Bryan Stevenson: Duhet të flasim për një padrejtësi

Ky është një nder i jashtëzakonshëm për mua. Unë kaloj shumicën e kohës sime nëpër burgje dhe dënimet me vdekje. Kaloj shumicën e kohës sime në komunitete të varfëra në vende të pashpresa. Të jem këtu në TED dhe të shoh stimulimin, ta dëgjoj atë, ka qenë shumë energjike për mua. Dhe një nga gjërat që kam kuptuar nga koha ime e shkurtër këtu është se TED ka një identitet. Dhe këtu në fakt mund të thuash gjëra që kanë ndikim në tërë botën. Dhe ndonjëherë kur vjen përmes TED-it, ka kuptimin dhe fuqinë që përndryshe nuk e ka.

Dhe e them këtë sepse mendoj se identiteti është shumë i rëndësishëm. Dhe kemi pasur disa prezantime fantastike. Dhe çfarë kemi mësuar është se nëse je mësues fjalët tua mund të kenë kuptim, por nëse je mësues zemërdhembsur, atëherë ato mund të kenë kuptim të veçantë. Nëse je mjek, ti mund të bësh ca gjëra të mira, mirëpo nëse jë një mjek i ndjeshëm, mund të bësh ca gjëra tjera. Prandaj dua të flas për fuqinë e identitetit. Dhe këtë në fakt nuk e kam mësuar duke praktikuar drejtësinë dhe punën që bëj. E kam mësuar nga gjyshja ime.

Jam rritur në një shtëpi tradicionale Afrikano-Amerikane e dominuar nga femra, dhe ajo femër ishte gjyshja ime. Ajo ka qenë e ashpër, e fortë, e fuqishme. Ajo ka qenë fundi i çdo diskutimi në familjen tonë. Ka qenë edhe fillimi i shumë diskutimeve në familjen tonë. Ajo ishte vajza e njerëzve që kishin qenë skllevër. Prindërit e saj kishin lindur në skllavëri në Virgjinia në vitet 1840. Ajo ka lindur në vitet 1880 dhe përvoja e saj me skllavërinë i dha formë mënyrës se si e shihte ajo botën

Dhe gjyshja ime ishte e ashpër, por ishte po ashtu e dashur. Kur e shihja në kohën kur isha i vogël, ajo më afrohej dhe më përqafonte. Dhe më shtrëngonte aq shumë saqë mezi merrja frymë dhe pastaj më lëshonte. Dhe pas një ore ose dy, nëse e shihja përsëri, më vinte pranë dhe më thoshte, "Brajan, a e ndjen akoma se po të përqafoj?" Dhe nëse thosha, "Jo", ajo më sulmonte përsëri. dhe nëse thosha "Po," atëherë më linte rehat. Dhe ajo kishtë një kualitet që të bënte që gjithmonë të doje të ishe pranë saj. Dhe i vetmi problem ishte se ajo kishte 10 fëmijë. Nëna ime ishte fëmija më i vogël i saj. Dhe ndonjëherë kur shkoja të kaloja kohë me të, ishte vështirë ta merrje kohën dhe vëmendjen e saj. Kushërinjtë e mi vraponin gjithandej.

Dhe mbaj mend, kur ishte 8 ose 9 vjeç, u zgjova në mëngjes, shkova në dhomën e ndenjës, dhe gjithë kushërinjtë e mi po vraponin përeth. Dhe gjyshja ime ishte ulur në dhomë dhe po më shikonte. Dhe në fillim mendova se po luanim ndonjë lojë. E shikoja dhe buzëqeshja, por ajo ishte shumë serioze. Dhe pas 15 ose 20 minuta, ajo u ngrit dhe mu afrua më mori dorën dhe tha, 'Eja Brajan. Duhet të flasim." Dhe e mbaj mend sikur të kishte ndodhur dje. Asnjëherë nuk do ta harroj këtë.

Ajo më mori dhe më tha, "Brajan, do të të them diçka, por mos i trego askujt atë që do të them ty." I thashë, "Në rregull, gjyshe." Ajo tha, "Tani duhet të jesh i sigurtë që nuk do ta bësh." I thashë, "Sigurisht." Pastaj ajo më bëri të ulen, më shikoi dhe më tha, "Dua ta dish që kam qenë duke të të vëzhguar." Pastaj tha, "Unë mendoj se ti je i veçantë." "Mendoj se mund të bësh çfarëdo që dëshiron të bësh." Asnjëherë nuk do ta harroj atë.

Tha, "Vetëm dua të më premtosh tri gjëra Brajan." Thashë, "Në rregull, gjyshe." Ajo tha, "Gjëja e parë që dua të më premtosh është se gjithmonë do ta duash nënën tënde." "Ajo është vajza ime e vogël, dhe duhet të më premtosh se gjithmonë do të kujdesesh për të." Unë e adhuroja nënën time prandaj thashë, "Po gjyshe, të premtoj." Pastaj ajo tha, "Gjëja e dyte që dua të më premtosh është se gjithmonë do ta bësh gjënë e drejtë edhe nëse ndonjëherë do të jetë e vështirë." Unë mendova dhe i thashë, "Po, gjyshe. Do ta bëj atë." Në fund ajo tha, "Gjëja e tretë që dua të më premtosh është se asnjëherë nuk do të pish alkohol." (Të qeshura) Atëherë isha 9 vjeç prandaj i thashe, "Po gjyshe, të premtoj."

Jam rritur në një fshat në jugun rural, dhe kam një vëlla një vit më të vjetër se unë dhe një motër një vit më të re se unë. Kur isha rreth 14 ose 15, një ditë vëllau im erdhi në shtëpi me një kuti me 6 birra -- Nuk e di se ku i kishte marrë -- na mori mua dhe motrën time dhe shkuam në pyll. Dhe ne po rrinim e po bënin gjërat e çmendura që i bënim gjithmonë. Ai piu një gllënjkë nga birra dhe ia ofroi motrës sime, dhe ajo piu, pastaj ma ofruan mua. Unë thashë, "Jo, jo, jo. Jam në rregull. Ju vazhdoni pini. Unë nuk dua." Vëllau më tha, "E pra pije. Ti gjithmonë bën atë që bëjmë ne, dhe sot po e bëjmë këtë. Motra piu pak, pi edhe ti pak. Merr pak birrë." Unë thashë, "Jo, nuk më duket në rregull. Ju vetëm vazhdoni." Pastaj vëllau më shikoi. Ai tha, "Çfarë po ndodh me ty? Pi pak birrë." Dhe pastaj më shikoi mirë dhe tha, "Oh, shpresoj që nuk je ende duke qëndruar prapa asaj çfarë të tha gjyshja." (Të qeshura) Unë thashë, "Për çfarë po flet?" Ai tha, "Gjyshja u thotë gjithë nipërve të saj se ata janë të veçantë." (Të qeshura) U zhgënjeva aq shumë.

(Të qeshura)

Dhe do të pranoj diçka para jush. Do t'ju tregoj diçka që ndoshta nuk duhet. E di se kjo mund të transmetohet gjithandej. Por unë jam 52 vjeçar, dhe do ta pranoj para jush se asnjëherë nuk e kam pirë alkoholin. (Duartrokitje) Nuk e them sepse është ndonjë virtyt; e them sepse ka fuqi në identitet. Kur krijojmë identitetin e duhur, mund t'i themi botës rreth nesh gjëra që ata nuk besojnë se kanë kuptim. Mund t'i shtyjmë ata të bëjnë gjëra të cilant nuk mendojnë se mund t'i bëjnë. Kur mendoja për gjyshen time, sigurisht se ajo mendonte se të gjithë nipërit e saj ishin të veçantë. Gjyshi im ishte në burg gjatë kohës kur u ndalua alkoholi. Xhaxhallarët e mi vdiqën nga sëmundje lidhur me alkoholin. Dhe këto ishin gjërat që ajo mendonite se ne duhej t'i kushtoheshim.

Unë jam përpjekur të them diçka rreth sistemit të drejtësisë penale tek ne. Ky vend është shumë ndryshe sot nga çka qenë 40 vite më parë. Në 1972, ka pasur 300 mijë njerëz në burgje. Sot ka 2.3 milionë. Shtetet e Bashkuara tani ka shkallën më të lartë të burgimit në botë. Kemi 7 milionë njerëz të liruar me kusht. Dhe burgimi masiv, sipas mendimit tim, ka ndryshuar rrënjësisht botën. Në komunitetet e varfëra, në komunitetet me ngjyrë, ka një dëshpërim, një pashpresë, që po formësohet nga këto pasoja. Një në tre meshkuj të zinj në moshën mes 18 dhe 30 është në burg ose i liruar me kusht. Në komunitetet urbane në vend -- Los Anxhelos, Filadelfia, Baltimor, Vashington -- 50 deri 60 përqind të meshkujve të rinj me ngjyrë janë në burg ose të liruar me kusht.

Sistemi ynë jo vetëm që është duke u formësuar në këto mënyra që siç duket po ndryshojnë në aspekt racor, por edhe nga varfëria. Ne kemi një sistem të drejtësisë në vend që të trajton shumë më mirë nëse je i pasur dhe fajtor sesa nëse je i varfër dhe i pafajshëm. Pasuria, jo fajësia, i japin formë pasojave. Dhe prapë, ne si duket jemi shumë rehat me këtë. Politika e frikës dhe hidhërimit na kanë bërë të besojmë se këto probleme nuk janë problemet tona. Ne jemi izoluar.

Mua më duket interesante. Ne po shohim disa zhvilllime shumë interesante në punën tonë. Shteti im Alabama, sikur një numër shtetesh, përgjithmonë ta heqë të drejtën e votës nëse je dënuar penalisht. Momentalisht në Alabama 34 përqind e popullatës mashkullore të zezë ka humbur përjetë të drejtën për të votuar. Faktikisht ne parashikojmë se në 10 vitet e ardhshme shkalla e heqjes së votës do të jetë aq e lartë sa ka qenë para miratimit të Aktit të të Drejtave të Votimit. Dhe pastaj na kaplon një qetësi e tmerrshme.

Unë përfaqësoj fëmijët. Shumë klientë të mi janë shumë të rinj. Shtetet e Bashkuara janë i vetmi vend në botë që dënon fëmijë 13 vjeçarë të vdesin në burg. Ne kemi burgim të përjetshëm pa lirim me kusht për fëmijë në këtë vend. Dhe ne në fakt jemi duke bërë disa padi. I vetmi vend në botë.

Unë përfaqësoj njerëz të dënuar me vdekje. Është interesant kjo çështja e dënimit me vdekje. Në shumë mënyra, ne jemi mësuar të mendojmë se pyetja e vërtetë është, a meritojnë njerëzit të vdesin për krimet që kanë kryer? Dhe kjo është një pyetje shumë me mend. Mirëpo ka një mënyrë tjetër të të menduarit rreth asaj se ku jemi ne në identitetin tonë. Mënyra tjetër e të menduarit rreth asaj nuk është, a meritojnë njerëzit që kanë kryer krime të vdesin, por a meritojmë ne të vrasim? Dua të them, kjo është mahnitëse.

Dënimi me vdekje në Amerikë definohet nga gabimi. Për çdo 9 njerëz që janë ekzekutuar, ne në fakt kemi identifikuar një person të pafajshëm i cili është shfajësuar dhe është liruar nga dënimi me vdekje. Një shkallë gabimi jashtëzakonisht interesante -- 1 nga 9 njerëzit të pafajshëm. Është mahnitëse. Në aviacion, kurrë nuk do lejonim njerëz në aeroplanë nëse për 9 aeroplanë që janë ngritur 1 është rrëzuar. Mirëpo, ne disi arrijmë ta distancojmë veten nga ky problem. Nuk është problemi ynë. Nuk është barra jonë. Nuk është puna jonë.

Unë flas shumë për këto gjëra. Unë flas për racën dhe pyetjen nëse ne meritojmë të vrasim. Dhe është interesante, kur mësoj nxënësit e mi për historinë Afrikano-Amerikane, u tregoj për skllavërinë. U tregoj për terrorizmin, periudhën që filloi në fund të rindërtimit që vazhdoi gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ne nuk dimë aq shumë për këtë gjë. Mirëpo për Afrikano- Amerikanët në këtë vend, ajo ka qenë një periudhë e karakterizuar nga terrori. Në shumë komunitete, njerëzit duhej të brengoseshin se mos vriteshin. Duhej të brengoseshin se mos i gjuanin me bombë. Ishte kërcënimi nga terrori që karakterizonte jetën e tyre. Dhe këta njerëz të vjetër tani vijnë tek unë dhe thonë, "Z. Stevenson, ti mban fjalime dhe ligjërata, u thua njerëzve të ndalojnë të thonë se për herë të parë në historinë e vendit tonë jemi përballur me terrorizëm më 11 shtator." Ata me shtyjnë të them, "Jo, tregoju që ne jemi rritur me terrorizëm." Dhe ajo periudhë e terrorizmit, sigurisht, u ndoq nga segregacioni dhe dekata të nënshtrimit racor dhe aparteidit.

Dhe përsëri, në këtë vend kemi një dinamikë ku ne realisht nuk na pëlqen të flasim për problemet tona. Ne nuk kemi dëshirë të flasim për historinë tonë. Dhe për këtë arsye, ne nuk kemi arritur ta kuptojmë çfarë do të thotë të bëjmë gjërat që kemi bërë historikisht. Dhe vazhdimisht jemi duke u ndeshur me njëri-tjetrin. Vazhdimisht jemi duke krijuar tensione dhe konflikte. E kemi të vështirë të flasim për racën, dhe besoj se kjo ndodh sepse nuk jemi të gatshëm të përkushtojmë veten ndaj procesit të së vërtetës dhe pajtimit. Në Afrikën Jugore, njerëzit kuptonin se nuk mund ta kalonin aparteidin pa përkushtimin ndaj të vërtetës dhe pajtimit. Në Ruanda, edhe pas gjenocidit, ka ekzistuar ky përkushtim, por në këtë vend nuk e kemi bërë këtë.

Po jepja disa ligjërata në Gjermani rreth dënimit me vdekje. Ishte interesante sepse një nga studentët pas prezantimit u ngrit dhe tha, "Është shumë shqetësuese të dëgjosh çfarë jeni duke treguar." Ai tha, "Ne nuk kemi dënim me vdekje në Gjermani. Dhe sigurisht, asnjëherë nuk mund të kemi dënim me vdekje këtu." E gjithë dhoma ra në qetësi, kur një grua tha, "Në asnjë mënyrë, me historinë tonë nuk mund të shkaktojmë vrasje sistematike të qenieve njerëzore. Do të ishte e paarsyeshme për ne që, në mënyrë të qëllimshme, të ekzekutonim njerëz." Dhe mendova për këtë. Si do të ishte të jetoje në një botë ku shteti i Gjermanisë ekzekutonte njerëz, veçanërisht nëse ishin çifutë? Nuk do mund ta duroja. Do të ishte e paarsyeshme.

Megjithatë, në këtë vend, në shtetet e Jugut të Vjetër, ne ekzekutojmë njerëz -- ku gjasat janë 11 herë më të mëdha që do marrësh dënim me vdekje nëse viktima është i bardhë sesa nëse viktima është i zi. 22 herë më të mëdha janë gjasat nëse i akuzuari është i zi dhe viktima është i bardhë -- pikërisht në tokat e shteteve ku janë varrosur trupat e të zinjëve që janë vrarë. Dhe ende, ekziston ky distancim.

Unë besoj se identiteti ynë është në rrezik. Se ne nuk na intereson për këto gjëra të rënda, gjërat pozitive dhe të mira megjithatë janë të implikuara. Ne na pëlqen inovacioni. Ne na pëlqen teknologjia e kreativiteti. Na pëlqen argëtimi. Por në fund të fundit, ato realitete ndiqen nga vuajtja, abuzimi, degradimi, margjinalizimi. Dhe për mua, bëhet e nevojshme integrimi i të dyjave. Sepse në fund të fundit ne jemi duke folur për nevojën e të qenit më shpresëdhënës, më të përkushtuar, më të dedikuar ndaj sfidat bazike të jetesës në këtë botë komplekse. Dhe për mua kjo do të thotë të kalojmë kohë duke menduar dhe folur për të varfërit, të joprovilegjuarit, ata që asnjëherë nuk do arrijnë në TED. Por të mendojmë për ata në mënyrën që është e integruar në jetat tona.

Përfundimisht, ne na duhet të besojmë gjëra që nuk i kemi parë. Dhe besojmë. Si racionalë që jemi, të përkushtuar ndaj intelektit që kemi. Inovacioni, kreativiteti, zhvillimi vjen jo nga idetë vetëm në mendjet tona. Ato vijnë nga idetë e mendjes sonë që po ashtu shtyhen nga një bindje nga zemra jonë. Dhe është ajo lidhje mendje-zemër që unë besoj na detyron jo vetëm të jemi të vëmendshëm ndaj gjithë atyre gjërave të mira, por edhe ndaj gjërave të rënda dhe të errëta. Vaclav Havel, lideri i madh çek, ka folur për këtë. Ai kishte thënë, "Kur ishim në Evropën Lindore dhe përballeshim me tirani, dëshironim gjithë llojet e gjërave, por më së shumti çfarë na nevojitej ishte shpresa, një orientim i shpirtit, një gatishmëri që ndonjëherë të ishim në vende të pashpresa dhe të ishim dëshmitarë."

Ai orientim i shpirtit është në qendër të asaj ku unë besoj se edhe komunitetet e TED duhet të jenë të përfshira. Nuk ka asnjë shkëputje rreth teknologjisë dhe dizajnit që do të na lejojë ne të jemi plotësisht njerëzorë derisa t'i kushtojmë vëmendje vuajtjes, varfërisë, përjashtimit, paanësisë, padrejtësisë. Tani do t'ju paralajmëroj se ky lloj identiteti ëshë një identitet shumë më sfidues se ato që nuk u kushtojnë vëmendje kësaj. Do ta kuptoni edhe ju.

Kam pasur privilegjin e madh, kur isha avokat i ri, të takoja Roza Parks. Dhe Znj. Parks vinte herë pas here në Montgomeri, takohej me dy mikeshat e saj më të mira, dy gra në moshë, Xhoni Karr e cila kishte organizuar bojkotin e autobusit të Montgomerit -- një grua e jashtëzakonshme Afrikano-Amerikane -- dhe Virxhinia Durr, një grua e bardhë, burri i së cilës, Kliford Durr, përfaqësonte Dr. King. Dhe këto gra bëheshin bashkë dhe vetëm flisnin.

Dhe herë pas here Znj. Karr më telefononte dhe më thoshte, "Brajan, Znj. Parks po vjen në qytet. Do bëhemi bashkë dhe do flasim. A dëshiron të vish dhe të dëgjosh?" Unë thosha, "Po zonjë, do vi." Ajo pastaj thoshte, "Por çfarë do bësh kur të vish?" "Do dëgjoj," thosha unë. Shkoja atje dhe vetëm i dëgjoja tek flisnin. Ishte aq energjike dhe e fuqishme.

Dhe një herë derisa po i dëgjoja ato gra tek flisnin, pas dy orësh Znj. Parks u kthye nga unë dhe tha, "Tani Brajan, më trego çfarë është Iniciativa për Drejtësi të Barabartë." Më trego çfarë po përpiqesh të bësh." Dhe fillova t'i tregoj. "Ne jemi duke u përpjekur ta ndalojmë padrejtësinë. Po përpiqemi të ndihmojë njerëzit që janë dënuar padrejtësisht. Po përpiqeni t'i kundëvihemi paragjykimit dhe diskriminimit në administratën e drejtësisë penale. Po përpiqemi t'i japim fund gjykimit pa lirim me kusht për fëmijë. Po përpiqemi të bëjmë diçka rreth dënimit me vdekje. Po përpiqemi të reduktojmë popullatën e burgut. Po përpiqemi t'i japim fund burgosjes masive."

Pasi mbarova ajo më shikoi dhe tha, "Mmm mmm mmm." "Kjo do të të bëj të lodhur, të lodhur, të lodhur." (Të qeshura) Dhe atëherë Znj. Karr m'u afrua dhe më vuri gishtin e saj në fytyrën time, dhe tha, "Për këtë arsye duhet të jesh i guximshëm, i guximshëm, i guximshëm."

Dhe unë në fakt besoj se komuniteti TED duhet të jetë më i guximshëm. Ne duhet të gjejmë mënyra të përqafojmë këto sfida, këto probleme, vuajtjen. Sepse në fund të fundit, humanizmi ynë varet në humanizmin e secilit nga ne. Kam mësuar gjëra shumë të thjeshta duke bërë punën që bëj. Më ka mësuar gjëra shumë të thjeshta. Kam arritur të kuptoj dhe të besoj se secili prej nesh është më shumë se gjëja më e keqe që kemi bërë ndonjëherë. Unë besoj këtë për secilin person në planet. Mendoj se nëse dikush thotë një gënjeshtër, ai nuk është vetëm gënjeshtar. Mendoj se nëse dikush merr diçka që nuk u takon atyre, ata nuk janë vetëm vjedhësa. Mendoj se edhe nëse vret dikë, nuk je vetëm vrasës. Dhe për shkak të kësaj, ka një dinjitet bazik njerëzor që duhet respektuar nga ligji. Po ashtu mendoj se në shumë pjesë të këtij vendi, dhe sigurisht në shumë vende të globit, e kundërta e varfërisë nuk është pasuria. Unë nuk e besoj këtë. Unë në fakt mendoj, në shumë vende, e kundërta e varfërisë është drejtësia.

Dhe në fund, unë besoj se, përkundër faktit që është aq dramatike aq e bukur dhe aq inspiruese dhe aq stimuluese, në fund të fundit ne nuk do të gjykohemi nga teknologjia jonë, nuk do të gjykohemi nga dizajni, nuk do të gjykohemi nga intelekti dhe arsyeja. Përfundimisht, ti gjykon karakterin e shoqërisë, jo se si trajton të pasurit, të fuqishmit dhe të privilegjuarit, por se si trajton të varfërin, të ndëshkuarin, të burgosurin. Sepse në këtë mënyrë ne do fillojmë të kuptojmë gjëra vërtetë të thella rreth asaj se kush jemi.

Unë ndonjëherë dal nga balanci. Do ta përfundoj më këtë storje. Ndonjëherë unë përpiqem shumë. Lodhem, sikur të gjithë ne. Ndonjëherë idetë tona drejtojnë mendimet tona në mënyra që janë aq të rëndësishme. Unë kam përfaqësuar këta fëmijë të cilët janë ndëshkuar me dënime aq të rënda. Dhe unë shkoj në burg ta shoh klientin tim 13 ose 14 vjeçar, dhe ai ishte certifikuar për të dalë në gjyq si një i rritur. Fillova të mendoj, si ka mund të ndodhë kjo? Si mundet një gjykatës të të kthejë në diçka që ti nuk je? Dhe gjykatësi e kishte certifikuar si të rritur, por unë shihja një fëmijë.

Po rrija zgjuar një natë vonë dhe fillova të mendoj, nëse një gjykatës mund të të kthejë në diçka që ti nuk je, atëherë ai duhet të ketë fuqi magjike. Po Brajan, gjykatësi ka fuqi magjike. Duhet ta pyesësh që t'ja marrësh pak. Dhe për shkak se isha zgjuar deri vonë, nuk po mendoja drejt, fillova të punoja në një mocion. Kisha një klient që ishte 14 vjeç, një djalë i zi i varfër. Dhe fillova të punoj në një mocion, dhe titulli i tij ishte: "Mocion për të gjykuar klientin tim 14 vjeçar të varfër e të zi, si një 75 vjeçar ekzekutiv korporate të bardhë, të privilegjuar.

(Duartrokitje)

Dhe vura në mocionin tim se ka pasur shkelje nga ana e prokurorisë, policisë dhe gjyqit. Kishte një rresht të çmendur aty se si nuk ka asnjë rregull në këtë vend, gjithçka është e shkelur. Mëngjesin tjetër, u zgjova dhe po mendoja, e kisha ëndërruar atë mocion të çmendur apo e kisha shkruar me të vërtetë? Dhe për tmerrin tim, jo vetëm që e kisha shkruar, por edhe e kisha dërguar në gjykatë.

(Duartrokitje)

Rreth dy muaj kaluan, dhe kisha harruar për të. Dhe përfundimisht vendosa, se me duhej të shkoja në gjykatë për këtë rast të çmendur. Kur u futa në makinë u ndjeva i përshkuar nga emocionet. U futa në makinë dhe shkova në gjykatë. Dhe po mendoja, kjo do të jetë aq e vështirë, aq e dhimbshme. Më në fund arrita, dola nga makina dhe eca drejt gjykatës.

Derisa po ecja shkallët e gjykatës, pashë një njeri i zi në moshë i cili ishte pastruesi i gjykatës. Kur ai më pa, mu afrua dhe tha, "Kush je ti?" Unë thashë, "Jam avokat." Ai tha, "Je avokat?" Thashë, "Po zotëri." Dhe erdhi drejt meje dhe më përqafoi. Dhe më pëshpëriti në vesh. Tha, "Jam aq krenar për ty." Dhe duhet t'ju them, ishte aq energjike. U lidh thellësisht me diçka brenda meje rreth identitetit, rreth kapacitetit të secilit person për të kontribuar në komunitet, për një perspektivë shpresëdhënëse.

Pastaj vazhdova në gjykatë. Dhe sapo u futa brenda, gjykatësi më pa duke hyrë. Ai tha, "Z. Stevenson, a ke shkruar ti këtë mocion të çmendur?" I thashë, 'Po zotëri, unë e kam shkruar." Pastaj filluam të diskutonim. Dhe njerëzit filluan të afroheshin sepse ishin të zemëruar. Unë kisha shkruar ato gjëra të çmendura. Dhe policët po vinin ndihmës-prokurorët dhe asistetët administrativë. Dhe para se ta kuptoja, gjykatorja u mbush me njerëz të zemëruar që po flisnim për racën, që po flisnim për varfërinë, që po flisnim për pabarazinë.

Dhe nga këndi i syrit tim, mund të shihja pastruesin tek endej poshtë e lart. Ai shikonte nga dritarja, dhe dëgjonte gjithë atë zhurmë. Ai endej poshtë e lart. Më në fund, një njeri i zi në moshë me një fytyrë shumë të shqetësuar u fut në gjykatore dhe u ul prapa meje, afër tavolinës së avokatit. Pas rreth 10 minutash, gjykatësi kërkoi pushimin. Gjatë kohës së pushimit, ishte një sherif patrollues që ishte ofenduar nga prezenca e pastruesit në gjykatë. Ai u hodh dhe me vrap iu afrua të moshuarit të zi Ai tha, "Xhimi, çfarë je duke bërë në këtë gjykatore?" I moshuari u ngrit, e shikoi sherifin, më shikoi edhe mua, dhe tha, "Erdha në këtë gjykatore t'i them këtij të riu, mbaji sytë tek çmimi, mbaju fort."

Kam ardhur në TED sepse besoj se shumë prej nesh kuptojnë se shtylla morale e universit është e gjatë, por përkulet para drejtësisë. Se ne nuk mund të jemi qenie plotësisht të evoluara përderisa nuk na intereson për të drejtat e njerëzve dhe dinjitetin bazik. Se gjithë mbijetesa jonë lidhet me mbijetesën e të tjerëve. Se vizionet e teknologjisë dhe dizajnit argëtimit dhe kreativitetit duhet të jenë të martuara me vizionet e njerëzimit, dhembshurinë dhe drejtësinë. Dhe më shumë se gjithçka, për ata që ndajnë atë, thjeshtë kam ardhur t'ju them t'i mbani syte nga çmimi, të mbaheni fort.

Shumë faleminderit.

(Duartrokitje)

Kris Anderson: Pra dëgjuat dhe patë një dëshirë të shprehur tek audienca, tek komuniteti, për të të ndihmuar në punën tënde rreth kësaj çështje. Përveç një çeku, çfarë tjetër do mund të bënim?

BS: Ka plot mundësi përreth nesh. Nëse jeton në shtetin e Kalifornisë, për shembull, ka një referendum këtë pranverë ku në fakt do të bëhet një përpjekje për të ndryshuar mënyrën e shpenzimit të parave që jepen për politikat e dënimeve. Për shembull, këtu në Kaliforni do të shpenzohen 1 miliardë dollarë në dënimin me vdekje në 5 vitet e ardhshme -- 1 miliardë dollarë. Kurse në anën tjetër, 46 përqind e rasteve të vrasjeve nuk rezultojnë në arrestim. po ashtu 56 përqind e gjithë rasteve të dhunimeve. Pra ka një mundësi për të ndryshuar atë Dhe ky referendum do të propozonte që ato para të shkonin për fuqizim ligji dhe siguri. Unë mendoj se mundësia ekziston kudo përreth nesh.

KA: Ka pasur një rënie të madhe të krimit në Amerikë gjatë tre dekadave të fundit. Dhe pjesë e këtij indikatori është ndonjëherë se ka të bëj me rritjen e shkallës së burgosjes. Çfarë do i thoje dikujt që e beson këtë?

BS: Shkalla e krimit të dhunshëm ka mbetur relativisht stabile. Rritja e madhe e burgosjes masive në vend nuk ka qenë në kategorinë e krimeve të dhunshme. Ka qenë lufta e gabuar ndaj drogës. Aty janë shkaktuar rritjet dramatike sa i përket popullatës së burgut. Dhe ne jemi hutuar pas retorikës së ndëshkimit. Kemi tre lloje të ligjeve që i vendosin njerëzit në burg përgjithmonë për vjedhjen e një biciklete, për krime të vogla pronash, sesa detyrimi i tyre t'ia kthejnë ato gjëra njerëzve që i kanë viktimizuar. Besoj se duhet të bëjmë më shumë të ndihmojmë viktimat e krimit, e jo më pak. Dhe unë mendoj se filozofia aktuale e ndëshkimit nuk bën asgjë për askend. Dhe mendoj se kjo është çfarë duhet të ndryshojmë.

(Duartrokitje)

KA: Brajan, ke emocionuar gjithë këta njerëz këtu. Ti je një person inspirues. Ju falenderojmë shumë që keni ardhur në TED. Faleminderit.

(Duartrokitje)