มาร์คแฮม โนแลน (Markham Nolan): วิธีแยกข้อเท็จจริงกับนิยายบนโลกออนไลน์ออกจากกัน

ผมเป็นนักข่าวตั้งแต่ผมอายุ 17 และมันเป็นแวดวงที่น่าสนใจที่จะเข้ามาอยู่ในตอนนี้ เพราะอย่างที่รู้ๆกันอยู่ มันมีความวุ่นวายมากมาย กำลังเกิดขึ้นในสื่อ และพวกคุณส่วนใหญ่ก็อาจจะรู้เรื่องนี้ จากมุมมองทางธุรกิจ นั่นก็คือว่า โมเดลธุรกิจค่อนข้างจะมีปัญหา ก็อย่างที่ปู่ผมคงจะพูดว่า กำไรต่างๆถูกสวาปามไปหมดโดยกูเกิ้ล

เพราะงั้น นี่เป็นเวลาที่น่าสนใจจริงๆที่จะทำอาชีพนักข่าว แต่ความวุ่นวายที่ผมสนใจไม่ใช่ในด้านของผลลัพธ์ แต่มันอยู่ในด้านของปัจจัยนำเข้า มันเกี่ยวข้องกับ วิธีการที่เราได้รับข้อมูล และวิธีที่เรารวบรวมข่าวสาร และมันได้เปลี่ยนไป เพราะมีการเคลื่อนย้ายขนานใหญ่ ในดุลแห่งอำนาจ จากองค์กรข่าว สู่ผู้ชม และเป็นช่วงระยะเวลานานมากเหลือเกิน ที่ผู้ชมนั้นตกอยู่ในสภาวะ ที่พวกเขาไม่สามารถส่งผลอะไรต่อข่าวสารได้ หรือสร้างความเปลี่ยนแปลงอะไรได้ พวกเขาไม่สามารถเชื่อมต่อกับมันได้จริงๆ แล้วนั่นก็ได้เปลี่ยนไปอย่างไม่มีทางย้อนกลับ

การเชื่อมโยงกันครั้งแรกระหว่างผมกับสื่อคือ เมื่อปี 1984 ที่ BBC มีการประท้วงหยุดงานหนึ่งวัน ผมไม่มีความสุขเลย ผมโกรธ ผมไม่สามารถดูการ์ตูนได้ ผมก็เลยเขียนจดหมาย และวิธีการลงท้ายที่ได้ผลมากสำหรับจดหมายด่าก็คือ "รักนะ มาร์คแฮม, 4 ขวบ" ถึงตอนนี้ก็ยังได้ผล ผมไม่แน่ใจว่า ผมได้ส่งผลกระทบอะไรกับการหยุดงานครั้งนั้นรึเปล่า แต่ที่ผมรู้ก็คือ มันเป็นเวลา 3 สัปดาห์เลยทีเดียว กว่าที่พวกเขาจะตอบกลับหาผม และนั่นคือการเดินทางไปกลับ [ของจดหมาย] มันก็ใช้เวลาประมาณนั้นแหละ ไม่ว่าจะเป็นใครก็แล้วแต่ ในการที่จะสร้างผลกระทบ และได้รับการตอบกลับ และตอนนี้ มันเปลี่ยนไปแล้ว เพราะ ในฐานะนักข่าว เราต้องโต้ตอบทันควัน เราไม่ได้อยู่ในสถานะ ที่ผู้ชมตอบกลับข่าวสาร เราต่างหากที่ตอบกลับผู้ขม และเราต่างหากที่พึ่งพาพวกเขาอยู่ พวกเขาช่วยเราหาข่าว พวกเขาช่วยเรา มองหามุมมองที่ดีที่สุด และเรื่องราวอะไรที่พวกเขาอยากได้ยิน เพราะงั้น มันเป็นเรื่องการทันการณ์ มันเร็วกว่ามาก มันเกิดขึ้นบนฐานของความต่อเนื่อง และนักข่าวก็มักจะอยู่ในบทบาทของการไล่ตามให้ทัน

ยกตัวอย่างหนึ่งของการที่เราพึ่งพาผู้ชม เมื่อวันที่ 5 กันยายน เกิดเหตุแผ่นดินไหวขึ้นในคอสตาริกา ความรุนแรงอยู่ที่ 7.6 (ริคเตอร์) มันค่อนข้างใหญ่ทีเดียว และ 60 วินาทีเป็นเวลาที่มันใช้ ในการเดินทาง 250 กิโลเมตร ไปยังมานากัว (Managua) ดังนั้น แผ่นดินไหวเกิดขึ้นที่มานากัว 60 วินาที หลังจากที่มันเกิดขึ้น ณ จุดศูนย์กลาง 30 วินาทีถัดมา ข้อความแรกก็ปรากฏบนทวิตเตอร์ และนี่ก็คือใครบางคนกำลังพูดว่า "temblor" ที่แปลว่า แผ่นดินไหว เพราะงั้น 60 วินาทีเป็นเวลาที่ แผ่นดินไหวใช้เวลาในการเดินทางจริงๆ 30 วินาทีหลังจากนั้น เป็นเวลาที่ข่าวของแผ่นดินไหวใช้เดินทาง ไปทั่วโลกในทันทีทันใด โดยสมมุติฐาน ทุกคนบนโลก มีโอกาสที่จะได้รู้ว่า แผ่นดินไหว กำลังเกิดขึ้นในมานากัว และนั่นเกิดขึ้นเพราะคนหนึ่งคนนี้ มีสัญชาตญาณของการบันทึกความจริง ซึ่งก็คือการเขียนลงไปในการอัพเดทสถานะ ซึ่งก็เป็นสิ่งที่พวกเราทุกคนทำกันในปัจจุบัน ถ้ามีอะไรเกิดขึ้น เราก็จะเขียนลงไปในการอัพเดทสถานะ หรือไม่ก็โพสต์รูปภาพ โพสต์วีดีโอ และทั้งหมดนี้ก็ขึ้นไปยังคลาวด์ (cloud) ซึ่งอยู่ในกระแสข้อมูลต่อเนื่อง

ซึ่งนั่นก็หมายความว่า ข้อมูลต่อเนื่องมหาศาล เพิ่มสูงขึ้นๆ จริงๆแล้ว มันทำให้เรามึนได้เลยล่ะ ถ้าคุณดูที่สถิติตัวเลข ทุกหนึ่งนาที มีวีดีโอความยาว 72 ชั่วโมง เพิ่มขึ้นบนยูทูป (You Tube) นั่นก็คือ ทุกหนึ่งวินาที มีวีดีโอความยาวมากกว่าหนึ่งชั่วโมงถูกอัพโหลด และในด้านภาพถ่าย ในอีนสตาแกรม 58 รูปถูกอัพโหลดบนอินสตาแกรมในทุกหนึ่งวินาที มากกว่า 3,500 รูป ถูกโพสต์ในเฟซบุค เพราะงั้น ตอนที่ผมพูดเสร็จ ก็จะมีวีดีโอเพิ่มมากขึ้น 864 ชั่วโมงในยูทูบ เทียบกับก่อนที่ผมเริ่มพูด และมีรูปเพิ่มมากขึ้น 2.5 ล้านรูปในเฟซบุคและอินสตาแกรม เทียบกับตอนที่ผมเริ่มพูด

เพราะงั้น มันเป็นอะไรที่น่าสนใจมาก กับการตกอยู่ในสถานะของนักข่าว เพราะเราน่าจะได้มีช่องทางเข้าถึงทุกอย่าง เหตุการณ์อะไรก็แล้วแต่ที่เกิดขึ้นบนโลกนี้ ผมควรจะได้รู้มัน ค่อนข้างจะทันทีทันใด ณ ขณะที่มันเกิดเลยล่ะ และมันก็ฟรีด้วย และมันก็เป็นเช่นนั้นกับทุกคนในห้องนี้ด้วย

ปัญหาเดียวที่มีก็คือ เมื่อคุณมีข้อมูลมากขนาดนั้น คุณต้องหาสิ่งดีๆให้เจอ และนั่นก็ยากอย่างเหลือเชื่อเลยทีเดียว เมื่อคุณต้องต่อกรกับข้อมูลปริมาณขนาดนี้ และมันก็ชัดเจนมากที่สุด ในช่วงของการเกิดเฮอริเคนแซนดี้ สิ่งที่คุณจะได้เจอในระหว่างเฮอริเคนแซนดี้ก็คือ โคตรพายุ แบบที่เราไม่ได้เห็นมาเป้นเวลานาน โจมตีไปที่ไอโฟน ซึ่งเป็นศูนย์กลางของจักรวาลนี้ (เสียงหัวเราะ) และคุณก็จะได้รับสื่อจำนวนมากแบบที่เราไม่เคยเจอมาก่อน และนั่นหมายความว่า นักข่าวจะต้องต่อกรกับข้อมูลปลอมต่างๆ เราต้องต่อกรกับรูปภาพเก่าๆที่ถูกนำมาโพสต์ซ้ำ เราต้องต่อกรกับภาพ ที่รวมเอาภาพจากพายุก่อนหน้าเข้าด้วยกัน เราต้องต่อกรกับภาพที่มาจากหนังต่างๆ เช่น จาก "The Day After Tomorrow" (เสียงหัวเราะ) และเราต้องต่อกรกับภาพที่ดูเหมือนจริงมากๆ แต่มันก็ยากที่จะบอกได้ว่าภาพพวกนี้จรืงหรือเปล่า (เสียงหัวเราะ)

วางมุกตลกเอาไว้ก่อน มันมีรูปหลายๆรูป อย่างรูปนี้ บนอินสตาแกรม ซึ่งได้รับการวิจารณ์เอามากๆในหมู่นักข่าว พวกเขาไม่แน่ใจเลย มันเป็นรูปที่ผ่านการตกแต่งในอินสตาแกรม แสงดูน่าสงสัย ทุกอย่างดูน่าสงสัย แล้วมันก็กลายเป็นว่านี่เป็นรูปจรืง มันมาจาก Avenue C ในตัวเมืองแมนฮัตตัน ซึ่งถูกน้ำท่วม และเหตุผลที่พวกเขาได้รู้ว่ามันจริง ก็เพราะพวกเขาเจอแหล่งข่าว ซึ่งในกรณีนี้ ก็คือบล็อกเกอร์ด้านอาหารในนิวยอร์ก พวกเขาเป็นที่เคารพ พวกเขาเป็นที่รู้จัก เพราะงั้น รูปนี้ก็ไม่ใช่ของปลอม มันเป็นอะไรที่พิสูจน์ได้ และนั่นก็เป็นงานหนึ่งของนักข่าว นั่นก็คือ การกรองสิ่งเหล่านี้ และแทนที่คุณจะออกไปหาข้อมูล แล้วนำกลับมันมาสู่ผู้อ่าน คุณกลับกำลังครอบครอง สิ่งที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดความเสียหายได้

และการค้นหาแหล่งข่าว ก็กลายมาเป็นสิ่งที่สำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะการค้นหาแหล่งข่าวที่ดี ทวิตเตอร์เป็นแหล่งหนึ่งที่นักข่าวทุกวันนี้ใช้กัน มันเหมือนเป็นสายข่าวแบบทันเหตุการณ์อย่างแท้จริง ถ้าคุณรู้ว่าจะใช้มันยังไงน่ะนะ เพราะมันมีอะไรมากมายเหลือเกินในทวิตเตอร์

และตัวอย่างที่ดีที่ว่ามันจะเป็นประโยชน์ และยุ่งยากด้วย ได้ยังไง ก็คือการปฏิวัติอียิปต์เมื่อปี 2011 ด้วยความที่ผมไม่ใช่คนอาหรับ ในฐานะเป็นคนหนึ่งที่มองมาจากข้างนอก จากดับบลิน รายชื่อของ ทวิตเตอร์ แหล่งข่าวชั้นดี และผู้คน ที่น่าเชื่อถือนั้น สำคัญมากๆ แล้วคุณจะสร้างรายชื่อพวกนั้นจากศูนย์ได้ยังไง? มันก็ค่อนข้างยากแหละ แต่คุณต้องรู้ว่าคุณกำลังหาอะไร ภาพนี้ถูกสร้างขึ้นโดยนักวิชาการชาวอิตาเลียน เขาชื่อ อังเดร แพนนิสัน (Andre Pannison) เขานำเอาบทสนทนาทางทวิตเตอร์ในจัตุรัสทาห์รีร์ (Tahrir Square) ในวันที่ฮอสนี มูบารัก (Hosni Mubarak) ได้ลาออกในท้ายที่สุด และจุดต่างๆที่คุณเห็นก็คือการทวีตซ้ำ เพราะงั้น เมื่อใครสักคนทวิตซ้ำข้อความหนึ่ง การเชื่อมต่อระหว่างสองจุดก็จะถูกลากขึ้น และยิ่งข้อความนั้นถูกทวิตซ้ำโดยคนอื่นๆมากขึ้นเท่าไหร่ คุณก็จะยิ่งเห็นจุด และเส้นสายพวกนี้ถูกสร้างขึ้นมากขึ้นเท่านั้น และมันก็เป็นวิธีที่น่าทึ่งในการฉายภาพของการสนทนา แต่สิ่งที่คุณจะได้ก็คือคำใบ้ว่าใครน่าสนใจกว่า และใครที่ควรค่าแก่การสืบเสาะ และเมื่อบทสนทนาโดขึ้นเรื่อยๆ มันก็จะดูมีชีวิตชีวามากขึ่นๆ และสุดท้ายแล้ว คุณก็จะได้เจอกับ เจ้าจุดใหญ่ยักษ์ ขยับเขยื้อนเคลื่อนจังหวะได้ ของบทสนทนานี้ ยังไงก็แล้วแต่ คุณจะได้เจอกับจุดต่างๆ แล้วคุณก็ดำเนินการ แล้วคุณก็เดินหน้า "เอาล่ะ ฉันจะต้องสืบเสาะหาคนพวกนี้ล่ะ คนพวกนี้ดูท่าทางมีเหตุมีผล ดูสิว่าพวกเขาเป็นใคร"

ตอนนี้ ในสภาวะข้อมูลท่วมท้น นี่เป็นจุดที่เจ้าเครือข่ายทันการณ์น่าสนใจเอามากๆ สำหรับนักข่าวอย่างผม เพราะเรามีเครื่องมือในการสืบเสาะแสวงหาดังกล่าว มากกว่าทีเคยมีมา และเมื่อคุณเริ่มขุดลึกลงไปยังแหล่งข่าว คุณจะไปได้ไกลขึ้นๆ มากกว่าที่คุณเคยทำได้

บางครั้ง คุณบังเอิญไปเจอเข้ากับ ชิ้นส่วนข้อมูลที่น่าสนใจเอามากๆ คุณอยากจะใช้มัน คุณอยากจะใช้มันแทบตาย แต่คุณไม่แน่ใจเต็มร้อย ว่าคุณจะใช้มันได้รึเปล่า เพราะคุณไม่รู้ว่าแหล่งข่าวเชื่อถือได้รึเปล่า คุณไม่รู้ว่ามันถูกตกแต่งขึ้นมา หรือว่ามันถูกนำมาโหลดซ้ำรึเปล่า แล้วคุณก็ต้องทำการสืบสวนดังกล่าว และวีดีโอนี้ที่ผมกำลังจะแสดงให้คุณดู เราเจอมันเมื่อ 2-3 อาทิตย์ก่อน

วีดีโอ: ลมแรงขึ้นมากภายในเพียงหนึ่งวินาที

(เสียงลมและฝน)

(เสียงระเบิด) โอ้ แม่ง!

มาร์คแฮม โนแลน (Markham Nolan): เอาล่ะ ตอนนี้ถ้าคุณเป็นผู้ผลิตข่าว นี่เป็นอะไรที่คุณอยากจะเอาไปใช้เลยล่ะ ชัดเจนเลยว่า นี่มันทองชัดๆ คุณรู้มั้ย? นี่เป็นปฏิกิริยาตอบสนองที่ดีเยี่ยมจากใครสักคน วีดีโอที่ดูจริงมากๆที่พวกเขาบันทึกมัน ในสวนหลังบ้านของพวกเขา แต่คุณจะรู้ได้ยังไงล่ะว่ามันจริง หรือปลอม หรือเก่าแล้ว แล้วถูกนำมาโพสต์ใหม่?

แล้วเราก็เริ่มสืบค้นเกี่ยวกับวีดีโอนี้ดู และสิ่งเดียวที่เรามีก็คือ ชื่อผู้ใช้บนแอคเคาท์ของ Youtube มีเพียงวีดีโอเดียวที่ถูกโพสต์ลงแอคเคาท์นี้ และชื่อผู้ใช้คือ ริต้า คริล (Rita Krill) และเราไม่รู้ด้วยว่า ริต้ามีตัวตนรึเปล่า หรือว่ามันเป็นชื่อปลอม แต่เราก็เริ่มมองหา และเราก็ใช้เครื่องมือฟรีบนอินเตอร์เน็ตในการทำแบบนั้น เครื่องมืออันแรกคือ Spokeo ซึ่งยอมให้พวกเรามองหาริต้า คริล เราก็เลยมองหาไปทั่วสหรัฐฯ เราเจอพวกเขาในนิวยอร์ก เราเจอพวกเขาในเพนซิลเวเนีย เนวาด้า และฟลอริด้า แล้วเราก็เดินหน้าต่อ และมองหาในเครื่องมือฟรีทางอินเตอร์เน็ตอันที่สอง ชื่อว่า Wolfram Alpha และเราก็ตรวจสอบรายงานสภาพอากาศ ในวันที่วีดีโอนี้ถูกอัพโหลด และเราก็ดูไปตามเมืองต่างๆ เราเจอว่าในฟลอริด้า มีพายุฝนในวันนั้น เราก็ไปที่สมุดโทรศัพท์ เรามองหาริต้า คริล ในนั้น และเราก็ดูเอาไว้หลายๆที่อยู่ และก็นำไปสู่การใช้ Google Maps ที่ซึ่งเราเจอบ้าน บ้านหลังที่มีสระว่ายน้ำที่ดูเหมือนกับบ้านริต้าเอามากๆ เราเลยกลับไปที่วีดีโอ และเราก็หาดูว่ามีอะไรที่เราพอจะอ้างอิงได้บ้าง ถ้าคุณดูในวีดีโอ มันมีร่มอันใหญ่ตรงนั้น มีแพยางสีขาวอยู่ตรงนั้นในสระว่ายน้ำ มีขอบโค้งๆแปลกๆของสระว่ายน้ำ และมีต้นไม้สองต้นเป็นฉากหลัง แล้วเราก็ไปที่ Google Maps ดูใกล้เข้าไปอีกหน่อย และใช่เลย มีแพสีขาว มีต้นไม้สองต้น มีร่ม มันอยู่ในรูปนี้จริงๆ ดูยากนิดหน่อย และมันมีขอบโค้งของสระว่ายน้ำด้วย เราก็เลยโทรหาริต้าเรื่องวีดีโอ ให้แน่ใจว่ามันถูกถ่ายทำจริง แล้วลูกค้าของเราก็ดีใจเพราะพวกเขาก็จะได้ ฉายมันได้อย่างไร้กังวล

แต่บางครั้ง การค้นหาความจริง ก็เป็นอะไรที่ขึงขังกว่านี้ และมันมีผลลัพธ์ยิ่งใหญ่กว่านี้ ซีเรียได้อยู่ในความสนใจของพวกเรามาตลอด เพราะหลายครั้งที่เราต้องพยายามพิสูจน์บางอย่างที่ อาจจะกลายเป็นหลักฐานของอาชญากรรมทางสงครามได้ แล้วตรงนี้ก็เป็นจุดที่ YouTube ได้กลายมาเป็นคลังเก็บข้อมูลที่สำคัญที่สุด เกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้ อย่างแท้จริง

วีดีโอนี้ ผมจะไม่ให้คุณดูทั้งหมด เพราะมันค่อนข้างน่าสยดสยอง แต่คุณจะได้ยินเสียงบ้าง นี่มาจากฮามา (Hama) วีดีโอ: เสียงตะโกน และสิ่งที่คุณจะได้เห็น เมื่อคุณดูวีดีโอนี้ทั้งหมด ก็คือร่างกายที่เต็มไปด้วยเลือด ถูกนำออกจากท้ายรถบรรทุก แล้วโยนออกจากสะพาน ข้อกล่าวหาก็คือว่า พวกเขาเหล่านี้คือ พี่น้องชาวมุสลิม และพวกเขากำลังโยนร่างของทหารของกองทัพซีเรีย ออกจากสะพาน และพวกเขาก็สาปแช่ง และใช้คำพูดดูถูกเหยียดหยามต่างๆ และมันก็มีข้อโต้แย้งมากมายเกี่ยวกับว่าพวกเขาเป็นใคร และจริงหรือไม่ตามที่วีดีโอได้บอกไว้

แล้วเราก็ได้คุยกับบางแหล่งข่าวในฮามา ที่พวกเราได้ติดต่อเป็นครั้งคราวบนทวิตเตอร์ แล้วเราก็ถามพวกเขาถึงเรื่องนี้ และสะพานเป็นสิ่งที่น่าสนใจสำหรับพวกเรา เพราะมันเป็นสิ่งที่พวกเราสามารถระบุสถานที่ได้ แหล่งข่าวสามแหล่ง พูดสามอย่าง เกี่ยวกับสะพานนั้น หนึ่ง พวกเขาบอกว่าสะพานนั้นไม่มีอยู่จริง อีกหนึ่งบอกว่า สะพานมีอยู่ แต่มันไม่ได้อยู่ในฮามา มันอยู่ที่อื่น และแหล่งที่สามบอกว่า "ฉันว่าสะพานมันมีอยู่นะ แต่เขื่อนที่อยู่เหนือน้ำของสะพานนั้นถูกปิดแล้ว เพราะงั้น แม่น้ำมันก็น่าจะแห้งผากสิ เพราะงั้น นี่มันไม่น่าจะจริงหรอก" เอาล่ะ นั่นเป็นคำใบ้เดียวที่พอจะหาได้ เรามองไปทั่ววีดีโอแล้วก็เจอคำใบ้อื่น เราเห็นราวสะดุดตาอันนั้น ที่เราจะใช้ได้ เรามองไปที่ไหล่ทาง เงาของไหล่ทางตกไปทางทิศใต้ เพราะงั้นเราก็เลยบอกได้ว่า สะพานนี้ทอดข้ามแม่น้ำ จากทิศตะวันออกไปตะวันตก มันมีขอบไหล่ทางสีขาวดำ เมื่อเรามองไปที่แม่น้ำ คุณจะเห็นว่า มันมีก้อนคอนกรีตอยู่ทางฝั่งตะวันตก มีคราบเลือดอยู่ตรงนั้น มีเลือดอยู่ในแม่น้ำ เพราะงั้นแสดงว่าแม่น้ำกำลังไหล จากใต้ไปเหนือ นั่นคือสิ่งที่มันบอกผม และเช่นกัน เมื่อคุณมองออกจากสะพานไป มีก้อนดินอยู่ทางซ้ายมือของฝั่งน้ำ และแม่น้ำแคบลง

แล้วเราก็ไปที่ Google Maps เราเริ่มมองไปทีทุกๆสะพาน เราไปที่เขื่อนที่เราได้พูดถึง เราไปที่ทุกๆจุดที่มีถนนข้ามแม่น้ำ ขีดฆ่าสะพานที่ไม่น่าใช่ออก เรามองหาสะพานที่ข้ามจากออกไปตก แล้วเราก็ไปที่ฮามา เราไปตามทางจากเขื่อนไปยังฮามา แล้วมันก็ไม่มีสะพาน เราก็เลยไปไกลกว่านั้น เราเปลี่ยนเป็นภาพจากดาวเทียม แล้วเราก็เจอสะพานอีกอัน แล้วทุกอย่างก็เริ่มเรียงตัวเข้ามา สะพานนี้ดูเหมือนจะข้ามจากออกไปตก งั้นนี่ก็น่าจะเป็นสะพานของเราสิ เราก็เลยซูมเข้าไป แล้วเราก็เริ่มเห็นว่ามันมีกึ่งกลาง งั้นมันก็เป็นสะพานสองเลนสินะ แล้วมันก็มีขอบทางสีขาวและดำที่เราเห็นในวีดีโอ และระหว่างที่เราคลิกไปเรือยๆ คุณจะเห็นรูปที่บางคนได้อัพโหลดไว้ สำหรับดูไปพร้อมกับแผนที่ ซึ่งสะดวกดีมาก แล้วเราก็คลิกเข้าไปในรูป แล้วรูปก็เผยให้เราเห็น รายละเอียดที่มากขึ้น ที่เราสามารถอ้างอิงกลับไปยังวีดีโอได้ สิ่งแรกที่เราเห็นคือขอบทางสีขาวดำ ซึ่งสะดวกดีเพราะเราเห็นมันมาก่อนแล้ว เราเห็นราวสะดุดตาอันนั้นที่เราเห็นกลุ่มคนเหล่านั้น โยนศพข้ามไป แล้วเราก็ดูไปเรื่อยๆจนกระทั่งเราแน่ใจ ว่านี่เป็นสะพานของเรา

แล้วสิ่งเหล่านั้นบอกอะไรผมล่ะ? ผมต้องย้อนกลับไปแล้วล่ะ ยังแหล่งข่าวสามแหล่งของผม และดูว่าพวกเขาบอกอะไรผม คนหนึ่งบอกว่าสะพานไม่มีอยู่ คนหนึ่งบอกว่าสะพานไม่ได้อยู่ในฮามา และคนหนึ่งบอกว่า "ใช่ สะพานมีอยู่จริง แต่ฉันไม่แน่ใจเกี่ยวกับระดับน้ำนะ" หมายเลขสามดูน่าจะจริงที่สุดในทันทีทันใด และเราก็สามารถหามันเจอได้ จากการใช้เครื่องมือฟรีทางอินเตอร์เน็ต โดยนั่งอยู่ที่โต๊ะทำงาน ในสำนักงาน ในดับบลิน ภายในเวลา 20 นาที และนั่นเป็นส่วนหนึ่งของความสนุกของสิ่งนี้ ถึงแม้ว่าเว็บจะวิ่งไปราวน้ำหลาก แต่มันมีข้อมูลมากมายในนั้น ซึ่งมันยากอย่างเหลือเชื่อที่จะกรอง และก็ยากขึ้นทุกวันๆ ถ้าคุณใช้มันอย่างฉลาด คุณจะได้เจอข้อมูลเหลือเชื่อ ยกตัวอย่างเช่น ผมอาจจะสามารถหาอะไรต่อมิอะไร เกี่ยวกับคุณผู้ชมหลายคนเจอ .ซึ่งคุณอาจจะไม่อยากให้ผมหามันเจอเท่าไหร่นัก

แต่สิ่งที่มันบอกผมก็คือว่า ในเวลาที่ มีข้อมูลจำนวนมหาศาลกว่าที่เคยมีมา มันยากขึ้นที่จะกรอง แต่เราก็มีเครื่องมือที่ดีขึ้น เรามีเครื่องมือฟรีทางอินเตอร์เน็ตที่ช่วยให้ เราทำการสืบค้นอะไรพวกนี้ได้ เรามีอัลกอริธึ่มที่ฉลาดกว่าเดิมมาก และคอมพิวเตอร์ที่เร็วกว่าเดิมมาก

แต่นี่เป็นสิ่งสำคัญ อัลกอริธึ่มเป็นกฎ มันเป็นสิ่งสองขั้ว มันคือใช่หรือไม่ใช่ มันคือขาวหรือดำ ความจริงไม่เคยเป็นสิ่งสองขั้ว ความจริงคือค่านิยม ความจริงคืออารมณ์ มันเคลื่อนไหว และเหนือไปกว่านั้น มันคือมนุษย์ ไม่ว่าเราจะใช้คอมพิวเตอร์ได้เร็วแค่ไหน ไม่ว่าเราจะมีข้อมูลเท่าไหร่ เราจะไม่มีทาง กำจัดมนุษย์ออกจากการค้นหาความจริงได้ เพราะในท้ายที่สุด มันคือเอกลักษณ์ของมนุษย์ ขอบคุณมากครับ (เสียงปรบมือ)