Karen Tse: Si mund te ndalojme torturen.

Ne vitin 1994, shkova te bej nje vizite ne burgun e Cambodia, dhe u takova me nje djale 12-vjecar i cili ishte torturuar dhe i ishin hequr te drejtat per mbrojtje ligjore. Dhe, ndersa une hodha syte tek ai, e kuptova qe per qindra ato letra qe kisha shkruar per te burgosurit politik, asnjehere nuk do te kisha patur mundesine te shkruaja nje leter per kete 12-vjecar, sepse ai ishte jo vetem nje djale 12 vjecar i cili nuk kishte bere ndonjehere ndonje faj te rende. Ai nuk ishte i burgosur politik. Ai ishte nje djale 12-vjecar i cili kishte vjedhur nje biciklete. Mesa kuptova ne ato momente, jo vetem Cambodia, por nga 113 vende te zhvilluara qe lejonin torturat, 93 prej ketyre vendeve kishin vene ligjet ne veprim qe cdo njeri ka te drejten per avokat mbrojtes per tu mbrojtur nga torturat.

Dhe, me sa dallova une, gjendeshe nje dritare me mundesi te medha per ne duke qendruar si komunitetin boterror, te mblidhemi se bashku dhe ti japim fund torturave si mjet investigues. Ne zakonisht paramendojme torturen sikur eshte nje torture politike, ose e rezervuar per qenie me e keqe, por faktikisht, 95 perqind e torturave sot nuk jane burgosje politike. Ato jane per njerez te cilet jane ne nje sistem politik, jo funksionar. dhe fatkeqsisht, sepse tortura esht forma me e pakushtushme investigore-- eshte dhe me e pakushtushme se duke patur nje sistem politik. me e lire sesa te marrish nje avokat mbrojtes ne fazat e para te ceshtjesh per tu konsultuar-- eshte pra cfare ndodh shumicen e rasteve. Une jam e vendosur qe ne ditet e sotme eshte mese e mundshme per ne si nje komunitet boterror, qe ne qofte se marrem nje vendim, te mblidhemi se bashku dhe ti japim fund tortures duke u perdorur si mjet investigor gjate kohes te jetes tone. por na duhen tre gjera kryesore. Se pari, eshte trenjimi, fuqizimi, dhe mardheniet e avokateve ligjore ne te gjithe boten.

Se dyti te sigurohemi qe eshte dhe te jepet e drejta per konsultim ligjor qe ne fazat e para. Dhe se treti eshte dedikimi. Keshtu qe ne vitin 2000, Une fillova te pyesja veten, po sikur ne te mblidhemi se bashku? A mund te bejme dicka? per keto 93 vende? Keshtu qe themelova Ura Internacionale per Drejtesi te cilat kishin nje ceshtje kryesore dhe specifike ti jepnin fund tortures qe perdorej si mjet investigor dhe te fillonin te hidhnin hapat e para per nje proces per te drejtata ne te gjitha keto 93 vende duke vendosur avokate ligjore te trenjuar ne fazat fillestare ne departamentet e policise dhe ne seancat e ceshtjeve te gjykates. Punimet e mia te para, edhe pse, linden nga Cambodia, dhe po ne ate kohe me kujtohet kur arrita ne Cambodia dhe ishin ne vitete 1994, akoma me pak se 10 gjykatse gjithsej ne vend sepse Khmer Rouge i kishte zhdukur te gjithe.

Edhe pas 20 vjeteve me vone, gjendeshe vetem 10 avokate mbrojtes ne te gjithe vendin, si rrjedhoje ne qoftese do te planifikoje te te beje nje takim ne burg dhe jo vetem qe do te takoje djale 12-vjecar, po gjithashtu do te takoje dhe gra te cilate theshin, ne jemi ketu sepse jemi burgosur per 10 vjete per arsye te burit tim i cili veproi jashte ligjit dhe me pas u zhduk. Pra eshte nje vend ku nuk ka rregulla ligjore.

Grupi i pare i avokateve te mbrojtjes u mblodh se bashku dhe akoma me kujtohet, gjate trenjimit, une u ngrita dhe thashe "Pra, cfare beni you gjate nje investigimi?" Dhe, qetesia rra ne klase, dhe perfundimisht nje grua u ngrit ne kembe(pa emer), dhe tha"Khrew," e cila do te thote"mesuese." Ajo shtoi," Une kam mbrojtur me shume se njeqind njerrez, dhe asnjehere nuk mu nevojit te beja investigime, sepse te gjithe keta njerrez vijne me fakte deshmuese."

Por ne biseduam, si klase, faktin qe se pari, ngjarjet deshmuese nuk mund te ishin te gjitha te verteta, por, dhe se dyti, ne nuk do ti japim me shume kurajo policise rregullore te vazhdoje te beje te njejtat veprime, vecanerisht tani qe eshe jashti ligjit. Dhe, ne na duhej shume kurajo per keto avokate te mbrojtjes te vendsonin qe ata do te fillonin te ngiheshin se bashku dhe te ndihmonin per te filluar zbatimin e ketyre ligjeve. Dhe, Akoma me kujtohet ceshtjet e para ligjore, ku te gjithe ata,25 veta, se bashku errdhen, dhe qendruan mbrapa te denuarit, per te perkrahur ate dhe gjykatsi vazhdoi te dheshte, "Jo,jo,jo,jo, ne nuk do te vazhdojme te bejme te njejtat gjerra ashtu si kemi vepruar me pare."

Por, nje dite ceshtja ligjore dhe me specifike me rra ne doren time, dhe ishte nje grua e cila ishte shitse frutash, dhe ishte ulur jashte nje shtepie. Ajo deshmoi qe e pa personin qe qe vrapoi dhe qe vodhi te gjitha ato ato varse dhe gjerrdhane, por policia Por ne vend, me moren mua dhe une nuk kisha anje gje. Ajo ishte shtatezane ne ate kohe. Ajo kishte te djegurra cigarresh ne trupin e saj. Pak me vone e deshtoi femijen. Dhe kurr i errdhi rradha per ne gjyq tek gjykatsi, per here te pare ai u ngrit ne kembe dhe tha,"Po, eshte mese e sigurte qe nuk ka evidenca pervecse torturave qe ne po shikojme dhe ti mund te shkosh, je e lire."

Dhe, pas asaj ceshtje, avokatet filluan te merreshin, me ceshtje dhe me shume ceshtje dhe sic e shikoni, ata filluan me hapa njerra pas tjetres te ndryshonin historine kombetare te Cambodias. Megjithate, Cambodia nuk eshte vetem. Nje here e nje kohe, mendoja qe, "A eshte Cambodia? Apo jane vendet e tjerra? Po me sinqeritet them qe kjo situate gjendet dhe ne me shume vende te tjerra.

Ne Burundi, Shkova tek nje burg dhe nuk pashe nje djale 12-vjecar, por ishte nje djale 8-vjecar i cili kishte marre pa leje nje celular. Apo nje grua, te cilen e pashe me nje femije te vogel, shume femije te bukur, dhe i thashe," femija juaj eshte shume i bukur." Faktikisht ai femija ishte vetem 3 vjet. Dhe gruaja shtoi," Po, per arsyen e kesaj femije jam ketu," sepse ajo ishte akuzuar per vjedhjen e dy bebelinave dhe nje hekur hekurosje dhe e kishin futur ne burg. Dhe, kur ju afrova drejtorit te burgut, I thashe, "Duhet te lirosh kete grua, Nje gjyqtar do ta lironte." Dhe ai tha, " Mire, do te bisedojme rreth kesaj, po pa hidh syte ne kete burg. Tetedhjete perqind prej dy mije te burgosurve ketu nuk kane avokat. Si mund te veprojme? Keshtu, qe avokatet filluan me kurajo te madhe te mbidheshin se bashku dhe organizuan nje sistem ku mund te merrnin ceshtje njera pas tjetres. Por, ne kuptuam qe nuk ishte vetem trajnimi i avokateve, por maredheniet e avokateve me njeri-tjetrin bejne ndryshim te madh.

Per shembull, ne Cambodia, ndodhi qe ( emer i paqarte) nuk u paraqit vetem por ajo kishte 24 avokate me vete te cilet punuan se bashku. Dhe po ne te njejten menyre, ne Kine, mesa me thone, " Eshte si era ne shkretetire kur mblidhesh se bashku per te ndryshuar dicka." Apo ne Zimbabwe, mesa me kujtohet I pafajshmi, pasi dilte nga burgu te gjithe mblidheshin se bashku dhe therrisnin, "Une kam qene ketu per nje vit,tete vjet, 12 vjet pa avokat mbrojtes," ai erdhi dhe ne patem nje trajnim se bashku dhe ai tha,"Kam degjuar qe"-- sepse kish degjuar njerezit duke mermeritur --" Kam degjuar se nuk mund te vazhdojme te krijojme drejtesi sepse nuk kemi burimet e duhura." Dhe me pas ai tha, " Por dua qe te jesh ne dijeni qe mungesa e burimeve ndihmese nuk mund te jete asnjehere justifikim per padrejtesi." Dhe me ate fjale, ai me plot sukses organizoi se bashku 68 avokate te cilet kane marre klasa sistematikisht

Pika kryesrore qe ne shikojme ketu, eshte trajnimi dhe dhenia e te drejtes per konsultim ligjor dhe mbrojtes. Kohet e fundit bera visite ne Egjipt, dhe u frymezova mjaft nga takimi me nje tjeter grup avokatesh, te cilet me treguan qe " Shiko, ne nuk kemi policine neper rruge me. Policia eshte dhe ishte nje nga arsyet krysore qe ne patem revolucion. Ata po torturonin te gjithe ne cdo lloj rasti." Dhe me pas ai tha, "Kane qene me dhjetra milione dollare te cilat kane shkuar per zhvillimin e nje sistemi me te mire ligjor. "Cpo behet?" U takova me nje nga agjensite e zhvillimit, dhe ata po trajnonin prokuroret dhe gjykatesit, qe normalisht jane ne nje ane kundrejt avokateteve mbrojtes. Ata me treguan nje manual me qe ra fjala, absolutisht shume i mire. Thashe, " Dua ta kopjoj kete" sepse gjendeshin te gjitha cfare duheshin. Avokatet mund te vine ne stacionin e policise. Ishte gje e perkryer. Prokuroret ishin absolutisht mjaft te trajnuar. Megjithate bera nje pyetje," derisa njerezit arrinin ne zyren e prokurorit, cfare i kishte ndodhur atyre?" Dhe pas nje qetesije te vogel, ata thane, " Ata jane te gjithe te torturuar."

Keshtu per ta permbledhur, jo vetem trajnimi i avokateve, por gjetem nje rruge te vepronim sistematikisht per tju dhene mundesine per konsultim mbrojtes ligjor te hershem, sepse ata jane drejtuset sigurues te ketij sistemi per te gjithe ata njerez qe jane torturuar. Dhe ndera une po ju tregoj, jam mese e bindur qe do te thuhet, " Ehh, mire, duket si lehte qe ne mund te bejme dicka, por a eshte e vertet a po jo, a mundemi ne?" Sepse duket si rruge shume e veshtire. Une me pa tjeter jam a bindur dhe kam shume arsye qe mund te realizohet. Arsyeja e pare eshte mbledhja e njerzve te cilet gjejne menyra nga me te ndryshmet per te krijuar mrekullira me dedikimin e tyre. Nuke eshte vetem pafajsija, per te cilen you tregova ne Zimbabwe, por dhe avokatet mbrojtes ne te gjithe boten te cilet kerkojne te merren me ceshtje te tilla. Ne kemi krijuar nje program i cili quhet," DrejtesiVenes, dhe ne e kuptuam qe ne kete bote ka njerez te tille qe jane me shume kurajo te madhe dhe duan te bejne gjera, por si mund ti perkrahim ne ata? Me qe ra fjala, eshte nje konkurs ne internet vetem pese mije dollare ne qofte se krijon nje novacion ne vendosjen e drejtesise. The gjenden 30 DrejtesiVenes ne te gjithe boten, qe nga Sri Lanka deri ne Swaziland, dhe akoma me tej ne DRC, te cilet me pese mije dollare bejne gjera te mrekullueshme, nepermjet programeve SMS, dhe nepermjet programeve parajuridike, dhe cdo gje qe mund te bejne.

Dhe nuk jane vetem keta Avokate te drejtesise, por dhe njerez te tjere kurajoze qe shikojne te zgjidhin nepermjet mardhenieve te tyre dhe te ecin gjithmone perpara.

Keshtu pra, ne Kine, per shembull, ligje te medha hyne ne fuqi sipas te cilave policia e ka te ndaluar te torturoje njerzit denohet per kete. Isha ulur ne krah me nje nga avokatet me kurajoze i cili tha, "Si mund te dalim prej kesaj situate? Si mund te bejme te mundur qe ky lloj ligji te hyje ne fuqi? Sepse kjo eshte fantastike. " Dhe me pas ai tha, " Ah, a ke para?" Dhe me pas vazhdoi, "Jo." U pergjigj, " Nuk ka gje, sepse ne perseri do te gjejme nje rrugezgjidhje." Dhe ne daten 4 Dhjetor, ai organizoi tre mije anetare te rinise Komuniste, nga 14 shkollat juridike me te mira, te cilet u mblodhen se bashku, dhe zhvilluan pankarta me ligjet e reja, dhe shkuan ne departamentet e policise dhe filluan, ate qe ai e quan, nje revolucion legal jo me force per te mbrojtur te drejtat e qytetareve. Fillova te bisedoja qe ne kishim nevoje per te trajnuar dhe perkrahur avokatet mbrojtes. Ne duhet te veprojme sistematikisht per te drejten per konsultim ligjor te hershem. Por, e treta, dhe me e rendesishmja nga te gjitha eshte dedikimi qe do te bejme ne rreth kesaj gjeje.

Dhe njerzit zakonisht me thone, " A e di ti qe, kjo eshte gje shume e mire, por eshte absolutisht ideale. Asnjehere nuk mund te realizohet." Dhe arsyeja pse e mendoj qe keto fjale jane interesante eshte sepse jane po te njejtat fjale qe ishin perdorur per njerzit te cilen vendosen qe do ti jepnin fund skllaverise, ose apartedit. Filloi me grupe shume te vogla qe vendosen te dedikoheshin .

Tani, kjo nje nga poezite e preferuara nga avokatet mbrojtes, qe e ndajne midis tyre : " Kurajo, shoke, rruga eshte gjithmone e gjate, rruga s'eshte kurre e qarte, dhe pengesat jane shume te larta, por ne fund, nuk jeni vetem." Dhe une mendoj qe ne mund te organizohemi si nje komunitet boteror te perkrahim jo vetem avokatet mbrojetes, por te gjithe te tjeret brenda ketij sistemi te cilet perkrahin ate, per ti dhene fund torturave si mjet investigues. Gjithmone i jap fund, sepse jam e sigurt pyetjet jane- dhe jam shume e lumtur te flas me ju ne cdo pike --" Po cfare mund te bej une?" Atehere, do te pergjigjesha keshtu. Mbi te gjitha, you e dini se cfare mund te beni. Por e dyta eshte, do tju tregoj historine e Vishnes, e cila me dha nje frymezim te madh per te filluar kete Ure te Drejtesise Internacionale.

Vishna ishte nje djale 4-vjecar, kur e takova dhe ai ishte lindur ne burgun e Cambodies ne Provincen e Kandalit. Por ngaqe kishte lindur ne burg, te gjithe njerezit e donin ate, duke perfshire dhe rojet e burgut, ai ishte i vetmi njeri i cili ishte i lejuar te vinte brenda dhe jashte hekurave te burgut. Pra, e dini, ka hekura. Po ne ate kohe, kur Vishna po rritej me shume, cfare po rritej me te? Koka po i behej me e madhe. Keshtu, ai kalonte hekurat e para, dhe pastaj te dytat, hekurat e treta, dhe astaj shume ngadale zhvendos koken qe te mund ta nxinte dhe dilte te tretat, te dytat, te parat. Ai me kapte gishten e vogel, sepse ai donte qe ti bente keto vizita cdo dite. You e dini, ai jo gjithmone arrinte ti bente cdo dite, por ai donte ti vizitonte te gjithe 156 te burgosurit. Une do ta ngrija ate, dhe ai do te kalonte gishtat e tij permes hekurave. Dhe nese qelite ishin te errta, me llamarine te valezuar, ai do te kalonte gishtat ne mes tyre.

Shumica e te burgosurve thonin qe ai ishte gezimi i tyre me i madh, drita e diellit, dhe me zor e prisnin ate. Dhe une u thosha, ja ku eshte Vishna. Ai eshte nje djale 4 vjec. Ai ka lindur ne burg dhe s'ka asgje, pa te mira materiale, por ama ai ka nje ndjenje te forte ne udhetimin e tij heroik, qe besoj te gjithe kemi lindur me ate lloj besimi. Ai tha, " Une, ndoshta nuk mund te bej gjithcka. Por jam nje. Une mund te bej dicka. Dhe do te bej ate gje qe mund te bej." Keshtu qe ju falenderoj qe keni imagjinaten profetike per te formuar nje bote te re duke na perfshire dhe ne se bashku, dhe ju ftoj ne kete udhetim me ne.

Faleminerit.

(Duartokritje)

Faleminderit.

Duartokritje

Faleminderit.

Duartokritje