Thomas Heatherwick: Het bouwen van de Zadenkathedraal

Hallo, mijn naam is Thomas Heatherwick. Ik heb een studio in Londen met een bepaalde benadering van het ontwerpen van gebouwen. Toen ik opgroeide, was ik blootgesteld aan maken en ambacht, en materialen en uitvindingen op kleine schaal. Ik keek toen naar de gebouwen op grote schaal en ik vond dat de gebouwen rondom mij en die ontworpen werden en in de publicaties die ik zag vervat waren, zielloos en koud aanvoelden. Op kleinere schaal echter, de schaal van een oorbel of een keramische pot of een muziekinstrument, was er een materialiteit en een bezieling. Dit heeft mij beïnvloed. 20 jaar geleden bouwde ik mijn eerste gebouw. De afgelopen 20 jaar, heb ik een studio opgebouwd in Londen. Sorry, dat was mijn moeder overigens in haar kralenwinkel in Londen. Ik besteedde veel tijd aan het tellen van kralen en soortgelijke dingen.

Ik zal even voor de mensen die het werk van mijn studio niet kennen, enkele projecten laten zien waaraan we gewerkt hebben. Dit is een ziekenhuis. Dit is een winkel voor een tassenbedrijf. Dit zijn studio's voor kunstenaars. Dit is een beeldhouwwerk gemaakt van zo'n 900 kilometer kabelwerk en 150 000 glazen kralen ter grootte van een golfbal. Dit is een uitstalraam. Dit zijn een paar koeltorens voor een onderstation voor elektriciteit naast St. Paul's Cathedral in Londen. Dit is een tempel in Japan voor een boeddhistische monnik. Dit is een café aan de zee in Groot-Brittannië.

Heel snel nog iets waaraan we heel recent nog gewerkt hebben. We kregen de opdracht van de burgemeester van Londen om een nieuwe bus te ontwerpen die de passagiers hun vrijheid terug zou geven. Omdat de originele Routemaster-bus, die sommigen onder jullie misschien kennen, met zo'n open platform van achteren -- trouwens, ik geloof dat al onze Routemasters nu hier in Californië zijn. Maar ze zijn niet in Londen. Dus je zit vast in een bus. Als de bus stopt op zo'n 3 meter afstand van de bushalte, ben je net een gevangene. De burgemeester van Londen wilde echter bussen met zo'n open platform herinvoeren. We zijn dan beginnen samenwerken met Transport for London. Die organisatie is eigenlijk voor zo'n 50 jaar nooit als een klant verantwoordelijk geweest voor een nieuwe bus. Dus we hadden geluk dat we deze kans kregen. We kregen de instructie om de bus 40% minder energie te laten verbruiken. Zodoende kreeg het een hybride aandrijving. We hebben ons beziggehouden met het proberen van alles beter te maken, van de stof tot het formaat en de structuur en de esthetische aspecten.

Ik wilde vier grote projecten laten zien. Dit is een project voor een brug. We kregen de opdracht om een brug te ontwerpen die open gaat. Openingen leken -- iedereen houdt van bruggen die open gaan, maar het is een heel basaal iets. Ik denk dat we er allemaal naar staan te kijken. Maar de bruggen die we hebben gezien, die open en toe gaan -- Ik ben enigszins teergevoelig -- maar ik zag eens een foto van een voetballer die naar een bal dook. Terwijl hij aan het duiken was, stampte er iemand op zijn knie, en het brak op die manier. Toen bekeken we dit soort bruggen en in onze ogen was het een mooi ding, dat gebroken werd.

Dit is in het Londense Paddington. Zoals je kan zien is dit een heel saaie brug. Het bestaat slechts uit staal en hout. In plaats van de focus te leggen op wat het is, leggen we de focus op hoe het werkt. (Applaus) We waren te vinden voor het idee om de twee uitersten van de brug elkaar te laten raken. (Applaus) We moesten de snelheid halveren, omdat iedereen bang was toen we het voor het eerst deden. Hier zie je het versneld.

Heel recent hebben we gewerkt aan een project om een nieuwe biomassa-energiecentrale te ontwerpen -- dus een energiecentrale die gebruik maakt van organisch afvalmateriaal. In de actualiteit komt het onderwerp van waar ons water in de toekomst vandaan zal komen en van waar onze energie vandaan zal komen, steeds opnieuw terug in alle kranten. Vroeger waren we redelijk trots op de wijze waarop we energie produceerden. Tegenwoordig staat op geen enkel jaarrapport van een energiebedrijf de afbeelding van een energiecentrale. Er staat altijd een kind op dat door een veld loopt, of iets gelijkaardigs.

(Gelach)

Toen een ingenieursconsortium ons benaderde en ons vroeg om met hen samen te werken voor een energiecentrale, stelden we de voorwaarde dat we, wat we ook zouden doen, we niet slechts een conventionele energiecentrale zouden versieren. In de plaats daarvan moesten we leren -- we dwongen hen zowat om ons dingen te leren. Dus we hebben met ze gereisd, en kwamen meer te weten over de verschillende onderdelen. We zagen dat er vele inefficiënties waren waar geen aandacht aan werd besteed. Eenvoudigweg een terrein nemen en alles in het wilde weg neerpoten, is niet noodzakelijk de meest efficiënte werkwijze.

Dus we onderzochten hoe we al deze onderdelen konden samenbrengen -- in plaats van een warboel, maak je één compositie. Wat we vonden -- dit gebied behoort tot de armste delen van Groot-Brittannië. Het werd verkozen als slechtste plaats om te leven in Groot-Brittannië. Er worden 2000 nieuwe huizen gebouwd naast deze energiecentrale. Deze kwestie leek dus een sociale dimensie te hebben. Het is van symbolisch belang. We zouden trots moeten zijn op waar onze energie vandaan komt, eerder dan ons ervoor te schamen.

We zochten dus naar een manier waarop we een energiecentrale konden maken, die in plaats van mensen buiten houdt en over een grote omheining beschikt, een plek kan zijn die je aantrekt. Het moet -- Ik probeer mijn -- zo'n 75 meter hoog zijn. We vonden dat we moesten proberen om een energiepark te maken en feitelijk het gehele gebied te integreren, en gebruik te maken van resterend bodemmateriaal op de site. Zo konden we een energiecentrale bouwen die ook stil was omdat het bodemmateriaal alleen al akoestisch sterk het verschil kan maken. We stelden tevens vast dat we een efficiëntere structuur konden maken en een rendabele manier konden bedenken om een structuur hiervoor te ontwikkelen.

Het is de bedoeling dat het afgewerkte project meer dan enkel een energiecentrale wordt. Het beschikt over een ruimte waar je een bar mitswa kunt houden bovenaan. (Gelach) Het is een energiepark. Mensen kunnen dit dus werkelijk komen ervaren, en uitkijken over heel het gebied, en de hoogte benutten, die noodzakelijk is voor diens functie.

We werden in Shanghai uitgenodigd om -- wel, we werden niet uitgenodigd; waar heb ik het over. We wonnen de wedstrijd, en het was pijnlijk om er te geraken. (Gelach) We wonnen dus de wedstrijd voor het bouwen van het Brits paviljoen. Een expositie is iets totaal waanzinnig. Er zijn 250 paviljoenen. Het is 's werelds grootste expo die ooit heeft plaatsgevonden. Elke dag zijn er bijna een miljoen mensen. 250 landen nemen het op tegen elkaar. De Britse overheid, die zegt: "Je moet zeker eindigen bij de beste vijf." Zodoende werd dat de overheidsdoelstelling -- hoe blink je uit in zo'n grootse bedoening, die een expo vol stimuli is? We vonden dus dat we slechts één ding moesten doen, in plaats van alles te willen hebben. We vonden ook dat we per se geen goedkope reclame voor Groot-Brittannië mochten maken.

(Gelach)

Maar wat wel belangrijk was, was dat de expo over de toekomst van steden ging. Vooral de mensen in het Victoriaanse tijdperk waren pioniers in het integreren van de natuur in de steden. 's Werelds eerste openbare park in de moderne tijd was in Groot-Brittannië. 's Werelds eerste grote botanische instelling ligt in Londen. Ze werken er aan een buitengewoon project waar ze 25 procent van alle plantensoorten in de wereld verzameld hebben. Dus opeens beseften we dat hier iets was. Iedereen is het er mee eens dat bomen mooi zijn. Ik heb nooit iemand ontmoet die zou zeggen: "Ik hou niet van bomen." Hetzelfde met bloemen. Ik heb nooit iemand ontmoet die zou zeggen: "Ik hou niet van bloemen." Maar we realiseerden ons dat zaden -- er is zo'n heel serieus project aan de gang -- maar zaden -- in die grote botanische tuinen worden zaden nooit tentoongesteld. Je moet daarvoor gewoon naar een tuincentrum en je vindt ze in kleine papieren zakjes. Maar dit fenomenale project is dus aan de gang. We realiseerden ons dat we een project moesten starten met zaden, een soort zadenkathedraal.

Maar hoe konden we deze minuscule dingen laten zien? In feite heeft de film "Jurassic Park" ons echt geholpen. Het DNA van de dinosaurus dat gevangen zat in barnsteen, gaf ons een soort van aanwijzing dat je deze kleine dingetjes gevangen kon zetten en waardevol kon doen uitzien, in plaats van op noten te lijken. De uitdaging bestond dus uit hoe we licht konden leveren om deze dingen tentoon te stellen? We wilden geen afzonderlijk gebouw maken met een aparte inhoud. We probeerden dus iets te bedenken waarmee het hele ding zou uitstralen. We beschikten overigens over de helft van het budget van andere westerse landen. Die dingen waren allemaal van belang, met een site ter grootte van een voetbalveld. Er was een welbepaald speelgoed dat ons een aanwijzing gaf.

(Video) Stem: de nieuwe Play-Doh Mop Top Hair Shop. Liedje: ♫ We hebben de Mop Tops, de Play-Doh Mop Tops ♫ ♫ Draai gewoon aan de stoel en laat Play-Doh-haar groeien ♫ ♫ Het zijn de Mop Tops ♫

Thomas Heatherwick: Oké, je snapt het wel. Het idee was dus om 66.000 zaden te nemen die ze ons hadden gegeven om dan elk zaadje te vangen in een mooi optisch haar en dat door deze doos heen te laten groeien, een heel eenvoudige doos en zo een gebouw te maken dat beweegt in de wind. Het hele ding kan dan zachtjes bewegen als de wind waait. Binnen met het daglicht -- elk optisch haar kan licht naar het centrale gedeelte brengen. 's Nachts straalt er kunstmatig licht in elk haar en komt buiten terug naar buiten. Om het project betaalbaar te houden, zijn we gericht te werk gegaan. In de plaats van een gebouw ter grootte van een voetbalveld, hebben we onze aandacht gevestigd op dit ene element. De overheid ging er mee akkoord om dit te doen en niets anders te doen. Zo konden ons volledig daarop storten. Bijgevolg werd de rest van de site een vrije ruimte. Met een miljoen bezoekers per dag was het net alsof we openbare ruimte aanboden.

We werkten samen met een kunstgrasfabrikant om een miniatuurversie te maken van het zadenkathedraal. Zelf al ben je slechtziend, kon je voelen dat dat stukje landschap daar knapperig en zacht was. Je weet wel wanneer een huisdier een operatie ondergaat en ze scheren een stukje van de huid om de pels weg doen -- om je in de zadenkathedraal te doen gaan, hebben we het in feite geschoren.

Binnenin is er niets; geen stem van een bekende acteur; geen projecties; geen televisies; geen kleurverandering; enkel stilte en een koele temperatuur. Als een wolk voorbij komt, kan je een wolk zien aan de uiteinden waar het licht doorlaat. Dit is het enige project dat we gedaan hebben waar het afgewerkte ding meer op een artistieke schets lijkt dan onze schetsen.

(Gelach)

Cruciaal was hoe mensen er mee zouden omgaan. Ik bedoel maar, het was in zekere zin het meest serieuze ding dat je op de expo zou kunnen doen. Ik wilde dit gewoon laten zien. De Britse overheid -- elke overheidsinstantie is mogelijk de slechtste klant in de wereld die je ooit zou willen hebben. Het was schrikwekkend. Maar er was subtiele steun. Er was een ogenblik toen plots -- eigenlijk, het volgende. Dit is de baas van de Britse Handel en Investeringen, die onze cliënt was met de Chinese kinderen, gebruik makend van het landschap.

(Video) Kinderen: Eén, twee, drie, start.

(Gelach)

TH: Sorry voor mijn vreemd stemgeluid.

(Gelach)

Textuur betekent iets. In de projecten waaraan we hebben gewerkt, deze glad uitziende gebouwen, waar je mogelijk fraaie vormen tegenkomt, maar waar het materiaal hetzelfde aanvoelt. Dat is iets dat we werkelijk hebben willen onderzoeken en alternatieven hebben verkend. Het bouwproject in Maleisië zijn flatgebouwen voor een projectontwikkelaar. Het gaat over een stuk grond op deze site. De burgemeester van Kuala Lumpur zei dat als deze ontwikkelaar iets zou voortbrengen dat iets zou teruggeven aan de stad, dan zouden ze hem meer grondgebied aanbieden om op te bouwen. Er was dus een beweegreden voor de ontwikkelaar om werkelijk te beginnen denken over wat beter zou zijn voor de stad.

Het conventionele aan flatgebouwen in dit deel van de wereld is dat je een toren hebt, en je propt er een aantal bomen naast, met geparkeerde auto's. Eigenlijk kom je enkel in aanraking met de eerste verdiepingen. Het overige deel is enkel goed voor postkaartjes. Het onderste gedeelte van zo'n toren heeft de laagste waarde. Als we dat konden weghakken en het gebouw een smalle onderkant geven, dan konden we dat deel nemen en bovenaan plaatsen waar de commerciële waarde groter is voor een projectontwikkelaar. Door deze dingen aan elkaar te koppelen, konden we 90 procent van de site als regenwoud behouden, in plaats van slechts 10 procent met miezerige boompjes en wat wegen rondom de gebouwen.

(Applaus)

We zijn dus deze gebouwen aan het bouwen. Ze zijn feitelijk identiek, en dus kostenbesparend. Ze worden enkel op verschillende hoogten afgekapt. Maar cruciaal is om een buitengewoon stuk landschap proberen terug te geven, in plaats van het te laten verzwelgen door de omgeving. Dat was mijn laatste dia.

Dank je wel.

(Applaus)

Bedankt.

(Applaus)

June Cohen: Dank je. Bedankt, Thomas. Je bent een genot. Aangezien we nog een minuut over hebben, dacht ik dat je ons misschien iets kan vertellen over deze zaden, die misschien van het geschoren gedeelte van het gebouw afkomstig zijn.

TH: Dit zijn een paar van de testen die we gedaan hebben toen we de structuur aan het bouwen waren. Hier waren er 66.000 van. Deze optische vezel was 6,7 meter lang. Het daglicht naderde -- het werd gevat aan de buitenkant van de doos en kwam naar beneden om elk zaadje te verlichten. Het gebouw waterdicht maken was gekkenwerk. Het is sowieso moeilijk om gebouwen waterdicht te maken, maar als je zegt dat je er 66.000 gaten in gaat maken -- we hebben heel wat beleefd. Eén man van de aannemers had de juiste omvang -- het was geen kind -- die er tussenin paste voor het waterdicht maken van het gebouw op het einde.

JC: Bedankt, Thomas.

(Applaus)