Jessa Gamble: Cikli natyror i gjumit tonë

Le të fillojmë me ditën dhe natën. Jeta ka evoluar nën ndikimin e dritës dhe errësirës, dritës dhe pastaj errësirës. Dhe kështu bimët dhe kafshët zhvilluan orën e tyre të brendshme në mënyrë që të ishin të gatshme për këto ndryshime të dritës. Këto janë orë kimike, dhe gjenden në çdo gjallesë që ka dy apo më shumë qeliza dhe në disa që kanë vetëm një qelizë.

Do t'ju jap një shembull -- nëse nxjerr një gaforre nga uji, dhe e largon nga kontinenti për ta vendosur në një kafaz të pjerrët, do të ngjitet përgjatë kafazit në të njejtën kohë kur ndodh batica në brigjet e ujit të tij, dhe do të lëvizë poshtë në kohën e njejtë kur ndodh zbatica mijëra kilometra larg. Do ta bëjë këtë me javë të tëra, derisa dalngadalë humbet këtë aftësi. Dhe është e mahnitshme ta shikosh, por nuk ka asgjë paranormale që po ndodh; është thjesht sepse këto gaforre kanë cikle të brendshme që korrespondojnë, zakonisht, me çfarë ndodh rreth tyre.

Kështu, edhe ne e kemi këtë aftësi. Tek njerëzit, këtë e quajmë "ora e trupit". Këtë mund ta shihni më së miri kur ia merrni dikujt orën dhe i mbullni në një bunker, thellë nën tokë, për dy muaj. (Të qeshura) Njerëzit në fakt dalin vullnetarë për këtë, dhe zakonisht dalin disi duke folur të entuziazmuar për kohën e tyre produktive në atë vrimë. Kështu, sado jo tipike që këto subjekte mund të jenë ato tregojnë të njejtën gjë. Zgjohen çdo ditë pak më vonë -- rreth 15 minuta -- dhe kjo vazhdon kështu gjatë javëve në vijim. Në këtë mënyrë e dimë se ata janë duke vepruar sipas orës së tyre të brendshme, dhe jo sepse janë duke ndjerë dritën nga jashtë.

Në rregull, ne kemi orën e trupit, dhe del se është në mënyrë indirekte e rëndëshishme për jetën tonë. Është një shtytës i madh për kulturën dhe mendoj se kjo është forca më e nënvlerësuar e sjelljes sonë. Ne kemi evoluar si qenie afër ekuatorit, dhe kështu jemi shumë mirë të pajisur për t'u përballur me 12 orë dritë dhe 12 orë natë. Por natyrisht, ne jemi shpërndarë në çdo kënd të globit dhe në Kanadanë Arktike, ku unë jetoj, kemi dritë të përhershme gjatë verës dhe 24 orë errësirë gjatë dimrit. Kështu kultura, kultura veriore vendase, tradicionalisht ka qenë shumë sezonale. Në dimër, fle shumë; kënaqesh me familjen brenda në shtëpi. Kurse në verë, më së shumti merresh me gjueti dhe punon shumë gjatë, dhe je shumë aktiv.

Pra, si do dukej ritmi jonë natyral? Çfarë do të ishte sistemi ynë i gjumit në kuptimin ideal? Del se kur njerëzit jetojnë pa asnjë burim drite artificale, ata flenë dy herë në ditë. Ata bien në gjum rreth orës 8 në mbrëmje deri në mesnatë dhe pastaj përsëri flenë nga ora dy e mëngjesit deri në lindjen e diellit. Dhe në mes, ata kalojnë dy orë meditative në qetësi në shtrat. Dhe gjatë kësaj kohe, ka një valë të madhe të hormonit prolaktin, që nuk mund të shihet gjatë ditës asnjëherë. Njerëzit në këtë studim raportojnë se ndihen aq të zgjuar gjatë ditës, saqë ata kuptojnë se janë duke përjetuar një zgjuarje aq të thellë për herë të parë në jetën e tyre.

Kurse në këto ditë moderne ne po jetojmë një kulturë lodhjesh nga aeroplani, udhëtimesh globale, biznes 24-orësh, punë me turne. Dhe e dini, mënyrat tona e të të bërit të gjërave kanë përparësitë e tyre, por unë besoj se duhet ta kuptojmë sa na kushton.

Faleminderit.

(Duartrokitje)