การว่ายน้ำบนยอดเขาเอเวอเรสต์ที่เปลี่ยนความคิดของลูอิส พัคไปอย่างสิ้นเชิง

ปีที่แล้วตอนผมอยู่ตรงนี้ ผมเล่าเรื่องที่ผมว่ายน้ำ ข้ามขั้วโลกเหนือให้คุณฟัง แม้ว่าการว่ายน้ำครั้งนั้นจะเกิดขึ้นเมื่อสามปีมาแล้ว ผมยังจำมันได้เหมือนเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวานนี้ ผมจำได้ว่าผมยืนอยู่ที่ขอบน้ำแข็ง กำลังจะกระโดดลงไปในน้ำ และคิดในใจว่า ผมไม่เคยเห็น ที่ไหนในโลก ที่น่ากลัวเท่านี้มาก่อน ผืนน้ำตรงหน้าเป็นสีดำสนิท อุณหภูมิของน้ำติดลบ 1.7 องศาเซนติเกรด หรือ 29 องศาฟาเรนไฮต์ มันเย็นสุดๆ เลย แล้วผมก็มีความคิดแวบเข้ามาในสมอง ว่า ถ้าเกิดอะไรผิดพลาดขึ้นมาในการว่ายน้ำครั้งนี้ มันจะใช้เวลานานเท่าไหร่ กว่าร่างกายที่เป็นน้ำแข็งของผม จะจมลงในน้ำลึกสี่กิโลเมตรครึ่ง ไปถึงก้นมหาสมุทร แล้วผมก็บอกตัวเองว่า ผมต้องกำจัดความคิดนี้ ออกจากสมองให้เร็วที่สุด ทางเดียวที่ผมจะโดดลงน้ำ ที่เย็นเฉียบขนาดนั้น แล้วว่ายไปหนึ่งกิโลเมตรได้ ผมต้องฟังไอพอด แล้วปลุกใจตัวเองให้ฮึกเหิม ผมฟังตั้งแต่เพลงโอเปราที่งดงาม ไปจนถึงพัฟ แดดดี้ แล้วบอกตัวเองให้เชื่อมั่นร้อยเปอร์เซนต์ว่า ไม่มีอะไรที่มีพลังมากไปกว่าจิตใจที่มุ่งมั่น แล้วก็เดินออกไปที่ขอบตลิ่งที่เป็นน้ำแข็ง แล้วก็โดดลงน้ำไป

การว่ายน้ำครั้งนั้น ผมใช้เวลา 18 นาที 50 วินาที แต่ผมรู้สึกเหมือนมันนาน 18 วัน ผมจำได้ตอนที่ขึ้นจากน้ำ มือผมเจ็บมาก ผมก้มลงมองดูนิ้วมือตัวเอง แล้วพบว่ามันบวมเท่าไส้กรอก เพราะว่า ร่างกายคนเราส่วนหนึ่งประกอบด้วยน้ำ เวลาน้ำแข็งตัว มันจะขยายตัว เซลล์ที่นิ้วของผม ก็แข็งแล้วขยายตัว จนระเบิด ความคิดแวบแรกที่เข้ามาในหัวตอนที่ผมขึ้นจากน้ำ ก็คือ ชีวิตนี้ผมจะไม่มีวัน ว่ายน้ำในน้ำเย็นแบบนี้ อีกเด็ดขาด

แต่แล้ว เมื่อปีที่แล้ว ผมได้ข่าวเกี่ยวกับเทือกเขาหิมาลัย และการละลาย -- (เสียงหัวเราะ) และการละลายตัวของธารน้ำแข็ง เพราะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผมได้ยินเกี่ยวกับทะเลสาปอิมจา ทะเลสาปนี้เพิ่งเกิดเมื่อสองสามปีมานี้เอง เพราะการละลายตัวของธารน้ำแข็ง ธารน้ำแข็งลดน้อยลงไปจนเหลือแค่บนเขาสูงๆ น้ำแข็งที่ละลายกลายเป็นทะเลสาปใหญ่มาแทนที่ ผมเชื่อเหลือเกินว่า สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นบนเทือกเขาหิมาลัย จะกลายเป็นสมรภูมิขนาดใหญ่แห่งใหม่ บนโลกนี้ มีคนเกือบสองพันล้านคน นั่นคือหนึ่งในสามของคนบนโลกนี้ พึ่งพาน้ำจากเทือกเขาหิมาลัย และด้วยอัตราการเพิ่มประชากรที่รวดเร็วเช่นนี้ กับปริมาณน้ำจากธารน้ำแข็งเหล่านี้ ซึ่งลดน้อยลงไปมาก เนื่องจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เรามีความเสี่ยงด้านความมั่นคงทางทรัพยากรจริงๆ นะครับ ทางเหนือ เรามีจีน ทางใต้ ก็มีอินเดีย ปากีสถาน บังคลาเทศ หลายประเทศเลย

ผมก็เลยตัดสินใจ เดินขึ้นเขาเอเวอเรสต์ ยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก เพื่อไปว่ายน้ำเป็นสัญลักษณ์ อยู่ใต้เงาของยอดสูงสุด ของยอดเขาเอเวอเรสต์ ทีนี้ ผมไม่รู้ว่าพวกคุณเคยไปภูเขาเอเวอเรสต์มาหรือยัง มันสาหัสเอาการเลยล่ะครับกว่าจะขึ้นไปได้ เราใช้จามรีตัวโตๆ ตั้ง 28 ตัว ขนเครื่องไม้เครื่องมือทั้งหมดขึ้นไปบนเขา ผมไม่ได้มีแค่กางเกงว่ายน้ำตัวเดียว แต่ผมมีทีมถ่ายทำภาพยนตร์ขึ้นไปด้วย เพื่อจะเก็บภาพมาเผยแพร่ต่อไปทั่วโลก อีกอย่างหนึ่งที่ท้าทายมากในการว่ายน้ำครั้งนี้ ไม่ใช่แค่ความสูง ผมจะว่ายน้ำที่ระดับความสูง 5,300 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล สูงเหมือนอยู่บนสวรรค์ มันหายใจยากมากเลย คุณจะมีอาการป่วยเพราะขาดออกซิเจนเมื่ออยู่ในที่สูง คุณจะรู้สึกเหมือนมีใครถือค้อนมายืนข้างหลัง แล้วทุบหัวคุณตลอดเวลา

นั่นยังไม่ใช่สิ่งที่แย่ที่สุด ที่แย่สุดๆ คือ ปีนี้เป็นปีที่ทางการตัดสินใจ ทำความสะอาดครั้งใหญ่บนยอดเขาเอเวอเรสต์ มีคนตายบนเขาเอเวอเรสต์เยอะมากๆ แล้วปีนี้ก็เป็นปีที่ทางการเขาตัดสินใจ ขึ้นไปเก็บศพนักปีนเขาเหล่านั้น กลับลงมาข้างล่าง แล้วขณะที่คุณกำลังเดินขึ้นเขา เพื่อไปทำอะไรบางอย่าง ที่ไม่มีมนุษย์คนไหนเคยทำ ที่จริงไม่มีปลาตัวไหนเคยทำเลย เพราะไม่มีปลาขึ้นไปว่ายน้ำอยู่ที่ความสูง 5,300 เมตร ขณะที่คุณพยายามจะทำสิ่งนั้น ศพเหล่านั้นก็ถูกลำเลียงสวนทางกับคุณลงไป มันทำให้คุณสงบเสงี่ยมเจียมตัว และตระหนักอย่างชัดแจ้งเลยว่า ธรรมชาติมีพลังยิ่งใหญ่ กว่าพวกเรามากมาย

แล้วเราก็เดินต่อไปตามเส้นทางนี้ ขึ้นไปจนสุด ทางขวามือของเรา คือธารน้ำแข็งคุมบูที่ยิ่งใหญ่ ไกลลงไปสุดธารน้ำแข็ง เราเห็นบ่อที่เกิดจากน้ำแข็งที่ละลาย แล้วเราก็ขึ้นมาถึงทะเลสาปเล็กๆ แห่งนี้ ภายใต้ยอดสูงสุดของเอเวอเรสต์ ผมเตรียมตัวให้พร้อม เหมือนกับที่ผมเตรียมตัว ว่ายน้ำในสถานการณ์ที่ยากๆ ทุกครั้ง ผมใส่หูฟังไอพอด ฟังเพลง ปลุกใจตัวเองให้ฮึกเหิมมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่ฮึกเหิมแบบมีสตินะครับ แล้วผมก็กระโจน ลงไปในน้ำนั่น

ผมว่ายน้ำอย่างเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ ในช่วงร้อยเมตรแรก แล้วก็รู้ตัวอย่างรวดเร็วว่า ผมเจอปัญหาใหญ่เข้าแล้ว ผมหายใจแทบไม่ออก ผมหอบ และเริ่มสำลัก จนผมอาเจียนออกมา มันเกิดขึ้นเร็วมาก แล้ว ไม่รู้ว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง ผมเริ่มจมลงใต้น้ำ โชคดีที่น้ำค่อนข้างตื้น ผมจึงถีบตัวเองขึ้นมาจากก้นทะเลสาป ขึ้นมาหายใจได้อีกครั้ง ผมบอกตัวเองว่า ไปต่อ ไปต่อ ไปต่อ ผมว่ายต่อไปได้อีกห้าหรือหกจังหวะ แล้วก็รู้สึกเหมือนร่ายกายว่างเปล่า ผมจมลงสู่ก้นทะเลสาปอีกครั้ง ผมไม่รู้ว่าผมเอากำลังมาจากไหน แต่ในที่สุดผมก็สามารถถีบตัวเอง ขึ้นมาจากน้ำได้ และว่ายเข้าหาฝั่ง อย่างเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ ผมเคยได้ยินมาว่า การจมน้ำ เป็นการตายที่สงบที่สุด ผมไม่เคยได้ยินอะไร ที่โกหกหลอกลวงขนาดนี้มาก่อนเลย (เสียงหัวเราะ) มันเป็นความรู้สึกกลัวและตื่นตกใจมากที่สุด ที่คุณจะรู้สึกได้ต่างหาก

ผมว่ายเข้าหาฝั่ง ทีมงานของผมคว้าตัวผมขึ้นจากน้ำ แล้วเราก็เดินอย่างเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ บนถนนที่เต็มไปด้วยเศษหิน กลับลงไปที่แคมป์ของเรา พอไปถึง ผมนั่งลง แล้วเราก็คุยกันว่ามันเกิดข้อผิดพลาดอะไร ตอนอยู่บนยอดเขาเอเวอเรสต์ ทีมของผมพูดกับผมตรงๆ ว่า ลูอิส นายจะต้อง เปลี่ยนยุทธวิธีใหม่หมดเลย ถ้านายอยากว่ายน้ำครั้งนี้ให้สำเร็จ ทุกสิ่งทุกอย่างที่นายเรียนรู้มา ตลอด 23 ปีของการว่ายน้ำ นายต้องลืมให้หมด ทุกอย่างที่นายเรียนรู้มา ตอนที่นายอยู่ในกองทัพอังกฤษ เกี่ยวกับความรวดเร็ว ความก้าวร้าว นายต้องวางมันลง เราอยากให้นายเดินขึ้นเขาไปใหม่ในอีกสองวันข้างหน้า พักผ่อนซะ แล้วคิดทบทวนสิ่งต่างๆ ดู เราอยากให้นายเดินขึ้นเขาไปใหม่ ในอีกสองวันข้างหน้า และแทนที่จะว่ายน้ำอย่างเร็ว ว่ายให้ช้าที่สุดเท่าที่จะทำได้ แทนที่จะว่ายท่าฟรีสไตล์ ให้นายว่ายท่ากบ และจำไว้ อย่าว่ายด้วยความก้าวร้าว ตอนนี้เป็นเวลาที่นายจะว่ายน้ำ ด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน

แล้วเราก็เดินกลับขึ้นไปบนเขา ในสองวันหลังจากนั้น ผมยืนอยู่ตรงนั้น ที่ริมทะเลสาป มองขึ้นไปบนยอดเขาเอเวเรส ซึ่งเป็นหนึ่งในภูเขาที่สวยที่สุดในโลก แล้วบอกกับตัวเองว่า ว่ายไปช้าๆ นะ แล้วผมก็ว่ายน้ำข้ามทะเลสาปได้สำเร็จ ผมไม่รู้จะอธิบายให้คุณฟังยังไง ว่าผมรู้สึกดีขนาดไหน เมื่อผมว่ายไปถึงอีกฝั่งหนึ่ง

แต่ผมได้บทเรียนที่สำคัญมากๆ สองบท จากบนยอดเขาเอเวอเรสต์ ขอบคุณทีมงานชาวเชอร์ปา (คนพี้นเมืองในเทือกเขาหิมาลัย) ที่สอนให้ผมเข้าใจ บทเรียนบทแรกคือ การที่อะไรบางอย่างใช้ได้ผลดีมากๆ ในอดีต ไม่ได้หมายความว่ามันจะใช้ได้ดีในอนาคต และทำนองเดียวกัน เดี๋ยวนี้ ก่อนที่ผมจะลงมือทำอะไร ผมจะถามตัวเองก่อนว่า ผมต้องใช้ กรอบวิธีคิดแบบไหน จึงจะทำงานนั้นๆ ได้สำเร็จ และเมื่อพูดถึงเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งพูดตรงๆ ก็จัดว่าเป็นปัญหาใหญ่ เหมือนยอดเขาเอเวอเรสของปัญหาทั้งหมด แค่เพียงเพราะเราใช้ชีวิตอย่างนี้กันมานาน แค่เพียงเพราะเราใช้ทรัพยากรอย่างที่เราใช้กันมานาน และครอบครองพี้นที่บนโลกแบบนี้มานานแล้ว ไม่ได้แปลว่าเราจะสามารถใช้ชีวิตแบบเดิม อย่างที่เราเป็นอยู่ได้ต่อไปเรื่อยๆ เราเห็นสัญญาณเตือนแล้ว ตอนที่ผมเกิด ประชากรโลก มีอยู่ 3.5 พันล้านคน ตอนนี้โลกเรามีประชากร 6.8 พันล้านคน และคาดว่าจะขึ้นไปถึง 9 พันล้านคน ภายในปี 2050

ดังนั้น บทเรียนบทที่สองของผม ก็คือ การรื้อและเปลี่ยนยุทธวิธีใหม่ ผมมาที่นี่ในวันนี้ เพื่อถามคุณว่า คุณจะเปลี่ยนแปลงอะไรแบบสุดขั้วสักอย่างได้ไหม ในความสัมพันธ์ที่คุณมีกับสิ่งแวดล้อม เพื่อให้แน่ใจว่า ลูกหลานของเรา จะมีชีวิตอยู่ในโลกที่ปลอดภัย โลกที่มั่นคง และที่สำคัญ โลกที่ยั่งยืน ผมขอร้องคุณ ว่าเมื่อคุณออกไปจากที่นี่ ขอให้คุณคิดถึงการเปลี่ยนแปลง แบบสุดขั้วอันนั้น ที่คุณจะทำได้ ที่จะสร้างความแตกต่างที่ยิ่งใหญ่ และยึดมั่นร้อยเปอร์เซนต์ที่จะทำมัน เขียนบล็อก ทวีต และพูดถึงมัน ทุ่มเทอย่างจริงจังร้อยเปอร์เซนต์ เพราะมีไม่กี่อย่างหรอกครับ ที่จะเป็นไปไม่ได้ ถ้าเราทุ่มเทให้มันหมดใจ

ขอบคุณมากๆ ครับ

(เสียงปรบมือ)