีเดียว เพราะจริงๆ แล้ว คุณมักคิด ที่จะยอมแพ้ ก่อนที่ร่างกายคุณจะลงมือทำซะอีก เพราะฉะนั้นจงอดทนเอาไว้ และคุณอาจได้พบทางออกแบบแปลกๆ ก็ได้

ข้อที่สอง ความลังเลเป็นสิ่งไม่ดี นี่คือการปีนเขาแบบอาศัยแรงเสียดทาน (Friction climb) บนทุ่งทูโอลัมเน่ (Tuolumne Meadows) ในที่ราบสูงแห่งอุทยานแห่งชาติโยเซมิตี (Yosemite high country) การปีนแบบนี้มันไม่ได้ยุ่งยากอะไรมาก คุณจะปีนอยู่บนรอยแตกเล็กๆ บนหิน แรงเสียดทานมากที่สุดเท่าที่คุณจะหาได้ คือตอนที่คุณเพิ่งวางมือหรือเท้าคุณลงบนหิน และหลังจากนั้น คุณก็จะเริ่มตก เพราะฉะนั้นโมเมนตัมจึงเป็นสิ่งที่ดี อย่าหยุด

ข้อที่สาม วางแผน นี่เรียกว่า การปีนผาเปลือย (Naked Edge) ในหุบเขาเอลโดราโด (El Dorado Canyon) ด้านนอกของเมืองโบลเดอร์ (Boulder) นักปีนเขาคนนี้กำลังอยู่ในช่วงสุดท้าย เขาอยู่ตรงตำแหน่งที่ผมร่วงพอดี ซึ่งมันสูงประมาณ 1,000 ฟุต และที่จริงช่วงของการปีนที่ยากได้ผ่านมาแล้ว แต่สิ่งที่มักจะเกิดขึ้นคือ คุณมัวแต่วางแผนอย่างหนัก เช่น "ฉันจะผ่านส่วนที่ยากที่สุดไปยังไงนะ ฉันจะผ่านส่วนที่ยากที่สุดนี่ไปได้ยังไง" แล้วหลังจากนั้นจะเกิดอะไรขึ้น? จากนั้นคุณมาถึงช่วงสุดท้าย ซึ่งง่ายมาก แต่คุณกลับหมดแรง อย่าเป็นอย่างนั้น คุณควรวางแผนล่วงหน้าที่จะไปให้ถึงข้างบนสุด

แต่ก็ห้ามลืมในทุกๆ ท่าทางการปีน คุณต้องสามารถปีนให้สำเร็จด้วย นี่คือการปีนเขาลาดเอียงบนเส้นทางที่เรียกว่า Dike Route ที่ Pywjack Dome บนที่ราบสูงแห่งอุทยานแห่งชาติโยเซมิตี (Yosemite high country) มันเป็นการปีนที่ไม่ได้ยากเท่าไหร่นัก แต่หากคุณเป็นผู้นำ ในช่วงที่ยากที่สุดของการปีน คุณต้องเสี่ยงกับการตกลงไปกว่า 100 ฟุต ลงบนแง่งหินที่ต่ำกว่า คุณจึงต้องมีสมาธิ คุณคงไม่อยากติดอยู่ เหมือนกับในเรื่องคูบลา ข่าน (Kubla Kahn) ของ โควด์ริดจ์ (Coleridge) คุณต้องเดินหน้าต่อไป

กฎข้อที่ห้า รู้วิธีพัก มันน่าทึ่งมาก ที่นักปีนเขาที่เก่งที่สุด ก็มักเป็นคนๆ เดียวกับที่สามารถจัดท่าทางให้คล้ายกับ กำลังพักอยู่ได้ แม้ในสถานการณ์ที่ยากลำบากที่สุด เพื่อสงบสติอารมณ์ของตนเอง ตั้งสมาธิ และไปต่อ นี่คือการปีนที่นีเดิ้ลส์ (Needles) ในรัฐแคลิฟอร์เนีย

ความกลัวเป็นสิ่งที่แย่มากเพราะนั่นมันหมายถึง คุณกำลังเสียสมาธิไปจากสิ่งที่คุณกำลังทำอยู่ คุณกำลังมุ่งความสนใจไปที่ผลลัพธ์ ของความผิดพลาด เพราะว่าการเคลื่อนไหวในทุกท่าทางต้องใช้ สมาธิและกระบวนการความคิดทั้งหมดของคุณ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงที่สุด

สิ่งหนึ่งที่คนส่วนใหญ่เป็นในการปีนเขา ก็คือพวกเค้ามักจะขึ้นมันไปตรงๆ พวกเค้าใช้เส้นทางที่ชัดเจนมากที่สุด นี่คือ หอคอยปีศาจ (Devils Tower) ที่รัฐไวโอมิง ซึ่งมันก็คือผาหินภูเขาไฟที่ก่อตัวในแนวสูง คุณอาจรู้จักจากฉากในหนังเรื่อง โคลส เอนเคาน์เตอร์ส (Close Encounters) ด้วยเจ้าสิ่งนี้ นักปีนเขา ก็จะสอดมือและเท้าของพวกเขาเข้าไป และเริ่มปีน รอยแตกบางอันก็เล็กเกินกว่าที่คุณจะใส่นิ้วเท้าของคุณเข้าไปได้ เพราะฉะนั้นมีวิธีเดียวคือการใช้แค่ปลายนิ้ว ยึดกับรอยแตกเหล่านั้นไว้ และใช้แรงผลักด้านตรงกันข้าม บีบตัวเองให้ลอยสูงขึ้นไป

กฎข้อที่แปด ความแข็งแกร่งไม่ได้ยืนยันความสำเร็จเสมอไป ในช่วง 35 ปี ที่ผมเป็นไกด์การปีนเขา และสอนการปีนกำแพงในร่ม หรืออะไรพวกนั้น สิ่งสำคัญที่สุดที่ผมได้เรียนรู้ คือผู้ชายมักพยายามฝึกดึงข้อ พวกหัดใหม่ มักชอบดึงแล้ว ดึงอีก ดึงแล้ว ก็ดึงอีก พวกเค้าปีนขึ้นไปได้ 15 ฟุต และพวกเค้าก็ดึงข้อได้อีกประมาณ 15 ที จากนั้นก็หมดแรงกันซะและ ผู้หญิงนั้นมีสมดุลที่ดีกว่ามาก เพราะว่าพวกเขาไม่เคยมีความคิด ว่าจะสามารถดึงข้อได้เป็น 100 ที พวกเขาจึงคิดหาวิธีที่จะถ่ายเทน้ำหนักไปบนฝ่าเท้า เพราะมันเป็นธรรมชาติกว่ามาก พวกมันแบกน้ำหนักเราได้เป็นวัน ความสมดุลจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก และการถ่ายเทน้ำหนักบนฝ่าเท้า ที่เป็นกล้ามเนื้อที่แข็งแรงที่สุด

และก็แน่นอนกฎข้อที่เก้า ผมคิดกฎข้อที่เก้าได้หลังจากที่ ผมตกอย่างไม่คาดคิด ร่วงลงไปถึง 40 ฟุต และซี่โครงหักไปซี่หนึ่ง พอมาถึงจุดๆ หนึ่งที่คุณรู้ว่ามันกำลังจะเกิดขึ้นแน่ๆ คุณต้องเริ่มที่จะคิดถึงวิธีที่จะปล่อย เพราะว่านั่นมันสำคัญมาก เพื่อหลีกเลี่ยงอาการบาดเจ็บ หาวิธีที่คุณจะร่วงลงบนเชือก หรือถ้าหากคุณปีนโดยไม่ใช้เชือก ก็ร่วงลงไปที่ๆ คุณสามารถควบคุมมันได้ เพราะฉะนั้นอย่ายื้อเกาะซะจนพบจุดจบอันขมขื่น ขอบคุณมากครับ (เสียงปรบมือ)