แคเรน ทอมป์สัน วอล์คเกอร์: อะไรบ้างที่ความกลัวสอนเรา

วันหนึ่งในปี 1819 สามพันไมล์ นอกชายฝั่งชิลี ในส่วนที่ห่างไกลที่สุดในมหาสมุทรแปซิฟิก กะลาสีเรือชาวอเมริกัน 20 ชีวิต มองดูน้ำไหลเข้าเรือของพวกเขา พวกเขาถูกปลาวาฬชนเรือ ซึ่งทำให้เกิด แผลขนาดใหญ่ ในส่วนลำเรือ ในขณะที่เรือของพวกเค้ากำลังเริ่มจมลงในทะเล ทุกคนก็รวมตัวกันในเรือเล็กๆ สามลำ คนเหล่านี้อยู่ไกลจากบ้านเป็นหมื่นไมล์ พวกเขาอยู่ห่างจากแผ่นดินที่ใกล้ที่สุดกว่า หนึ่งพันไมล์ ในเรือลำเล็กของพวกเขา มีแค่ อุปกรณ์นำทางแบบพื้นๆ เสบียงอาหารและน้ำจำนวนจำกัด คนเหล่านี้คือลูกเรือ ของเรือล่าปลาวาฬ เอสเซ็กต์ (Essex) ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจส่วนหนึ่ง ของการเขียนเรื่อง โมบี ดิก (Moby Dick)

แม้แต่ในโลกยุคปัจจุบัน สถานการณ์นั้นก็ยังถือว่าคับขันมาก แต่ลองนึกดูว่า ในยุคนั้นมันจะแย่กว่าซักแค่ไหน ไม่มีใครรู้เลยว่าเกิดอะไรขึ้น ไม่มีทีมค้นหาออกมาตามหาคนเหล่านี้ พวกเราส่วนใหญ่คงไม่เคยตกอยู่ในสถานการณ์ ที่น่าพรั่นพรึงเท่ากับที่ชายเหล่านั้นได้ประสบมา แต่เราทุกคนก็รู้จักความกลัว เรารู้ว่าความกลัวรู้สึกอย่างไร แต่ฉันไม่แน่ใจว่า เราใช่เวลามากพอในการคิดว่า ความกลัวของเราหมายความว่าอย่างไร

เมื่อเราโตขึ้น เรามักถูกบอกให้คิดว่าความกลัว คือความอ่อนแอ เป็นนิสัยเด็กๆ ที่ต้องโยนทิ้งไป เหมือนฟันน้ำนม หรือ รองเท้าโรลเลอร์สเก็ต และฉันคิดว่า มันไม่ใช่เรื่องบังเอิญเลย ที่เรามีความคิดเช่นนั้น นักประสาทวิทยา ได้ค้นพบว่า มนุษย์ ถูกสร้างมาให้เป็นคนมองโลกในแง่ดี ดังนั้น นี่คือสาเหตุที่บางครั้งเราคิดว่า ความกลัว เป็นเรื่องอันตราย "อย่ากังวล" เราชอบบอกกัน "อย่าพึ่งตกใจ" ในสำนวนภาษาอังกฤษ ความกลัวเป็นสิ่งที่เราต้องเอาชนะ เป็นสิ่งที่เราต้องต่อสู้ เป็นสิ่งที่เราข้ามพ้นมา แต่ ถ้าเรามองความกลัวในมุมใหม่ ถ้าเราคิดว่า ความกลัว เป็นผลพวงชั้นยอดจากจินตนาการของเราล่ะ บางอันอาจจะเรียกได้ว่า ลึกล้ำ และเหนือจริง เหมือนๆกับการเล่าเรื่องนั่นแหละ

มันเป็นเรื่องที่ง่ายมากที่จะเห็นความเชื่อมโยง ระหว่าง ความกลัว และ จินตนาการ ในเด็กเล็กๆ ซึ่งความกลัวจะมีความชัดเจนมากเป็นพิเศษ ตอนที่ฉันยังเด็ก ฉันอาศัยอยู่ใน แคลิฟอเนีย ซึ่งก็เป็นที่ๆ โดยทั่วไปแล้ว น่าอยู่มากๆ แต่สำหรับฉันในตอนเด็ก แคลิฟอร์เนีย ก็ยังเป็นสถานที่ที่น่ากลัวได้ ฉันจำได้ว่า ฉันกลัวมากเวลาที่โคมไฟระย้าบนเพดาน ที่แขวนอยู่เหนือโต๊ะอาหารของเรา แกว่งไปมา เวลาที่มีแผ่นดินไหวเล็กๆ และบางครั้งฉันจะนอนไม่หลับในตอนกลางคืน เพราะกลัวมาก ว่า แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ อาจจะเกิดขึ้น ในตอนที่เรากำลังหลับอยู่ และสิ่งที่เราพูดถึงเด็กๆ ที่มีความหวาดกลัวแบบนั้นก็คือ เราบอกว่าพวกเขาจินตนาการมากไป แต่พอถึงจุดหนึ่ง พวกเราส่วนใหญ่ก็เรียนรู้ว่า เราควรเลิกจินตนาการภาพแบบนั้น เมื่อเราโตขึ้น เราเรียนรู้ว่า มันไม่มี สัตว์ประหลาดแอบอยู่ใต้เตียง และไม่ใช่แผ่นดินไหวทุกครั้ง ที่จะทำให้ตึกถล่ม แต่บางทีมันก็อาจไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ที่คนที่มีความคิดสร้างสรรค์ดีที่สุดกลุ่มหนึ่งที่เรารู้จัก ไม่สามารถละทิ้่งความกลัวเหล่านี้ไปได้ เมื่อพวกเขาโตเป็นผู้ใหญ่ จินตนาการอันยอดเยี่ยม ที่ให้กำเนิดงานเขียน ว่าด้วยวิวัฒนาการของสิ่งมีขีวิต (The Origin of Species) เจน แอร์ (Jane Eyre) หรือ เดอะ รีเมมบรานซ์ ออฟ ติงส์ พาส (The Remembrance of Things Past) และจินตนาการของพวกเค้าเหล่านี้ก็ได้สร้างปัญหา คอยหลอกหลอนชีวิตวัยผู้ใหญ่ของพวกเขาด้วยเช่นกัน ทั้ง ชาร์ลส ดาร์วิน ชาร์ล๊อต บรอนเต้ และ มาร์เซล พรูสต์ ดังนั้น คำถามคือ เราทุกคนจะเรียนรู้อะไรได้จากความกลัว จากจินตภาพ และ จากเด็กๆ

ก่อนอื่น ขอพาทุกคนกลับไปในปี 1819 กันอีกสักครู่ สถานการณ์ที่ลูกเรือของเรือล่าปลาวาฬ เอสเซ็กต์ กำลังเผชิญอยู่ มาลองดูความกลัวที่จินตนาการของพวกเขา สร้างขึ้นขณะที่พวกเขาล่องลอยอยู่กลางมหาสมุทรแปซิฟิก ตอนนั้นเวลาผ่านไป 24 ชั่วโมงแล้ว หลังจากที่เรือถูกชน ถึงเวลาที่พวกเขาต้องวางแผน แต่พวกเขามีทางเลือกน้อยมาก ในบันทึกเรื่องราวหายนะครั้งนั้น นาธาเนียล ฟิลบริก เขียนไว้ว่า ทุกคน อยู่ห่างจากแผ่นดินมากที่สุด เท่าที่คนบนโลกจะอยู่ห่างจากแผ่นดินได้ พวกเขารู้ว่า เกาะที่ใกล้ที่สุดที่พวกเขาไปถึงได้ คือเกาะ มาร์เควส์ก ห่างออกไปประมาณ 1200 ไมล์ แต่พวกเขาเคยได้ยินข่าวลือที่น่าหวั่น พวกเขาเคยรู้มาว่า บนเกาะเหล่านี้ และเกาะอื่นๆ ที่อยู่ใกล้กัน มีกลุ่มคนที่กินเนื้อคน ดังนั้นทุกคนจึงนึกภาพว่า ถ้าขึ้นฝั่งก็มีแต่จะถูกฆ่า แล้วถูกกินเป็นอาหารเย็น ทางเลือกอีกทางคือ ฮาวาย แต่ด้วยเหตุผล ที่กัปตันกลัวว่า พวกเขาจะเจอพายุที่รุนแรง ทางเลือกสุดท้ายเป็นทางเลือกที่ยากที่สุด และต้องเดินทางไกลที่สุด ด้วยการล่องเรือเป็นระยะทาง 1500 ไมล์ ไปทางใต้เพื่อหวังว่าจะ ได้ลมที่สุดท้ายแล้ว จะพาพวกเขาเข้าฝั่งอเมริกาใต้ แต่พวกเขารู้ดีว่า ระยะทางของการเดินทางเช่นนี้ จะทำให้พวกเขาขาดอาหารและน้ำ จะถูกกินโดยมนุษย์กินคน จะเจอพายุ หรือจะอดตายก่อนที่จะถึงฝั่ง นี่คือความกลัวที่อยู่ในความนึกคิด ของชายที่น่าสงสารเหล่านี้ และแน่นอนว่าความกลัวที่พวกเขาตัดสินใจฟัง จะส่งผลต่อความอยู่รอดหรือความสูญเสียของพวกเขา

ทีนี้เราอาจจะเรียกความกลัวเหล่านี้ด้วยชื่ออื่น แทนที่จะเรียกพวกมันว่าความกลัว เราจะเรียกพวกมันว่า เรื่องราว เพราะนั่นคือลักษณะที่แท้จริงของความกลัว ลองคิดดูสิคะ มันเป็นการเล่าเรื่องอย่างไม่ตั้งใจ ที่ติดตัวพวกเรามาตั้งแต่เกิด ความกลัว และการเล่าเรื่องมีลักษณะร่วมกันหลายประการ พวกมันมีโครงสร้างเหมือนกัน เช่นเดียวกับเรื่องเล่า เรื่องที่เรากลัวก็มีตัวละคร ในเรื่องที่เรากลัว ตัวละครเหล่านั้นก็คือตัวเรา ความกลัวก็มีโครงเรื่อง มีจุดเริ่มต้น ตอนกลางของเรื่อง และมีจุดจบ คุณขึ้นเครื่องบิน เครื่องบินออก เครื่องยนต์พัง ความกลัวของเรามักจะมีการสร้างภาพ ซึ่งมีรายละเอียดสีสันชัดเจน เหมือนการพรรณาภาพในหนังสือนวนิยาย ลองนึกภาพ คนกินเนื้อมนุษย์ ฟันมนุษย์ กัดจมลงในผิวหนังของมนุษย์ เนื้อคนกำลังถูกย่างอยู่เหนือไฟ เรื่องราวที่เรากลัวยังมีช่วงระทึกใจ ถ้าวันนี้ฉันประสบความสำเร็จในฐานะนักเล่านิทาน คุณก็ควรจะอยากรู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้น กับชายหนุ่มที่เป็นลูกเรือของเรือล่าปลาวาฬเอสเซ็กต์ ความกลัวของเราปลุกเราให้ตื่นตัว ในรูปแบบเดียวกับการฟังเรื่องราวระทึกขวัญ เช่นเดียวกับเรื่องเล่าดีๆ ความกลัวดึงความสนใจของเราไว้ได้ ด้วยคำถามที่มีความสำคัญเท่าๆกัน ทั้งในชีวิตจริง และในโลกวรรณกรรม อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป? ในอีกนัยหนึ่ง ความกลัวของเราทำให้เราคิดถึงอนาคต และมนุษย์ ก็เป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวที่มีความสามารถ ในการคิดถึงอนาคตในลักษณะนี้ได้ ด้วยการสร้างภาพของตัวเราในอนาคตข้างหน้า และการเดินทางข้ามเวลาด้วยความคิดของเรานี้ ก็เป็นอีกลักษณะหนึ่ง ที่ความกลัว มีเหมือนๆกับ การเล่าเรื่อง

ในฐานะนักเขียน ฉันสามารถบอกกับคุณได้ว่า งานส่วนหลักๆของการเขียนนวนิยาย ก็คือการเรียนรู้ที่จะคาดเดาว่า เหตุการณ์หนึ่งในเรื่อง จะส่งผลกระทบต่อเหตุการณ์อื่นๆอย่างไร และความกลัวก็ทำงานแบบนั้นเหมือนกัน ความกลัว ก็มีลักษณะเหมือนกับเรื่องที่ถูกแต่งขึ้น ที่สิ่งหนึ่งจะนำไปสู่อีกสิ่งหนึ่งเสมอ ในตอนที่ฉันกำลังเขียนนวนิยายเรื่องแรกของฉัน "ดิ เอจ ออฟ มิราเคิล" (ยุคแห่งปาฏิหารย์) ฉันใช้เวลาหลายเดือนในการพยายามคิดหาคำตอบว่า อะไรจะเกิดขึ้น ถ้าการหมุนของโลกค่อยๆหมุนช้าลง จะเกิดอะไรขึ้นกับเวลาในแต่ละวัน? จะเกิดอะไรขึ้นกับพืชผลที่เราปลูก? และพวกเราจะรู้สึกอย่างไร? ซึ่งในภายหลัง ฉันพบว่า คำถามเหล่านั้น คล้ายกับคำถามที่ฉันเคยถามตัวเอง เมื่อตอนเป็นเด็ก และยังนั่งกลัวอยู่ในตอนกลางคืน ว่าถ้าเกิดแผ่นดินไหวขึ้นคืนนี้ ฉันเคยกังวลว่า จะเกิดอะไรขึ้นกับบ้านของเรา? ครอบครัวของเรา? และคำตอบสำหรับคำถามเหล่านั้น ก็มักจะออกมาเป็นเรื่องราว ดังนั้นถ้าเราคิดถึงความกลัวของเรา ว่ามันไม่ใช่แค่ความกลัว แต่มันคือเรื่องราว บางทีเราควรเริ่มคิดว่าเรา เป็นผู้แต่งเรื่องราวเหล่านั้น แต่สิ่งที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันอีกอย่างหนึ่ง ก็คือเราจำเป็นต้องคิดว่าพวกเรา เป็นผู้อ่านเรื่องราวความกลัวของเรา และขึ้นอยูกับเรา ว่าเราจะเลือก อ่าน หรือตีความความกลัวของเราอย่างไร สิ่งนี้อาจมีผลต่อชีวิตของเราอย่างมาก

พวกเราบางคนสนใจความกลัวของตัวเองมากกว่าคนอื่นๆ เมื่อเร็วๆนี้ ฉันได้อ่านผลการศึกษา เกี่ยวกับผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จ ผู้เขียนค้นพบว่า คนเหล่านี้มีนิสัยบางอย่างร่วมกัน นิสัยที่เขาเรียกว่า "ความกลัวที่ก่อให้เกิดผลลัพท์" ซึ่งหมายความว่า ผู้คนเหล่านี้ แทนที่จะไม่สนใจความกลัวของพวกเขา คนเหล่านี้เลือกที่จะสนใจ และศึกษาความกลัวอย่างละเอียด และแปลงมันออกมาเป็นการเตรียมการและแผนงาน ด้วยวิธีนี้ ถ้าสิ่งที่พวกเขากลัวที่สุด กลายเป็นความจริง ธุรกิจของพวกเขาก็พร้อมรับมือ

และแน่นอนว่า บางครั้ง สิ่งที่เรากลัวที่สุดก็มักจะเป็นจริง และนั่นก็เป็นลักษณะพิเศษอย่างนึงของความกลัว บางครั้ง ความกลัวของเราก็ทำนายอนาคตได้ แต่เราก็คงไม่สามารถเตรียมการรับมือกับ ความกลัวทุกๆข้อ ที่จินตนาการของเราปรุงแต่งขึ้นมาไว้ได้ แล้วเราจะสามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่าง ความกลัวที่เราควรให้ความสนใจ และความกลัวอื่นๆ ได้อย่างไร ฉันคิดว่าตอนจบของเรื่องราวของเรือล่าปลาวาฬเอสเซ็กต์ ที่ถึงแม้จะน่าเศร้า แต่ก็เป็นตัวอย่างที่นำทางเราได้ หลังจากที่พวกเขาลังเลกันอยู่นาน ในที่สุดพวกเขาก็ตัดสินใจ ด้วยความกลัวมนุษย์กินคน พวกเขาตัดสินใจว่า จะไม่เดินทางไปยังเกาะที่ใกล้ที่สุด แต่พวกเขาจะเดินทาง ไปทางที่ยาวกว่า และยากกว่ามาก ไปทางอเมริกาใต้ หลังจากเดินทางกว่าสองเดือนในทะเล เสบียงอาหารของพวกเขาก็หมดลง อย่างที่พวกเขารู้แต่แรกว่ามันอาจจะเกิดขึ้น และพวกเขาก็ยังอยู่ค่อนข้างห่างจากฝั่ง ในตอนที่ผู้รอดชีวิตคนสุดท้ายได้ถูกช่วยเหลือ ขึ้นเรือที่ผ่านมาสองลำ มีคนรอดชีวิตน้อยกว่าครึ่งจากลูกเรือทั้งหมด และพวกเขาบางคนก็ได้เอาตัวรอด ด้วยการกลายเป็นมนุษย์กินคนเสียเอง เฮอร์แมน เมลวิลล์ ซึ่งใช้เรื่องนี้ในการค้นคว้า เพื่อเขียนเรื่อง "โมบี ดิก" เขียนไว้ในช่วงหลายปีต่อมาขณะที่เขาอยู่บนบก ว่า "ความทุกข์ทรมานของลูกเรือเอสเซ็กต์ที่น่าลำเค็ญเหล่านั้น อาจจะอยู่ในวิสัยที่มนุษย์เราน่าจะหลีกเลี่ยงได้ ถ้าพวกเขา ตัดสินใจทันทีที่ออกจากซากเรือจม ว่าจะมุ่งตรงไปยังตาฮิติ แต่" อย่างทีเมลวิลล์กล่าวไว้ "พวกเขากลัวมนุษย์กินคน" ดังนั้น คำถามคือ ทำไมคนกลุ่มนั้นถึงกลัวมนุษย์กินคน มากจนกระทั่งพวกเขาเลือกหนทางที่น่าจะอดตาย ทำไมพวกเขาถึงหวั่นไหวไปกับเรื่องราวเรื่องหนึ่ง มากกว่าเรื่องอื่นๆ ถ้ามองจากมุมนี้ เรื่องราวพวกเขาจะกลายเป็นเรื่องของการอ่าน นักเขียนนวนิยาย วาลเดเมียร์ นาโบคอฟ กล่าวไว้ว่า นักอ่านที่ดี ควรมีส่วนประกอบ ของความรู้สึกที่ต่างกันสองประการ คือมีทั้งความเป็นศิลปิน และความเป็นนักวิทยาศาสตร์ นักอ่านที่ดีควรมีความรู้สึกซาบซึ่งของศิลปิน และมีความยินดี เต็มใจที่จะดื่มด่ำไปกับเรื่องราว แต่สิ่งที่สำคัญพอๆกัน ก็คือ นักอ่านทั้งหลาย ยังจำเป็นต้องมี ความสุขุม ในการชั่งน้ำหนักเหตุผลอย่างนักวิทยาศาสตร์ ซึ่งทำหน้าที่คอยควบคุม และกระตุ้นให้ ปฎิกริยาของนักอ่านต่อเรื่องราวนั้นซับซ้อนยิ่งขึ้น อย่างที่เราได้เห็นแล้ว เหล่าลูกเรือเอสเซ็กต์ไม่มีปัญหา ในการใช้ความเป็นศิลปิน พวกเขานึกภาพเหตุการณ์ที่น่าสะพรึงกลัวได้มากมาย ปัญหาคือพวกเขาสนใจผิดเรื่อง ในบรรดาเรื่องราวต่างๆที่ความกลัวของพวกเขาสร้างขึ้น พวกเขาตอบสนองกับเรื่องที่ชัดเจนที่สุด และน่าสยดสยองที่สุด ซึ่งเป็นเรื่องที่ง่ายที่สุดที่จินตนาการของพวกเขา จะสร้างภาพขึ้นมาได้ มนุษย์กินคน แต่บางที ถ้าพวกเขาตีความความกลัวของพวกเขา อย่างนักวิทยาศาสตร์ ด้วยความสุขุมและเป็นเหตุเป็นผล พวกเขาก็จะสนใจเรื่องที่อาจจะรุนแรงน้อยกว่า แต่น่าจะเป็นไปได้มากกว่า อย่างเรื่องของการอดอาหารตาย แล้วก็ตัดสินใจมุ่งไปตาฮิติ อย่างที่ข้อความที่น่าเศร้าของ เมลวิลล์ได้เขียนไว้

และบางที ถ้าพวกเราลองพยายามอ่านความกลัวของเรา พวกเราเองก็จะถูกโน้มน้าวด้วยความกลัวน้อยลง และสิ่งที่เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับชีวิตเราที่สุด ในบรรดาความกลัวเหล่านั้นก็คือ บางทีเราอาจจะใช้เวลาน้อยลงในการกังวลเกี่ยวกับ ฆาตกรโรคจิต หรือ เครื่องบินตก และใช้เวลามากขึ้นในการกังวลเกี่ยวกับเรื่องที่ดูเหมือน จะเข้าใจได้ยากกว่า และเป็นหายนะที่อาจจะเกิดขึ้นช้ากว่า ที่เรากำลังเผชิญอยู่ เช่นการก่อตัวอย่างเงียบๆของสิ่งอุดตันในผนังเส้นเลือดของเรา หรือสภาพภูมิอากาศของเราที่กำลังค่อยๆเปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกับที่เรื่องราวที่มีจุดเปลี่ยนเพียงเล็กน้อยที่สุด อาจจะเป็นเรื่องราวที่น่าสนใจมากที่สุด ดังนั้นความกลัวที่เบาบางที่สุดของเราเอง ก็อาจจะเป็นเรื่องที่เป็นจริงมากที่สุดก็เป็นได้ ถ้าเราอ่านมันในลักษณะนี้ ความกลัวของเรา ก็กลายเป็นของขวัญที่แสนวิเศษ ของขวัญของจินตนาการ เหมือนเป็นตาทิพย์ที่พวกเรามีใช้ทุกวัน เป็นวิธีที่เราพอจะมองเห็นว่า อะไรอาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ในตอนที่เรายังพอมีเวลา ที่จะทำในสิ่งที่ส่งผลต่ออนาคตที่กำลังจะตามมา ถ้าเราอ่านมันอย่างเหมาะสม ความกลัวของเราก็จะ กลายเป็นสิ่งล้ำค่า เช่นเดียวกับ ผลงานวรรณกรรมที่เราชื่นชอบ มันให้ข้อคิด และให้ความรู้บางอย่างกับเรา และให้อีกเวอร์ชั่นหนึ่งของสิ่งที่จับต้องได้ยาก ที่เรียกว่า ความจริง ขอบคุณค่ะ (เสียงปรบมือ)