จูเลี่ยน อัสซานจ์: เพราะอะไรโลกถึงต้องการ Wikileaks (วิกิลีกส์)

คริส แอนเดอร์สัน: จูเลี่ยน ยินดีต้อนรับครับ มีข่าวว่า Wikileaks ลูกรักของคุณ ได้...ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ได้เปิดเผยเอกสารลับ มากยิ่งกว่า สื่อต่างๆที่เหลือในโลก รวมกันทั้งหมด มันเป็นจริงไปได้หรือครับ?

จูเลี่ยน อัสซานจ์: ครับ มันเป็นจริงไปได้งั้นหรือ? น่าเป็นห่วงนะ -- จริงมั้ย -- ที่สื่อที่เหลือของโลกนั้น ทำงานได้แย่มาก ขนาดที่ว่า นักกิจกรรมกลุ่มเล็กๆ ยังสามารถเปิดเผย ข้อมูลแบบนั้น ได้มากกว่า สื่อมวลชนที่เหลือในโลกรวมกัน

ค.อ: เว็บนี้ ทำงานยังไงครับ? แล้วคนที่จะเผยแพร่เอกสาร ต้องทำอย่างไร? แล้วคุณช่วยปกป้อง ความลับของพวกเขายังไงครับ?

จ.อ: คนเหล่านี้ -- พูดได้ว่า -- เป็น ผู้ให้เบาะแสลับ และเราก็ มีหลายวิธีให้พวกเขาใช้ เพื่อส่งข้อมูลมาให้เรา เราเพียงแค่ใช้ การเข้ารหัสแบบล้ำสมัยที่สุด เพื่อกระจายข้อมูล ไปทั่วอินเทอร์เน็ต เพื่อปกปิดร่องรอย ส่งต่อผ่านเขตอำนาจทางกฎหมาย อย่างสวีเดน และเบลเยี่ยม เพื่อให้ได้ อำนาจคุ้มครองทางกฎหมาย เราได้ข้อมูลทางจดหมาย ไปรษณีย์ทั่วไปนี่แหละครับ อาจเข้ารหัส หรือไม่ก็ได้ ตรวจข้อเท็จจริง เหมือนสำนักข่าวทั่วไป แล้วจัดรูปแบบข้อมูล -- ซึ่งบางครั้ง ก็ทำได้ค่อนข้างยาก หากเราพูดถึง ฐานข้อมูล ขนาดใหญ่ยักษ์ แล้วเผยแพร่ให้สาธารณชน แล้วก็ปกป้องตัวพวกเราเอง จากการโจมตี ทางการเมืองและกฎหมาย ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ค.อ: แสดงว่า คุณลงแรง เพื่อให้แน่ใจว่า เอกสารทุกอย่างนั้น เชื่อถือได้ แต่จริงๆแล้ว คุณแทบไม่รู้ ชื่อเสียงเรียงนาม ของแหล่งข่าวเลย

จ.อ: ถูกครับ ใช่เลย น้อยครั้งมากๆ ที่เรารู้ และหากเราเผลอไปรู้เข้า เราก็จะทำลายข้อมูลนั้น โดยเร็วที่สุด เท่าที่เป็นไปได้ (เสียงกริ่งโทรศัพท์) ให้ตายสิ

(หัวเราะ)

ค.อ: คงเป็นซีไอเอ โทรมาถามรหัส สมัครสมาชิก TED มั้งครับ

(หัวเราะ)

งั้นมาดูตัวอย่างจริงๆ กันดีกว่า อันนี้เป็นเอกสาร ที่คุณปล่อยออกมา ไม่กี่ปีก่อน เอาเอกสารขึ้นจอหน่อยครับ... อันนี้ เป็นเรื่องเกี่ยวกับเคนย่า เมื่อไม่กี่ปีที่แล้ว บอกเราหน่อยครับ ว่าคุณปล่อยอะไรออกมา แล้วเกิดอะไรต่อ?

อันนี้ คือรายงานโครลล์ ซึ่งเป็น รายงานข่าวกรองลับ ที่รัฐบาลเคนย่าสั่งการ หลังจากการเลือกตั้งปี 2004 ก่อนปี 2004 นั้น เคนย่าถูกปกครอง โดย แดเนี่ยล อรัป มอย เป็นเวลา 18 ปี เขาเป็นเผด็จการเสียงข้างมากของเคนย่า แล้วพอคิบากิกุมอำนาจได้ ผ่านกลุ่มพันธมิตรที่พยายาม กวาดล้างคอรัปชั่นในเคนย่า -- พวกเขา ก็สั่งทำรายงานนี้ขึ้น โดยใช้เงินไปประมาณ 2 ล้านปอนด์ กับรายงานชิ้นนี้ และที่เกี่ยวข้อง แล้วรัฐบาล ก็เก็บรายงานนี้ไว้ แล้วใช้มัน ต่อรองทางการเมืองกับมอย ซึ่งตอนนั้น เป็นคนที่รวยที่สุด -- และตอนนี้ ก็ยังรวยที่สุด -- ในเคนย่า รายงานนี้ เป็นเหมือนจอกศักดิ์สิทธิ์ ของวงการข่าวในเคนย่า ผมได้ไปที่นั่น เมื่อปี 2007 แล้วเรา ก็ได้รายงานชิ้นนี้มา ก่อนการเลือกตั้งพอดี -- เป็นการเลือกตั้งระดับชาติ วันที่ 28 ธันวาคม พอเราปล่อยรายงานนี้ออกไป ตอนนั้น เป็นเวลา 3 วัน หลังจากประธานาธิบดีคนใหม่ คิบากิ ตัดสินใจจะผูกมิตรกับ ชายผู้ที่เขา ต้องการจะกวาดล้าง แดเนี่ยล อรัป มอย รายงานนี้เลย กลายเป็นเหมือนงูที่ ประธานาธิบดีคิบากิ ขว้างไม่พ้นคอ

ค.อ: แล้ว -- กลายเป็นว่า ถ้าพูดให้รวบรัด -- ที่ข่าวเรื่องนี้ รั่วไหลเข้าเคนย่านั้น ไม่ได้มาจากสื่อมวลชนโดยตรง แต่จากนอกประเทศ และในความเห็นของคุณ ก็ถือเป็น จุดพลิกผันของการเลือกตั้งด้วย จ.อ: ใช่ครับ ข่าวนี้ขึ้นหน้าหนึ่ง หนังสือพิมพ์ เดอะ การ์เดี้ยน แล้วก็ถูกตีพิมพ์ ในประเทศต่างๆ รอบๆเคนย่า ในแทนซาเนีย และแอฟริกาใต้ เลยกลายเป็นว่า ข่าวกระจายมาจากนอกเคนย่า พอหลังจากนั้น วัน 2 วัน สื่อเคนย่า ถึงรู้สึกปลอดภัย ที่จะเล่นข่าวนี้ ทีวีในเคนย่า เล่นข่าวนี้ ถึง 20 คืนติดต่อกัน ทำให้ผลเลือกตั้ง เปลี่ยนข้างไปถึง 10 % ตามรายงานหน่วยข่าวกรองเคนย่า ซึ่งเปลี่ยนผลการเลือกตัั้งไปเลย

ค.อ: ว้าว งั้นคุณก็แฉข้อมูล ที่ถึงขั้น เปลี่ยนแปลงโลกไปเลยนะ

จ.อ: ครับผม

(ปรบมือ)

ค.อ: ทีนี้ -- เราจะเปิดคลิปสั้นๆจาก วิดีโอการโจมตีทางอากาศ ที่แบกแดดให้ดูนะครับ ตัววิดีโอจริงยาวกว่านี้ อันนี้ เป็นแค่คลิปสั้นๆ นะครับ แล้วก็ -- ขอเตือนก่อนนะครับว่า คลิปนี้มีเนื้อหาที่รุนแรง

วิทยุ: ...แม่ง พอขึ้นได้แล้ว ก็เปิดมันเลยนะ ผมเห็นเป้าหมายแล้ว เอ่อ ,มีฮัมวี่อยู่สี่คัน ออกมาแล้ว โล่งแล้ว เอาล่ะ ยิงเลย พอเล็งได้แล้วบอกด้วยนะ ยิงเลย เผามันให้หมด เฮ้ย ยิงเลย! (เสียงยิงปืนกล) ยิงต่อไป ยิงต่อไป (เสียงยิงปืนกล) ยิงอย่าหยุดนะ โฮเต็ล...บุชมาสเตอร์ สอง-หก บุชมาสเตอร์ สอง-หก เราต้องย้ายพลแล้ว ตอนนี้เลย! เอาล่ะ เราโจมตีไปแล้วทั้ง 8 คน โอเค เราเห็นนก [เฮลิคอปเตอร์] สองตัว และเรายังยิงอยู่ รับทราบ เห็นแล้ว สอง-หก สอง-หก พูดอยู่ เรากำลังเคลื่อนพล เกิดอะไรขึ้นเหรอ? ให้ตาย ฮ่า ฮ่า ฮ่า ยิงโดนแล้ว

ค.อ: อะไร คือผลกระทบของเรื่องนั้นครับ?

จ.อ: ผลกระทบที่เกิดกับคนที่ทำงานเรื่องนี้ ร้ายแรงมากครับ ลงเอย เราต้องส่งคนของเรา 2 คนไปแบกแดด เพื่อค้นคว้าเรื่องนี้เพิ่มเติม อันนี้ เป็นเพียงการโจมตีครั้งแรก จาก 3 ครั้ง ที่เกิดขึ้นในตอนนั้น

ค.อ: กลายเป็นว่า มีคนตาย 11 คนในการโจมตี แล้วก็ รวมถึง พนักงาน 2 คน ของรอยเตอร์ด้วย ใช่มั้ยครับ?

จ.อ: ครับ พนักงาน 2 คน ของรอยเตอร์ มีเด็ก 2 คน ได้รับบาดเจ็บ รวมแล้ว ก็มีคนเสียชีวิตทั้งหมด ประมาณ 18 ถึง 26 คนครับ

ค.อ: แล้วการปล่อยคลิปนี้ออกมา ก็ทำให้เกิด ความโกรธเคืองเป็นวงกว้าง องค์ประกอบหลักอะไรของคลิปนี้ ที่คุณคิดว่า ทำให้เกิดความโกรธเคืองขึ้นมาครับ?

จ.อ: ผมไม่รู้เหมือนกันครับ คงจะเป็น ความไม่เท่าเทียมกันอย่างน่ารังเกียจของกำลังต่อสู้มั้งครับ มีคนเดินเล่นบนถนนอยู่ดีๆ เฮลิคอปเตอร์อะปาเช่ ที่อยู่อีกมุมหนึ่ง ก็ยิงกระสุนปืนใหญ่ ขนาด 30 มิลลิเมตร ใส่ทุกคนเลย -- โดยหาข้อแก้ตัวที่จะทำอย่างนั้น -- และฆ่าคน ที่กำลังช่วยเหลือคนบาดเจ็บอยู่ด้วย แถมยังมีนักข่าวสองคน ซึ่งเห็นอยู่ชัดๆ ว่าไม่ใช่ผู้ก่อความไม่สงบ เพราะว่า นั่นเป็นงานประจำของพวกเขาอยู่แล้ว

ค.อ: แล้วก็มี นักวิเคราะห์ข่าวกรองสหรัฐฯคนนี้ ชื่อ แบรดลี่ย์ แมนนิ่ง ถูกจับกุมตัว มีรายงานว่า เขาสารภาพในแช็ทรูมว่า ได้ปล่อยวิดีโอนี้มาให้คุณ พร้อมกับ ข้อความโทรเลขลับ ของสหรัฐฯ อีก 280,000 ข้อความ เรื่องนี้ จริงหรือเปล่าครับ?

จ.อ: เราก็ได้ปฏิเสธ เรื่องได้รับโทรเลขพวกนั้นมา เขาถูกจับตัว เมื่อซัก 5 วันก่อน ด้วยข้อหาครอบครอง 150,000 ข้อความ และเผยแพร่ 50 ข้อความ ทีนี้ ตอนต้นปีนี้เอง เราได้เผยแพร่ ข้อความโทรเลข จากสถานฑูตสหรัฐฯ ประจำเมืองเร็กกาวิค แต่ก็ไม่จำเป็นว่า เรื่องนี้จะเกี่ยวโยงกัน คือ ผมเคยไปทำธุระที่สถานฑูตอย่างเปิดเผยมาแล้ว

ค.อ แล้วถ้า คุณได้รับข้อความลับทางการฑูต ของสถานฑูตสหรัฐฯพวกนั้น มาเป็นพันๆ จริงๆ...

จ.อ: เราก็คงเผยแพร่ข้อความพวกนั้นครับ (ค.อ: จริงเหรอครับ?)

จ.อ: จริงครับ (ค.อ: เพราะว่า?)

จ.อ: ก็ เพราะว่า พวกของพรรค์นี้ จะเปิดเผย ถึงสถานภาพที่แท้จริง ของ เช่นว่า อย่างเรื่องรัฐบาลอาหรับ ว่า การคุกคามสิทธิมนุษยชนของรัฐบาลเหล่านี้ จริงๆแล้วเป็นยังไง ถ้าลองดูข้อความโทรเลขที่ถูกเปิดเผย ข้อมูลประมาณนี้แหละครับ ที่คุณจะได้พบเจอ

ค.อ: งั้น มาคุยเรื่องนี้แบบขยายความขึ้นหน่อยดีกว่า โดยทั่วไปแล้ว หลักการของคุณ คืออะไรครับ? ทำไมการส่งเสริมให้ เปิดโปงข้อมูลลับ จึงเป็นเรื่องถูกครับ?

จ.อ: ยังมีข้อสงสัยกันอยู่ว่า ข้อมูลแบบไหนกันที่สำคัญต่อโลก ข้อมูลแบบไหนกัน ที่จะทำให้เกิดการปฏิรูปขึ้นได้ ข้อมูลมันมีอยู่มากมายเหลือเกิน ถ้าเกิดมีข้อมูล ที่หน่วยงานต่างๆ ถึงกับลงทุนเป็นตัวเงิน เพื่อปกปิดแล้วล่ะก็ อันนั้น เป็นสัญญาณที่ดีมาก ว่า ถ้าเกิดเมื่อไหร่ ข้อมูลรั่วไหลออกไปแล้ว ข้อมูลนั้นๆ น่าจะต้องก่อผลประโยชน์ขึ้นได้ เพราะว่า พวกองค์กร ที่รู้ข้อมูลพวกนี้ดีที่สุดนั้น รู้ชนิด ทุกแง่ทุกมุม ยังถึงกับลงทุนเพื่อปกปิดข้อมูลนั้นเลย และนั้นแหละ คือสิ่งที่เราพบเห็นกันในความเป็นจริง และนั้นแหละ คือประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้น ในวงการรายงานข่าว

ค.อ: แต่เรื่องนี้ มันจะไม่มีความเสี่ยง ทั้งต่อตัวบุคคลต่างๆที่เกี่ยวข้อง หรือกระทั่ง ต่อสังคมโดยรวมเลยหรือ ว่าการปล่อยข้อมูลลับ อาจทำให้เกิด ผลพวงที่คาดไม่ถึงขึ้นมาก็ได้?

จ.อ: ที่ผ่านมากับข้อมูลที่เราเปิดเผย เราก็ยังไม่เห็นอะไรอย่างนั้นนะครับ เรามีนโยบายคุ้มครองความปลอดภัยอยู่ เรามีวิธีจัดการกับข้อมูล ที่มีเนื้อหาค่อนข้างจะ -- มีเนื้อหาที่มีการเจาะจงตัวบุคคล แต่ก็ยังมี ความลับตามกฎหมายอยู่ -- อย่างพวก ประวัติการหาหมอของคุณ แบบนั้น คือพวกความลับตามกฎหมาย แต่เราทำงานกับพวกผู้ให้เบาะแส ซึ่งมาหาเราเอง และถือว่า มีเจตนาดี

ค.อ: ครับ งั้นพวกเขาก็เจตนาดี แล้วคุณคิดยังไงครับ ถ้า ยกตัวอย่างนะครับ อย่าง คนที่เป็นพ่อแม่ มีลูก ซึ่งเป็นทหารกองทัพสหรัฐฯ พูดขึ้นมาว่า "รู้อะไรมั้ย" คุณเปิดเผย เรื่องที่ใครๆก็มีแรงจูงใจจะป่าวประกาศ ว่าทหารสหรัฐฯหัวเราะเยาะ ใส่คนที่ถูกยิงตาย ซึ่งเหมือนกับเป็นการสาดเสีย -- สาดเสียเทเสีย ให้คนหลายล้านคนทั่วโลก รู้สึกว่า ทหารสหรัฐฯ เป็นพวกไร้มนุษยธรรม ที่จริง พวกเขาไม่ได้เป็นอย่างนั้นนะ ลูกฉันไม่ใช่แน่ กล้าดียังไงกัน?" คุณจะตอบเขาว่ายังไงครับ?

จ.อ: ครับ เราถูกว่าอย่างนั้นเยอะเหมือนกัน แต่จำไว้นะครับ ชาวแบกแดด ชาวอิรัก ชาวอัฟกานิศถาน เขาไม่ต้องดูวิดีโอนี้เลยนะครับ แต่เห็นแบบนี้ทุกวันเลย ฉะนั้น ทัศนคติของพวกเขาเปลี่ยนไม่ได้หรอกครับ ความรับรู้ของพวกเขาเปลี่ยนไม่ได้หรอกครับ นั่นแหละ สิ่งที่คนที่นั่น เห็นกันทุกวัน มันจะเปลี่ยนความรับรู้และทัศนคติ ของพวกคนที่จ่ายเงินทำเรื่องพรรค์นี้แทน และนั่นคือความหวังของเราครับ

ค.อ: งั้นคุณก็พบ วิธีที่จะฉายแสง ไปยังสิ่งที่คุณเห็นว่า เป็นพวก ความลับดำมืด ในบริษัทและรัฐบาล แสงนี่ดีนะครับ แต่คุณคิดมั้ยครับว่า ออกจะเย้ยหยันอยู่ที่ เพื่อที่คุณจะฉายแสงนั้น กลายเป็นว่า ตัวคุณเอง กลับต้องสร้างความลับ ขึ้นมารอบแหล่งข่าวของคุณ?

จ.อ: ไม่เชิงนะครับ คือว่า เรายังไม่มี กลุ่มต่อต้าน WikiLeaks เลย เรายังไม่มีแหล่งข่าว ที่เป็นกลุ่มต่อต้านกับแหล่งข่าวอื่นด้วย ถ้าเกิดพวกนี้มาหาเราแล้ว สถานการณ์ของเราคงยุ่งยากพอสมควรครับ แต่เชื่อว่า เราคงจะตอบสนองในแบบที่จะทำให้ คนอื่นรู้สึก เชื่อมั่นในทางศีลธรรมว่า จะยึดถือภารกิจของเราต่อไป ไม่ใช่ทำให้มันเสียหาย

ค.อ: จริงแล้วๆ ผมสนใจอยู่ว่า จากสิ่งที่เราได้ฟังกันมาตั้งแต่ต้นนี้ -- ผมสงสัยว่า ผู้ฟัง TED มีความคิดเห็นยังไง น่าจะมีมุมมองอยู่ 2 อย่าง เกี่ยวกับ WikiLeaks และจูเลี่ยน ว่าเป็น วีรบุรุษ -- วีรบุรุษมวลชน -- นำมาซึ่งแสงสว่างอันสำคัญนี้ หรือ พวกก่อปัญหาตัวอันตราย ใครคิดว่าเป็นวีรบุรุษครับ? ใครคิดว่าเป็นพวกก่อปัญหาตัวอันตรายครับ

จ.อ: โอ้ เถอะน่า ต้องมีคนคิดบ้างสิ

ค.อ: คนที่นี่ใจดีครับ จูเลี่ยน คนที่นี่ใจดี เราต้องพยายามกว่านี้หน่อย แสดงอีกสักตัวอย่างกันดีกว่า เรื่องนี้ เป็นเรื่องที่คุณยังไม่เปิดเผยที่ไหนมาก่อน แต่ผมคิดว่าคุณจะเปิดเผยที่ TED เป็นพิเศษเลย เรื่องนี้เป็นเรื่องน่าตื่นเต้นที่เพิ่งเกิดขึ้นเลย ใช่มั้ยครับ นี่อะไรครับ?

จ.อ: อันนี้ ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของสิ่งที่เรา ทำกันอยู่ทุกวัน ราวปลายปีก่อน -- เดือนพฤศจิกายนปีก่อน -- เกิดเหตุบ่อน้ำมันรั่วอยู่หลายครั้ง ในอัลบาเนีย เหมือนกับน้ำมันรั่วที่อ่าวเม็กซิโกนี่แหละครับ แต่ไม่ใหญ่เท่า เราได้รายงานมาว่า -- เป็นพวก ผลวิเคราะห์ทางวิศวกรรม เกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้น -- ระบุว่า ที่จริงแล้ว มียามรักษาความปลอดภัย จากบริษัทคู่แข่ง หลายๆบริษัท ที่จริงแล้ว ได้ไปจอดรถบรรทุกไว้ แล้วก็ระเบิดเสีย แล้วบางคนในรัฐบาลอัลบาเนียก็มีเอี่ยวด้วย ฯลฯ ฯลฯ แล้วรายงานทางวิศวกรรมนี้ ก็ไม่ประทับตราอะไรเลย รายงานนี้เลยเป็นเอกสารที่ยากมากสำหรับเรา เราตรวจสอบข้อเท็จจริงไม่ได้ เพราะเราไม่รู้ว่า ใครที่เป็นคนเขียน และรู้เรื่องรายงานนี้ เราเลยค่อนข้างระแวงว่า นี่อาจจะ เป็นรายงานที่บริษัทน้ำมันคู่แข่ง หวังใช้ปั่นกระแส ด้วยข้อสันนิษฐานนั้น เราเลยเปิดเผยรายงาน แล้วก็ว่า "ฟังนะ เราสงสัยรายงานฉบับนี้อยู่" เราไม่รู้เหมือนกัน แต่เราทำอะไรได้อีกล่ะ? เนื้อหาก็ดูดี อ่านแล้วน่าจะจริง แต่เราพิสูจน์มันไม่ได้จริงๆ" แล้วเราก็ได้จดหมายมา เพิ่งอาทิตย์นี้นี่เอง จากบริษัทที่เขียนรายงานนี้ ซึ่งอยากจะหาตัวคนปล่อยรายงาน -- (หัวเราะ) บอกว่า "เฮ้ เราอยากหาตัวคนปล่อยรายงานนี้หน่อย" แล้วเราก็พูดประมาณว่า "อ้อ บอกเราเพิ่มหน่อย" ว่ารายงาน ชิ้นไหนกันแน่ ที่คุณพูดถึงอยู่?" คุณพอจะ พิสูจน์ความเป็นเจ้าของทางกฎหมายเหนือเอกสารนั้นได้มั้ย?" มันเป็นของคุณจริงๆหรือเปล่า?" พวกนั้นเลยส่ง ภาพหน้าจอนี่มาให้ พร้อมชื่อคนเขียน เป็นเลขประจำตัว ไมโครซอฟท์ เวิร์ด ครับ (ปรบมือ) เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยอยู่เหมือนกัน นี่เป็นวิธีหนึ่ง ในหลายวิธี ที่เราใช้ เพื่อตามหา -- และพิสูจน์ ว่าเอกสารนั้นๆ คืออะไร ก็คือ ลองให้เจ้าคนพวกนี้ เขียนจดหมายมาเสีย

ค.อ: ครับ แล้วคุณได้ข้อมูล มาจากใน บีพี บ้างหรือเปล่า?

จ.อ: ครับ ได้มาเยอะเลย แต่ตอนนี้ เรากำลังคร่ำเคร่งเรื่องหาเงินทุนและเขียนระบบอยู่ อัตราการปล่อยเอกสารของเรา ในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา เลยอยู่ในระดับต่ำที่สุด ในขณะที่เรากำลังปรับปรุงระบบสำรองข้อมูลใหม่ เพื่อรองรับความสนใจจากสาธารณชนที่เพิ่มสูงเป็นประวัติการณ์ นั่นแหละครับ ปัญหา คือว่า ก็เหมือนกับองค์กรก่อตั้งใหม่ที่กำลังเติบโตอื่นๆแหละครับ เรามีงานล้นหัว เพราะการเติบโต หมายความว่า เราได้เอกสารมาจำนวนมหาศาล จากบรรดาผู้ต้องการให้เบาะแส เกี่ยวกับเรื่องที่สำคัญยิ่งยวด แต่กลับไม่มีคนพอที่จะ ดำเนินงาน และตรวจทานข้อมูล

ค.อ: งั้น นั่นก็เป็นข้อติดขัดหลักๆ คือ อาสาสมัครนักข่าว และ/หรือ เงินทุนสำหรับจ่ายเงินเดือนด้านการทำข่าว ใช่มั้ยครับ?

จ.อ: ครับ ใช่ครับ และคนที่เชื่อใจได้ด้วย คือว่า เราเป็นองค์กรที่ เติบโตเร็วได้ลำบาก เนื่องจาก ประเภทของเอกสารที่เราต้องทำงานด้วย เราเลยต้องปรับโครงสร้างใหม่ เพื่อสรรหาคนที่จะ รับมือกับพวกเอกสารความมั่นคงระดับชาติขั้นสูงสุด และพวกกรณีขั้นต่ำกว่าได้ครับ

ค.อ: งั้นช่วยบอกเราถึงบุคลิกนิสัยคุณ และว่าคุณมาทำงานนี้ได้ยังไงหน่อยครับ ผมอ่านเจอมาว่า ตอนเป็นเด็ก คุณเข้าเรียนที่โรงเรียน 37 แห่ง จริงเหรอครับ?

จ.อ: พ่อแม่ผมเคยทำธุรกิจภาพยนตร์ แล้วก็ต้องคอยหนีจากพวกกลุ่มลัทธิศาสนา พอผสมทั้ง 2 อย่างเข้าด้วยกันแล้วก็...

(หัวเราะ)

ค.อ: ผมว่า นักจิตวิยาคงคิดว่า นั่นเป็นต้นเหตุชั้นดีของอาการหวาดระแวงเลย

จ.อ: อะไร ธุรกิจหนังน่ะเหรอครับ?

(หัวเราะ)

(ปรบมือ)

ค.อ: แล้วคุณก็ยัง -- แบบว่า เป็นแฮคเกอร์ตอนวัยรุ่นด้วย แล้วก็มีเรื่องกับทางการตั้งแต่ตอนนั้นเลย จ.อ: ตอนนั้น ผมเป็นนักข่าว ผมเป็นนักกิจกรรมทำข่าวตั้งแต่อายุยังน้อย ผมเขียนนิตยสาร แล้วก็ถูกฟ้องร้องเพราะเรื่องนั้น ตอนเป็นวัยรุ่น คุณต้องระวังหน่อยกับพวกแฮคเกอร์ ผมหมายความว่า -- กลวิธีบางอย่างนี่ สามารถประยุกต์ใช้ทำอะไรได้หลายอย่าง โชคไม่ดี ที่ตอนนี้ คนส่วนใหญ่ที่ใช้กลวิธีนี้ ดันเป็นพวกมาเฟียรัสเช๊ย ซึ่งพยายามจะขโมยบัญชีธนาคาร ของคุณย่าของคุณ คำๆนี้ มันเลยไม่ได้ -- มีความหมายดี อย่างที่มันเคยเป็น

ค.อ: ถึงยังไง ผมก็ไม่คิดว่า คุณจะไปขโมยบัญชีธนาคาร ของคุณย่าที่ไหนแน่ๆ แต่ว่า แล้ว คติประจำใจคุณล่ะ เล่าให้เราฟังถึงค่านิยมของคุณ และเหตุการณ์ในชีวิตที่ทำให้คุณ ยึดถือค่านิยมนั้นหน่อยครับ?

จ.อ: ผมไม่แน่ใจเรื่องเหตุการณ์นะครับ แต่ค่านิยมหลักของผมคือ: คนดี เปี่ยมความสามารถ และมีเมตตานั้น ไม่ทำให้ผู้อื่นเป็นเหยื่อ แต่เป็นผู้เยียวยาเหยื่อ ผมได้คตินี้มาจากพ่อของผม และจากคนอื่นๆ ที่เปี่ยมความสามารถ และมีเมตตา ที่ได้ผ่านเข้ามาในชีวิตของผม

ค.อ: คนที่มีเมตตา และเปี่ยมความสามารถ จะไม่ทำให้คนอื่นเป็นเหยื่อ แต่เยียวยาเหยื่อเหรอครับ?

จ.อ: ใช่ครับ แต่คงนึกออกนะครับ ผมเป็นพวกชอบดับเครื่องชน ที่จริง ผมเลยไม่ได้เป็นคนที่เยียวยาได้เก่งเท่าไหร่นัก แต่ก็ยังมีวิธี -- แต่ก็ยังมีอีกวิธีนึง ที่เราใช้เยียวยาเหยื่อได้ นั่นคือ การสอดส่องอาชญากร ผู้ก่ออาชญากรรม นั่นแหละ คือสิ่งที่ มีอยู่ในตัวผม มานานแล้ว

ค.อ: งั้น เล่าให้เราฟัง แบบเร็วๆในนาทีสุดท้ายนี้ ถึงเรื่อง ที่เกิดขึ้นในไอซ์แลนด์หน่อยครับ คุณได้ไปตีพิมพ์ข่าวบางอย่างที่นั่นมา แล้วก็ไปมีเรื่องมีราวกับธนาคาร ปรากฎว่าสถานีข่าวที่นั่น ก็ถูกสั่งห้ามเผยแพร่ข่าวเรื่องนี้ พวกเขาก็เลยตีข่าวด้านของคุณแทน ซึ่งทำให้คุณ เป็นที่รู้จักกันทั่วไอซ์แลนด์เลย แล้วเกิดอะไรขึ้นต่อครับ?

จ.อ: ครับ อันนี้เป็นกรณีที่ดีมากเลย ผมว่านะ ไอซ์แลนด์ต้องเผชิญกับวิกฤติทางการเงิน เป็นประเทศที่โดนหนักที่สุดในโลกเลย ธุรกิจธนาคารที่นั่น ใหญ่เป็น 10 เท่าของจีดีพี ของที่เหลือทั้งประเทศรวมกัน แล้วราก็เปิดเผย รายงานฉบับนี้ เดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว แล้วสถานีทีวีระดับชาติที่นั่น ก็ถูกระงับการออกอากาศ 5 นาที ก่อนจะเริ่มถ่ายทอดรายการ เหมือนในหนังเลยล่ะ มีคำสั่งระงับแผ่หราบนโต๊ะข่าว แล้วคนอ่านข่าว ก็พูดประมาณว่า "ไม่เคยเกิดเรื่องแบบนี้มาก่อนเลย เราทำอะไรผิดเหรอ?" เราก็เลยเอาเว็บไซต์ขึ้นโชว์แทน เป็นเทปคั่นรายการ ตลอดเวลาเลย เราก็เลยดังไปทั้งประเทศไอซ์แลนด์ เราเดินทางไปไอซ์แลนด์ และพูดเกี่ยวกับเรื่องนี้ แล้วก็เกิดความรู้สึกขึ้นภายในประชาคมว่า เรื่องแบบนี้ไม่ควรจะเกิดขึ้นอีก ผลลัพธ์คือ เราได้ทำงานร่วมกับนักการเมืองไอซ์แลด์ และผู้เชี่ยวชาญทางกฎหมายระดับนานาชาติ แล้วร่างกฎหมายชุดใหม่ขึ้น เพื่อให้ไอซ์แลนด์ กลายเป็นแหล่งหลบภัยนอกประเทศ สำหรับสื่ออิสระ ที่มีการปกป้องด้านการรายงานข่าวที่เข้มแข็งที่สุดในโลก และจัดตั้งรางวัลโนเบลสาขาใหม่ ด้านเสรีภาพการแสดงออกครับ ไอซ์แลนด์เป็นประเทศนอร์ดิค แบบเดียวกับนอร์เวย์ ก็เลยสามารถเข้าร่วมระบบได้ และเมื่อเดือนที่แล้วนี่เอง รัฐสภาไอซ์แลนด์ก็ผ่านกฎหมายนี้อย่างเป็นเอกฉันท์

ค.อ: ว้าว

(ปรบมือ)

คำถามสุดท้ายครับ จูเลี่ยน พอคุณคิดถึงอนาคตแล้ว มันน่าจะเป็นแบบไหนครับ ผู้มีอำนาจ ขยายอิทธิพล ปิดหูปิดตามากขึ้น หรือเป็นฝ่ายพวกเราที่สอดส่อง พวกผู้มีอำนาจ หรืออาจจะเป็นได้ทั้งสองแบบเลยครับ?

จ.อ: ผมก็ไม่แน่ใจเหมือนกัน ว่ามันจะเป็นแบบไหน คือ ตอนนี้ มีแรงกดดันอย่างมหาศาลที่ต้องการให้ มีการผนวกกฎหมายสิทธิเสรีภาพการแสดงออก กับกฎหมายความโปร่งใสเข้าด้วยกัน ทั่วโลกเลย-- ทั้งภายในอียู และระหว่างจีน กับสหรัฐฯ อนาคตจะเป็นแบบไหน อันนี้ก็เดายากเหมือนกัน ซึ่งทำให้ยุคนี้ เป็นช่วงเวลาที่น่าสนใจ ในการได้มีส่วนร่วมเอามากๆ เพราะว่า เพียงแค่ออกแรงนิดเดียว เราก็อาจทำให้สถานการณ์เปลี่ยนไปเลยก็ได้

ค.อ: ผมคงต้องสะท้อนความเห็นของผู้ฟังที่นี้ว่า จูเลี่ยน รอบคอบด้วย และ ขอพลังทั้งมวลจงอยู่กับคุณครับ

จ.อ: ขอบคุณครับ คริส (ค.อ: ขอบคุณครับ)

(ปรบมือ)