Paul Konelli: Humanitarianizmi dixhital

Modeli humanitar fare pak ka ndryshuar që nga fillimet e shekullit të 20. Origjinat e saj janë të rrënjosura në epokën analoge. Dhe në horizont shihet një ndryshim i madh që është duke ardhur. Katalisti për këtë ndryshim ishte tërmeti i madh që goditi Haitin më 12 Janar të 2010. Haiti ndryshoi rrjedhën e lojës. Tërmeti shkatërroi kryeqytetin e Port-au-Prince, duke marrë jetët e 320,000 personave, duke i lënë të pastrehë rreth 1.2 milion njerëz. Institucionet qeveritare ishin komplet të paafta, duke përfshirë këtu edhe pallatin presidencial. Mbaj mend veten duke ndenjur në kulmin e Ministrisë së Drejtësisë në qendër të qytetit të Port-au-Prince. Ishte rreth dy metra e lartë, komplet e rrënuar nga ashpërsia e tërmetit.

Për neve që ishim në tokë në ato ditë të hershme, ishte e qartë edhe për veteranët më të mësuar me shkatërrime që Haiti ishte diqka tjetër. Haiti ishte diqka që ne nuk e kishim parë më parë. Por Haiti na ka dhënë diqka të paprecedencë. Haiti na ka lejuar t'i hedhim një shikim të ardhmes se si reagimi ndaj një fatkeqësie mund të duket në një botë shumë të lidhur ku njerëzit kanë qasje ndaj pajisjeve inteligjente.

Sepse nga shkatërrimi urban në Port-au-Prince erdhi një rrjedhë e mesazheve SMS -- njerëz duke thirrur për ndihmë, duke na kërkuar asistencë, duke ndarë me ne informata, duke ofruar mbështetje, duke kërkuar për të dashurit e tyre. Kjo ishte një situatë të cilën agjencitë tradicionale nuk e kishin hasur asnjëherë më parë. Ne ishim në një nga vendet më të varfëra të planetit, por 80 përqind e njerëzve kishin celulare në duart e tyre. Dhe ne ishim të papërgatitur për këtë, dhe ata po e formësonin përpjekjen për ndihmë.

Gjithashtu edhe jasht Haitit, gjërat dukeshin ndryshe. Me dhjetëra mijëra e të ashtu quajturve vullnetarë digjital po kerkonin ne Internet, duke konvertuar "tweets" që tashmë ishin konvertuar nga mesazhet dhe duke i vendosur ato në harta me burim të hapur, duke ju shtuar atyre gjithfarë informata të rëndësishme, njerëz si Crisis Mappers dhe Harta e Rrugës së Hapur -- dhe duke i futur këto në rrjet për të gjithë -- media, organizatat e ndihmave dhe vetë komunitetet -- për të marrë pjesë dhe për t'i përdorur ato.

Në Haiti, njerëzit vazhdimisht po u drejtoheshin mediumit të SMS-ave. Njerëzit e uritur dhe të lënduar po tregonin stresin e tyre, po tregonin nevojën e tyre për ndihmë. Anëve të rrugës përgjatë të gjithë Port-au-Prince, ndërrmarrësit erdhën duke ofruar stacione për mbushje telefonike. Ata e kuptonin më shumë se ne nevojat e mbrendshme të njerëzve për të qenë të lidhur.

Duke mos qenë të konfrontuar me këtë lloj situate më parë, ne donim të provonim të kuptonim se si ne do mund t'i qasemi këtij burimi madhështor, si do mundemi me të vërtetë të nivelizojmë këtë përdorim mahnitës të teknologjisë lëvizëse dhe teknologjisë së SMS-ave. Ne filluam të bisedojmë me një furnizues të një rrjeti telefonik lokal të quajtur Voila, e cila është degë e Trilogy International. Ne kishim tre kërkesa kryesore. Ne donim të komunikonim në mënyrë të dy anëshme. Ne nuk donim të bërtisnim; ne gjithashtu kishim nevojë të dëgjonim. Ne donim të ishim të aftë të qëllonim komunitete të caktuara gjeografike. Ne nuk kishim nevojë ti flisnim të gjithë vendit në të njejtën kohë. Dhe ne donim të ishte diqka e lehtë të përdorej.

Nga kjo katrahurë e Haitit dhe nga ky shkatërrim erdhi diqka që ne e qujamë APTE -- Aplikacioni Përgjegjës për Treshe Emergjente -- e cila është përdorur për të mbështetur përpjekjet për ndihmë që nga fillimi. Është përdorur për ti ndihmuar komunitetet të përgatiten për fatkeqësi. Është përdorur për të sinjalizuar paralajmërim të hershëm të fatkeqësive natyrore. Është përdorur në kampanjat për vetëdijen publike shëndetësore si për shembull parandalimin e kolerës. Edhe është përdorur për tema të ndjeshme sikurse ndërtimin e vetëdijes rreth dhunës gjinore.

Por a funksionon? Ne sapo kemi publikuar një vlerësim të këtij programi, dhe dëshmia që të gjithë mund të shohin është mjaft e mrekullueshme. Rreth 74 përqind e njerëzve kanë marrë informacionet. Ata që ishin caktuar të merrnin informatat, 74 përqind e tyre i morrën. 96 përqind prej tyre i përdorën këto informata. 83 përqind prej tyre vepruan -- shenjë që është në fakt fuqidhënëse. Dhe 73 përqind prej tyre i ndanë së bashku.

Sistemi APTE është zhvilluar nga Haiti me mbështetje të ingjinierëve të regjionit. Është një teknoligji e përshtatshme për përdorues dhe që është përdorur për të mirën humanitare në masa të mëdha. Teknologjia është transformuese. Pikërisht në botën zhvillimore, qytetarët dhe komunitetet po përdorin teknologjinë për të mundësuar ndryshimin, ndryshimin pozitiv, në komunitetet e tyre. Rrënjët janë forcuar përmes fuqisë shoqërore të shpërndarjes dhe ato po sfidojnë modelet e vjetra, modelet e vjetra analoge të kontrollit dhe komandës.

Një ilustrim i fuqisë transformuese të teknologjisë është në Kibera. Kibera është njëra ndër lagjet më të varfëra të Afrikës. Është në skajet e Nairobit, kryeqytetit të Kenias. Është vend i një numri të panjohur njerëzish -- disa thonë mes 250,000 dhe 1.2 milion. Nëse do të arrije në Nairobi sot dhe të merrje një hartë turistësh, Kibera shfaqet si një park nacional i zbukuruar pa vendbanime të njerëzve.

Njerëz të rinj që jetojnë në Kibera në komunitetet e tyre, me pajisje të thjeshta dore, pajisje dore GPS dhe telefona mobil të pajisur me SMS, në fakt kanë vënë veten e tyre në hartë. Ata kanë mbledhur informata të burimeve të turmës dhe e kanë bërë të padukshmen të dukshme. Njerëzit si Gjosh dhe Stiv janë duke vazhduar shtresëzimin e informacioneve mbi informacione, informacione të kohës, duke përdorur Tweet dhe duke i dërguar ato në këto harta që të gjithë ti përdorin. Ju mund të dini më shumë për improvizimin më të fundit në seancën muzikore. Ju mund të dini më shumë rreth incidenteve më të fundit të sigurisë. Ju mund të dini më shumë për kulte besimi. Ju mund të dini më shumë për qendrat shëndetësore. Ju mund të ndjeni dinamizmin e këtij komuniteti që jeton e merr frymë. Ata gjithashtu kanë rrjetet e tyre të lajmeve në YouTube me 36,000 shikues për momentin.

Ata po na tregojnë neve se qfarë mund të bëhet me teknologji mobile, dixhitale. Ata po tregojnë se magjia e teknologjisë mund të sjellë të padukshmen në dukje. Dhe ata po i japin një zë vetvetes. Ata po tregojnë rrëfimin e tyre, duke anashkaluar tregimin zyrtar.

Dhe ne po shohim ngjarje të ngjajshme nga i gjithë globi. Për shembull në Mongolia, ku 30 përqind e popullatës është shtegtare, sistemi i informacioneve SMS po përdoret për të përcjellur migrimin dhe ndryshimet e motit. SMS-at po përdoren edhe për të mbajtur mbledhje të barijve nga pjesmarrës të largët. Dhe nëse njerëzit po migrojnë në ambiente urbane, jofamiliare, konkrete, ata gjithashtu mund të ndihmohen në pritjen e mbështetësve social të gatshëm për të pritur ata bazuar në njohuritë e SMS-ave. Në Nigeri, mjetet SMS me burime të hapura po përdoren nga komuniteti i punonjësve të Kryqit të Kuq për të mbledhur infromata nga komunitetet lokale në një përpjekje për të kuptuar më mirë dhe zbutur përhapjen e malaries. Kolegu im, Xhejzon Pit, i cili drejton këtë program, më tregon se është 10 herë më lirë dhe 10 herë më shpejtë se sa mënyra tradicionale e të bërit gjërat.

Dhe nuk është thjesht fuqidhënëse ndaj komuniteteve, por më së rëndësishmi, ky informacion qëndron në komunitet ku nevojitet për të formuluar rregulla afat-gjata shëndetësore. Ne jemi në një planet me 7 milliard njerëz, dhe 5 miliard abonime mobile. Në 2015, në botë do të jenë tre miliard telefona inteligjent. Komisioni Evropian, së fundmi ka caktuar qëllime për të ndihmuar qasjen e gjerë në 50 përqind të Botës në Zhvillim, krahasuar me 20 përqind që është sot. Ne po hidhemi drejt një bote tepër të lidhur ku qytetarët nga të gjitha kulturat dhe shtresa shoqërore do të kenë qasje ndaj pajisjeve të shpejta mobile e inteligjente.

Njerëzit po kuptojnë, nga Kairo deri në Okland, që atje ka mënyra të reja për tu bashkuar, ka mënyra të reja për mobilizim, ka mënyra të reja për të influencuar. Një transformim po afrohet i cili ka nevojë të kuptohet nga strukturat humanitare dhe modelet humanitare. Zërat kolektivë të njerëzve kanë nevojë të integrohen më shumë përmes teknologjisë së re në strategjitë organizuese dhe planeve të veprimit dhe jo thjesht të ricikluara për mbledhje parash apo marketing. Ne kemi nevojë, për shembull, të përqafojmë faktet madhore, njohuritë e liderëve të tregut të cilët kuptojnë qka do të thotë të përdorësh dhe nivelizosh faktet madhore.

Një ide që do të doja ju ta merrni parasysh, është të shikoni tek departamentet tona të IT-ve. Ata janë zakonisht furnizues të serviseve hardver nga podrume ose mbrapadhoma, por ata kanë nevojë të ngrihen në strategji të softverave. Ne kemi nevojë për njerëz në organizatën tonë të cilët e dinë se si është të punosh me fakte madhore. Ne kemi nevojë për teknologji si një parim primar të organizimit. Ne kemi nevojë për strateg teknologjik në dhomën e bordit që mund ta pyesin dhe t'i përgjigjen pyetjes, "Qfarë do të bënte Amazon-i apo Google-i me gjithë këto informacione?" dhe ti konvertojnë ato në të mira humanitare.

Mundësitë që teknologjitë e reja dixhitale po sjellin mund të ndihmojnë organizatat humanitare, jo vetëm të sigurohen që të drejtat e njerëzve ndaj infromacionit janë përmbushur, ose që ata e kanë të drejtën për të komunikuar, por mendoj se në të ardhmen, organizatat humanitare gjithashtu do të duhen të parashohin të drejtën e njerëzve për qasje në teknologji kritike të komunikimit në mënyrë që të sigurohen që zërat e tyre janë dëgjuar, që ata janë duke marrë pjesë me të vërtetë, që ata janë vërtetë të fuqizuar në botën humanitare. Gjithmonë ka qenë ideal i pakapshëm sigurimi i pjesmarrjes së njerëzve të prekur nga shkatërrimet në përpjekjen humanitare. Ne tashmë kemi mjetet. Ne kemi mundësitë. Nuk ka më arsye pse të mos e bëjmë. Unë besoj se ne kemi nevojë të sjellim botën humanitare nga ajo analoge në atë dixhitale.

Ju falemnderit shumë.

(Duartrokitje)