Pankaj Ghemawat: Tak naprawdę świat nie jest płaski

Na ile jesteśmy zglobalizowani, a na ile nie? Dlaczego ważna jest dokładność w takich ocenach? Sądząc po sprzedanych książkach, wzmiankach medialnych, czy badaniach, które przeprowadziłem tak na studentach, jak i na delegatach WTO, wiodąca opinia jest taka, że granice państwowe nie są już aż tak istotne, międzynarodowa integracja już nastąpiła i żyjemy w zjednoczonym świecie. Co ciekawe, to pogląd zwolenników globalizacji, na przykład Toma Friedmana, z którego książki zaczerpnąłem cytat, ale jest to też pogląd antyglobalistów z wizją tsunami globalizacji, które zniszczy nasze życie, o ile jeszcze tego nie zrobiło.

Nie jest to pogląd nowy. Interesuję się historią, więc poświęciłem trochę czasu, by odszukać pierwszą wzmiankę o globalizacji. Najwcześniejszy cytat pochodzi od Davida Livingstone'a, który w połowie XIX wieku pisał, jak kolej, parowiec i telegraf znakomicie łączą Afrykę Wschodnią z resztą świata. Oczywiście, David Livingstone wyprzedzał swoje czasy, Oczywiście, David Livingstone wyprzedzał swoje czasy, ale słuszne jest pytanie: "Na ile jesteśmy globalni?". Zadajmy je, zanim pomyślimy, dokąd zmierzać.

Najlepszy sposób, by zmusić ludzi do refleksji nad tym, że świat może nie być płaski, to trochę danych. Przez ostatnie lata zbierałem dane dotyczące tego, co może się dziać wewnątrz granic państwa i na arenie międzynarodowej oraz obserwowałem komponenty transgraniczne jako procent całości. Nie będę przedstawiał ich wszystkich, podam jedynie kilka przykładów takich danych. Omówię jeden rodzaj przepływu informacji, jeden rodzaj przepływu ludności, kapitału oraz, oczywiście, handlu towarami i usługami.

Zacznę od połączeń telefonicznych. Jaka część, waszym zdaniem, wszystkich minut połączeń głosowych w ubiegłym roku to rozmowy międzynarodowe? Wybierzcie dowolny procent. Odpowiedź brzmi: 2%. Gdyby dodać telefonię internetową, można by dojść na siłę do 6-7%, ale to i tak znacznie mniej, niż zgadłaby przeciętna osoba.

Zwróćmy uwagę na ludzi przekraczających granice. Przy tym szczególnie warto spojrzeć na procent populacji świata, który stanowi pierwsze pokolenie imigrantów. który stanowi pierwsze pokolenie imigrantów. Proszę, ponownie oszacujcie odsetek. Jest troszeczkę wyższy, wynosi około 3%.

Spójrzmy na wszystkie inwestycje rzeczowe, które dokonały się na świecie w 2010 roku. Jaką część z nich tworzą bezpośrednie inwestycje zagraniczne? Niecałe 10%.

I na koniec dane statystyczne, które, jak przypuszczam, wiele osób na tej sali widziało: stosunek eksportu do PKB. Gdy spojrzymy na oficjalne dane, zazwyczaj wskazują one nieco ponad 30%. Istnieje jednak problem z oficjalnymi danymi: na przykład gdy dostawca komponentów z Japonii wyśle coś do Chin, by stało się to częścią iPoda, a później ten iPod zostaje wysłany do USA, komponent ten jest liczony kilka razy. Nikt nie wie, jak negatywny wpływ ma ten błąd na oficjalne statystyki. Postanowiłem więc zapytać osobę odpowiedzialną za generowanie tych danych, Pascala Lamy'ego, Dyrektora WTO, jakim, jego zdaniem, odsetkiem PKB jest eksport bez wielokrotnego liczenia. jest eksport bez wielokrotnego liczenia. Jest to prawdopodobnie około 20%, wcale nie 30%, jak podają statystyki.

Biorąc pod uwagę ten fakt, jak i wszystkie dane liczbowe, które podaję w swojej książce "World 3.0", jest jasne, że jesteśmy bardzo daleko od zaniku efektu granicy, który oznacza internacjonalizację na poziomie powyżej 85%. Zatem apokaliptycznie nastawieni autorzy przerysowali rzeczywistość. Ale nie tylko apokaliptycy, jak ich nazywam, są skłonni do tego typu przesady. Badałem, jak ludzie z różnych części świata Badałem, jak ludzie z różnych części świata szacują te liczby. Podzielę się z wami wynikami sondażu Podzielę się z wami wynikami sondażu przeprowadzonego na czytelnikach "Harvard Business Review". przeprowadzonego na czytelnikach "Harvard Business Review".

Zanotowano kilka ciekawych wniosków. Przede wszystkim widać błędy. Prawda? (Śmiech) Po drugie, są to duże błędy. Dla czterech wielkości średnio poniżej 10%, ludzie szacują 3-4 razy więcej. Nawet jako ekonomista uważam to za duży błąd. Nawet jako ekonomista uważam to za duży błąd. Po trzecie, nie ogranicza się to do czytelników "Harvard Business Review". Przeprowadziłem kilkadziesiąt takich sondaży i we wszystkich, z wyjątkiem jednego, w którym grupa niedoszacowała stosunku handlu do PKB, ludzie mają tendencję do przeszacowania. Dlatego uznałem za ważne nadać temu zjawisku nazwę: globalibujda. To różnica między niebieskimi a szarymi słupkami.

Ponieważ, jak podejrzewam, część z was pozostaje sceptyczna wobec tego twierdzenia, warto zastanowić się, dlaczego jesteśmy podatni na globalibujdę. Istnieje kilka powodów. Po pierwsze, mamy ogromny niedostatek danych. Podam przykład: gdy kilka lat temu po raz pierwszy opublikowałem część tych danych w czasopiśmie "Foreign Policy", jednym z głosów sprzeciwu nadszedł od Toma Friedmana. Ponieważ mój artykuł nosił tytuł "Dlaczego świat nie jest płaski", nie było to zaskakujące. (Śmiech) Zaskakująca było, jak Friedman wyraził krytykę: "Dane Ghemawata są zawężone". Zacząłem zachodzić w głowę, gdyż przy lekturze jego kilkusetstronicowej książki, nie znalazłem ani jednej danej, tabeli, wykresu, odniesienia czy przypisu. Owszem, nie przedstawiłem tu zbyt wielu danych, żeby przekonać was, że mam rację, zachęcam jednak, byście poszukali własnych danych i ocenili, czy część z tych gotowych rozeznań, którymi jesteśmy bombardowani, jest rzeczywiście prawdziwa. Zatem brak danych to jeden powód.

Drugi powód to owczy pęd. Pamiętam, że napisałem mój artykuł "Dlaczego świat nie jest płaski" dlatego, że kiedy udzielałem wywiadu w Bombaju, pierwszym pytaniem redaktora było: "Profesorze Ghemawat, dlaczego wciąż wierzy pan, że Ziemia jest okrągła?" Roześmiałem się, ponieważ nie słyszałem tego sformułowania. (Śmiech) W tym śmiechu pomyślałem, że potrzebuję bardziej spójnej odpowiedzi na takie sytuacje. Lepiej będzie, jeśli coś o tym napiszę. (Śmiech) Ale nie potrafię przekazać wam tego, z jakim politowaniem i niedowierzaniem redaktor zadała to pytanie. Tutaj mamy tego biednego profesora, najwyraźniej przez 20 tysięcy lat siedział w jaskini. Nie ma pojęcia, co się dzieje na świecie. Nie ma pojęcia, co się dzieje na świecie. Spróbujcie tego ze znajomymi. Dojdziecie do wniosku, że bardzo fajnie jest rozmawiać o zjednoczonym świecie i tym podobnych sprawach. Jeśli podacie to w wątpliwość, uznają, że nie jesteście na czasie.

Ostatni powód, który podaję, z pewnym niepokojem, szczególnie widowni TED, ma związek z czymś, co nazywam "techno trans". Jeśli słuchamy techno przez długi czas, wpływa to na fale mózgowe. (Śmiech) Coś podobnego ma miejsce z przesadnymi wyobrażeniami, o tym, jak technologia w bardzo niedalekiej przyszłości pokona wszystkie bariery kulturowe, polityczne, i geograficzne. Wiem, że w tym momencie nie możecie zadawać mi pytań, ale kiedy wspominam o tym podczas wykładu, ręce idą w górę i studenci pytają: "A co z Facebookiem?". Zdarza się to na tyle często, iż uznałem, że warto zbadać Facebooka. W pewnym sensie to idealna technologia. W teorii, nawiązanie przyjaźni staje się tak łatwe na dużą odległość, jak w sąsiedztwie. Jaki procent znajomych na Facebooku faktycznie żyje w innym kraju niż badana osoba? Odpowiedź: prawdopodobnie od 10 do 15%. Odpowiedź: prawdopodobnie od 10 do 15%. To istotna część, wskazująca, że nie żyjemy w świecie całkiem lokalnym ale też wartość taka jest daleka od 95%, których byśmy się spodziewali. Powód jest prosty. Nie nawiązujemy znajomości na Facebooku losowo, mam taką nadzieję. Technologia jest nałożona na matrycę naszych znajomości, i ich do końca nie wypiera. To przez te istniejące znajomości mamy znacznie mniej niż 95% znajomych z innych krajów.

Czy to ma znaczenie? Czy globalibujda to tylko nieszkodliwy sposób na zwrócenie naszej uwagi na problemy związane z globalizacją? Sugeruję, że globalibujda może być bardzo szkodliwa dla zdrowia. Przede wszystkim, uznanie, że szklanka jest pełna tylko do 10-20% jest niezbędne, jeśli chcemy dostrzec potencjał dodatkowych korzyści z pogłębienia integracji. Natomiast jeśli myślimy, że jesteśmy u celu, większy wysiłek wydaje się bez sensu. Nie byłoby konferencji o radykalnej otwartości, gdybyśmy byli zupełnie otwarci na wszelkiego rodzaju wpływy poruszane na tej konferencji. Dokładność w omawianiu ograniczeń globalizacji jest konieczna, żeby chociaż zauważyć że jest przestrzeń na coś więcej, coś, co przyczyniłoby się globalnego dobrobytu.

To prowadzi do drugiego argumentu. Bardzo pomocne jest również unikanie przesady, gdyż zmniejsza to, a nawet odwraca niektóre obawy, jakie ludzie mają wobec globalizacji. Większość mojej książki "World 3.0" poświęciłem na litanię kryzysów i obaw o to, że globalizacja będzie się nasilać. Nie mogę wam tego wszystkiego przedstawić, więc pozwólcie, że podam dwa nagłówki jako przykłady tego, co mam na myśli. Pomyślcie o Francji i debacie o imigracji. Kiedy pytamy ludzi we Francji, jaka część ludności ich kraju to imigranci, zgadują, że około 24%. Być może zdanie sobie sprawy, że ta liczba to zaledwie 8%, pozwoli na ostudzenie przegrzanej retoryki, którą widzimy wokół kwestii imigracji. Inny, bardziej uderzający przykład: gdy organizacja Chicago Council on Foreign Relations zapytała Amerykanów, ile procent budżetu federalnego jest przeznaczane na pomoc zagraniczną, zgadywali, że 30%, co jest nieco przesadzone [faktycznie około... 1%] (Śmiech) w porównaniu z prawdziwą kwotą. Pokrzepiający fakt w tym sondażu jest taki, że gdy powiedziano badanym, jak dalekie były ich szacunki od faktycznych danych, niektórzy z nich, choć nie wszyscy, byli bardziej skłonni rozważyć zwiększenie pomocy zagranicznej.

Pomoc zagraniczna to świetny temat na zakończenie tej prelekcji. Dzisiaj mówiłem o idei, mało kontrowersyjnym wśród ekonomistów, że w wielu sprawach dominuje perspektywa lokalna. "Pomoc zagraniczna to pomoc dla biednych". To najbardziej stronniczy pogląd z możliwych. Jeśli spojrzeć na kraje OECD i na to, ile środków przeznaczają na jednego ubogiego w swoim kraju i porównać to z kwotą, jaką wydają na potrzebującego w krajach ubogich, według szacunków Branka Milanovića z Banku Światowego jest to stosunek około 30 tysięcy do jednego. Część z nas, jeśli jesteśmy prawdziwie kosmopolityczni, chciałaby, aby ten stosunek był sprowadzony do poziomu jeden do jednego. Chciałbym zasugerować, że nie jest to konieczne, żeby poczynić znaczące postępy. Jeśli sprowadzimy ten stosunek do 15 tysięcy do jednego, osiągniemy cele w zakresie pomocy, które przyjęto 20 lat temu w Rio, a co do których szczyt z czerwca 2012 roku nie poczynił postępu.

Podsumowując, podczas gdy radykalna otwartość jest wspaniała, biorąc pod uwagę, jak zamknięci jesteśmy, nawet stopniowo wzrastająca otwartość mogłaby znacząco poprawić stan rzeczy. Dziękuję bardzo. (Brawa)