ลูอิส พัค ว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือ

วันนี้ผมอยากเล่าให้คุณฟังเกี่ยวกับ การว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือ ข้ามจุดที่อยู่เหนือสุดของโลก และจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดของเรื่องนี้น่าจะเป็นพ่อผู้ล่วงลับของผม พ่อเป็นนักเล่าเรื่องที่เก่งมาก พ่อสามารถเล่าเหตุการณ์อะไรสักเหตุการณ์หนึ่ง และทำให้คุณรู้สึกเหมือนคุณอยู่ตรงนั้นในวินาทีนั้นด้วยจริงๆ และเรื่องหนึ่งที่ท่านเล่าให้ผมฟังบ่อยๆ ตอนที่ผมยังเด็ก คือเรื่องการทดลองระเบิดปรมาณูครั้งแรกของชาวอังกฤษ พ่ออยู่ที่นั่นด้วย และได้เห็นตอนที่มันระเบิด

ท่านบอกว่า เสียงระเบิดดังมาก และแสงที่เกิดขึ้นก็จ้ามาก จนพ่อต้องเอามือปิดหน้าเพื่อปกป้องดวงตา ท่านบอกว่า ท่านเห็นภาพเอ็กซเรย์ ของนิ้วตัวเองเลย เพราะว่าแสงมันสว่างจ้ามาก ผมรู้ว่าการได้เห็นระเบิดปรมาณูระเบิดในครั้งนั้น มีอิทธิพลกับพ่อของผมมากๆ เลย ตอนผมเป็นเด็ก ทุกวันหยุด ผมต้องอยู่ในอุทยานแห่งชาติ สิ่งที่พ่อพยายามทำกับผม คือสร้างแรงบันดาลใจให้ผม รักและอยากปกป้องโลก และเพื่อแสดงให้ผมเห็นว่า โลกนี้เปราะบางเพียงใด

นอกจากนี้พ่อยังเล่าเรื่องนักสำรวจผู้ยิ่งใหญ่ให้ผมฟังด้วย พ่อชอบประวัติศาสตร์ ท่านมักเล่าเรื่องที่กัปตันสก็อต เดินไปจนถึงขั้วโลกใต้ และเรื่องท่านเซอร์ เอ็ดมุน ฮิลลารีปีนเขาเอเวอเรส และตั้งแต่นั้น ผมว่าตอนนั้นผมอายุแค่หกขวบ ผมก็ฝันอยากไปขั้วโลกแล้ว ผมอยากไปอาร์คติกมาก มันมีอะไรบางอย่างที่นั่น ที่ดึงดูดผมให้ไปหา เอ่อ แต่บางทีมันก็ใช้เวลานานนะครับ กว่าฝันจะเป็นจริง แต่ในที่สุด เมื่อเจ็ดปีก่อนผมก็ได้ไปมหาสมุทรอาร์คติก เป็นครั้งแรก มันสวยมากจนผมกลับไปที่นั่นอีกทุกปี นับตั้งแต่นั้น ในตลอดเจ็ดปีที่ผ่านมา ผมรักที่นั่นมาก

แต่ผมได้เห็นอาร์คติกเปลี่ยนแปลงไปมาก เกินกว่าที่จะสามารถบรรยายได้ ภายในระยะเวลาแค่สั้นๆ ผมได้เห็นภาพหมีขั้วโลกเดินข้ามแผ่นน้ำแข็งที่บางเฉียบ เพื่อหาอาหาร ผมได้ว่ายน้ำผ่านธารน้ำแข็ง ที่น้ำแข็งลดน้อยลงไปมาก และทุกๆ ปี ผมยังได้เห็น น้ำแข็งในทะเลลดน้อยลงทุกทีด้วย ผมจึงอยากให้โลกได้รับรู้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นที่ขั้วโลกเหนือ

สองปีก่อนที่ผมจะไปว่ายน้ำข้ามขั้วโลก ร้อยละ 23 ของแผ่นน้ำแข็งในทะเลอาร์คติก ได้ละลายหายไป และผมก็อยากคว้าปกเสื้อนอกของบรรดาผู้นำระดับโลกแล้วเขย่า ให้พวกเขาตื่นและเข้าใจว่ามันกำลังเกิดอะไรขึ้น ผมจึงตัดสินใจจะว่ายน้ำเชิงสัญลักษณ์ครั้งนี้ ที่จุดเหนือสุดของโลก ซึ่งน้ำควรจะเป็นน้ำแข็งเต็มไปหมด แต่ตอนนี้มันกำลังละลายอย่างรวดเร็ว ข้อความที่ผมต้องการสื่อมันชัดเจนมาก การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศเกิดขึ้นจริง และเราต้องทำอะไรบางอย่างกับเรื่องนี้ และต้องทำกันเดี๋ยวนี้เลยด้วย

การว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือ ไม่ใช่เรื่องธรรมดาที่ใครๆ เขาจะทำกัน คืออย่างนี้ ผมจะเปรียบเทียบให้คุณเห็นภาพ อุณหภูมิของน้ำในสระว่ายน้ำในร่มคือ 27 องศาเซลเซียส เมื่อเช้านี้ อุณหภูมิน้ำในช่องแคบอังกฤษอยู่ที่ 18 องศา ผู้โดยสารเรือไททานิก ตกลงไปในน้ำที่อุณหภูมิ 5 องศาเซลเซียส น้ำจืดกลายเป็นน้ำแข็งที่ 0 องศา ส่วนน้ำที่ขั้วโลกเหนือ มีอุณหภูมิ ลบ 1.7 องศา มัน(โคตร)เย็นสุดๆเลย (เสียงหัวเราะ) (เสียงปรบมือ) ขอโทษนะครับ แต่มันไม่มีคำอื่นบรรยายได้ดีกว่านี้แล้ว (เสียงหัวเราะ)

ผมจึงต้องสร้างทีมที่สุดยอดขึ้นมา เพื่อช่วยผมทำภารกิจนี้ ผมรวบรวมทีมงาน 29 คน จาก 10 ประเทศ บางคนอาจจะคิดว่าการว่ายน้ำเป็นกีฬาที่โชว์เดี่ยวสุดๆ แค่กระโดดลงทะเลแล้วก็ว่ายไปเลย สำหรับผม นั่นไม่จริงเลยสักนิด แล้วผมก็เริ่มฝึกซ้อมขนานใหญ่ ซ้อมว่ายในน้ำเย็น ไปกลับ

แต่สิ่งสำคัญที่สุด คือการฝึกจิตใจตัวเอง ให้พร้อมกับสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น ผมต้องจินตนาการภาพการว่ายน้ำที่จะเกิดขึ้น ผมต้องเห็นภาพนั้นตั้งแต่ต้นตลอดไปจนจบ ผมต้องชิมน้ำเกลือให้รู้ว่าเวลาน้ำทะเลอยู่ในปากมันเป็นยังไง ผมต้องนึกภาพโค้ชของผมตะโกนบอกว่า "เร็วเข้าลูอิส เร็วๆ ว่ายไป ว่ายไป อย่าหยุด" ดังนั้น ผมจึงได้ฝึกการว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือ อยู่ในใจเป็นร้อยๆ ครั้งแล้ว

หลังจากฝึกได้หนึ่งปี ผมก็รู้สึกว่าพร้อมแล้ว ผมมั่นใจว่า ผมสามารถทำได้ ผมและสมาชิกในทีมอีกห้าคน ก็เลยขอโดยสารไปกับเรือตัดน้ำแข็ง ที่กำลังมุ่งหน้าไปขั้วโลกเหนือ ในวันที่สี่ของการเดินทาง เราตัดสินใจที่จะลอง ว่ายน้ำระยะสั้นๆ ดูสักห้านาที ผมไม่เคยว่ายน้ำที่อุณหภูมิติดลบถึง 1.7 องศาเซลเซียสมาก่อน เพราะมันเป็นไปไม่ได้เลยที่จะฝึกซ้อม ในสภาพน้ำแบบนั้น แล้วเราก็จอดเรือ เหมือนที่คุณทำ เราทุกคนลงไปยืนบนพื้นน้ำแข็ง แล้วผมก็สวมชุดว่ายน้ำ แล้วกระโดดลงทะเล

ตลอดชีวิตที่ผ่านมา ผมไม่เคยรู้สึกอะไร เหมือนที่รู้สึกในวินาทีนั้นมาก่อนเลย ผมแทบหายใจไม่ออก ผมหอบ และหายใจเร็วเกินกว่าปกติมาก และภายในไม่กี่นาที มือผมก็ไร้ความรู้สึก และที่ตลกก็คือ ทั้งๆ ที่คุณอยู่ในน้ำที่เย็นเฉียบ คุณกลับรู้สึกเหมือนอยู่กลางกองไฟ ผมว่ายสุดกำลังเป็นเวลาห้านาที ผมจำได้ตอนที่กำลังพยายามขึ้นจากน้ำ ผมปีนขึ้นมาจากน้ำแข็ง จำได้ว่าพอถอดแว่นตาว่ายน้ำออก ผมก้มลงมองดูมือตัวเองแล้วตะลึงไปเลย เพราะนิ้วของผม บวมมากจนเหมือนไส้กรอก มันบวมมากจนผมกำมือไม่ได้

ที่เป็นอย่างนี้เพราะร่างกายคนเราส่วนหนึ่งประกอบด้วยน้ำ เมื่อน้ำกลายเป็นน้ำแข็ง มันจะขยายตัว สิ่งที่เกิดขึ้นคือ เซลล์ที่นิ้วมือของผมกลายเป็นน้ำแข็งแล้วขยายตัว จนระเบิด ซึ่งทำให้ผมเจ็บสุดๆ ผมรีบขึ้นเรือแล้วไปอาบน้ำร้อนทันที

ผมจำได้ว่า ตอนที่กำลังอาบน้ำร้อนๆ พยายามทำให้นิ้วมือหายเป็นน้ำแข็ง ผมคิดว่า ในอีกสองวันข้างหน้า ผมต้องว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือ ซึ่งผมต้องใช้เวลาประมาณ 20 นาที เพื่อว่ายน้ำเป็นระยะทางหนึ่งกิโลเมตรข้ามขั้วโลกเหนือ ความฝันที่ผมอยากทำมาตลอดตั้งแต่เด็ก มันหล่นหายไปแล้ว ไม่มีโอกาสที่มันจะเป็นจริงแล้ว ผมจำได้ว่า ตอนที่อาบน้ำเสร็จ ผมพบว่ามือผมไร้ความรู้สึกไปเลย สำหรับนักว่ายน้ำ การรับรู้ความรู้สึกที่มือสำคัญมาก เพราะคุณต้องใช้มือจ้วงน้ำ แล้วกวาดมือเพื่อเคลื่อนตัวไปข้างหน้า

เช้ารุ่งขึ้นผมตื่นขึ้นมา กับภาวะซึมเศร้าอย่างหนัก ผมคิดอะไรไม่ออก นอกจากเรื่องของเซอร์ แรนูฟ ไฟนส์ สำหรับคนที่ไม่รู้จักเขานะครับ เซอร์ แรนูฟ ไฟนส์เป็นนักสำรวจชาวอังกฤษผู้ยิ่งใหญ่ หลายปีก่อน เขาพยายามสกีขึ้นไปถึงขั้วโลกเหนือ เขาบังเอิญพลัดตกจากน้ำแข็งลงไปในทะเล เขาอยู่ในน้ำแค่สามนาที เวลาผ่านไปแค่สามนาที เขาก็ขึ้นจากน้ำได้ แต่มือของเขาถูกน้ำแข็งกัดรุนแรงมาก เขาจึงต้องกลับอังกฤษ เขาไปโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง หมอบอกว่า "แรน มันเป็นไปไม่ได้เลย ที่เราจะรักษานิ้วมือของคุณไว้ได้ เราต้องตัดมันทิ้ง" แรนตัดสินใจกลับบ้าน เข้าไปในโรงเก็บเครื่องมือ เอาเลื่อยออกมา แล้วลงมือตัดนิ้วตัวเอง

ผมเลยคิดว่า ถ้าแรนต้องสูญเสียนิ้วมือเพราะตกลงไปในน้ำแค่สามนาที และมือของผมไร้ความรู้สึกภายในห้านาที แล้วอะไรจะเกิดขึ้นถ้าผมว่ายเข้าไปยี่สิบนาที อย่างดีที่สุด ผมคงเสียนิ้วไปบางนิ้ว แต่อย่างแย่ที่สุด ผมไม่กล้าแม้แต่จะคิด เราล่องเรือต่อไป ตัดผ่านแผ่นน้ำแข็งที่หนาแน่น เพื่อไปสู่ขั้วโลกเหนือ

แล้วเดวิด เพื่อนสนิทของผม ก็เริ่มสังเกตเห็นว่าผมกำลังคิดอะไรอยู่ เขาเข้ามาหาผม แล้วบอกว่า "ลูอิส ฉันรู้จักนายมาตั้งแต่นายอายุ 18 ฉันรู้จักนายดี ลูอิส และฉันรู้ว่า ลึกๆ ในใจของนาย ตรงนี้ ยังไงนายก็จะว่ายน้ำข้ามขั้วโลกในครั้งนี้ให้ได้ ฉันเชื่อในตัวนาย ลูอิส ฉันเห็นการฝึกซ้อมของนายมาตลอด และรู้ดีว่าเหตุผลที่นายทำอย่างนี้คืออะไร นี่เป็นการว่ายน้ำครั้งสำคัญ เรากำลังยืนอยู่ตรงช่วงเวลาที่สำคัญมากๆ ในประวัติศาสตร์ และนายกำลังจะว่ายน้ำข้ามขั้วโลกเหนือเพื่อเป็นสัญลักษณ์ เพื่อจะคว้าปกเสื้อนอกของผู้นำระดับโลกทั้งหลายมาเขย่าให้ตาสว่าง ลูอิส ไม่ต้องกลัว ขอให้นายมั่นใจและลุยไปเลย เพราะพวกเราจะคอยดูแลนายทุกวินาที"

ผมได้รับความมั่นใจกลับมามหาศาลจากสิ่งที่เดวิดพูด เพราะเขาเป็นคนที่รู้จักผมดีมาก เราจึงล่องเรือต่อไป และไปถึงขั้วโลกเหนือในที่สุด เราจอดเรือ และมันก็เป็นอย่างที่นักวิทยาศาสตร์ทำนายไว้เลย มีรอยแยกของน้ำแข็งจนเห็นน้ำทะเลกระจายไปทั่ว ผมเข้าไปในห้อง สวมชุดว่ายน้ำ แล้วหมอก็เอาเครื่องมือมาคาดอกผม มันเป็นเครื่องมือที่วัดอุณหภูมิในร่างกาย และอัตราการเต้นของหัวใจของผม แล้วเราก็เดินออกไปบนพี้นน้ำแข็ง

ผมจำได้ว่า ผมมองไปที่น้ำแข็ง มีก้อนน้ำแข็งสีขาวก้อนใหญ่ๆ อยู่ตรงนั้น แต่พิ้นน้ำสีดำสนิท ผมไม่เคยเห็นน้ำทะเลสีดำแบบนี้มาก่อน และมันก็ลึกตั้ง 4,200 เมตร ผมบอกกับตัวเองว่า "ลูอิส อย่ามองซ้ายมองขวา เดินหน้าไปแล้วลุยเลย" เอาล่ะ ทีนี้ ผมอยากฉายวิดีโอสั้นๆ ให้คุณดู ว่าเกิดขึ้นอะไรขึ้นที่นั่น

วิดีโอ: เราเพิ่งล่องเรือออกมาจากท่า และช่วงเวลาแบบนี้แหละ ที่ใจคนเราจะเริ่มหวั่นไหวนิดหน่อย ทุกอย่างดูเป็นสีเทาไปหมด แล้วก็ดูหนาวมาก เราเพิ่งได้เห็นหมีขั้วโลกตัวแรก มันเต็มไปด้วยมนต์ขลังอย่างแท้จริง แม่หมีกับลูกตัวน้อยๆ เป็นภาพที่สวยงามมาก พอคิดว่า อีก 30-40 ปีข้างหน้า มันอาจจะสูญพันธุ์ มันน่าตกใจมาก น่าตกใจจริงๆ ในที่สุดเราก็มาถึงขั้วโลกเหนือ เดือนแล้วเดือนเล่าที่ฝันอยากมาที่นี่ กับการฝีกซ้อม วางแผนและเตรียมพร้อมมาเป็นปีๆ โอ อีกไม่กี่ชั่วโมง ผมก็จะได้ลงไปว่ายน้ำแล้ว มันก็น่ากลัว และบีบคั้นอารมณ์นิดหน่อย อามุนเซ็น พร้อมไหม? อีกสิบวินาทีจะเริ่มว่าย อีกสิบวินาทีจะเริ่มว่าย ถอดแว่นตาออก ถอดแว่นตาออกให้หน่อย

ทีมงาน: เอารองเท้ามา เอารองเท้ามา เยี่ยมมากเพื่อน นายทำได้ นายทำได้แล้ว ลูอิส! นายทำได้ นายทำได้แล้วเพื่อน!

ลูอิส พัค: นี่เราทำลงไปได้ยังไงเนี่ย?

ทีมงาน: ว่ายทวนน้ำไง ก็นายมันเป็นนักสวนกระแสนี่

(เสียงปรบมือ)

ลูอิส พัค: ขอบคุณมากครับ ขอบคุณมาก (เสียงปรบมือ) ขอบคุณมากครับ

ผู้ชม: เอาอีก! (เสียงหัวเราะ)

ลูอิส พัค: ผมอยากทิ้งท้ายไว้ตรงนี้ว่า ผมใช้เวลาสี่เดือน กว่ามือผมจะกลับมามีความรู้สึกได้อีกครั้ง แต่มันคุ้มไหม? คุ้มครับ มันคุ้มค่าแน่นอน ตอนนี้มีน้อยคนมากที่ไม่รู้ ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นที่อาร์คติก ผู้คนถามผมว่า "ลูอิส เราจะทำอะไรได้บ้างกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ?"

ผมบอกเขาไปว่า ผมคิดว่าเราต้องทำสามอย่าง สิ่งแรกที่เราต้องทำคือ เราต้องแตกปัญหานี้ออกมา เป็นส่วนย่อยๆ ที่สามารถจัดการได้ คุณคงเห็นธงชาติเยอะแยะในวิดีโอ ธงเหล่านั้นเป็นตัวแทนของประเทศต่างๆ ที่เป็นบ้านเกิดของสมาชิกในทีมของผม เมื่อพูดถึงการจัดการปัญหาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ทุกประเทศต้องช่วยกันลดปริมาณการใช้ทรัพยากรเหมือนๆ กัน อังกฤษ อเมริกา ญี่ปุ่น แอฟริกาใต้ คองโก เราทุกคนต้องร่วมมือกัน เราลงเรือลำเดียวกันแล้ว

ข้อที่สองที่เราต้องทำ คือ เราต้องมองกลับไป ดูว่าเรามาไกลขนาดไหนแล้ว ภายในระยะเวลาสั้นๆ ผมจำได้ว่า ไม่กี่ปีก่อน ตอนผมพูดเรื่องการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ มีคนขัดคอผม จากด้านหลัง แล้วบอกว่ามันไม่มีจริงสักหน่อย แต่เดี๋ยวนี้ นี่ผมเพิ่งกลับจากการเดินทางไปพูด ในเมืองที่ยากจนที่สุดหลายเมืองในแอฟริกาใต้ ผมพูดให้เด็กๆ ที่อายุน้อยถึง 10 ขวบฟัง เด็กๆ 4-5 คนต้องนั่งเบียดอยู่หลังโต๊ะตัวเดียวกัน แม้แต่ในสภาพที่ยากจนขนาดนั้น เด็กๆ ก็ยังเข้าใจเรื่องการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ได้ดีมากๆ

เราต้องเชื่อมั่นในตัวเอง ถึงเวลาแล้วที่เราต้องมีความเชื่อมั่นร่วมกัน เราเดินมาได้ไกลแล้ว เราทำได้ดีแล้ว แต่ผมคิดว่า สิ่งสำคัญที่สุดที่เราต้องทำ คือ เราทุกคนต้องเดินต่อไป จนกว่าจะหมดลมหายใจ และต้องหันกลับมาถามคำถามที่สำคัญกับตัวเอง ว่า "เราอยากมีชีวิตอยู่บนโลกแบบไหน แล้วเราจะตัดสินใจ และลงมือทำอะไรในวันนี้ เพื่อให้แน่ใจว่าเราทุกคนจะมีชีวิต อยู่ในโลกที่ยั่งยืนไปด้วยกัน?" ท่านสุภาพสตรีและสุภาพบุรุษครับ ขอบคุณมากครับ (เสียงปรบมือ)