เอลี ปารีเซอร์: โปรดระวัง "ฟองสบู่จากการกรองข้อมูล" ออนไลน์

มาร์ค ซัคเกอร์เบิร์ก มีผู้สื่อข่าวคนหนึ่งถามเขาเกี่ยวกับระบบ news feed เขาถูกถามว่า "ทำไมมันสำคัญนักล่ะ?" ซัคเกอร์เบิร์กตอบว่า "กระรอกที่ตายอยู่หน้าบ้านของคุณ อาจจะน่าสนใจสำหรับคุณในตอนนี้ มากกว่าคนที่กำลังตายในแอฟริกา" ผมเลยอยากจะพูดเกี่ยวกับ ว่าอินเทอร์เน็ตที่มีพื้นฐานบนความคิดแบบนั้นจะเป็นอย่างไร

เมื่อตอนที่ผมเติบโตขึ้น ในชนบทของรัฐเมน ความหมายของอินเทอร์เน็ตแตกต่างจากตอนนี้มาก มันหมายถึง การเชื่อมโยงโลกเข้าด้วยกัน มันคือสิ่งที่เชื่อมเราทุกคนบนโลกเข้าด้วยกัน และผมเชื่อว่ามันจะดีต่อประชาธิปไตย และดีต่อสังคมของเรา แต่แล้วก็มีการเปลี่ยนแปลง กับวิธีที่ข้อมูลถูกแพร่กระจาย ซึ่งเรามองไม่เห็น และถ้าเราไม่สนใจมันเลย มันอาจเป็นปัญหาใหญ่ได้ ผมรู้สึกได้ครั้งแรก จากที่ผมใช้เวลาส่วนใหญ่ บนหน้าเฟสบุ๊คของผม ผมเป็นเสรีนิยมนะ ในทางการเมือง แต่ผมก็ชอบพูดคุยกับพวกอนุรักษ์นิยม ผมชอบฟังว่าเขาคิดเห็นอย่างไร ผมชอบดูว่าเขาแชร์อะไรกันบ้าง ผมชอบเรียนรู้อะไรใหม่ๆ แล้วผมก็ตกใจ เพราะวันหนึ่ง นักอนุรักษ์นิยมหายไปจากเฟสบุ๊คของผมหมดเลย ผมพบว่า เฟสบุ๊คกำลังศึกษาว่าผมคลิกลิงค์อะไรบ้าง และมันเห็นว่า ผมคลิกลิงค์ของเพื่อนเสรีนิยม มากกว่าเพื่อนอนุรักษ์นิยมของผม และโดยที่ไม่ปรึกษาผมก่อน เฟสบุ๊คก็กรองทุกอย่างออก มันหายไปหมดเลย

และเฟสบุ๊คก็ไม่ใช่ที่เดียว ที่ทำหน้าที่บรรณาธิการเว็บ ด้วยกลไกที่เรามองไม่เห็น กูเกิลก็เช่นกัน ถ้าผมและคุณค้นสิ่งเดียวกัน แม้กระทั่งตอนนี้ในเวลาเดียวกัน เราอาจจะได้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันมาก วิศวกรคนหนึ่งบอกผมว่า แม้กระทั่งตอนที่คุณออกจากระบบ มีปัจจัย 57 อย่าง ที่กูเกิลใช้ตัดสินใจ -- ตั้งแต่ชนิดของคอมพิวเตอร์ที่คุณใช้ เบราว์เซอร์ที่คุณใช้ ถึงสถานที่ที่คุณเล่นอยู่ -- เพื่อคัดกรองผลลัพธ์ให้เรา ลองคิดดูดีๆ เราไม่มีกูเกิลที่เป็นมาตรฐานอีกแล้ว แล้วคุณรู้ไหม ที่น่าตกใจคือ เราไม่รู้ตัว คุณไม่รู้ว่าผลลัพธ์ของคุณ แตกต่างจากคนอื่นอย่างไร

แต่ไม่กี่สัปดาห์ที่แล้ว ผมวานเพื่อนผมให้ค้นคำว่า "อียิปต์" แล้วถ่ายรูปหน้าจอมาให้ผมดู นี่คือหน้าจอของเพื่อนผม สก๊อตต์ และนี่ของเพื่อนผมอีกคน แดเนียล ลองเปรียบเทียบกันดู โดยไม่ต้องอ่านเลยด้วยซ้ำ คุณก็เห็นว่ามันแตกต่างกันแค่ไหน แล้วลองอ่านดูสิ มันน่าตกใจมากเลยนะ ที่แดเนียลไม่ได้ผลลัพธ์เกี่ยวกับการประท้วงในอียิปต์ บนผลการค้นหาหน้าแรกเลย แต่ของสก๊อตต์กลับมีเต็มไปหมด ทั้งๆที่เรื่องที่อียิปต์เป็นข่าวดังของช่วงนั้น นั่นคือความแตกต่างที่เราเห็นได้ชัด

และมันไม่ใช่แค่กูเกิล และเฟสบุ๊ค มันกำลังลามไปทั่วอินเทอร์เน็ต มีบริษัทมากมายที่ทำแบบเดียวกัน ยาฮูนิวส์ เว็บไซต์ข่าวที่ใหญ่ที่สุดบนอินเทอร์เน็ต ก็ได้ปรับแต่งบริการให้เข้ากับแต่ละบุคคลแล้วเหมือนกัน ฮัฟฟิงตันโพสต์ วอชิงตันโพสต์ นิวยอร์คไทมส์ ก็ปรับแต่งด้วยวิธีต่างๆ และมันกำลังผลักดันเรา ไปสู่โลกที่อินเทอร์เน็ต แสดงให้เราเห็นสิ่งที่มันคิดว่าเราอยากเห็น แต่ไม่จำเป็นว่าเป็นสิ่งที่เราควรจะเห็น ดังที่ เอริค ชมิดต์ ได้กล่าวไว้ว่า "มันจะเป็นไปได้ยาก ที่จะให้ผู้คนดูหรือบริโภค สิ่งที่ไม่ได้ถูกปรับแต่ง มาเพื่อพวกเขาเลย"

ผมคิดว่านี่เป็นปัญหา และผมคิดว่าถ้าคุณเอาตัวกรองทั้งหมดนี้ เอาอัลกอริทึมทั้งหมดมารวมกัน คุณจะได้ ฟองสบู่จากการกรองข้อมูล และฟองสบู่นี้ของคุณ ก็เป็นโลกแห่งข้อมูลของคุณคนเดียว ที่คุณมีบนอินเทอร์เน็ต และสิ่งที่อยู่ในฟองสบู่ของคุณ ขึ้นอยู่กับว่าคุณคือใครและคุณทำอะไร แต่คุณไม่ได้เป็นผู้ตัดสินใจว่าจะใส่อะไรลงไปบ้าง และที่สำคัญกว่านั้น คุณไม่รู้ว่าอะไรถูกกรองออกไปบ้าง ปัญหาหนึ่งของการกรองข้อมูลนี้ ถูกค้นพบโดยนักวิจัยที่ เน็ตฟลิกซ์ พวกเขามองการใช้งานเว็บเน็ตฟลิกซ์ แล้วค้นพบอะไรบางอย่าง ซึ่งพวกเราหลายคนก็คงพบเช่นกัน มีหนังบางเรื่อง ที่ส่งตรงถึงบ้านเราได้ในทันที เรากดเข้าคิว แล้วมันก็มาถึงเลย เช่น "Iron Man" ถูกส่งมาในทันที แต่ "Waiting for Superman" ก็ทำให้เรารอนานเหลือเกิน

สิ่งที่เขาค้นพบ ก็คือในคิวของเรา มีการฉุดรั้งกันอยู่ ระหว่างตัวตนที่เราอยากเป็นในอนาคต กับตัวตนซึ่งใจร้อนของเราในปัจจุบัน พวกเราทุกคนอยากเป็น คนที่เคยดู "ราโชมอน" แต่ตอนนี้ เราอยากดู "วงศ์คำเหลา" เป็นรอบที่สี่ (เสียงหัวเราะ) เพราะฉะนั้นการคัดกรองที่ดีควรให้เราทั้งสองอย่าง ทั้งจัสติน บีเบอร์บ้าง และเรื่องอัฟกานิสถานบ้าง มันให้ข้อมูลประเทืองปัญญาเราบ้าง แต่ก็ให้ของหวานให้เราผ่อนคลายด้วย และความท้าทายของอัลกอริทึมที่ใช้กรองเหล่านี้ การกรองเฉพาะบุคคลเหล่านี้ ก็คือ การที่มันมองแค่ว่า เราคลิกอะไรก่อน ทำให้เสียสมดุลนั้นไป และแทนที่จะได้ข้อมูลที่ครบถ้วนทุกหมู่ เราอาจจะได้แค่ ข้อมูลขยะ

สิ่งที่เราเห็นคือ เราอาจจะมองภาพของอินเทอร์เน็ตผิดไป ในสังคมแห่งการกระจายข่าวสาร -- นี่คือตำนานเริ่มแรกนะ -- ในสังคมแห่งการกระจายข่าวสาร เรามีผู้คุมประตู หรือบรรณาธิการ เป็นผู้คุมการกระจายของข้อมูล แล้วอินเทอร์เน็ตก็เข้ามากวาดเอาหน้าที่เหล่านั้นออกไป และทำให้พวกเราได้เชื่อมต่อเข้าด้วยกัน มันเจ๋งเลยล่ะ แต่นั่นไม่ใช่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้น สิ่งที่เราเห็นตอนนี้ เหมือนการเปลี่ยนไม้ผลัด จากบรรณาธิการที่เป็นมนุษย์ ไปเป็นอัลกอริทึมแทน และปัญหาก็คือ อัลกอริทึมพวกนี้ ยังไม่เข้าใจหลักจรรยาบรรณ ที่บรรณาธิการมี ดังนั้น หากเราจะให้อัลกอริทึมพวกนี้ คอยดูแลข้อมูลให้เรา หากมันจะตัดสินใจให้ ว่าเราควรเห็นอะไร และไม่ควรเห็นอะไร เราก็ควรจะต้องมั่นใจได้ว่า มันไม่ได้แสดงเพียงสิ่งที่สัมพันธ์กับเราอย่างเดียว เราต้องมั่นใจได้ว่ามันจะแสดง สิ่งที่เราไม่สบายใจที่จะดู สิ่งที่ท้าทาย หรือสิ่งที่สำคัญต่อเราเช่นกัน -- และนี่คือสิ่งที่ TED ทำ -- แสดงมุมมองของคนอื่น

และเราก็เคยผ่านจุดนี้มาก่อนแล้ว ในฐานะสังคมเดียวกัน ในปี 1915 เหล่าหนังสือพิมพ์ยังไม่ค่อยเข้าใจ เรื่องความรับผิดชอบต่อสังคมเท่าไหร่นัก แล้วผู้คนก็เริ่มสังเกตเห็น ว่าพวกเขากำลังทำหน้าที่สำคัญ ที่ว่าคุณไม่สามารถ มีประชาธิปไตยที่แท้จริงได้ หากประชาชนไม่ได้ข้อมูลที่ครบถ้วน และหนังสือพิมพ์ก็เป็นส่วนสำคัญ เพราะมันทำหน้าที่เหมือนตัวกรอง แล้วจรรยาบรรณนักข่าว ก็ถือกำเนิดขึ้น มันไม่ได้สมบูรณ์แบบ แต่มันก็ทำให้เราก้าวผ่านศตวรรษนั้นมาได้ ดังนั้น ในตอนนี้ เราเหมือนย้อนกลับไปที่ปี 1915 บนอินเทอร์เน็ต และเราต้องการผู้คุมประตูคนใหม่ ที่สามารถเข้าใจความรับผิดชอบแบบเดิม และนำมันเข้าไปอยู่ในโค้ดของระบบ

ผมรู้ว่าในที่นี้มีหลายคนที่มาจากเฟสบุ๊คและกูเกิล แลร์รี่ และ เซอร์เกย์ -- ผู้คนที่ช่วยสร้างอินเทอร์เน็ตให้เป็นอย่างที่มันเป็นอยู่ ผมรู้สึกซาบซึ้งมาก แต่เราต้องมั่นใจให้ได้ว่า อัลกอริทึมเหล่านี้รู้จัก ความหมายของบ้านเมือง และความรับผิดชอบต่อสังคม เราต้องการให้คุณแน่ใจว่า สิ่งเหล่านี้โปร่งใสเพียงพอ ที่ทำให้เรารู้ว่ามีกฎอะไรบ้าง ที่กำหนดว่าอะไรจะถูกกรองเข้าออก และเราต้องการควบคุมมันบ้าง เพื่อที่เราจะตัดสินใจ ว่าเราต้องการ หรือไม่ต้องการเห็นอะไร เพราะผมคิดว่า เราต้องการให้อินเทอร์เน็ตเป็นสิ่งนั้น ที่เราฝันอยากให้มันเป็น เราต้องการมัน เพื่อเชื่อมเราทุกคนเข้าด้วยกัน เราต้องการมัน เพื่อค้นพบสิ่งใหม่ๆ ผู้คนใหม่ๆ และมุมมองใหม่ๆ และมันจะทำสิ่งเหล่านั้นไม่ได้เลย ถ้ามันปล่อยเราให้โดดเดี่ยวอยู่เพียงแค่ในเว็บของเรา

ขอบคุณครับ

(เสียงปรบมือ)