Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
(Video) Verteller: Vele van deze tests hebben plaats terwijl Yves aan de vleugel is vastgebonden, omdat het lichaam van Yves integraal deel uitmaakt van het vliegtuig.
Verteller: De vleugel heeft geen sturende elementen, geen kleppen, geen stuurknuppel. Yves gebruikt zijn lichaam om de vleugel te besturen.
Stefan von Bergen: Hij stuurt door zijn hoofd naar de ene of de andere kant te draaien. Soms onderstreept hij dat met zijn handen, soms zelfs met zijn benen. Hij handelt als een menselijke romp, als je wil. Dat is erg uniek.
Verteller: Als hij zijn rug kromt, wint hij hoogte. Als hij zijn schouders vooruit drukt, gaat hij duiken.
Oversteek van de Straat van Gibraltar
Commentator: Daar gaat hij. Daar is Yves Rossy. En ik denk dat de vleugel open is, hij is open! Ons eerste kritieke moment. Hij is open. Hij gaat naar beneden. Vliegt hij?
Commentator 2: Het ziet ernaar uit dat hij gestabiliseerd is. Hij begint aan zijn klim.
Commentator: Daar is die bocht van 90 graden waar je het over hebt. Hij is op weg, over het Kanaal. Daar is Yves Rossy. Nu is er geen terugkeren meer aan. Hij is onderweg over het Kanaal. Dames en heren, dit is het begin van een historische vlucht.
Commentator 2: Als hij de grond nadert, zal hij aan die pinnen trekken om een sein te geven, zichzelf een beetje afremmen en dan op een zachte landing afgaan.
Commentator: Daar is hij. Yves Rossy is in Engeland geland.
Bruno Giussani: En nu is hij in Edinburgh. Yves Rossy. (Applaus) En zijn uitrusting is er ook.
Yves, welkom. Het is verbluffend. Die fragmenten werden de laatste 3 jaar gefilmd tijdens verschillende van je activiteiten. En er waren er nog veel meer. Het is dus mogelijk om bijna als een vogel te vliegen. Hoe voelt het om daarboven te zijn?
Yves Rossy: Het is leuk. Het is leuk. (Gelach) Ik heb geen veren. Maar soms voel ik me als een vogel. Het is echt een onwezenlijk gevoel, omdat je meestal een groot ding, een vliegtuig rond je hebt. Als ik gewoon deze kleine harnasjes aantrek, deze kleine vleugel, dan voel ik me echt een vogel.
BG: Jetman worden, hoe begon je eraan?
YR: Het was ongeveer 20 jaar geleden, toen ik de vrije val ontdekte. Als je uit een vliegtuig springt, ben je bijna naakt. Je neemt die positie in. Vooral als je een tracking-positie inneemt, heb je het gevoel dat je vliegt. Dat is echt bijna een droom. Je hebt geen machine om je heen. Je bent gewoon in het element. Het is heel kort, en maar in één richting. De idee was: laten we dat gevoel van vrijheid bewaren, maar de vector veranderen en de tijdsduur verlengen.
BG: Ik ben nieuwsgierig naar je topsnelheid.
YR: Ongeveer 300 km/u voor de looping. Dat wil zeggen 190 mijl/u.
BG: Wat is het gewicht van je uitrusting?
YR: Bij de start, volgetankt met kerosine, is het ongeveer 55 kg. Ik heb 55 kg op mijn rug.
BG: En je stuurt niet? Er is geen hendel, geen stuur, niets? Het is alleen je lichaam, en de vleugels worden deel van het lichaam en omgekeerd?
YR: Dat is de bedoeling, want als je er een stuur aan toevoegt, vind je het vliegtuig opnieuw uit. Ik wilde de bewegingsvrijheid bewaren. Het is als een kind dat vliegtuigje speelt. Ik wil zo naar beneden gaan. Ik klim, ik maak een bocht. Het is zuiver vliegen. Het is niet sturen, het is vliegen.
BG: Hoe train je jezelf daarvoor, jij, persoonlijk?
YR: Weet je, ik probeer gewoon in vorm te blijven. Ik doe geen speciale fysieke training. Ik probeer mobiel te blijven door nieuwe activiteiten. Bijvoorbeeld: vorige winter ben ik met kite surfing begonnen. Nieuwe dingen dus. Je moet je aanpassen. Als piloot ben ik een ervaren systeembeheerder, maar dit is -- Het moet vloeiend zijn, je moet wendbaar zijn en je heel snel aanpassen.
BG: Iemand in het publiek vroeg me: "Hoe ademt hij daarboven?" Je gaat snel en je bevindt je hoger dan 3.000 m.
YR: Tot 3.000 m is zuurstof niet zo'n groot probleem. Maar motorrijders bijvoorbeeld, die hebben dezelfde snelheid. Met de helm, de integrale helm, is het echt geen probleem om te ademen.
BG: Beschrijf me de uitrusting, nu ze hier toch ligt. Vier Breitling-motoren.
YR: Ja, een wijdte van 2 m. Ultrastabiel profiel. Vier kleine motoren, elk met een stuwkracht van 22 kg, turbines die op kerosine werken. Harnas, parachute. Mijn enige instrumenten zijn een hoogtemeter en de tijd. Ik weet dat ik voor ongeveer 8 minuten brandstof heb. Even controleren dus, voor het opraakt. (Gelach) Ja, dat is alles. Twee parachutes. Als ik een probleem heb met de eerste die ik opentrek, dan heb ik nog de kans om de tweede te openen. Dit is mijn leven. Dat is wat erg belangrijk is inzake veiligheid. Ik heb het de afgelopen 15 jaar ongeveer 20 keer gebruikt -- nooit met dat type van vleugel, maar in het begin. Ik kan mijn vleugel loslaten als ik aan het tollen ben of onstabiel ben.
BG: We zagen de oversteek van de Straat van Gibraltar in 2009, toen je de controle verloor en naar beneden dook, de wolken en de oceaan in. Dat was één van de gevallen waar je de vleugels losliet, niet?
YR: Ja, ik heb het geprobeerd in de wolken, maar je bent je oriëntatie volledig kwijt. Ik probeerde opnieuw te vertrekken, en hoogte te maken. Ik dacht dat het zou lukken. Maar waarschijnlijk deed ik iets als dit.
BG: Iets dat er nogal onveilig is uitziet.
YR: Maar je voelt je geweldig, maar je hebt niet de vereiste hoogte. Daarna zag ik alleen maar blauw. Dat was de zee. Ik heb ook een auditieve hoogtemeter. Ik bevond me op mijn minimumhoogte in die vector -- snel -- dus trok ik die open. Vervolgens trok ik mijn parachute open.
BG: Dus de vleugels hebben hun parachute, en jij hebt je twee parachutes.
YR: Precies. Er is een reddingsparachute voor de vleugel, om twee redenen: zodat ik hem achteraf kan herstellen, en vooral zodat niemand dit op zijn hoofd krijgt.
BG: Ik snap het. Kom eens terug. Dit is echt gevaarlijk spul. Mensen hebben dit proberen te doen. Jij ziet er niet als een gestoorde kerel uit. Je bent een Zwitserse lijnpiloot, dus ben je waarschijnlijk een lijstjesmaker. Ik veronderstel dat je normen hebt.
YR: Ja. Daar heb ik geen lijstje voor.
BG: Laten we dat maar niet aan je werkgever zeggen.
YR: Nee, dat zijn echt twee werelden. Burgerluchtvaart is een goed gekend domein. We hebben honderd jaar ervaring. Je kan je erg precies aanpassen. Met dit ding moet ik me aan iets nieuws aanpassen. Dat betekent improviseren. Het is dus een spel tussen deze twee benaderingen. Iets dat ik heel goed ken -- principes, bijvoorbeeld: we hebben twee motoren op een Airbus en met slechts één motor kan je nog steeds vliegen. Er is altijd een plan B. In een straaljager heb je een schietstoel. Dat is mijn schietstoel. Ik heb dus de benadering van een beroepspiloot, samen met het respect van een pionier die voor Moeder Natuur staat.
BG: Heel goed gezegd. Wat gebeurt er als één van de motoren stopt?
YR: Dan maak ik een buiteling. En dan stabiliseer ik. Afhankelijk van mijn hoogte ga ik verder met 2 of 3 motoren. Soms is het mogelijk -- het is moeilijk uit te leggen -- afhankelijk van het regime waar ik inzat, kan ik verdergaan met 2 motoren, een leuk plekje om te landen opzoeken en mijn parachute openen.
BG: De start van de vlucht is dat je uit een vliegtuig of helikopter springt. Dan duik je en versnel je de motoren, en dan ga je er ergens in de lucht vandoor. De landing, dat zagen we, de aankomst aan deze kant van het kanaal is met een parachute. Gewoon uit nieuwsgierigheid, waar ben je geland toen je over de Grand Canyon vloog? Ben je op de rand geland, of beneden op de bodem?
YR: Het was beneden op de bodem. Ik kwam daarna terug op de slede van de helikopter. Boven op de top was het te rotsig en vol cactussen.
BG: Dat is net waarom ik het vraag.
YR: En de stromingen zijn daar ook grappig. Er is veel thermale activiteit, en een groot verschil in hoogte. Het was veel veiliger voor mij om op de bodem te landen.
BG: Ik denk dat op dit moment vele mensen in het publiek zich afvragen: "Wanneer komt de tweezitter en kan ik met je meevliegen?"
YR: Ik heb een standaard-antwoord: heb je al ooit tandemvogels gezien?
BG: Perfect antwoord. (Applaus) Yves, een laatste vraag. Wat is het volgende op het programma van Jetman?
YR: Eerst wil ik een jongere kerel opleiden. Ik wil het delen, om formatievluchten te doen; Mijn plan is om van een klip te starten, om van een klip te worden gekatapulteerd.
BG: In plaats van uit een vliegtuig te springen?
YR: Ja, om te starten, maar met initiële snelheid. Ik doe het echt stap voor stap. Het ziet er wat gek uit, maar dat is het niet. We kunnen nu al starten, maar het is te gevaarlijk. (Gelach) Dankzij de verbeteringen in de technologie zal het veilig zijn. Ik hoop dat dat voor iedereen zal zijn.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Yves Rossy is de Jetman, vastgebonden aan een vleugel met een straalmotor -- hij vliegt vrijelijk, met zijn lichaam als stuurknuppel, boven de Zwitserse Alpen en de Grand Canyon. Een krachtig filmpje toont eerst hoe het werkt, en dan betreedt Rossy het podium van TEDGlobal om de ervaring en de spanning van het vliegen te delen.
With a jet-powered wing attached to his body, Yves Rossy expands the possibilities of human flight. Full bio »
Translated into Dutch by Els De Keyser
Reviewed by Wouter Valvekens
Comments? Please email the translators above.
I don’t have feathers, but I feel like a bird sometimes.” (Yves Rossy)
09:38 Posted: Nov 2011
Views 337,900 | Comments 77
21:20 Posted: Sep 2007
Views 275,596 | Comments 24
12:13 Posted: Apr 2009
Views 426,789 | Comments 91
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.