Madeleine Albright: Rreth të qenit grua dhe diplomate

Pat Mitchell: Cila është historia e kësaj karfice?

Madeleine Albright: Kjo është thyerja e barrierës së qelqtë.

PM: Oh. Kjo ishte e zgjedhur mirë, do të thosha, për TEDWomen.

MA: Kur zgjohem në mëngjes, shumicën e kohës e shpenzoj duke u përpjekur të kuptoj se çfarë do të ndodhë. Historia e karficave nuk do të kishte ndodhur po të mos kishte qenë shkak, Sadam Husein. Do t'jua tregoj se çka ka ndodhur. Unë shkova në Kombet e Bashkuara si ambasadore. Kjo ndodhi pas Luftës së Gjirit. Dhe unë isha ambasadore e udhëzuar. Armë pushimi ishte përkthyer në një seri rezolutash sanksionuese, dhe udhëzimet e mia ishin pikërisht, që të thoja gjëra të tmerrshme për Saddam Hussein-in, gjë që ai e meritonte -- sepse kishte pushtuar një tjetër shtet. Dhe krejt papritur, një poemë u shfaq nëpër gazetat e Baghdad-it që më krahasonte mua me shumë gjëra, por në mes tyre me një gjarpër të pashembullt. Dhe rastësisht, unë kisha një karficë me gjarpër. Kështu që e vendosa kur biseduam për Irakun. (Të qeshura) Dhe kur dola jashtë të takohem me gazetarët, ata më ngacmuan dhe thanë; "Pse e keni vendosur atë karficë me gjarpër?" e unë ua ktheva: "Sepse Saddam Hussein-i më krahasoi me një gjarpër të pashembullt." Me vete mendova, kjo ka filluar të bëhet argëtuese. Kështuqë dola e bleva një mori karficash që në fakt, do të reflektonin atë që unë mendoja se do të bënim në ditët në vijim. Dhe ja...kështu filloi e tëra.

PM: E sa është i madh koleksioni juaj?

MA: Mjaft i madh. Tani është duke udhëtuar. Për momentin është në Indianapolis, por më herët ishte në Smithsonian. Dhe udhëton bashkë me një libër që titullohet; "Lexoji karficat e mia."

(Të qeshura)

PM: Pra, kjo është një ide e mirë. Më kujtohet kur ju ishit gruaja e parë si Sekretare Shteti, dhe gjithmonë kishte shumë diskutime rreth asaj se çka ju vishnit, si dukeshit -- diçka kjo që ju ndodh shumë femrave, posaçërisht nëse ato janë të parat në një pozicion. Prandaj si ndiheni ju rreth kësaj --të gjithës --

MA: Ehh, është vërtetë irrituese, realisht sepse askush nuk përshkruan atë që një mashkull vesh. Por njerëzit i kushtonin rëndësi rrobave që unë vishja. Ajo që ishte interesante, ishte se para se të shkoja në New York si ambasadore e U.N. bisedova me Jeane Kirkpatrick që kishte qenë ambasadore përpara meje, dhe ajo më tha: "Duhet t'i heqësh qafe rrobat e tua si profesoreshë. Dil atje dhe duku si diplomate." Kështu që kjo më dha më shumë mundësi që të bëja pazar. Por ende, kishte lloj-lloj pyetjesh si psh., A keni vënë kapelë? Sa i shkurtër ishte fundi juaj? Dhe njëra nga gjërat -- nëse ju kujtohet Condoleezza Rice, ishte se ajo kishte veshur çizme në një eveniment, dhe ajo u kritikua rreth kësaj. E asnjë mashkull asnjëherë nuk kritikohet. Por kjo është më e pakta.

PM: Për të gjithë ne, meshkuj dhe femra, duhet të gjejmë mënyrat tona për të përcaktuar rolet tona, dhe përmbushur ato në mënyrë të tillë që të bëjnë një ndryshim në botë dhe t'i japin formë të ardhmes. Si arritët ta mbani ekuilibrin mes të qenit diplomate e forte dhe zë i fuqishëm i këtij vendi për pjesën tjetër të botës dhe gjithashtu si e keni ndjerë veten si nënë, gjyshe, duke edukuar. Si e keni përballuar këtë?

MA: Pjesa më interesante ishte kur më pyetën se çfarë ndjenje ishte, të qënurit femra e parë Sekretare e Shtetit, disa minuta pasi isha emëruar. Dhe unë thashë: "Kam qenë femër për 60 vite, dhe jam Sekretare e Shtetit vetëm prej disa minutash." Pra, paskam evoluar. (Të qeshura) Por në thelb, unë e dashuroj të qënit grua. Dhe çfarë ndodhi - unë mendoj se ndoshta disa njerëz në publik më identifikojnë me këtë - unë shkova në takimin tim të parë, së pari në OKB. Dhe kështu nisi gjithshka, sepse ajo ishte një organizatë shumë mashkullore. Dhe unë u ula atje – Këshilli i Sigurimit ka 15 anëtarë - kështu që 14 meshkuj të ulur atje m’i kishin ngulur sytë mua, dhe mendova – ehh, ju e dini si jemi ne të gjitha. Ti do të ndjesh ngrohtësinë e dhomës, po kështu bëjnë dhe njerëz si unë, dhe a do të them diçka me të vërtetë inteligjente? Dhe befas mendova, prit një minutë. Unë jam ulur prapa një shenje që shkruan "Shtetet e Bashkuara." Dhe në qoftë se nuk flas sot, atëherë zëri i Shteteve të Bashkuara nuk do të dëgjohet. Dhe kjo ishte hera e parë që pata ndjesinë, që unë duhet të dilja nga vetvetja, nga ajo femra normale dhe ngurruese dhe vendosa që duhet të flisja në emër të vendit tim. Dhe kjo ka ndodhur edhe shumë herë të tjera, por unë me të vërtetë mendoj se ka pasur një avantazh të madh, në shumë mënyra. të qënit grua Unë mendoj se ne jemi shumë herë më mirë në marrëdhëniet personale, dhe mesa duket kemi aftësi të qarta për të thënë atë që është, kur është e nevojshme. Por duhet t'ju them, unë kam mbesën time të vogël, kur ajo mbushi shtatë vjeç vitin e kaluar, i tha nënës së saj, vajzës sime, - " Eh çfarë, punë e madhe për gjyshe Maddi-n që është Sekretare Shteti? Vetëm vajzat janë Sekretare Shteti ".

(Të qeshura)

(Duartrokitje)

PM: Shkaku është mosha e saj – (MA: Kështu duhet të jetë.)

PM: Çfarë ndryshimi ! Kur udhëtoni tani në mbarë botën, gjë të cilën e bëni shpesh, si i vlerësoni faktet globale rreth historive të grave dhe vajzave? Ku jemi ne?

MA: Unë mendoj se ne po ndryshojmë ngadalë, por me sa duket ka shumë xhepa në shtete ku asgjë nuk është ndryshe. Kjo do të thotë se ne duhet të kujtojmë se, ndërkohë që shumë prej nesh kanë pasur mundësi të mëdha - dhe Pat, ju keni qenë një udhëheqëse e vërtetë në fushën tuaj - ka shumë gra të cilat nuk janë në gjendje të nevrikosen dhe të kujdesen për veten e tyre dhe të kuptojnë se gratë duhet të ndihmojnë gra të tjera. Dhe kështu ajo që unë kam ndjerë - dhe e kam parë këtë nga një çështje e sigurimit kombëtar - kur kam qenë Sekretare Shtetit, vendosa që çështjet e grave të ishin në qendër të politikës së jashtme amerikane, jo vetëm sepse unë jam feministe, por sepse unë besoj se shoqëritë janë më të mira kur gratë janë politikisht dhe ekonomikisht të fuqizuara, kur vlerat trashëgohen, kur gjendja shëndetësore është më e mirë, arsimi është më i mirë, ka prosperitet më të madh ekonomik. Kështu që unë mendoj se na takon ne - atyre prej nesh që jetojnë në vende të ndryshme ku kemi zë ekonomik dhe politik - që duhet të ndihmojmë gratë e tjera. Dhe unë, me të vërtetë iu përkushtova kësaj,. si në OKB-së ashtu dhe më pas si Sekretare e Shtetit

PM: A keni patur kundërshtime meqë e bëtë pjesë qëndrore të politikës së jashtme?

MA: Nga disa njerëz. Unë mendoj se ata kujtuan se kjo ishte një çështje e lehtë. Përfundimisht unë kam përcaktuar që çështjet e grave janë çështjet më të vështira, sepse janë ato që kanë të bëjnë me jetën dhe vdekjen në shumë aspekte - dhe për shkak se, siç thashë, kjo është me të vërtetë mënyra kryesore se si i mendojmë gjërat. Për shembull, në disa nga luftërat që u zhvilluan kur unë isha në detyrë, në shumë prej tyre, gratë ishin viktimat kryesore të saj. Për shembull, kur kam filluar punë, në Ballkan kishte luftëra. Gratë në Bosnje po përdhunoheshin. Ne arritëm të ngrinim një gjykatë për krimet e luftës që të merrej në mënyrë specifike me ato lloj çështjesh. Dhe meqë ra fjala, kjo ishte një nga gjërat që kam bërë në atë fazë, ndërkohë unë sapo kisha shkuar në Kombet e Bashkuara, dhe kur isha atje, në OKB ishin 183 shtete. Tani janë 192. Por ishte një nga të parat herë ku unë nuk duhej të gatuaja drekën për veten time. Kështu që, i thashë ndihmësit tim, "Fto gratë e tjera, përfaqësuese të përhershme." Dhe mendova, kur unë të shkoja në apartamentin tim, do të gjeja shumë gra atje. Shkoj atje, dhe kishte gjashtë gra, nga 183. Pra vendet që kishin gra përfaqësuese ishin Kanadaja, Kazakistani, Filipinet, Trinidad Tobago, Xhamajka, Lihtensheini dhe unë. Dhe duke qenë një amerikane, vendosa të ngre një komitet drejtues. (Të qeshura) Dhe kështu, e ngritëm dhe e quajtëm veten G7.

(Të qeshura)

PM: A është kjo “Shtatë Vajzat” ? (MA: “Shtatë Vajzat” )

MA: Dhe ne lobuam në emër të çështjes së grave. Pra, ne kemi arritur të kemi dy gra gjyqëtare në gjykatën e krimeve të luftës. Dhe pastaj, ndodhi, që ato ishin në gjendje të deklarojnë se përdhunimi ishte një armë lufte, ishte kundër njerëzimit.

(Duartrokitje)♪

PM: Pra, kur ju shikoni rreth botës, ju shihni se, në shumë raste - sigurisht në botën perëndimore - gratë janë përfshirë në shumë poste udhëheqëse, dhe madje edhe në vende të tjera disa barriera janë rrëzuar, por ka ende aq shumë dhunë, aq shumë probleme, dhe ende ne dëgjojmë që ka shumë gra në tryezat negociuese. Pra, ju keni qenë në ato tryezat negociuese, kur nuk ka pasur, keni qenë ndoshta ju - një zë, ndoshta një ose dy të tjera. A besoni ju, dhe mund të na thoni përse, duhet të ketë një ndryshim të rëndësishëm në gjëra të tilla si dhuna, konflikti dhe zgjidhja mbi një bazë të qëndrueshme?

MA: E pra, unë mendoj se, kur ka më shumë gra, toni i bisedës ndryshon, gjithashtu edhe qëllimet e bisedës ndryshojnë. Por kjo nuk do të thotë se e gjithë bota do të ishte shumë më mirë në qoftë se ajo do të ishte drejtuar tërësisht nga gratë. Në qoftë mendoni kështu, atëherë ju paskeni harruar shkollën e mesme. (Të qeshura) Por kryesorja është se ekziston një mënyrë që kur ka më shumë gra në tryezë, ka një përpjekje për të zhvilluar arsyetimin. Kështu për shembull, çfarë bëra kur shkova në Burundi. Mblodhëm të gjitha gratë Tutsi dhe Hutu, bashkë për të folur për disa nga problemet që kishin ndodhur në Ruandë. Dhe kështu unë besoj në aftësinë e grave për të vendosur veten - unë mendoj se ne arrijme te vendosim veten më mire në kepucet e të tjerëve dhe kemi më shumë ndjeshmëri. Unë mendoj se ajo ndihmon, në drejtimin e mbështetjes, nëse ka gra të tjera në dhomë.

Kur isha Sekretare Shteti, ishin vetëm 13 gra të tjera Ministre të Jashtme. Dhe kështu që ishte bukur, kur njëra prej tyre shfaqej. Për shembull, tani ajo është presidente e Finlandës, Tarja Halonen, por ajo ka qenë Ministre e Jashtme e Finlandës dhe, në një fazë të caktuar, kreu i Bashkimit Evropian. Dhe kjo ishte me të vërtetë e frikshme. Për shkak të njërës prej gjërave të cilën unë mendoj se ju do të më kuptoni. Ne shkuam në një takim, dhe burrat në delegacionin tim, kur unë thashë, "Epo ndjej që ne duhet të bëjmë diçka për këtë", ata më thanë: "Çfarë do të thotë, ju ndjeni?" Dhe kështu më vonë Tarja ishte ulur përballë meje në tryezë. Dhe të gjithë papritur ishim duke folur për kontrollin e armëve, dhe ajo tha,"Pra, unë ndjej që duhet të bëjmë këtë." Dhe kolegët të mi meshkuj, në një farë mënyre u habitën. Por unë mendoj se me të vërtetë ndihmon që të ketë një masë kritike të grave në një sërë pozicionesh në politikën e jashtme. Gjëja tjetër që unë mendoj, është me të vërtetë e rëndësishme: Shumica e politikës kombëtare të sigurisë nuk është vetëm për politikën e jashtme, por është e lidhur me buxhetet, buxhetet ushtarake, dhe se si menaxhohen borxhet e shteteve. Pra, nëse ju keni gra në një shumëllojshmëri postesh të politikës së jashtme, ato mund të mbështesin njëra-tjetrën, kur bëhet fjalë për marrjen e vendimeve të buxhetit në shtetet e tyre.

PM: Pra, si mund ta kemi këtë barazi që kërkojmë, në botë? Më shumë zëra të grave në tryezë? Më shumë meshkuj të cilët besojnë se barazia është më e mira?

MA: E pra unë mendoj në një nga gjërat: Unë jam kryetare e bordit të një organizate të quajtur Instituti Kombëtar Demokratik që punon për mbështetjen e grave kandidate. Unë mendoj se ne duhet të ndihmojme vendet e tjera për të trajnuar gratë për të qenë në poste politike, të kuptojnë faktikisht, se si ato mund të zhvillojnë zërin politik. Unë mendoj se ne gjithashtu duhet të jemi mbështetëse kur krijojmë biznese dhe të sigurohemi që femrat të ndihmojnë njëri-tjetrin. Unë kam një thënie për të cilën ndihem shumë e vendosur sepse unë jam në një moshe të caktuar, dhe kur kam filluar karrierën time, besoni apo jo, ka pasur gra të tjera që më kanë kritikuar: "Pse nuk bashkoheni në makinën e grupit? " ose "A vuajnë fëmijët tuaj, për shkak se ju nuk jeni atje gjithë kohën?" Dhe unë mendoj se ne kemi një tendencë për të bërë njëri-tjetrin të ndihet fajtor. Në fakt, unë mendoj se "faji" është emri i dytë çdo gruaje. Dhe kështu që unë mendoj se, ajo çfarë duhet të ndodhë është ndihma ndaj njëra-tjetrës. Dhe motoja ime është: Ka një vend të veçantë në ferr për gratë që nuk ndihmojnë njëra-tjetrën.

(Duartrokitje)

PM: Mirë, Sekretare Albright, I supozoj se ju do të shkojnë në parajsë. Faleminderit që u bashkuat me ne sot.

MA: Faleminderit të gjithëve. Faleminderit Pat.

(Duartrokitje)