18 minuta eshte nje kohe plotesisht e pamjaftueshme keshtu qe do te jem i drejt per drejt si funksionon kjo gje. Une do te flas per 5 gjera te ndryshme Une do te flas perse te mposhtesh plakjen eshte e deshirueshme. Une do te flas perse duhet te jemi te organizuar, dhe ne fakt do te flas rreth kesaj me shume. Une do te flas per realizushmerine, natyrisht. Une do te flas perse jemi pesimist rreth gjithckaje qe ka te bej me plakjen. dhe ndoshta pastaj pjesen e dyte te fjalimit do ta shpenzoj se si mund ta vertetojm se pesimismi eshte gabim, duke bere dicka rreth saj.
Une do ta bej kete ne dy hapa. Gjeja e pare per te cilen do flas eshte si mund te arrijm te zgjasim jetes me modesti te cilen do ta percaktoja 30 vjec, te cilet jane ne moshe te mesme kur arrin nje pike ku i dorezoheni plakjes. Esencialisht nje eleminim i lidhjes midis sa vjec je, dhe sa eshte mundesi te vdesesh vitin tjeter ose te semuresh. Dhe natyrisht, gjeja e fundit per te cilen do te flas eshte se si mund te arrijm fazen e ndermjetme. pika ku te rrisim kohezgjatjen me 30 vjet.
Atehere, do te filloj me pyetjen perse duhet. Tani dua te bej nje pyetje. Ngrini duart; te gjithe ata qe jane pro malarias? Kjo ishte e thjesht. OK. OK. Ngini duarte, ata ne audience te cilet nuk jane te sigurt nese malaria eshte dicka e mire apo e keqe? OK. Keshtu qe te gjithe mendojm se malaria eshte dicka e keqe. Ky eshte lajm i mire, pasi kjo eshte pergjigja qe kisha menduar. Gjeja qe une dua qe ju te kuptoni eshte se arsye kryesore perse ne mendojm se malaria eshte gje e keqe eshte per shkak te karakteristikes qe malaria ka me plakjen. Dhe ja ku eshte kjo karakteristike. Diferenca e vetme eshte se plakja vret konsiderueshem me shum njerez se malaria.
Tani, dua qe ne audience, sidomos ne Britani, te krahasojm gjahun e dhelprave, e cila eshte dicka qe u ndalua pas shum veshtiresive, nga qeveria jo shume muaj me pare. E di se kam nje audience dashamirese ketu, por, sic e dime, shume njerez nuk jam shume te bindur nga kjo logjike. Dhe faktikisht kjo eshte nje krahasim shum i mire, sipas meje. E dini se shum njerez thane, "Ata te qytetit nuk kane pune te na tregojn ne fshatareve se cfare te bejm me kohen tone. Eshte zakon dhe pjese e jetes tone, dhe ne duhet te jemi te lire te vazhdojm ta bejm kete. Ekologjikisht nenkupton se ndalon nje shperthim te popullates se dhelprave." Por, perfundimisht qeveria mbizoteroi ne fund, sepse shumica e publikut Britanik, dhe sidomos shumica e antareve te perlamentit, arriten ne perfundimin se ishte vertet dicka qe nuk hej toleruar ne nje shoqeri te civilizuar.
Une mendoj se plakja e njerezimit ndan te gjitha keto karakteristika me shpate. Cilen pjese nuk kuptojne njerezit? Singurisht nuk ka te bej vec me jeten (buzeqeshje) ka te bej me jeten e shendetshme te jesh i brisht, i mjere, dhe i varur nuk eshte qejf, as vdekja nuk eshte qejf. At'here, keshtu kam qejf ta pershkruaj. Eshte nje ekstaze globale. Keto jane burimet e justifikimeve te papranueshme. qe njerezit thone rreth plakjes. Ok, nuk eshte se dua te them qe keto justifikime jane komplete te pa vlera. Ka disa pika te rendesishme qe duhet kushtuar vemendje. Gjera te cilat duhet ti mendojm per planet e ardhshme ne menyre qe gjerat mos te shkojne shume mire, qe te minimizojm turbulencat kur ta gjejme sesi mund ta rregullojme plakjen.
Por keto jane cmendurira, kur faktikisht kujtojm sensin e proporcionit. Keto jane argumente, gjera te cilat do te ishte legjitime qe te shqetesoheshim. Por pyetja eshte, a jane keto kaq te rrezikshme keto rreziqe per te bere dicka rreth plakjes te cilat peshojn me shume sesa duhet te kunderten, duke e lene plakjen te afrohet? a jane keto aq te keqija sa qe denojn 100,000 njerez ne dite me nje vdekje te parakohshme e te panevojshme. Nese nuk ke ndonje argument aq te fort, atehere mos ma harxho kohen kot, kete kam per te thene. (buzeqeshje)
Tani, eshte nje argument qe disa njerez vertete mendojn se eshte shum i fort, ia ku eshte. Njerezit shqetesohen per mbipopullimin; thone ata, "Epo mire, nese e ndreqim plakjen, asnje nuk do vdes per te folur, ose te pakten taksa e vdekjes do jet shum me e ulet, vetem duke kaluar St. Giles pa kujdes. Prandaj, ne nuk do te jemi ne gjendje te lindim shume femije, dhe femijet jane shum te rendesishem per shum njerez." Kjo eshte e vertete. Dhe e dini ca, shume njerez mundohen ta evitojn kete pyetje, and pergjigjen keshtu. Une nuk jam dakort me keto pergjigje. Une ne parim mendoj se nuk funksionojne. Une mendoj se eshte e verete, do te perballemi me nje dileme. Do na duhet te vendosim nese duhet te kemi nje shkalle te lindjes te ulet, ose shkalle te lart te vdekjes. Nje shkalle e lart e vdekjes, sigurisht, vjen thjesht nga kundershtimi i ketyre terapive, ne favor te te pasurit shume femije.
Dhe une them se kjo eshte ne rregull, e ardhmja e njerezimit ka te drejt te vendos keshtu. Ajo cka nuk eshte e drejt eshte qe ne te bejme kete zgjedhje ne emer te te ardhmes. nese, ne luhatemi, hezitojm, dhe aktualisht nuk i zhvillojme keto terapi, athere ne po denojm nje numer te madh njerezish, te cilet do te ishin te rinj mjaftueshem dhe te shendetshem mjaftueshem qe te perfitonin nga keto terapi, por nuk do te ndodhe, sepse ne nuk i kemi zhvilluar aq shpejt sa mundeshim-- do t'i mohojm ketyre njerezve nje jetegjatesi te pacaktuar, dhe une e konsideroj kete imporale. Kjo eshte pergjigja ime rreth pyetjes se mbipopullimit.
Athere pika tjeter eshte, tani, perse duhet te jemi pak me teper active per kete? dhe pergjigja themelore eshte se, pro plakja ekstaze nuk eshte aq budallallik sa duket. Perballimi i plakjes eshte nje ceshtje e ndjeshme. Plakja eshte e ngadalte, por e pashmangshme, duhet te gjejm nje menyre qe ta heqim nga mendjet tona, dhe eshte e arsyeshme qe te bejm gjithcka qe mundemi per ta bere kete gje. Si per shembull te shpikim keto justifikime qesharake perse plakja eshte nje gje e mire ne fund te fundit. Por sigurisht, kjo do te funksiononte vetem nese do t'i kishim te dy keta perberes. Dhe ne momentin kur paevitueshmeria behet e paqart athere ne do te jemi ne gamen e te berit dicka rreth plakjes kjo behet pjese e problemit. Ky trance pro- plakjes eshte ajo cka na ndalon ne te agjitohemi rreth ketyre gjerave. Dhe prandaj ne duhet te flasim shum rreth kesaj-- evangelize, une do te vazhdoj deri aty, sa te kem then mjaftueshem-- ne menyre qe te terheq vemendjen e njerezve dhe ti beje njerezit te kuptojne qe jane ne nje trance rreth kesaj ceshtje. Pra, kjo eshte cka une dua te them rreth kesaj ceshtje.
Une tani do te flas per realizueshmerine. Dhe arsyen themelore, mendoj une, perse ne ndihemi se plakja eshte e pashmangshme eshte e pjese e perkufizimit te plakjes qe une kam ketu. Nje perkufizim shume i thjesht. Plakja eshte pasoje e te qenit te gjalle, si pershembull, metabolizmi. Kjo nuk eshte nje deklarate e vertete; eshte nje dekrata e arsyeshme. Plakja eshte nje proces qe ndodh tek objektet e pajete, si makinat, dhe gjithashtu ndodh tek ne, pavarsisht nga fakti se ne kemi shum mekanizma te zgjuar vete-riparimi, per shkak se keto mekanizma vete-riparimi nuk jane perfekte.
Ne parim, metabolizmi, i ciki perkufizohet se eshte gjithcka qe na mban gjall cdo dite, ka pasoja anesore. Keto arsye anesore akumulohen dhe shkaktojn patologji. Ky eshte perkufizim perfekt. Mund te shprehemi ne kete menyre: mund te themi, se ne e kemi kete zinxhir eventesh. Dhe jane dy gjera qe ndodhin, simas shumices se njerezve, persa i perket shtyrjes se plakjes. Keto jane ato cka une do ti quaja trajtimi gjerondologjik dhe trajtimi geriatrik. Gjerondologjia do te perfshihet me vone, kur patologjia te jete e dukshme, dhe geriatriku do te mundohet te ndaloje kohen, dhe te ndaloje akumulimin e pasojave anesore qe te shkaktojne nje patologji kaq heret. Sigurisht, eshte nje strategji kohe shkurter, eshte nje beteje e humbur, sepse gjerat qe shkaktojn patologjine jane duke u shumuar me kalimin e kohes.
Trajtimi gjerondologjik duket me permtimprues ne pamje te pare, sepse parandalimi eshte me mire se kurimi. Por fatkeqesisht puna eshte se ne nuk e kuptojm shume mire metabolizmin. Ne fakt, ne jemi per te ardhur keq persa i perket menyres se si funksionon organizmi-- edhe rreth qelizave nuk dime shume. Kemi zbuluar gjera, si per shembull, ARN-ja vetem disa vite me pare, dhe kjo eshte dicka themelore sesi qelizat funksionojne. Ne parim, gjerondologjia eshte nje trajtim i mire, por nuk eshte nje trajtim per kohen qe ka ardhur, kur ne po flisnim per nje nderhyrje. At'here, cfare do te bejme rreth kesaj? Dua te them qe kjo eshte llogjike, tingullon teper bindese, apo jo?
Por nuk eshte. Perpara se t'ju them perse nuk eshte, do te flas pak per ate cka une quaj faza e dyte. Supozo, sic thashe, se ne fitojm-- le te themi se do ta bejm sot per hir te diskutimit -- aftesine per te akorduar 30 vjet extra ne nje jete te shendetshme tek njerezit qe jane ne moshen mesatare, le te themi 55 vjec. Do ta quaj kete nje perteritje te fuqishme te njeriut. OK. Cfare kjo do te nenkuptoj ne te vertete se sa gjate njerez te moshave te ndryshme sot -- ose, mosha te ndryshme kur koha e terapive te vije -- do te jetonin? Ne menyre qe ti pergjigjemi kesaj pyetje -- do te mendoje se eshte e thjesht, por nuk eshte aq e thjesht. Nuk mund te themi thjesht, "Nese je i ri mjaftueshem per te perfituar nga keto terapi, do te mund te jetoni 30 vjet me shume." Kjo eshte pergjigja e gabuar. Dhe arsyeja perse eshte e gabuar eshte per shkak te progresit.
Jane dy lloje progresi teknologjik, per kete qellim. Ato jane themelore, parime te medha, dhe jane zhvillim i perpunimeve te ketyre parimeve. Tani, keto kane nje ndryshim te madh, persa i perket parashikimit kohore. Parime themelore: shume e veshtire te parashikohen se sa kohe do te duhet te krijosh nje zbulim te madh themelore. Ka kaluar shume kohe qekur medonim se te flitironim do ishte qejf, dhe na u desh te prisnim deri ne 1903 qe ta benim kete. Por mbas kesaj, gjerat ishin shume te qendrueshme dhe uniforme. Mendoj se kjo eshte nje sekuence e arsyeshme e eventeve qe ndodhen ne zhvillimin e teknologjise se flytyrimit. Mund te mendojne, se gjithkush ishte pertej inmagjinates se shpikesit te meparshem, nese ju pelqen. Zhvillimi i avancimeve kishte shtuar dicka e cila nuk ishte me zhvillim.
Kjo eshte ajo cka shihet pas nje zbulimi te madh themelor. Dhe kjo vihet re ne lloje te ndryshme teknologjike. Kompjuterat, mund te shohesh nje ose me pak afat kohor, qe ndodhin sigurisht pak me vone. Shikoni kujdesin shendetsor. Dua te them, higjenen, vaksinat, antibiotiket -- te njejtat afate kohore. Pra une mendoj se ne fakt faza e dyte, qe une e quajta pak me pare, nuk eshte fare nje hap. Ku ne fakt, njerezit te cilet jane mjaftueshem te rinj te perfitojn prej ketyre terapive qe mundesojn kete shtese ne jetegjatesi, edhe pse keta njerez do jene ne moshen mesatare kur kjo teknologji te vije, do te jete ne kulmin e saj. Ata do te mbijetojn mjaftueshem per te marr trajtime te permiresuara qe do ti japi 30 ose ndoshta 50 vjet. Me fjale te tjera, ata do te ecin me kohen. Terapite do te permiresohen me shpejt sesa terapite e joperfekte te koheve te sotme.
Kjo eshte nje pike shume e rendesishme per t'u prekur. Sepse, shum njerez, kur degjojne se une parashikoj se shum njerez qe jan gjalle sot do te jetojn 1,000 apo me shume, ata mendojne se une po them se ne do te shpikim terapi ne dekadad e ardhshme qe do te eleminojn plakjen teresisht dhe se keto terapi do te na lejojn te jetojm 1,000 apo me shume. Une nuk po them fare kete. Une po them se ritmi i zhvillimit te ketyre terapive do jete e mjaftueshme. Ato nuk do jen kurre perfekt, por do te jemi ne gjendje te ndreqim gjerat qe 200- vjecaret do te vdesin, perpara se te kemi ndonje 200- vjecare. E njejta gje per 300, 400, e keshtu me rradhe. Kam vendosur ti jap nje emer kesaj, qe eshte "logevity escape velocity." (Buzeqeshje) Mesa duket e transmetova kuptimin.
At'here, keto trajektore ketu tregojne sesi ne presim qe njerezit te jetojne, persa i perket pritshmerise se jetegjatesise, duke matur shendetin e tyre, per moshat qe ata kishin kur keto terapi erdhen. Nese ti je 100, ose nese ti je 80 -- dhe mesatarisht 80-vjecar, ne nuk do mund te bejme shume per ju me keto terapi, sepse jeni shume afer vdekjes ne menyre qe terapia eksperimentale, fillestare te jete mjaftueshem e mire per ty. Ju nuk do ishit ne gjendje ti perballonit ato. Por nese je vetem 50, at'here do te kishit nje shanse dhe mund t'ia dalesh mbane. (Buzeqeshje) dhe perfundimisht t'ia hedhesh kesaj dhe te fillosh te behesh biologjikisht i ri ne nje sense kuptimplot, persa i perket rinise suaj, fiziksht dhe psikologjikisht, dhe persa i perket rrezikut te vdekjes nga shkaqe te lidhura me moshen. Dhe sigurisht, nese je pak me i ri se kaq, at'here ju as nuk do te shkoni afer te qenit aq i brisht sa te vdisni nga shkaqe lidhur me moshen.
Keshtu qe ky eshte nje perfundim i cilter, qe 150 vjecari i pare -- nuk e dime sesa vjec eshte ai person sot, sepse nuk e dime sesa kohe do duhet perpara se te hyjn gjenerata e pare e ketyre terapive. Por pavarsisht nga mosha, Une pretendoj qe personi i pare qe do jetoje 1,000 -- subjektive sigurisht, ndaj katastrofave globale -- eshte ne te vertet, vetem rreth 10 vjet me te rinj sesa 150 vjecari i pare. Dhe kjo eshte nje goxha mendim.
At'here, me ne fund do te shpenzoj pjese tjeter te fjalimit, shtate minutat e fundit, ne fazen e pare; domethene, se mund faktikisht te arrijm ne kete shtese te jetegjatesise kjo do na mundesoj te arrijn tek "escape velocity"? Dhe ne menyre qe te bejm kete, me duhet te flas rreth minjve per pak. Une kam nje perteritje te fuqishme te njeriut, perkatesisht nje monument historik. Une do ta quaj perteritje e fuqishme e miut, jo shume imagjinate. Dhe ja cfare eshte. Une them se do te marrim nje lloj miu jetegjate, e cila domethene minjt te cilet jetojn mesatarisht tre vjec. Ne nuk do bejm asgje me ta derisa te arrijn dy vjec. Dhe pastaj bejm shum gjera me ta, dhe me keto terapi, i bejme qe ata te jetojne, mesatarisht, deri ne pese vjec. Me fjale te tjera do ti shtojm dy vite jete -- ne ia shtojm jetegjatesine, duke filluar nga pika kur filluam terapine.
Pyetja eshte, cfare do te thote kjo per afatin kohor derisa te arrijm tek monumenti historik qe fola pak me pare per njerezit? Tani mundemi, ashtu sic e shpjegova, barazvlefshmerisht ta quajme ose perteritje e fuqishme e njerezve, ose "longevity escape velocity". Se dyti, cfare do kuptimi ka ne perceptimin e publikut sesa kohe do te na duhet te arrij tek keto gjera, duke filluar nga koha kur marrim miun? Dhe se treti, pyetja eshte, cfare do t'i bej faktit se sa shum njerezit e duan? Dhe sipas meje pyetja e pare eshte komplet pyetje biologjike, dhe eshte ekstremisht e veshtire per t'u pergjigjur. Duhet te jesh shume teorik, dhe shume kolege te mi do te thonin se nuk duhet ta bej kete meditim, thjeshte duhet ta ruajm konsullimin tone deri sa te dime me teper.
Une them se kjo s'ka kuptim. Une them jemi komplet te papergjegjshem nese qendrojm pa folur rreth kesaj. Ne duhet te japim me hamendje se ne cilin afat kohore, ne menyre qe t'iu japim njerezve domethenie se kur ata mund t'i diskutojn prioritetet e tyre. Keshtu qe une do te thoja se ka 50/50 mundesi te arrijm kete RHR eveniment historik, "RHR", brenda ketyre 15 viteve do mund te zgjasim jetegjatesine e minjve. 15 vite pas zgjatjes se minjve. Perceptimi i publikut me siguri do te jete me permiresuar. Publiku priret ta nenvleresoje sesa e veshtire eshte shkenca. Keshtu qe ata me siguri do mendojne se eshte pese vjet nga tani. Ata do jene gabim, por faktikisht s'do ket shum rendesi. Perfundimisht, mendoj se eshte e drejt te them sepse nje arye shume e fort perse publiku eshte kaq i ndare rreth moshes tani eshte nje trance global per te cilin fola me heret, perballimi strategjik. Kjo do behet histori ne kete pike, sepse nuk do te besohet se evitimi i plakjes tek njerezit nuk eshte e mundur, perderisa eshte shtyre me kaq efikasitet tek minjt. Keshtu qe do te shohim nje ndryshim te madh ne sjelljen e njerezve, dhe sigurisht kjo do kete pasoja te medha.
Ne menyre qe t'iu them se si do ti marrim keto minj, Do te shtoj dicka tek pershkrimi im per plakjen. Do te perdore kete fjale "dem" te paraqes keto gjera te ndermjetme qe shkaktohen nga metabolismi, qe shkakton patologjine. Sepse gjeja kritike rreth kesaj eshte, edhe pse demi shkakton vetem pathologji, demi ne vetvete shkaktohet vazhdimisht gjate jetes, duke filluar perpara se ne te lindim. Por nuk eshte pjese e metabolismit ne vetvete. Dhe kjo eshte me vlere. Sepse mund ta vizatojm perseri diagramen origjinale ne kete menyre. Mund te themi, rrenjesisht, diferenca midis gerondologjise dhe gjeriatrise eshte se gerondologjia mundohet te frenoj shkallen me te cilen metabolismi shkakton kete dem. Dhe une do te shpjegoj eksaktesisht cfare demi eshte ne terma konkrete biologjike ne nje moment. Dhe gjeriatricianet mundohen te frenojne kohen duke ndaluar demin e konvertimit ne patologji. Dhe aryeja eshte nje beteje e humbur sepse demi vazhdon te akumulohet.
At'here eshte nje trajtin i trete, nese e shohim nga kjo ane. Mund ta quajme trajtimi inxhinierik, dhe une pretendoj se trajtimi inxhinierik eshte pjese e zgjidhjes. Trajtimi inxhinierik nuk eshte nderhyne ne asnje proces. Nuk nderhyne ne kete, apo ate proces. Dhe kjo domethene se nuk eshte nje beteje e humber, dhe eshte dicka qe eshte midis mundesive, sepse nuk perfshin permiresim apo evolim. Trajtimi inxhinierik thjesht thote, "Hajde te shkojme periodikisht te riparojm keto lloje te ndryshme demesh -- nuk eshte e nevojshme ti riparojm komplet, por ti riparojm goxha, ne menyre qe ta ruajm nivelin e demit nen pragun qe duhet te eksiztoj, qe e shkakton ate te jete patologjik." Ne e dime se ky prag eksizston, sepse nuk kemi semundje te lidhura me moshen derisa arrijne ne moshen e mesme, edhe pse demi ka qene duke u akumuluar perpara se te lindnim.
Pse them se jemi ne diapazon? E pra kjo eshte e gjitha. Pika kryesore e ketij slidi eshte fundi i tij. Nese filloj te themi se cila copez e metabolismit jane te rendesishme per plakjen, do te rrinim ketu gjith naten, sepse i gjithe metabolizmi eshte i rendesishem per plakjen ne nje menyre apo tjeter. Kjo list eshte thjesht per ilustrim, eshte e pakompletuar. Lista ne te djathte gjithashtu eshte e pakompletuar. Eshte nje list e llojeve te patologjis qe jane te lidhura me moshen, dhe eshte thjesht nje liste e pakompletuar. Por une pretendoj se kjo liste ne mes eshte e kompletuar, kjo eshte lista e gjerave te cilat qualifikojn si deme, pasojat anesore te metabolizmit qe shkaktojn patologjine ne fund, apo qe mund te shkaktojn patologjine. Jane vetem shtate. Kategorizohen ne nje, por jane shtate te tilla. Humbja e qelizave, mutacione ne kromozome, mutacione ne mitokondrine e keshtu me rralle.
Se pari, dua te argumentoj per kjo list eshte e kompletuar. Sigurisht, dikush mund te kete nje argument biologjik. Dikush mund te thot, "OK, nga cfare perbehemi ne?" Ne perbehemi nga qeliza dhe gjera midis qelizave. Si mund te akumulohet demi? Pergjigja eshte, molekula jetegjata, sepse nese nje molekul jeteshkurter i nenshtrohet demit, athere molekula shkaterrohet -- si nga shkaterrimi i nje proteine nga proteolysis -- athere demi ka ikur, gjithashtu. Duhet te jene molekula jetegjata. Keto 7 gjera jane pjese e diskutimit ne gjereondologji shume kohe me pare dhe ky eshte lajm i mire, sepse nenkupton se, jemi zhvilluar goxha ne bilogji keto 20 vite, fakti qe nuk e kemi shtuar listen eshte nje shenje se nuk ka per tu bere ndonje shtese. Megjithate, eshte me mire se kaq; faktikisht ne e dime si ti ndrecim te gjitha keto tek minjt, ne princip -- ajo cka nenkuptoj me princip eshte se, me siguri mund ti implementojm keto ndrecje kete dekade. Disa nga keto jane pjeserisht te implementuara, ato te sipermet.
Nuk kam pasur kohe te diskutoj per to, por konkluzioni eshte se, nese ne mund te gjejme fondet e nevojshme per kete, at'here me siguri mund te zhvillojme nje rinim te fuqishem te minjve brenda 10 viteve, por duhet ta marrim seriozisht. Duhet qe vertet te fillojme te bejme perpjekje. Natyrisht, jane disa biolog ne audience, dhe dua t'iu pergjigjem disa pyetjeve qe ju mund te keni. You mund te jeni zhgenjyer nga ky fjalim, por thellesisht ju duhet te shkoni dhe te lexoni keto gjera. Une kam publikuar shume rreth kesaj; I citoj eksperimentet ku optimizmi im bazohet, dhe ka shume detaje aty. Detajet jane ato qe me krijojne mua vetebesim te prashikimeve agresive te afateve kohore ketu. Pra, nese mendoni se jam gabim, Duhet te shkoni dhe te gjeni perse une jam gabim.
Dhe sigurisht kryesorja eshte qe nuk duhet ti besoni njerezit qe e quajne veten gjerendolog sepse, si cdo largim radikal nga nje mendim i meparshem rreth nje fushe te caktuar, pret qe njerez ne qender te jeni rezistent dhe nuk duhen marre seriozisht. Keshtu qe duhet ti besh detyrat e shtepise, ne menyre qe te kuptosh nese kjo eshte e vertete.
Dhe do ta mbyllim me disa gjera. Do te degjoni nga dikush qe do vije ne seksionin tjeter i cili tha kohe me pare se mund te rendiste gjenomin e njeriut per pak kohe, dhe te gjithe thane, "E pra, eshte e pamundur." Dhe ju e dini se cfare ndodhi. Keshtu qe kjo ndodh. Ne kemi disa strategji -- eshte Methuselah Mouse Prize, e cila eshte ne themel nje shperblim per te motivuar, dhe te besh ate qe ti mendon se do te funksionoje, dhe merr para nese fiton. Eshte nje propozim qe te krijohet nje institute. Kjo do te kishte shume shpenzime. Sa kohe do te merrte ta shpenzoje ate ne luften e Irakut? Jo shum kohe. OK. (Buzeqeshje) Duhet te jet filantropike, sepse fitimet e hutojne biotech, por ne parim ka 90 perqind shanse, mendoj une, qe te jemi te suksesshem. Dhe mendoj se dime sesi ta bejm. Dhe do ndaloj aty. Faleminderit. (Duartrokitje)
Chris Anderson: OK. Nuk di nese keni ndonje pyetje por mendova t'iu jap njerezve nje shanse. Audienca: Meqenese ke folur per plakjen dhe si mund ta mposhtim ate, perse e ben veten te dukesh si nje plake? (Buzeqeshje)
AG: Sepse une jam nje plake. Jame ne fakt 158 vjece. (Buzeqeshje) (Duartrokitje)
Audience: Speciet e planetit kane evoluar me sistemi imunitar, per te luftuar te gjitha semundjet ne menyre qe individed te jetojn mjaftueshem per te ri-krijuar. Megjitheate, aq sa une jam ne dijeni, te gjitha qeniet evolojn per te vdekur, kur qelizat shumefishohen, telomerase behet e shkurter, dhe speciet vdesin. Athere, perse -- evolucioni -- duket sikur ka zgjedhur kunder pavdekshmerise, kur eshte kaq avantazhuese, apo eshte evolucioni i pakompletuar?
AG: I madh je. Te falenderoj qe me bere nje pyetje qe mund ti pergjigjem me nje pergjigje te pakundershtueshme. Une do t'i pergjigjem me ciltersi dhe me pergjigjen e zakonshme, me te cilen une jam dakort, e cila eshte, jo, plakja nuk eshte produkt i selektimit, evolucion; [plakje] eshte thjesht nje produkt i neglizhimit te evolucionit. Me fjale te tjera, ne kemi plakjen pasi duhet shume pune mos ta kemi ate; te duhet me shume rruge gjenetike, me shume gjene te sofistikuara ne menyre qe te plakesh me ngadale dhe kjo vazhdon te vertetohet kur ne e nxjerrim ne pahe. Pra, perforcoj se evolucioni nuk ka rendesi, nuk me intereson nese gjenet vijne nga individed, te jetosh nje kohe te gjate apo nga pjelloria, ajo eshte e rregulluar ne nje sasi te caktuar, ja pse specie te ndryshme kane jetegjatesi te ndryshme, por prandaj nuk ka specie te pavdekshme.
CA: Gjeneve nuk iu intereson por neve po?
Audience: Pershendetje. Kam lexuar diku se ne 20 vitet e fundit, jetegjatesia mesatare ne planet eshte rritur me 10 vjet. Sipas kesaj une projektoj, se do te jetoj deri ne 120 vjec nese nuk pesoj aksident me motor. Kjo do te thot se une do te jem nje nga subjektet e tua per tu bere 1000 vjec?
AG: Nese humb pak ne peshe. (Buzeqeshje) Llogaria juaj nuk eshte e sakte. Numrat standard thone se jetegjatesite kane ardhur duke u rritur 1 ose 2 vjet per dekade. Keshtu qe nuk eshte aq mire sa ju mendoni -- apo shpresoni. Por une planifikoj ta rrise nje 1 vit per cdo vit sa me shpejt te jet e mundur.
Audience: Me kane then se shume prej qelizave te trurit qe kemi si adult ndodhen ne embrionin e njeriut, dhe qelizat e trurit zgjasin 80 vjet apo dicka e till. Nese kjo eshte e vertete, biologjikisht a do te kete implikacione ne boten e rinimit? Nese ka qeliza ne trupin tim qe jetojn vec 80 vjet, ne kundershtim me disa muaj?
AG: Do te kete implikime teknike, sigurisht. Ne themel, ajo cka duhet te bejme eshte ti zevendesojme qelizat ne ato pjese te trurit ku humbasin qelizat me shkalle te larte, sidomos neuronet, por nuk duam ti zevendesojm ato me shpejt se aq -- ose jo shume shpejt gjithesesi, sepse duke i zevendesuar ato shum shpejte do te degradonte funksionet njohese. Ajo c'ka thashe me heret se nuk ka specie qe nuk plaken ishte shume e thjeshtezuar. Ka specie qe nuk plaken -- Hidra per shembull -- por e bejne kete pa patur nje sistem nervor -- dhe pa patur ndonje organ qe varet nga funksionet e tyre ne cdo qelize jetegjate.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Studiuesi nga Cambridge, Aubrey de Grey, argumenton se plakja eshte thjesht nje semundje, dhe eshte e kurueshme. Njerezit plaken ne shtate menyra, thote ai, dhe te gjitha mund te evitohen.
Aubrey de Grey, British researcher on aging, claims he has drawn a roadmap to defeat biological aging. He provocatively proposes that the first human beings who will live to 1,000 years old have already been born. Full bio ยป
Translated into Albanian by Enkel Doci
Reviewed by Fitim Veliu
Comments? Please email the translators above.
03:12 Posted: Jun 2008
Views 535,376 | Comments 76
19:25 Posted: Jul 2007
Views 732,991 | Comments 125
18:49 Posted: Oct 2006
Views 467,829 | Comments 182
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.